I OSK 2371/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną SKO, uznając, że WSA prawidłowo uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego z powodu błędnej wykładni przepisów dotyczących odrębnych gospodarstw domowych pod jednym adresem.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego dla skarżącej, która twierdziła, że pod jednym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe. WSA w Łodzi uchylił decyzje organów administracji, uznając błędy w ich postępowaniu. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów proceduralnych i błędną wykładnię przepisów dotyczących dodatku węglowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do konieczności prawidłowej wykładni przepisów o dodatku węglowym, zwłaszcza w kontekście art. 2 ust. 3c-3d ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego. Spór dotyczył sytuacji, w której pod jednym adresem zamieszkiwały dwa odrębne gospodarstwa domowe, a skarżąca domagała się przyznania dodatku dla swojego gospodarstwa. WSA uznało, że organy administracji naruszyły przepisy k.p.a. i błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym. SKO zarzuciło WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., kwestionując sposób ustalenia stanu faktycznego i ocenę materiału dowodowego. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty te nie mogły doprowadzić do wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o dodatku węglowym, w szczególności art. 2 ust. 3c i 3d, dotyczących sytuacji, gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe. NSA uznał, że WSA prawidłowo zinterpretowało te przepisy, wskazując, że brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania do 30 listopada 2022 r. nie wymaga formalnych działań strony, a organy administracji mogą ustalić to z urzędu. Sąd oddalił również wnioski dowodowe skarżącej złożone na etapie postępowania kasacyjnego, uznając, że nie miały one wpływu na wynik sprawy, a ewentualne nowe okoliczności powinny zostać uwzględnione przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, można przyznać dodatek węglowy, jeśli spełnione są przesłanki z art. 2 ust. 3c-3d ustawy o dodatku węglowym. Brak możliwości ustalenia odrębnego adresu nie wymaga formalnych działań strony, a organy administracji mogą ustalić to z urzędu. Pojęcie 'odrębny lokal' należy rozumieć funkcjonalnie, a nie przez pryzmat definicji 'samodzielnego lokalu mieszkalnego' z ustawy o własności lokali.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o dodatku węglowym nie nakłada na stronę obowiązku formalnego ustalania odrębnego adresu, a organy mogą to ustalić z urzędu. Interpretacja pojęcia 'odrębny lokal' powinna być funkcjonalna, a nie oparta na definicji z ustawy o własności lokali, aby nie ograniczać prawa do świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.d.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków.
u.d.w. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Definicja gospodarstwa domowego: jednoosobowe lub wieloosobowe.
u.d.w. art. 2 § ust. 3a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Zasada: jeden dodatek węglowy dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem, jeśli jest więcej niż jedno.
u.d.w. art. 2 § ust. 3b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku złożenia wniosków dla więcej niż jednego gospodarstwa pod tym samym adresem, dodatek wypłacany jest pierwszemu wnioskodawcy, pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
u.d.w. art. 2 § ust. 3c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wyjątek od ust. 3a i 3b: jeśli pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i do 30.11.2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla poszczególnych gospodarstw w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
u.d.w. art. 2 § ust. 3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, dodatek węglowy przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli organ ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych i wykorzystywanie przez nie oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu jedynie nieważność postępowania).
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd na podstawie akt sprawy.
P.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłączenie stosowania wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku do NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
u.w.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o dodatku węglowym dotyczących odrębnych gospodarstw domowych pod jednym adresem. Brak obowiązku strony do formalnego ustalania odrębnego adresu dla gospodarstwa domowego. Możliwość ustalenia przez organ administracji z urzędu, czy pod jednym adresem istnieją odrębne lokale. Funkcjonalne rozumienie pojęcia 'odrębny lokal' w kontekście ustawy o dodatku węglowym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.). Zarzuty naruszenia przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. (wymogi uzasadnienia wyroku). Zarzuty naruszenia przez WSA art. 106 § 3 i art. 133 P.p.s.a. (ustalenia faktyczne i dowody). Wnioski dowodowe skarżącej złożone na etapie postępowania kasacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
żaden przepis ustawy o dodatku węglowym nie uzależnia wykazania spełnienia tej przesłanki normatywnej od uprzedniego podjęcia przez wnioskodawcę formalnych działań zmierzających do ustalenia odrębnego adresu wykazanie analizowanej przesłanki możliwe jest przez złożenie przez wnioskodawcę oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe wnioskodawcy organy administracji publicznej są w stanie z urzędu ustalić, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu dla poszczególnych gospodarstw domowych Odrębność lokalu w rozumieniu analizowanych przepisów ustawy o dodatku węglowym należy rozumieć w znaczeniu funkcjonalnym, a nie przez pryzmat pojęcia samodzielności lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego w sytuacji zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, zwłaszcza w kontekście wymogu ustalenia odrębnego adresu i pojęcia 'odrębny lokal'."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i jego specyficznymi przepisami, ale może być pomocne w interpretacji podobnych kwestii w innych świadczeniach socjalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i wyjaśnia kluczowe, często niejasne dla obywateli przepisy dotyczące sytuacji rodzinnych i mieszkaniowych. Wyjaśnienie pojęcia 'odrębny lokal' i sposobu ustalania adresu ma praktyczne znaczenie.
“Dodatek węglowy: Czy dwa gospodarstwa pod jednym adresem to problem? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 2371/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Wesołowska Jolanta Rudnicka /przewodniczący/ Mariola Kowalska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Łd 515/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-07-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 141 art. 2 ust. 3c Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 6,7,77 § 1 i art 107 § 3 kpa Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 515/23 w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 3 marca 2023 r. nr SKO.4146.264.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 515/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.S. (dalej "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 3 marca 2023 r. nr SKO.4146.264.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Uniejów z dnia 23 stycznia 2023 r. znak: MGOPS.4633.1.2023 oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz skarżącej kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, skarżąc wyrok w całości. Skarżące kasacyjnie Kolegium zarzuciło Sądowi I instancji wydanie wyroku z naruszeniem: - przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej wskutek wadliwego przyjęcia, że organy administracji naruszyły wymienione przepisy k.p.a., jak również przez brak wykazania, że przypisywane organom administracji naruszenie tych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, a w szczególności okoliczność niespełnienia przez skarżącą przesłanki wynikającej z art. 2 ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1630, dalej "u.d.w."), która to okoliczność musiała skutkować wydaniem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 134 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu błędnej, a także częściowo wewnętrznie sprzecznej oceny materiału dowodowego sprawy i w konsekwencji wadliwym uznaniu, że: a) treść załączonej do akt sprawy notatki z przeprowadzonego w dniu 23 listopada 2023 r. wywiadu środowiskowego ma istotne znaczenie dla sprawy, b) w dniu 21 listopada 2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego sporządzono protokół podpisany przez skarżącą, c) skarżąca nie została pouczona o obowiązku wynikającym z art. 2 ust. 3c u.d.w., d) wyjaśnienia wymaga charakter zaświadczenia z dnia 22 listopada 2022 r.; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej wskutek wadliwego przyjęcia, że: a) zastosowanie przez organ odwoławczy odmiennej niż organ I instancji materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia w obrębie tej samej sprawy administracyjnej należy do zagadnień procesowych, b) tego rodzaju działanie jest wątpliwe z punktu widzenia zgodności z prawem decyzji organu odwoławczego, 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji pod zarzutem naruszenia wymienionych przepisów k.p.a., pomimo niewykazania, że okoliczności, do których wg Sądu nie odniósł się organ odwoławczy, tj.: a) kwestii zasadności przyjętej przez organ I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia, b) zarzutów odwołania, w tym co do nieuzasadnionego, zdaniem strony uznania, iż pod wskazanym adresem prowadzone jest jedno gospodarstwo domowe, c) sprzeczności treści podjętej przez organ I instancji decyzji z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi, wynikającymi miedzy innymi z treści protokołu z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 5) art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3 i w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych nie znajdujących odzwierciedlenia w dowodach zawartych w aktach sprawy bądź dowodach wynikających z uzupełniającego postępowania dowodowego i uznanie, że w dniu 21 listopada 2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego sporządzony został protokół podpisany przez skarżącą; 6) art. 106 § 2 w zw. z art. 106 § 3 i w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych i przyjęcie, że w dniu 21 listopada 2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego sporządzony został protokół podpisany przez skarżącą, wyłącznie na podstawie wyjaśnień złożonych przez skarżącą na rozprawie w dniu 11 lipca 2023 r., a nie na podstawie akt sprawy, bądź w oparciu o uzupełniający dowód z dokumentu; 7) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku jego podstawy prawnej w zakresie art. 6 k.p.a., a także w zakresie "wskazanych przepisów prawa procesowego"; 8) art. 141 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej uchylenia decyzji organu I instancji oraz niewyjaśnienie przyczyn uchylenia tej decyzji. Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; rozpoznanie skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 3 marca 2023 r. i jej oddalenie jako bezzasadnej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie i wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z aneksu do umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w [...] – "Plus Internet 11.0 dla stałych Klientów" zawartego pomiędzy [...] Sp. z o.o. a K.U. (ojcem skarżącej) oraz umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej pomiędzy "[...]" S.C. a B.S. celem wykazania, że pod adresem przy ul. [...], [...] prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogły doprowadzić do wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. Zasadnicze kwestie sporne, mające decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dotyczą wykładni przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, co zauważył również autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu. Przepisy prawa materialnego stanowiły dla skarżącego kasacyjnie organu punkt odniesienia do wykazania nietrafności dokonanej przez Sąd I instancji oceny stanu faktycznego w sprawie w kontekście zarzucanego temu Sądowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe – w myśl art. 2 ust. 2 u.d.w. - należy rozumieć: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Według skarżącej, w domu jednorodzinnym zlokalizowanym pod tym samym adresem, zamieszkują osoby tworzące dwa odrębne gospodarstwa domowe. Pierwsze z nich obejmuje skarżącą i jej rodzinę, drugie – rodzinę ojca skarżącej. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że na ten sam adres, pod którym zamieszkuje skarżąca, przyznany został już uprzednio dodatek węglowy na wniosek innej osoby (ojca skarżącej) z przeznaczeniem dla innego gospodarstwa domowego. Przypomnienia wymaga, że w art. 2 ust. 3a u.d.w. wyrażono zasadę, w myśl której w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Natomiast w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.). Wyjątek od powyższej reguły został przewidziany w art. 2 ust. 3c u.d.w. Zgodnie z tym przepisem w wypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 3d u.d.w., w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest zatem, w jaki sposób należy rozumieć przewidziany w art. 2 ust. 3c u.d.w. warunek dotyczący braku możliwości ustalenia do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego kasacyjnie, żaden przepis ustawy o dodatku węglowym nie uzależnia wykazania spełnienia tej przesłanki normatywnej od uprzedniego podjęcia przez wnioskodawcę formalnych działań zmierzających do ustalenia odrębnego adresu, np. przez uzyskanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, wystąpienie z wnioskiem o nadanie numeru porządkowego, wszczęcie procedury o wydzielenie odrębnego lokalu etc. Przyjęcie odmiennego poglądu wiązałoby się bowiem z nałożeniem na osoby wnioskujące o przyznanie dodatku węglowego obowiązku spełnienia wymogów, których nie przewiduje ustawa, co byłoby nie do pogodzenia zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. Wobec tego należy przyjąć, że wykazanie analizowanej przesłanki możliwe jest przez złożenie przez wnioskodawcę oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe wnioskodawcy. Niezależnie od powyższego należy uznać, że organy administracji publicznej są w stanie z urzędu ustalić, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu dla poszczególnych gospodarstw domowych, dlatego nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi. Pogląd ten nie eliminuje również przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania do 30 listopada 2022 r., jako warunku przyznania dodatku węglowego. Neguje on jedynie wyprowadzanie z tego warunku obowiązku, który miałyby ciążyć na stronie postępowania administracyjnego. Natomiast wobec braku jednoznacznego sformułowania takiego obowiązku w przepisach ustawy o dodatku węglowym, powyższe rozumowanie jest całkowicie uprawnione. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca, jak wynika z jej oświadczenia złożonego do protokołu z dnia 11 lipca 2023 r., podjęła działania zmierzające do ustalenia odrębnego adresu dla jej lokalu (tj. numeru porządkowego). O pomoc w tej kwestii poprosiła swojego ojca, który w jej ocenie został wprowadzony w błąd, co do treści zaświadczenia, o które wystąpił. Podkreślenia przy tym wymaga, że z zaświadczenia Urzędu Miasta Uniejowa z dnia 22 listopada 2022 r. wynikało jedynie, że budynek, w którym zamieszkuje posiada już nadany numer porządkowy. Kwestia która wymaga zatem wyjaśnienia, z uwagi na konieczność prowadzenia dalszego postępowania, dotyczy rozumienia pojęcia "odrębny lokal", o którym mowa w art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. Ustawa o dodatku węglowym ani nie definiuje tego pojęcia, ani też nie odwołuje w tym zakresie do definicji przewidzianej w ustawie z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r., poz. 1048, dalej "u.w.l."). Uznanie zatem, że pojęcie "odrębny lokal" użyte w art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. ma tożsame znaczenie, jak zdefiniowane w art. 2 ust. 2 u.w.l. pojęcie "samodzielny lokal mieszkalny", naruszałoby zakaz wykładni synonimicznej, a przede wszystkim prowadziłoby do bezpodstawnego ograniczenia prawa strony w uzyskaniu wnioskowanego świadczenia, co mijałoby się z celem wprowadzenia dodatku węglowego, tj. wsparciem jak największej liczby gospodarstw domowych w ponoszeniu kosztów ogrzewania. Samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy o własności lokali jest bowiem wyłącznie lokal spełniający warunki opisane w tym akcie prawnym. Odczytywanie pojęcia "odrębny lokal", którym operuje art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. w kontekście pojęcia, którym posługuje się ustawa o własności lokali, pomimo braku stosownego ustawowego odesłania, oznaczałoby zatem niedopuszczalne formułowanie i zastosowanie dodatkowych, nieprzewidzianych w ustawie przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego dodatku węglowego. Odrębność lokalu w rozumieniu analizowanych przepisów ustawy o dodatku węglowym należy rozumieć w znaczeniu funkcjonalnym, a nie przez pryzmat pojęcia samodzielności lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali. Nadanie zatem nowego adresu lokalowi, nie spełniającemu przesłanek samodzielności lokalu, o których mowa w ustawie o własności lokalu, nie było zatem możliwe. Nie oznacza to jednocześnie, że lokal zajmowany przez skarżącą nie był lokalem odrębnym w rozumieniu u.d.w. i że nie spełniał wymagań określonych w tej ustawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza tej kwestii w rozpoznawanej sprawie, zależna jest ona bowiem od ustaleń faktycznych prowadzonych w dalszym postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak podjęcia przez wnioskodawcę kroków formalnych do ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem w odrębnych lokalach, nie może stanowić samoistnej podstawy odmowy przyznania dodatku węglowego na podstawie art. 2 ust. 3d w zw. art. 2 ust. 3c u.d.w. (zob. wyrok NSA z 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2398/23). Wobec powyższego, w rozpatrywanym przypadku należy przyznać rację Sądowi I instancji, że nie przeprowadzono postępowania w zakresie objętym przywołanymi wyżej przepisami, co wynikało z błędnej wykładni przepisów ustawy o dodatku węglowym. Zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie pozwalał na zajęcie stanowczego stanowiska w sprawie. Notatka służbowa z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego ze skarżącą wskazuje jedynie, że zajmuje ona trzy pokoje z kuchnią, łazienką oraz klatką schodową w budynku jednorodzinnym, w którym zamieszkuje druga rodzina. Każda z rodzin posiada odrębne wejścia do budynku. Istniejące w budynku źródło ciepła jest współdzielone pomiędzy rodziny w nim zamieszkujące. Za słuszne w tym względzie należy uznać spostrzeżenia Sądu I instancji, że z treści wspomnianej notatki nie wynika czy pod wskazanym adresem prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe, a co wobec wcześniej powołanych przepisów, tj. art. 2 ust. 3c-3d u.d.w., w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek w nich określonych, uprawniałyby każde z zamieszkujących gospodarstw do uzyskania dodatku węglowego. Słusznie również Sąd I instancji zwrócił uwagę na kwestię prawidłowości ustalenia daty sporządzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej. Z akt sprawy wynika, że notatka datowana jest na dzień 26 października 2022 r., natomiast podpis skarżącej znajdujący się na odwrocie opatrzony jest datą 23 listopada 2022 r., natomiast z oświadczenia skarżącej wynika, że wywiad środowiskowy przeprowadzono w dniu 21 listopada 2022 r. i którego przebieg udokumentowano w sporządzonym protokole podpisanym przez skarżącą. W aktach sprawy brak jest jednakże ostatniego ze wspomnianych dokumentów. Za trafne należy uznać również wywody Sądu I instancji odnoszące się do kwestii wydania obu decyzji w sprawie w oparciu o różne podstawy prawne. Wobec tak przedstawionych okoliczności sprawy, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w zakresie naruszenia przepisów postępowania, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. wskazane w petitum skargi kasacyjnej, nie zasługiwały na uwzględnienie. Niezasadnie w tym kontekście skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Na podstawie art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. - będącego przepisem procesowym – w myśl art. 174 pkt 2 P.p.s.a. może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego typu wpływ ewentualnego naruszenia wymogów uzasadnienia, skargą kasacyjną wykazany nie został. Nie są również zasadne zarzuty naruszenia art. 106 § 3 i art. 133 P.p.s.a. Skarżący kasacyjnie organ nie składał bowiem wniosków dowodowych przed Sądem I instancji. Nie wykazał również istotnego wpływu naruszenia art. 133 P.p.s.a na wynik sprawy. Powołanie się na stanowisko strony skarżącej, nawet jeżeli było ono błędne, nie wpływało na treść wyroku Sądu I instancji, zwłaszcza w sytuacji, gdy wadliwe ustalenie stanu faktycznego i niekompletność materiału dowodowego wynikała z błędnej wykładni przepisów ustawy o dodatku węglowym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił również o oddaleniu wniosków dowodowych przedstawionych przez skarżącą przy piśmie z dnia 13 sierpnia 2024 r. Skarżąca zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu z aneksu do umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w [...] zawartego pomiędzy [...] Sp. z o.o. a K.U. (ojcem skarżącej) oraz umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej pomiędzy "[...]" S.C. a B.S. celem wykazania, że pod adresem przy ul. [...], [...] prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe. W orzecznictwie NSA zwraca się uwagę, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu decyzji ostatecznej, zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Również wtedy, gdy sąd dopuści dowód z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., które w swej treści odnoszą się do okoliczności (faktów) zaistniałych po wydaniu decyzji ostatecznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione przez skarżącą dokumenty złożone na etapie postępowania kasacyjnego, nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy. Zauważania bowiem wymaga, że skoro postępowanie administracyjne w sprawie przeprowadzone zostało w sposób niepełny, a decyzje organów obu instancji uchylone, tym samym organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione przez skarżącą okoliczności przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z tych względów przyjmując, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI