Orzeczenie · 2022-10-13

I OSK 2367/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-10-13

NSAAdministracyjneŚredniansa

świadczenie wychowawczebezczynność organustrona postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieciNSAskarga kasacyjnaprawo rodzinneopieka nad dzieckiem

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. W. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia świadczenia wychowawczego. Skarżąca, po opuszczeniu wspólnego domu z dziećmi i zamieszkaniu u rodziców, wniosła o zaprzestanie wypłaty świadczeń rodzinnych i wychowawczych na rzecz dzieci ojcu. Organ uchylił decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze ojcu, ale odmówił skarżącej udzielenia informacji o postępowaniu, uznając ją za niebędącą stroną. Skarżąca zarzuciła sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 28 k.p.a., twierdząc, że powinna być uznana za stronę postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd wskazał, że organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż pismo skarżącej nie było wnioskiem o przyznanie świadczenia, a jedynie prośbą o zaprzestanie wypłat. Ponadto, NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała swojego statusu strony w postępowaniu o uchylenie decyzji, a ewentualne pozbawienie jej udziału w tym postępowaniu powinno być zwalczane w drodze wniosku o wznowienie postępowania, a nie skargi na bezczynność. Sąd podkreślił również, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły odnieść skutku, ponieważ nie nastąpił zbieg prawa do świadczeń, a decyzja przyznająca świadczenie została uchylona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście świadczeń rodzinnych oraz ustalanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z wnioskiem o zaprzestanie wypłaty świadczenia i zmianą miejsca zamieszkania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, w sytuacji gdy strona wniosła o zaprzestanie wypłaty świadczenia na rzecz ojca dzieci i poinformowała o zmianie miejsca zamieszkania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ pismo strony nie było wnioskiem o przyznanie świadczenia, a jedynie prośbą o zaprzestanie wypłat, a organ podjął działania polegające na uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie ojcu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo skarżącej z grudnia 2018 r. nie stanowiło wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, a jedynie prośbę o zaprzestanie wypłat na rzecz męża i informację o zmianie miejsca zamieszkania. Organ, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uchylił decyzję przyznającą świadczenie ojcu. NSA stwierdził, że organ nie był bezczynny.

Czy osoba, która wniosła o zaprzestanie wypłaty świadczenia wychowawczego na rzecz dzieci ojcu i poinformowała o zmianie miejsca zamieszkania, powinna być uznana za stronę postępowania o uchylenie decyzji przyznającej świadczenie temu ojcu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy skarżąca nie wykazała swojego statusu strony w postępowaniu o uchylenie decyzji, a ewentualne pozbawienie jej udziału w tym postępowaniu powinno być zwalczane w drodze wniosku o wznowienie postępowania, a nie skargi na bezczynność organu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżąca nie wykazała, iż była stroną postępowania zakończonego decyzją z lutego 2019 r. Sąd wskazał, że nawet jeśli skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu co do jej statusu strony, powinna zwalczać ewentualne pozbawienie jej udziału w postępowaniu poprzez wniosek o wznowienie postępowania, a nie skargę na bezczynność. Decyzja wydana bez jej udziału korzysta z domniemania legalności.

Czy sąd administracyjny może naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. rozpoznając skargę na bezczynność organu?

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. znajduje zastosowanie w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, a nie w przypadku skargi na bezczynność organu.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. dotyczy uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie. Rozpoznając skargę na bezczynność organu, sąd nie może naruszyć tego przepisu w powiązaniu z przepisami k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (23)

Główne

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.p.w.d.

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 6