I OSK 237/22

I OSK 237/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 609/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-08-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 638
art. 6 ust. 1, 1a i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji [...] z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 609/21 w sprawie ze skarg: Fundacji [...] z siedzibą w Z. i A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 22 marca 2021 r. nr SKO-OŚ-4170-10-/21 w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 609/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Fundacji [...] z siedzibą w Z. i A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 22 marca 2021 r. nr SKO-OŚ-4170-10-/21 w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 29 stycznia 2021 r. znak NPOS.6140.9.2019.JP (dalej decyzja z 29 stycznia 2021 r.), Burmistrz Miasta i Gminy S. (dalej Burmistrz) orzekł w punktach I i II decyzji o czasowym odebraniu A.P. (dalej skarżący) 1 konia - klaczy o nazwie "D." (dalej D.), maści bułanej, numer identyfikacyjny Pol [...] i przekazaniu czasowo odebranego zwierzęcia do Gospodarstwa Jeździeckiego S.B. w [...]; w punkcie III decyzji o odmowie nakazania czasowego odebrania A.P. 3 koni: wałacha o nazwie "D.’", maści kasztanowatej, numer identyfikacyjny POL [...]; klaczy rasy małopolskiej, o nazwie "D."", maści bułanej, numer identyfikacyjny [...]; klaczy o nazwie "P.", maści siwej, numer identyfikacyjny POL [...]; punkcie IV Burmistrz stwierdził, że podlega ona natychmiastowemu wykonaniu.
W uzasadnieniu Burmistrz stwierdził, że 13 grudnia 2019 r. do Urzędu Miasta i Gminy S. wpłynął wniosek Fundacji [...] z siedzibą w Z. (dalej Fundacja lub skarżąca kasacyjnie), uzupełniony dnia 8 stycznia 2020 r., o wydanie decyzji o czasowym odbiorze 4 koni stanowiących własność A.P., przetrzymywanych w niewłaściwych warunkach bytowych, w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, zagrażających ich zdrowiu [k. 21-13v akt Burmistrza].
Organ I instancji przedstawił przebieg postępowania, w tym zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, w szczególności: M.S., która od maja 2015 r. do połowy września 2015 r. pracowała u skarżącego, zajmując się końmi, Z.B., który ok. pół roku opiekował się końmi A.P., R.P. - syna A.P., I.P. - żony A.P., M.W. Prezesa Zarządu Fundacji [...], W.S. z Gabinetu Weterynaryjnego J.S.. Burmistrz przedstawił zeznania świadków: A.M. - pracownika Urzędu Miasta i Gminy S., obecnej podczas odebrania zwierząt; T.P. - brata skarżącego; D.R., dostarczającego siano zwierzętom skarżącego; A.G., pracownika Fundacji; E.S., która od lipca [2019 r.] do września 2019 r. bywała na działce, na której przebywały konie A.P.; zajmowała się zabiegami pielęgnacyjnymi; jeździła konno; zgłaszała skarżącemu potrzebę wezwania kowala lub weterynarza. Przesłuchano M.R. - lekarza weterynarii, który dnia 7 grudnia dokonał obdukcji koni. W charakterze strony przesłuchano A.P. Dokonano analizy przedłożonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej.
Zdaniem Burmistrza, wniosek o odebranie w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2020 r. poz. 638, dalej uoz) 4 koni, zasługiwał na uwzględnienie jedynie w odniesieniu do D. Z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że dolegliwości D. wynikały z komplikacji poporodowych od maja 2018 r. - zgodnie z zeznaniami właściciela koni. W umowie dzierżawy konia z 1 lipca 2018 r. brak jest informacji, by D. cierpiała na jakiekolwiek dolegliwości dróg rodnych. W protokole przekazania - przejęcia konia z dnia 1 lipca 2019 r. przez I.P., stwierdzono, że D. jest zadbana, zdrowa i w dobrej kondycji. Burmistrz ustalił, że od 1 lipca 2019 r. do 6 grudnia 2019 r. konie przebywały w J. na działkach ewid. nr [...] o powierzchni 0,4804 ha i nr [...] o powierzchni 0,9135 ha, stanowiących własność A.P. Z zeznań świadka M.S. wynika, że D. po przyjeździe do J. była już chora, a właściciel jej nie leczył. Weterynarza wezwano dopiero po interwencyjnym telefonie do właściciela koni. Z zeznań świadka lekarza weterynarii W.S. wynika, że w połowie września 2019 r. p. [A. - uw. NSA] P. telefonicznie poprosił o przeprowadzenie badania lekarskiego klaczy stanowiącej jego własność twierdząc, że klacz ma wycieki z dróg rodnych. Badanie obyło się w dni[ach] 12 i 14 września 2019 r. na działce w J., w którym właściciel nie uczestniczył. D. podano antybiotyki, a właściciela poinformowano telefonicznie o konieczności dalszego leczenia w razie braku poprawy. Świadek zeznał, że właściciel koni więcej doń nie zadzwonił. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stan D. się nie poprawił, a właściciel nie kontynuował leczenia. Klacz miała ropne wycieki z dróg rodnych, co potwierdza wykonana przez M.S. dokumentacja fotograficzna. Z oświadczenia lekarsko-weterynaryjnego z 7 grudnia 2019 r. lekarz weterynarii K.K. biorącej udział dnia 6 grudnia 2019 r. w interwencyjnym odbiorze koni wynika, że D. miała zaniedbane, bardzo duże zmiany w obrębie sromu w postaci guza wraz z obfitym wysiękiem ropnym z dróg rodnych. D. w obrębie guza wykazywała bolesność. Kopyta D. wymagały werkowania. Występujące u D. objawy chorobowe potwierdził w orzeczeniu lekarsko-weterynaryjnym z 7 grudnia 2019 r. lekarz weterynarii M.R., który badał konie po przewiezieniu ich do gospodarstwa w U.
W ocenie Burmistrz, interwencja Fundacji w odniesieniu do klaczy D. w trybie art. 7 ust. 3 uoz była zasadna. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ podniósł, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w tym przesłuchania świadków, opinie weterynaryjne sporządzone przez lek. wet. K.K., lek. wet. M.R., dokumentację fotograficzną, Burmistrz odmówił nakazania czasowego odebrania 3 pozostałych ww. koni, nie znajdując podstaw do odebrania koni w trybie art. 7 ust. 3 w zw. art. 6 ust. 2 uoz. Zdaniem Burmistrza w przypadku opisanych wyżej 3 koni nie wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, wskazujący, by zwierzęta były w stanie bezpośredniego zagrożenia życia bądź zdrowia. Z zeznań świadków wynika, że konie miały do dyspozycji działkę ewid. nr [...] o powierzchni 0,48[04] ha na której znajdowała się drewniana stajnia i wiata, a także wyżej położoną działkę ewid. nr [...] o pow. 0,91[35] ha. Konie utrzymywano na działce w systemie otwartym. Były wykorzystywane do jazdy konnej, hipoterapii, rekonstrukcji historycznych. Od 1 lipca 2018 r. do 1 lipca 2019 r. konie pozostawały w dzierżawie. Zgodnie z protokołami przekazania - przyjęcia koni z dnia 1 lipca 2019 r. konie powróciły do J. zadbane, zdrowe i w dobrej kondycji". Potwierdza to także historia wizyt wystawiona przez Gabinet Weterynaryjny [...] z K. z 01 lipca 2019 r. Od lipca [2019 r.] do września 2019 r. właściciel osobiście zajmował się końmi, mieszkając na tej samej działce. Po jego wyjeździe do pracy w Z. końmi zajmował się Z.B., pomagali także T.P., R.P.. Siano było dostarczane w balach, po telefonicznym uzgodnieniu przez świadka D.R. Na wyżej położonej działce konie miały dostęp do źródła wody, w okresie kiedy zamarzała, była uzupełniana przez Z.B. Z oświadczenia lekarsko weterynaryjnego z 7 grudnia 2019 r. sporządzonego przez K.K. nie wynika, by konie, za wyjątkiem D., miały zaniedbane kopyta, były wychudzone. W opinii nie ma stwierdzenia, by konie były brudne, zanieczyszczone odchodami [k. 36-29, 27, 621-618v akt Burmistrza].
Odwołania wnieśli Fundacja oraz A.P. Fundacja zarzuciła decyzji z 29 stycznia 2021 r. szereg naruszeń kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności: w zakresie postępowania wyjaśniającego i dowodowego; niewskazanie przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; nieprawidłową interpretację art. 7 ust. 3 uoz.
A.P. zaskarżył decyzję w części: w której orzeczono o czasowym odebraniu klaczy D.; w jakiej organ I instancji nie obciążył Fundacji kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego poniesionymi przez A.P.; naruszenie przepisów postępowania dowodowego, które miało prowadzić do ustalenia niewłaściwego stanu faktycznego sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu (dalej Kolegium) decyzją z 22 marca 2021 r. nr SKO-OŚ-4170-10-/21 (dalej decyzja z 22 marca 2021 r.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 7 ust. 3 uoz, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w odniesieniu do orzeczenia o czasowym odebraniu klaczy D., zebrane w sprawie dowody wskazują na spełnienie przesłanki znęcania nad zwierzętami, przez które - w myśl art. 6 ust. 2 uoz - należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. Kolegium przywołało poszczególne dowody zgromadzone i przeprowadzone w ramach administracyjnego postępowania dowodowego potwierdzające prawidłowość ustalenia przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy.
W kwestii odmowy nakazania czasowego odebrania 3 innych koni, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający odebranie w/w zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 uoz. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w przypadku opisanych wyżej 3 koni nie wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, wskazujący, by zwierzęta były w stanie bezpośredniego zagrożenia życia bądź zdrowia. Potwierdzają to zeznania świadków, oświadczenie lekarsko-weterynaryjne z 7 grudnia 2019 r., dokumentacja fotograficzna m. in. z 3 października 2019 r., 2 listopada 2019 r. i 3 grudnia 2019 r. [k. 51-56 akt Kolegium].
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu wnieśli: Fundacja [...] z siedzibą w Z. oraz A.P.
Fundacja w skardze z dnia 26 kwietnia 2021 r., uzupełnionej pismem z 30 kwietnia 2021 r., sporządzonym przez adw. D.D., wskazała, że zarówno organ I instancji, jak i II instancji ustaliły, że konie miały regularnie dostarczana paszę, kilka działek do dyspozycji i opiekę osób zatrudnionych przez p. P. Czyniąc te ustalenia należało wyjaśnić sprzeczności zachodzące między zeznaniami świadków i dokumentacją zdjęciową, czego nie uczyniono. Wyjaśniono, że pewne fragmenty oświadczeń lekarsko-weterynaryjnych, wbrew ustaleniom organów obu instancji wskazują na złe warunki bytowe zwierząt. Fundacja wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji; zasądzenie kosztów postępowania (k. 3-5, 17-22 akt II SA/Kr 609/21).
A.P., reprezentowany przez adw. G.S., zaskarżył decyzję w zakresie: orzeczenia o czasowym odebraniu klaczy D.; nie obciążenia Fundacji kosztami postępowania, zarzucając naruszenie przepisów kpa polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy przez przyjęcie, że wniosek Fundacji o odebranie w trybie art. 7 ust. 3 uoz 4 koni ze wsi J. zasługiwał na uwzględnienie w odniesieniu do D., gdyż właściciel klaczy od dnia 14 września 2019 r. nie kontynuował leczenia konia, narażając zwierzę na dalszą utratę zdrowia, a nawet życia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej orzeczenia o czasowym odebraniu A.P. D. i orzeczenie, co do istoty sprawy - o odmowie nakazania czasowego jej odebrania bądź uchylenie obu decyzji w zaskarżonym zakresie; zasądzenie kosztów postępowania (k. 52-66 akt II SA/Kr 609/21).
W odpowiedzi na skarg[i] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o [ich] oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k. 30-32v, 69-72v akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem II SA/Kr 609/21 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa), oddalił skargi.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że kwestionowana decyzja była prawidłowa, a zatem zarzuty obu skarg nie mogły odnieść skutku. Przeprowadzone przez organy administracyjne obu instancji postępowanie było prawidłowe. Musiało to doprowadzić do wydania decyzji o zaskarżonej treści, jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji.
Po powołaniu treści materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia, tj. art. 6 ust. 1a i 2, [art.] 7 ust. 1 i 3 uoz, w tym także odnośnych definicji legalnych zawartych w ustawie o ochronie zwierząt, skład orzekający wyjaśnił, uwzględniając orzecznictwo sądowe, relację zachodzącą pomiędzy stosowaniem art. 7 ust. 1 a art. 7 ust. 3 uoz. Wskazano, że w sytuacji opisanej w art. 7 ust. 1 uoz odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o odebraniu czasowym zwierząt. W przypadku art. 7 ust. 3 uoz, w sytuacjach niecierpiących zwłoki, gdy pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu, odebranie zwierząt poprzedza podjęcie decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt. Przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt w sytuacji, o jakiej mowa w art. 7 ust. 3 uoz są dodatkowo określone w stosunku do regulacji z art. 7 ust. 1 uoz. Dla zastosowania art. 7 ust. 3 uoz konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek takich jak: przypadek niecierpiący zwłoki; dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażające życiu zwierzęcia.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęto w związku z pismem Fundacji, w którym poinformowano Burmistrza w trybie art. 7 ust. 3 uoz o odebraniu w dniu 7 grudnia 2019 r. (faktycznie czynność ta odbyła się 6 grudnia 2019 r.; k. 18-14v akt Burmistrza) 4 koni: "kasztanowej" [winno być "bułanej" - uw. NSA] klaczy o imieniu D.; "gniadej" [winno być "bułanej" - uw. NSA; red. W. Doroszewski, Słownik języka polskiego", PWN 1958, t. I s. 721; 1960, t. II, s. 1195; 1961, t. III, s. 607] klaczy [o imieniu D." - uw. NSA]; gniadego wałacha o imieniu D.’ i siwej klaczy [o imieniu P. - uw. NSA; k. 36-29, 27, 574, 621-618v akt Burmistrza], stanowiących własność A.P. Dlatego należy przyjąć, że spełniony został warunek wskazany w art. 7 ust. 1a uoz.
Do pisma Fundacji dołączono oświadczenie lekarsko-weterynaryjne z badania koni z 7 grudnia 2019 r. sporządzone przez lek. wet. K.K. obecną bezpośrednio przy ich odebraniu 6 grudnia 2019 r.; orzeczenie lekarsko- weterynaryjne z 7 grudnia 2019 r. sporządzone przez lek. wet. M.R. w U.; protokoły z 6 grudnia 2019 r. o odebraniu zwierząt. W zaświadczeniach szczegółowo opisano stan każdego ze zwierząt. Z oświadczenia lek. wet. K.K. nie wynika, by konie za wyjątkiem klaczy D. miały zaniedbane kopyta, czy były wychudzone. W opinii nie ma stwierdzenia, by konie były zanieczyszczone odchodami. Stan kondycji koni określono jako dobry, z wyjątkiem klaczy D. i wałacha D.’, który osłuchowo wykazywał zmiany zapalne w obrębie dróg oddechowych. Lekarz weterynarii wskazała matową okrywę włosa. D. miała zaniedbane, bardzo duże zmiany w obrębie sromu w postaci guza wraz z obfitym wysiękiem ropnym z dróg rodnych. Klacz w obrębie guza wykazywała bolesność. Kopyta klaczy wymagały werkowania [k. 19-14v akt Burmistrza].
W dniach 12 i 14 września 2019 r. na działce w J. D. podano antybiotyki; właściciela poinformowano telefonicznie o konieczności dalszego leczenia w razie braku poprawy. Wtedy z dróg rodnych klaczy wypływała ropa a ogólny wygląd i stan zdrowia D. wskazywał, że coś jej dolega. Na chrapie miała ranę. Weterynarz został wezwany dopiero po interwencyjnym telefonie do właściciela zwierzęcia. Stan D. po podaniu antybiotyków się nie poprawił a właściciel nie kontynuował leczenia. Te występujące u D. objawy chorobowe potwierdził w orzeczeniu lekarsko-weterynaryjnym z 7 grudnia 2019 r. lekarz wet. M.R., który badał cztery konie po przewiezieniu ich do gospodarstwa w U. (Województwo M., Powiat B.) i stwierdził u D. dwie zmiany skórne w obrębie sromu, w postaci uszypułowanych guzów średnicy ok. 6 cm. Zmiany z wysiękiem ropnym. D. wykazywała bolesność w okolicach zmian.
Z zeznań świadka lek. wet. M.R. (k. 432-429 akt adm.) wynika, że stan odżywienia koni był prawidłowy. Konie nie były wychudzone; matowa sierść - zdaniem lekarza weterynarii - mogła być wynikiem braku dbałości o codzienną pielęgnację. Stan koni nie świadczył o długotrwałym przebywaniu w brudnych pomieszczeniach, nie występowały u koni zabrudzenia odchodami sierści, nóg, kopyt. Z zeznań tego świadka wynika, że rozmiary guza u D. wskazywały na przewlekły charakter [choroby]. Lekarz ten obiektywnie stwierdził stan zwierząt przywiezionych do nowej siedziby (U.) po ich odebraniu i badaniu, jakie wykonał 7 grudnia 2019 r. w porze wieczorowej. Jego zdaniem interwencyjny odbiór koni 6 grudnia 2019 r. nie kwalifikował się do zaliczenia, jako przypadek niecierpiący zwłoki w rozumieniu art. 7 ust. 3 uoz.
Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy były zeznania pracownika Urzędu Miasta i Gminy S. – J.M. (k. 220-221 akt adm.), obecnej podczas interwencji odbioru zwierząt, przesłuchanej w charakterze świadka. W swych zeznaniach wskazała, że konie miały siano, wodę (była niezamarznięta) i nie wyglądały na zaniedbane. Pastwisko, na którym przebywały konie, było ogrodzone.
W uzasadnieniu wyroku II SA/Kr 609/21 Sąd I instancji stwierdził, że w trakcie interwencji wykonano dokumentację fotograficzną, która podlegała analizie organów obu instancji. Posłużono się dokumentacją fotograficzną dołączoną przez A.P. z dni: 3 października 2019 r., 2 listopada 2019 r. i 3 grudnia 2019 r., na podstawie której można wnioskować, że konie nie przebywały w niewłaściwych warunkach. Brak było jakichkolwiek wcześniejszych informacji o nieprawidłowościach związanych z hodowlą koni przez A.P. W protokołach odebrania zwierząt ich kondycję określono w dniu 6 grudnia 2019 r, jako "dobrą".
Nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że dnia 6 grudnia 2019 r. zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 3 uoz, w zakresie dotyczącym klaczy D. (maści bułanej). Dla ustalenia przesłanek czasowego odebrania klaczy decydujące znaczenie miały opinie sporządzone przez lek. wet. K.K. i lek. wet. M.R., którzy osobiście badali przedstawione im zwierzęta, a także dokumentacja fotograficzna z miejsca interwencji.
Zły stan D. oraz brak należytej opieki i ochrony ze strony właściciela uwzględniających jej potrzeby sprawia, że spełnione są przesłanki ustawy do zakwalifikowania zaniechań właściciela w stosunku do niej, jako braku humanitarnego traktowania i należytej pielęgnacji, a także rażącego zaniedbania nieleczonej choroby. Właściciel w sposób świadomy, przez swe zaniechanie doprowadził do nieuzasadnionego cierpienia zwierzęcia. To sprawia, że znajduje zastosowanie art. 7 ust. 3 uoz, w szczególności przypadek niecierpiący zwłoki, umożliwiający odebranie zwierzęcia, gdy dalsze pozostawanie u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W momencie odebrania D. właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki do tej czynności.
Sąd I instancji stwierdził, że w zakresie pozostałych 3 koni: wałacha D.’ (maści kasztanowej), klaczy rasy małopolskiej D." (maści bułanej) i klaczy P. (maści siwej) okoliczności faktyczne interwencji i indywidualny stan ich zdrowia wykazany został dokumentami i zeznaniami świadków. W odniesieniu do ww. koni nie wystąpił przypadek uzasadniający odebranie zwierząt w trybie art. 7 ust 3 uoz. Wbrew stanowisku Fundacji, te trzy zwierzęta nie przebywały w stanie bezpośredniego zagrożenia życia bądź zdrowia. Konie miały do dyspozycji działkę ewid. nr [...] o pow. 0,48[04] ha, na której znajdowała się drewniana stajnia oraz wiata, a także wyżej położoną działkę ewid. nr [...] o pow. 0,91[35] ha. Konie były utrzymywane na działce w systemie otwartym; wykorzystywane do jazdy konnej, hipoterapii i rekonstrukcji historycznych. Konie przebywały w dzierżawie do 1 lipca 2019 r. i powróciły do J. "zadbane, zdrowe i w dobrej kondycji". Potwierdza to historia wizyt wystawiona przez Gabinet weterynaryjny [...] z K. z 1 lipca 2019 r. Od lipca [2019 r.] do września 2019 r. właściciel osobiście zajmował się końmi mieszkając na działce. Po jego wyjeździe do pracy w Z., końmi zajmował się Z.B., T.P. i R.P. Siano dostarczał D.R., który stanowczo zeznał, że nie zdarzyło się, by konie nie miały na czas dostarczonego pożywienia. Na sąsiedniej działce miały dostęp do źródła wody, a w okresie, kiedy zamarzała, była uzupełniana przez p. B. Konie nie były uwiązane, miały stajnię i dwie zadaszone wiaty, w których chroniły się w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych.
Sąd I instancji nie dostrzegł, by w kontrolowanej sprawie Kolegium naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż organ rozpoznał sprawę ponownie, merytorycznie w jej całokształcie, co w należyty sposób uzasadniono w zaskarżonej decyzji.
Nie naruszono zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem o czynnościach postępowania strony (również skarżąca Fundacja) były zawiadamiane w prawidłowy sposób. Brak zapewnienia należytego funkcjonowania strony pod wskazanym przez nią adresem siedziby bądź zamieszkania obciąża wyłącznie stronę, która się nim posługuje, a której obowiązkiem jest zachowanie należytej dbałości o własne interesy. Fundacja w żaden sposób nie wykazała, w jaki sposób nieobecność jej pełnomocnika w trakcie przesłuchiwania świadków M.R. i M.S. mogła wpłynąć na prawidłowe wyjaśnienie sprawy.
Wbrew zarzutom skargi organy w należyty i przemyślany sposób oceniły zebrany materiał dowodowy, czemu dały wyraz w uzasadnieniach decyzji. Nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z "opinii biegłego sądowego lekarza weterynarii" ani przesłuchania lek. wet. K.K., (której próbę przesłuchania podjęto; k. 615, 589, 514, 75-76 akt Burmistrza), bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający i mógł stanowić wystarczającą podstawę do przeprowadzenia prawidłowych ustaleń stanu faktycznego. Organ w bardzo dokładny i rzetelny sposób analizował treść oświadczenia lekarsko-weterynaryjnego sporządzonego przez lek. wet. K.K. i protokoły odbioru zwierząt wraz z materiałem fotograficznym z miejsca interwencji, co pozwalało na ocenę stanu koni i warunków, w jakich przebywały. Zarzuty skargi Fundacji wskazują jedynie ogólnie na "sprzeczności zachodzące pomiędzy zeznaniami świadków", nie podejmując próby dokładnego i konkretnego przedstawienia, na czym te sprzeczności polegały. Zamiast tego strona skarżąca wskazuje na potrzebę przeprowadzenia innego "miarodajnego dowodu" nie precyzując jednak co miałoby nim być.
Wbrew zarzutom A.P. D. nie była objęta należytą opieką weterynaryjną przez jej właściciela, bowiem zaniechano leczenia dróg rodnych w okresie po podaniu jej antybiotyków w terminie 14 września 2019 r. - do 6 grudnia 2019 r. Skoro to schorzenie miało charakter nawracający i manifestowało się wysiękiem z dróg rodnych (jak wskazuje sam skarżący), to tym bardziej właściciel klaczy winien [był] zadbać o zapewnienie wdrożenia należytego leczenia, czego brakowało zwierzęciu. Brak kontynuowania leczenia naraził zwierzę na cierpienie i doprowadził do stanu przewlekłego, a także związanych z tym powikłań, mogących prowadzić do śmierci zwierzęcia. Skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji dotyczącej zdrowia D. (w szczególności na kilka dni przed 6 grudnia 2019 r.) by wykazać, że jej stan zdrowia był prawidłowy i inny niż wynikający z dokumentów sporządzonych w dniu interwencji. W tej sytuacji odwoływanie się skarżącego do zeznań świadka M.S. (k. 546-548 akt adm.) i sformułowania, "że D. zaczęło się poprawiać" jest nieuprawnione i nie wynika z zebranego materiału dowodowego. Skarżący w skardze wyraził jedynie stanowisko, że "w stosownym czasie podjąłby odpowiednie leczenie". Tego realnego leczenia brak było w dniu interwencji.
Postępowanie organów obu instancji było prawidłowe. Ocena dowodów, jaką przeprowadziły organy obu instancji była wszechstronna i swobodna. Nie była wbrew zarzutom obu skarg dowolna. Organy obu instancji sprostały wymaganiom, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji są szczegółowe i w wystarczającym stopniu odnoszą się do wszystkich zarzutów formułowanych przez strony na obu etapach postępowania administracyjnego (art. 107 § 3 kpa).
Sąd I instancji wskazał, że zastosowanie środka o charakterze administracyjnym w odniesieniu do klaczy o imieniu D. nie przesądza o trwałym odebraniu posiadania czy własności zwierzęcia. Stosownie do art. 7 ust. 6 uoz odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd powszechny nie orzeknie przepadku zwierzęcia, a także, jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone (k. 113, 128-153 akt sądowych).
Skargę kasacyjną wniosła Fundacja [...] z siedzibą w Z., reprezentowana przez adw. D.D., zaskarżając wyrok II SA/Kr 609/21 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa):
1. art. 141 § 4 ppsa przez niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nieustosunkowanie się do argumentacji skarżącego, zawartej w skardze do WSA, wskazującej na konieczność uchylenia decyzji organu I i II instancji;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 138 § 1, art. 15, art.10, art. 7 , 77, art. 79, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne ustalenie, że wskazane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zostały przez organ I ani II instancji naruszone w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ppsa przez oddalenie skargi mimo zaistnienia przesłanek do jej uwzględnienia;
II. prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 ppsa):
1. art. 7 ust. 3 uoz przez nieuwzględnienie w prowadzonych rozważaniach faktycznych przyczyn interwencyjnego odbioru zwierząt;
2. art. 7 ust. 3 oraz art. 7 ust. 1a uoz przez błędne założenie, że w następstwie interwencyjnego odbioru zwierząt podmiot, który odbioru dokonał składa Burmistrzowi Gminy informację, w trybie art. 7 ust. 1a uoz na podstawie której podejmowana jest z urzędu decyzja w przedmiocie czasowego odbioru zwierzęcia, podczas gdy w rzeczywistości składa on zawiadomienie w trybie art. 7 ust. 3 uoz a zawiadomienie to determinuje przedmiot postępowania, czego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę.
Skarżąca kasacyjnej wniosła o: uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; zasądzenie na rzecz Fundacji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, według przewidzianych prawem stawek minimalnych; rozpoznanie sprawy na rozprawie (k. 163-171 akt sądowych).
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.10.2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1).
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 ppsa, które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 ppsa. Przepis art. 174 pkt 1 ppsa przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 ppsa - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący winien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
W przypadku sformułowania zarzutów w oparciu o art. 174 pkt 2 ppsa, przedstawianych jako skutek przyjęcia przez wojewódzki sąd administracyjny określonego poglądu w sferze prawa materialnego, z czym nie zgadza się skarżący kasacyjnie, prezentujący inny pogląd w sferze prawa materialnego niż ten, który przyjęto za podstawę wyroku, właściwe jest rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego, skoro zasadność zarzutów natury procesowej może się okazać skuteczna jedynie wówczas, gdy przyjęcie przez Sąd I instancji określonego poglądu w sferze prawa materialnego okazałoby się wadliwe.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 uoz przez nieuwzględnienie w prowadzonych rozważaniach faktycznych przyczyn interwencyjnego odbioru zwierząt. Powołana norma aktualizuje się w sytuacjach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Użyte w art. 7 ust. 3 uoz ab initio pojęcia "przypadki niecierpiące zwłoki" oraz "zagrożenie życia lub zdrowia" są pojęciami nieostrymi, prawnie nie zdeterminowanymi, których treść jest wypełniana każdorazowo przez organy administracji publicznej stosujące prawo. W tym celu organy te prowadzą postępowanie wyjaśniające, a w jego ramach - administracyjne postępowanie dowodowe, które zmierza m. in. do tego, by ustalić, czy w danej sprawie zachodziła któraś z przesłanek uzasadniających odebranie zwierzęcia (lub zwierząt). Dopiero wówczas, po podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, możliwe staje się nadanie tym pojęciom właściwej treści zrelatywizowanej każdorazowo do indywidualno-konkretnego przypadku. W kontrolowanej sprawie Sąd I instancji nie uchybił art. 7 ust. 3 uoz, gdyż prawidłowo zaaprobował ustalenia organów administracyjnych I i II instancji, które przeprowadziły zgodne z prawem, wyczerpujące i przede wszystkim wszechstronne postępowanie zmierzające do oceny - wypełniania rzeczywistą treścią - przesłanek odebrania zwierzęcia. W szczególności organy przesłuchały szereg świadków, w tym m. in. lekarza weterynarii M.R. i pracownika samorządowego obecnego podczas interwencji odbioru zwierząt; dysponowały oświadczeniami lekarsko-weterynaryjnymi sporządzonymi przez lekarzy weterynarii, mającymi wiedzę specjalistyczną w zakresie stanu zdrowia koni; wykonaną w trakcie interwencji dokumentacją fotograficzną, jak również - w odniesieniu do 3 koni (D.’, D." i P.) - historią wizyt lekarskich przedłożoną przez gabinet weterynaryjny. Dlatego nie sposób zgodzić się z kasatorem, że Sąd I instancji nie dostrzegł, że postępowanie, prowadzone przed organami obu instancji było niekompletne o tyle, że nie uczyniono w nim pełnych ustaleń, dotyczących zaistnienia opisanych wyżej przesłanek odebrania zwierząt, co skutkować winno uchyleniem decyzji I i II instancji. Przeciwnie, ustalenia poczynione przez organy zostały poprzedzone wyczerpującym postępowaniem dowodowym (art. 77 § 1 kpa), a ocena dowodów mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). W oparciu o zasady swobodnej oceny dowodów, organ może dać wiarę zeznaniom świadka w całości bądź w części. W szczególności nie wykazano, by zeznania świadków były ze sobą sprzeczne, co prowadziło do oddalenia skarg przez Sąd I instancji.
Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 oraz art. 7 ust. 1a uoz. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej jednoznacznie wynika, że skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia tych przepisów przez ich błędne zastosowanie. W sformułowanym w tym zakresie zarzucie wskazano, że Sąd I instancji w sposób nieuprawniony przyjął, że w następstwie interwencyjnego odbioru zwierząt podmiot, który dokonał odbioru składa Burmistrzowi informację, w trybie art. 7 ust. 1a uoz, na podstawie której podejmowana jest z urzędu decyzja w przedmiocie czasowego odbioru zwierzęcia. Natomiast w istocie, zdaniem skarżącego kasacyjnie, wspomniany podmiot składa zawiadomienie w trybie art. 7 ust. 3 uoz, które to zawiadomienie z kolei determinuje przedmiot postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 ust. 1 uoz.
Należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 7 ust. 3 uoz w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie [...] (burmistrza [...]), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Natomiast w myśl art. 7 ust. 1a uoz decyzja, o której mowa w ust. 1 (chodzi o decyzję o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji organu wykonawczego miasta właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia), podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Nie budzi przy wątpliwości, że hipoteza normy z art. 7 ust. 3 uoz pozwala na wyodrębnienie dwu etapów procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi przez podmioty określone w art. 7 ust. 3 uoz podmioty. W pierwszej kolejności, podmiot ten odbiera zwierzę, jeżeli stwierdzi zaistnienie szczególnych okoliczności, niecierpiących zwłoki. Do wszczęcia postępowania dochodzi w następstwie zawiadomienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o odebraniu zwierzęcia (uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów NSA z 24.2.2020 r., sygn. akt II OPS 2/19, ONSAiWSA 2020/4/42; wyrok NSA z 27.5.2021 r., sygn. akt I OSK 149/21, cbosa).
W kontrolowanej sprawie nie sposób przyjąć, by Sąd I instancji naruszył powołane normy, gdyż wskazał, co explicite potwierdza uzasadnienie kwestionowanego wyroku, że postępowanie zakończone kontrolowaną decyzją wszczęto w związku z pismem Fundacji z 12 grudnia 2019 r., w odpowiedzi na pismo Burmistrza z 10 grudnia 2019 r. W piśmie poinformowano Burmistrza w trybie art. 7 ust. 3 uoz o odebraniu w dniu "7" [winno być "6" - uw. NSA] grudnia 2019 r. 4 koni: "kasztanowej" [winno być "bułanej" - uw. NSA] klaczy o imieniu "D."; "gniadej" [winno być "bułanej" - uw. NSA] klaczy [D."]; "gniadego" [winno być "kasztanowatego" - uw. NSA] wałacha z odmianami o imieniu "D.’" oraz siwej klaczy [P.], stanowiących własność A.P. W ten sposób spełniony został warunek wskazany w art. 7 ust. 1a uoz zgodnie z którym decyzja, o której mowa w art. 7 ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.
W kwestii naruszenia przepisów postępowania, jako pierwszy skarżący kasacyjnie postawił zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa przez niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nieustosunkowanie się do argumentacji skarżącego, zawartej w skardze do WSA, wskazującej na konieczność uchylenia decyzji organu administracyjnych obu instancji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, który od lat uchodzi za niekwestionowany, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 ppsa w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest jakakolwiek kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Treść uzasadnienia winna umożliwiać zarówno stronom postępowania, jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który jest jego pośrednim adresatem, prześledzenie toku rozumowania składu orzekającego i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Tworzy to zatem po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia, tak by nie było żadnych wątpliwości co do gruntowności dokonanej analizy sprawy przez Sąd I instancji. Realizacja tego obowiązku może przy tym nastąpić w różny sposób, nie zawsze przez omawianie "krok po kroku" każdego z zarzutów bądź przez cytowanie w całości wypowiedzi organów sformułowanych w zaskarżonych aktach.
Wbrew ocenie wyrażonej w treści skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje wymagania prawne z art. 141 § 4 ppsa. Wynika z niego wprost jaki stan faktyczny został w sprawie przyjęty za podstawę orzekania (w jakiej sprawie Sąd I instancji rozstrzygał); dokonano jego oceny, formułując klarowne rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów ustawy o ochronie zwierząt, w tym art. 6 ust. 1a i 2, art. 7 ust. 1 i art. 7 ust. 3 uoz jako norm materialnoprawnych stanowiących podstawy orzekania administracyjnego. Inną sprawą jest siła przekonywania użytych argumentów, co jednak nie może stanowić o naruszeniu art. 141 § 4 ppsa w sposób w jaki widzi to skarżący kasacyjnie. Uzasadnienie wyroku zaskarżonego w niniejszej sprawie, w kontekście sformułowanego wyżej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa i istoty obowiązków wynikających z tego przepisu, zawiera wszystkie niezbędne elementy konstrukcyjne przewidziane wskazaną regulacją prawną, pozwalając na przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Jeszcze raz należy podkreślić potrzebę rozróżniania kwestii zgodności z art. 141 § 4 ppsa uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, od trafności dobranych przez ten Sąd argumentów.
Niezasadne są zarzuty sformułowane w części I punktach 2-3 petitum skargi kasacyjnej. Ich sedno sprowadza się do tego, że - zdaniem kasatora - Sądu I instancji uchybił przepisom art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i powiązanym z nim normom dopełnienia w zakresie, w jakim zaaprobował działanie organów w kwestii postępowania wyjaśniającego i dowodowego. Istotę sporu stanowi to, czy organy prawidłowo ustaliły, że w spornej sprawie miało rzeczywiście miejsce znęcanie się nad wszystkimi 4 zwierzętami, co uzasadniałoby ich odebranie. Na takim stanowisku stoi skarżąca kasacyjnie. W szczególności organy, a w ślad za nimi Sąd I instancji, miały uchybić przepisom postępowania administracyjnego, gdyż wedle skarżącej kasacyjnie, nie przeprowadziły dowodu z zeznań świadka lek. wet. K.K., nie wyjaśniły sprzeczności między zeznaniami świadków, naruszyły art. 77 i art. 80 kpa przez niewłaściwą ocenę dowodów, nie wyjaśniły sprzeczności między dowodami i nie wskazały przyczyn, dla których jednym dowodom dano wiarę a innym jej odmówiono. Nadto w sprawie miało dojść do naruszenia art. 79 § 1 kpa przez niezawiadomienie pełnomocnika Fundacji o terminie przesłuchania świadka M.R.
Sąd I instancji słusznie stwierdził, że o czynnościach postępowania strony (także Fundacja) były zawiadamiane w prawidłowy sposób, co potwierdzają akta administracyjne sprawy, a co z kolei uniemożliwia skuteczne podważanie legalności postępowania z uwagi na brak zapewnienia czynnego udziału strony w tym postępowaniu (art. 10 § 1 kpa).
Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty dotyczące ustalenia przez organy stanu faktycznego sprawy, to przyjdzie wyjaśnić, że już po wydaniu zaskarżonego wyroku II SA/Kr 609/21, w dniu 4 grudnia 2024 r. zapadł wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Targu, sygn. akt II K 641/21. Podstawę materialnoprawną tego wyroku stanowił art. 35 ust. 1a uoz, którego dyspozycja przesądza, że ten, kto znęca się nad zwierzęciem, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Po przeprowadzonym postępowaniu Sąd Rejonowy uznał właściciela zwierząt za winnego tego, że w okresie od 1 lipca 2019 r. do 6 grudnia 2019 r. znęcał się nad wałachem D.’ i klaczą D. w ten sposób, że utrzymywał wskazane konie w niewłaściwych warunkach bytowania, w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, przez co naraził te zwierzęta na niepotrzebny ból i cierpienie, a także stworzył realne zagrożenie ich życia, przyjmując że stanowi on występek z art. 35 ust. 1a uoz i za to na mocy art. 35 ust. 1 uoz wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 i 2, i art. 70 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny warunkowo zawiesił na dwuletni okres próby; [...] III. na mocy art. 35 pkt 5 uoz orzekł od oskarżonego nawiązkę w kwocie 200 zł na rzecz Krakowskiego Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Krakowie; IV. orzekł o kosztach. Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2025 r. sygn. akt II Ka 195/24 Sąd Okręgowy w Nowym Sączu na skutek apelacji wniesionych przez: prokuratora, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i obrońcę: I. zaskarżony wyrok o sygn. II K 641/21 zmienił w ten sposób, że: 1. orzeczoną w punkcie III wobec oskarżonego nawiązkę podwyższył do kwoty 1.000 zł; 2. zasądził od oskarżonego na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w Z. kwotę 2.087,76 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem I instancji; II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, zwalniając oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze III. zasądził od oskarżonego na rzecz Fundacji 840 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed sądem okręgowym (k. akt I OSK 237/22).
Powołane wyroki Sądów powszechnych były prawnie doniosłe przy orzekaniu w niniejszej sprawie i zostały uwzględnione przez skład orzekający NSA. Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (art. 11 ppsa). Ze względu na kasacyjny model orzekania sądów administracyjnych, art. 11 ppsa, mimo jego podobieństwa do art. 11 kpc, pełni w postępowaniu sądowoadministracyjnym odmienną rolę aniżeli art. 11 w procedurze cywilnej. Sąd administracyjny, poza wyjątkowymi przypadkami przewidzianymi w art. 106 § 3 i 5 ppsa, nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych, ograniczając się do badania poprawności trybu gromadzenia oraz oceny materiału dowodowego przez organ administracyjny, jak również nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, co do istoty, tzn. nie ingeruje merytorycznie w treść stosunku administracyjnoprawnego [...], to związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikające z art. 11 ppsa należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracyjnego zgodnych z ustaleniami karnego wyroku skazującego (np. wyroki NSA z: 12.2.2009 r. II GSK 727/08; 25.2.2015 r. I GSK 231/13; 16.9.2015 r. I GSK 40/14; 14.6.2016 r. I FSK 1928/14; 8.2.2017 r. II GSK 3731/16; 6.6.2017 r. I OSK 2439/15; 6.11.2020 r. II FSK 1590/18, cbosa). Prowadzi to do konkluzji, że sąd administracyjny musi uwzględnić w swoim orzekaniu prawomocny wyrok skazujący, a co najistotniejsze - nie ma prawa do jego kwestionowania czy dezawuowania w jakikolwiek inny sposób ustaleń wynikających z takiego wyroku. Źródłem takich ustaleń pozostaje wówczas jedynie wyrok karny. Powoduje on niedopuszczalność ferowania odmiennych od niego ocen na podstawie jakiegokolwiek innego materiału dowodowego zebranego w danej sprawie poddawanej osądowi sądu administracyjnego (J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 177-179, nb 1-3).
Jak wynika z uzasadnienia wyroku II K 641/21, Sąd Rejonowy w Nowym Targu, w części judykatu dotyczącej dowodów będących podstawą ustalenia faktów (część nr 2 - Ocena dowodów, s. 10 uzasadnienia wyroku II K 641/21) wyjaśnił: "Dokonując ustaleń w sprawie sąd oparł się w całości na dowodzie w postaci akt postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej kwestii odbioru zwierząt oskarżonemu. Choć okoliczności związane z postępowaniem jakie miało miejsce po okresie objętym zarzutem aktu oskarżenia nie mają bezpośredniego znaczenia dla niniejszej sprawy, dowody zgromadzone w toku tego postępowania, w dużej mierze zbieżne z dołączonymi do akt niniejszego postępowania, pozwalają na dokonanie ustaleń stanu faktycznego. Sąd ocenił te dowody jako jasne i wiarygodne". (s. 10 uzasadnienia wyroku II K 641/21). Co istotne, wyrok ten przeszedł kontrolę instancyjną i tym samym uzyskał walor prawomocności.
Będąc związany ustaleniami ww. prawomocnego wyroku sądu karnego, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że nie doszło w nim do podważenia ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez organy w sprawie orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt, co oznacza, że D. została zasadnie czasowo odebrana właścicielowi i przekazana do Gospodarstwa Jeździeckiego zgodnie z art. 7 ust. 1 uoz. Na dzień 6 grudnia 2019 r., w świetle prawidłowo zgromadzonych przez organy obu instancji kontrolowanych decyzji administracyjnych, w świetle dowodów którymi dysponowały organy obu instancji (niesprzecznych z dowodami zebranymi przez Sąd karny, w sprawie nie wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający odebranie 3 innych koni w trybie art. 7 ust. 3 uoz, co trafnie uwzględnił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku II SA/Kr 609/21).
Mając na uwadze istotne rodzajowe różnice w podstawach normatywnych instytucji czasowego odebrania zwierząt uregulowanych w art. 7 ust. 1 oraz w art. 7 ust. 3 uoz - potwierdza to zgodność z prawem decyzji organów obu instancji, a także prawidłowość wyroku Sądu I instancji, wydanego po przeprowadzeniu kontroli ich zgodności z prawem.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej [...] (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2021 r. poz. 137, dalej pusa). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli administracji publicznej i zastosował środki przewidziane ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem ustawa o ochronie zwierząt nie stanowi inaczej.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną stosownie do art. 184 ppsa.