I OSK 236/08

I OSK 236/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-02-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Janina Antosiewicz
Jolanta Sikorska
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1534/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-03-16
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 183 § 1 i 2, 174, 174 pkt 2, 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 157 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
art 60 ust 1, art 69 ust 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Jolanta Sikorska Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S., I. S. i K. S.-P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1534/06 w sprawie ze skargi I. S. i K. S.-P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 16 marca 2007 r., na skutek skargi I. S. i K. S.-P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu w sprawie zwrotu nieruchomości skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy.
Skarb Państwa aktem notarialnym Rep. "A" Nr [...] z dnia [...] lipca 1969 r., nabył od J. i M. małż. S., nieruchomość położoną w Piotrkowie Trybunalskim przy ul. [...] (obecnie ul. [...] i ul. [...]) o powierzchni [...] m2. Przedmiotowa nieruchomość weszła następnie w skład działek oznaczonych nr [...],[...] i nr [...]. Z powyższego aktu nabycia wynikało, że zgodnie z decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Piotrkowie Trybunalskim Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] stycznia 1968 r. o lokalizacji szczegółowej, nieruchomość ta przeznaczona została pod budowę pierwszego etapu ronda komunikacyjnego. W momencie nabywania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na terenie tym znajdowała się stacja paliw [...], która funkcjonowała na podstawie umowy dzierżawy zawartej z J. i M. S.. W dniu [...] grudnia 1991 r. M. S. wystąpiła z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1968 r. nieruchomości. Do wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przyłączyły się K. S.-P., A. S. i I. S. (następcy prawni J. S.). Po wielokrotnym wcześniejszym uchyleniu przez organ wyższej instancji decyzji odmawiającej zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, Wojewoda Piotrkowski decyzją z dnia [...] listopada 1997 r., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 1997 r. w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości położonej w Piotrkowie Trybunalskim przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Decyzja Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] listopada 1997 r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt: II SA/Łd 19/98, oddalił skargę.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2001 r. A. S. i I. S. wystąpiły o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w Piotrkowie Trybunalskim przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, wskazując jako podstawę wniosku art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wnioskodawczynie podniosły, iż w pierwszych dniach sierpnia uzyskały dostęp do dokumentów świadczących o tymczasowości lokalizacji stacji paliw [...], a przede wszystkim na to, że istniał plan realizacji ronda komunikacyjnego.
Wojewoda Łódzki postanowieniem z dnia [...] października 2001 r., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] listopada 1997 r.
Następnie Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] marca 2002 r. odmówił uchylenia decyzji Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] listopada 1997 r., argumentując, iż przedstawione przez wnioskodawczynie nowe dowody nie określają innego przeznaczenia terenu, niż te, które wynikało z decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Piotrkowie Trybunalskim Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] stycznia 1968 r. o lokalizacji szczegółowej I etapu ronda komunikacyjnego w Piotrkowie Trybunalskim w rejonie ulic [...],[...],[...],[...] i było znane organowi w dniu wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Od decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2002 r. A. S. i I. S. wniosły odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Odwołujące się zażądały uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie zmiany zaskarżonej decyzji po analizie wskazanych dowodów i przeprowadzeniu rozprawy z udziałem biegłego urbanisty. Jednocześnie odwołujące się podniosły, iż w rozpoznawanej sprawie Wojewoda Łódzki niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny, a w szczególności pominął w motywach decyzji te dokumenty, których treść przeczy jednoznacznie wnioskom zawartym w decyzji oraz uniemożliwił szczegółowe, fachowe wyjaśnienie istotnych okoliczności przez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego urbanisty na okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych w zakresie interpretacji treści złożonych dokumentów, a także nie przeprowadził rozprawy administracyjnej pomimo złożonego w tej kwestii wniosku.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] października 2002 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2002 r. Zagadnieniem wstępnym, jak wskazał Sąd, uzasadniającym zawieszenie postępowania było rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi sprawy, sygn. akt: II SA/Łd 147/02 ze skargi A. S. i I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] stycznia 2002 r. oraz z dnia [...] listopada 2001 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Piotrkowie Trybunalskim Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] stycznia 1968 r. o lokalizacji szczegółowej I etapu ronda komunikacyjnego w Piotrkowie Trybunalskim w rejonie ulic [...],[...],[...] i [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lipca 2005 r. sygn. akt: OSK 1638/04, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2004 r. sygn. akt: II SA/Łd 147/02.
Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. podjął postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2002 r.
Rozpatrując odwołanie A. S. i I. S. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego istotne znaczenie dla sprawy miała okoliczność, iż sprawa zwrotu nieruchomości była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, który wyrokiem z dnia 29 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA/Łd 19/98, oddalił skargę na decyzję Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] listopada 1997 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 1997 r., w sprawie odmowy zwrotu gruntu. W przedmiotowej sprawie – jak stwierdził organ – przejęcie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.) w oparciu o akt notarialny z dnia [...] lipca 1969 r. Repertorium A Nr [...]. W wymienionej umowie notarialnej odwołano się do decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 r., wydanej przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Piotrkowie Trybunalskim Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, zgodnie z którą przedmiotowa nieruchomość przeznaczona została pod budowę I etapu ronda komunikacyjnego. Z aktu tego wynika także, że na nieruchomości znajdowała się stacja benzynowa [...]. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyżej powołanym wyroku, oceniając przesłanki zwrotu nieruchomości, uznał, iż cel wywłaszczenia w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] został zrealizowany. Podstawowym dowodem, wobec braku możliwości odnalezienia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy I etapu ronda komunikacyjnego, zdaniem Sądu była decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 r. wraz z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część powyższej inwestycji, na której przedstawiony jest projekt zagospodarowania spornej nieruchomości. W ocenie Sądu, decyzja ta nie przewidywała likwidacji stacji benzynowej, a wręcz przeciwnie – w ramach budowy ronda komunikacyjnego poza przejęciem części nieruchomości pod pas drogowy poza ciągiem komunikacyjnym łączącym ulice [...] i [...], przewidziano stację paliw [...] ze zbiornikami paliwa, punktem sprzedaży i zatoką. Nie miał znaczenia dla sprawy fakt, iż na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1971 r., wydanej przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Piotrkowie Trybunalskim Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury nieruchomość położona u zbiegu ulic [...] i [...] przeznaczona została na rozbudowę i modernizację stacji benzynowej, gdyż w ocenie Sądu wydanie tej decyzji nie pozostawało w sprzeczności z decyzją z dnia [...] stycznia 1968 r. o lokalizacji szczegółowej budowy I etapu ronda komunikacyjnego. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż stacja [...] jest elementem składowym węzła komunikacyjnego służącym obsłudze ruchu drogowego, niezbędnym do jego utrzymania. Wynika to pośrednio z ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych obowiązującej w dacie wywłaszczenia. Zgodnie z art. 18 ust. 1 powołanej ustawy pasem drogowym jest pas gruntu zajęty pod drogę publiczną wraz z częściami składowymi i przynależnościami, jak jezdnia, drogi, mosty wiadukty i przepusty znajdujące się w ciągu drogi, pobocza, skarpy i urządzenia odwadniające, zadrzewienie, drogi letnie, chodniki, ścieżki dla pieszych i rowerzystów, znaki drogowe i urządzenia ostrzegawczo-zabezpieczające oraz sygnalizacyjne; w pasie drogowym mogą znajdować się budynki i urządzenia związane z utrzymaniem dróg oraz obsługą ruchu drogowego.
A. S. i I. S. wystąpiły z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W złożonym wniosku strona podniosła, iż sporny teren został wywłaszczony wyłącznie na budowę ronda komunikacyjnego, natomiast lokalizacja stacji [...] została określona odrębną decyzją o lokalizacji szczegółowej i miała charakter tymczasowy. Ta tymczasowość inwestycji stacji benzynowej jak i ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta (zatwierdzony uchwałą nr 160 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 20 czerwca 1964 r.), w sposób jednoznaczny potwierdza fakt, że jedynym przeznaczeniem tego terenu była budowa ronda komunikacyjnego, a nie rozbudowa stacji [...]. Jednocześnie A. S. i I. S. dołączyły uzyskane w pierwszych dniach sierpnia kserokopie dokumentów świadczące, w ich przekonaniu, nie tylko o tymczasowości lokalizacji stacji benzynowej, ale przede wszystkim, że o istnieniu planu realizacji ronda.
Oceniając przedstawione dokumenty Minister Budownictwa podzielił zdanie Wojewody Łódzkiego wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ uznał, że dokumenty, na które powołują się wnioskodawczynie nie wskazują na nowe okoliczności faktyczne, które miałyby wpływ na inne przeznaczenie spornego terenu, niż to, które zostało określone w akcie notarialnym z dnia [...] lipca 1969 r. Repertorium A Nr [...]. Przedstawione materiały dotyczyły realizowanej w latach siedemdziesiątych przebudowy stacji [...]. Organ stwierdził ponadto, że powoływane przez A. S. i I. S. dokumenty – pismo skierowane do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] stycznia 1968 r. i pokwitowanie odbioru dokumentów podpisane przez P. A. K. – nie mogą zostać uznane za plan realizacyjny ronda komunikacyjnego, bo stanowią jedynie wymianę korespondencji pomiędzy organami administracji. Minister podkreślił, że jako podstawa rozstrzygnięcia decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 r. wraz z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część powyższej inwestycji, na której przedstawiony jest projekt zagospodarowania spornej nieruchomości stanowi wystarczający dowód, jak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2001 r., dla oceny przesłanek odmowy zwrotu nieruchomości położonej w Piotrkowie Trybunalskim przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Załącznik graficzny do powyższej decyzji lokalizacyjnej wyraźnie określa zakres inwestycji budowy ronda komunikacyjnego z adaptacją istniejącej stacji paliw [...]. Na taki właśnie cel przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest obecnie. Co do zarzutu zaś podniesionego przez wnioskodawczynie w zakresie niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego urbanisty Minister wskazał, że w myśl art. 84 § 1 K.p.a. organ administracji może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Przepis ten, zdaniem organu, jednoznacznie podkreśla fakultatywność działania organu, czyli pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Także zarzut, że w toku postępowania organ wojewódzki powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną organ uznał za chybiony. Zdaniem Ministra Budownictwa, zgodnie z art. 89 § 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę administracyjną w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Poza przypadkami, gdy przeprowadzenia rozprawy wymagają przepisy prawa, organ administracji przeprowadza rozprawę wedle własnej oceny celowości rozpraw w każdym konkretnym przypadku.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wznowieniowe nie potwierdziło zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i tym samym nie doprowadziło do wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Zdaniem organu, na uwagę zasługiwał również fakt, iż decyzja Wojewody Piotrkowskiego utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 1997 r. w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości położonej w Piotrkowie Trybunalskim przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha została wydana w dniu [...] listopada 1997 r. Zgodnie z art. 146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło lat pięć. Jako przesłankę wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 1997 r. strony powołały art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż kwestionowana decyzja została doręczona wszystkim stronom, a ostatnie doręczenie miało miejsce w dniu [...] grudnia 2002 r., organ uznał, że pięcioletni okres, o jakim mowa w art. 146 § 1 K.p.a. upłynął w dniu [...] grudnia 2002 r.
Od decyzji Ministra w dniu [...] września 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga I. S., K. S.-P. i A. S.
W złożonej skardze skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżące zarzuciły Ministrowi Budownictwa naruszenie przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, 80, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 1 K.p.a, przez pominięcie treści dokumentów złożonych przy wniosku o wznowienie postępowania, sprzeczności ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji z treścią zebranych w sprawie materiałów oraz błędnym rozstrzygnięciu będącym zdaniem skarżących skutkiem odmowy dopuszczenia dowodu z opinii biegłego urbanisty.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skarżących organ stwierdził, że nie stanowią one nowych okoliczności w sprawie, lecz znane były organowi w przeprowadzonym postępowaniu, zaś on sam ustosunkował się do nich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że w związku ze sprawą dotyczącą zwrotu przedmiotowej nieruchomości zapadły dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 października 1994 r., sygn. akt IV SA 1300/93, którym uchylono decyzję Urzędu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] maja 1993 r. utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] grudnia 1992 r., którą odmówiono zwrotu części z działki nr [...] o pow. [...] m2. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zalecił m.in. zbadanie czy część działki (o zwrot której ubiegają się skarżące) oznaczonej na mapie AC-EB, jest niezbędna na cel, na który nastąpiło jej nabycie. To ustalenie, jak wskazał Sąd, winno nastąpić w oparciu o ostateczną decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (część opisową i mapę). Drugim wyrokiem z dnia 26 czerwca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Urzędu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] listopada 1997 r., którą odmówiono zwrotu części działki o pow. [...] m2, która weszła w skład działek nr [...] i [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że wobec niemożliwości odszukania ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy I etapu ronda komunikacyjnego, podstawowym dowodem, który świadczy o tym, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany jest decyzja szczegółowa z dnia [...] stycznia 1968 r. wraz załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część powyższej decyzji, na której przedstawiony jest projekt zagospodarowania spornej nieruchomości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja ta nie przewidywała likwidacji stacji benzynowej. Decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1971 r. wydana przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Piotrkowie Trybunalskim Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, która obejmuje nieruchomość położoną u zbiegu ulic [...] i [...] dotyczyła rozbudowy istniejącej na tym terenie stacji benzynowej. Wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 1971 r. nie pozostawało w sprzeczności z decyzją z dnia [...] stycznia 1968 r. o lokalizacji szczegółowej budowy I etapu ronda komunikacyjnego. Decyzja ta obejmowała, bowiem o wiele większy teren niż decyzja z dnia [...] stycznia 1971 r., która odnosiła się jedynie do części większej inwestycji, jaką była budowa ronda. Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, że stacja [...] jest elementem składowym węzła komunikacyjnego, służącym obsłudze ruchu drogowego, niezbędnym do jego utrzymania. Wynika to z ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 20, poz. 90 ze zm.) obowiązującej w dacie wywłaszczenia. Art. 18 ust. 1 tejże ustawy określał, że pasem drogowym jest pas gruntu zajęty pod drogę publiczną wraz z jej częściami składowymi i przynależnościami, jak jezdnia drogi, mosty, wiadukty i przepusty znajdujące się w ciągu drogi, pobocza, skarpy i urządzenia odwadniające, zadrzewienia, drogi letnie, chodniki, ścieżki dla pieszych i rowerzystów, znaki drogowe i urządzenia ostrzegawczo-zabezpieczające oraz sygnalizacyjne; w pasie drogowym mogą znajdować się budynki i urządzenia związane z utrzymaniem dróg oraz z obsługą ruchu drogowego.
Natomiast w sprawie dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1968 r. o ustaleniu lokalizacji szczegółowej budowy I etapu ronda komunikacyjnego został wydany przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrok z dnia 8 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1638/04. Wyrokiem tym oddalono skargę kasacyjną. W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] stycznia 2002 r. zawarto sformułowanie, z którego wynikało, iż w załączniku graficznym do decyzji z dnia [...] stycznia 1968 r. w części graficznej naniesienie stacji paliw (istniejąca względnie mająca być przebudowana) w żadnym razie nie uzasadnia wniosku, że decyzja ustala lokalizację tej stacji. Dopiero w tym kontekście można ocenić decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2002 r., wydaną po wznowieniu postępowania, oraz decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. Obie te decyzje opierają się w szerokim zakresie na ustaleniach powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2001 r. sygn. akt. II SA/Łd 19/98, przyjmując nie tylko przyjęty w tym wyroku tok rozumowania, lecz również poszczególne sformułowania i oceny. Stanowisko organów w tym zakresie zostało przez Sąd uznane za słuszne, gdyż organy wydające powołane decyzje były tym wyrokiem związane.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie jednak przede wszystkim, czy wystąpiły przesłanki warunkujące wznowienie postępowania. Skarżące jako podstawę wznowienia podały art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wymienione w nim przesłanki. Ma to miejsce wtedy, gdy dowód, bądź okoliczność faktyczna:
– są istotne dla sprawy,
– istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej,
– nie były znane organowi, który wydał tę decyzję,
– wyszły na jaw po wydaniu decyzji.
Przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) należy rozumieć jedynie taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Przedstawione przez wnioskodawczynie we wniosku o wznowienie postępowania nowe okoliczności i dowody takie jak: pismo Miejskiej Służby Drogowej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] stycznia 1968 r. do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie wydania lokalizacji rozbudowy istniejącego ronda, pismo dotyczące projektu modernizacji stacji benzynowej (z lat 1969-1971), projekt techniczny linii napowietrznej NN dla zasilania stacji [...], odpis uzgodnień dokonanych na planie sytuacyjnym projektu budowy nawierzchni przy stacji [...], decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Piotrkowie Trybunalskim o pozwoleniu na budowę wiaty dla [...] wraz z załącznikiem graficznym, uchwałę nr 160 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 20 czerwca 1964 r. w sprawie zatwierdzenia ogólnego i perspektywicznego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 16 maja 1969 r. – mają świadczyć o tym, że lokalizacja stacji benzynowej miała charakter tymczasowy, a jedynym przeznaczeniem tego terenu budowa ronda komunikacyjnego, a nie budowa ronda wraz z rozbudową stacji [...]. Organ prawidłowo przyjął, że okoliczności te nie wskazują na nowe okoliczności faktyczne, które miałyby wpływ na odmienną ocenę przeznaczenia terenu wykupionego w 1969 r. Decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 r. określała, bowiem lokalizację większej inwestycji, jaką była budowa ronda komunikacyjnego, ale to nie wykluczało możliwości wydawania decyzji dotyczących lokalizacji dotyczących inwestycji stanowiących część większej całości. Zwrócił również na to uwagę w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 czerwca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny, a stanowisko takie nie stoi w sprzeczności ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lipca 2005 r. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2005 r., jak dodatkowo zauważył Sąd pierwszej instancji, wydany był w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 r., Sąd ani organy nie są więc związane oceną prawną zawartą w uzasadnieniu tego wyroku w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że wyrok wydany w ww. sprawie nie miał w ogóle znaczenia w postępowaniu dotyczącym wniosku skarżących o wznowienie postępowania administracyjnego. Miał on znaczenie w takim sensie, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1968 r. spowodowałoby jej wyeliminowanie z obrotu ex tunc i to winno być uwzględnione przez organ naczelny w postępowaniu będącym przedmiotem badania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił również zarzutów skarżących niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego urbanisty oraz niewyznaczenia rozprawy administracyjnej. Kodeks postępowania administracyjnego nie nakłada, bowiem obowiązku dopuszczania dowodu z opinii biegłego w każdej sytuacji, ale pozostawia to uznaniu organu, który ocenia konieczność przeprowadzenia tego dowodu na tle konkretnej sprawy. Jeśli zaś chodzi o obowiązek przeprowadzenia rozprawy to zgodnie z art. 89 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przeprowadzić rozprawę w kilku sytuacjach. W przedmiotowej sprawie przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w sprawie, nie obligowały organów do przeprowadzenia rozprawy.
Nieprawidłowo natomiast, zdaniem Sądu, organ zinterpretował treść art. 145 K.p.a. Z przepisu art. 151 K.p.a. wynika, że jeżeli organ stwierdzi w wyniku wznowienia postępowania, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji – której dotyczy wznowione postępowanie – na podstawie art. 145 § 1 K.p.a., to uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy. Zasada ta doznaje jednak ograniczenia w sytuacji przewidzianej w § 2 art. 151 K.p.a. Ma to miejsce wówczas, gdy w sprawie występują okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a – nie można uchylić decyzji z przyczyn podanych w art. 145 § 1 K.p.a, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynął przewidziany tym przepisem okres czasu (art. 146 § 1). Tak, więc organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 K.p.a, ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146 K.p.a. Artykuł ten – jak zaznaczono – zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Okoliczność więc, że od momentu doręczenia stronom decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego więcej Piotrkowie Trybunalskim upłynęło więcej niż pięć lat miałaby znaczenie gdyby organ stwierdził wystąpienie przesłanek warunkujących wznowienie postępowania, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosły skarżące. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciły:
– naruszenie art. 145 §1 pkt 5 K.p.a. przez błędną jego wykładnię – polegającą na błędnym uznaniu, że odnalezione po wydaniu decyzji dokumenty nie stanowią nowej okoliczności i dowodów w rozumieniu tego przepisu,
– naruszenie art. 156 §1 pkt 3 K.p.a. przez błędne uznanie, iż ważna jest decyzja lokalizacyjna dotycząca części terenu co do którego już wydano wcześniej inną decyzję lokalizacyjną,
– naruszenie art. 99 – Przepisów wprowadzających – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przez błędne jego zastosowanie w sytuacji, gdy obecne rozpoznanie następuje po ujawnieniu nowych okoliczności i dowodów,
– naruszenie przepisów postępowania polegające na nieuwzględnieniu nowych okoliczności i dowodów w tej sprawie i nieustosunkowaniu się do wszystkich szczegółów skargi,
– naruszenie przepisów art.84 § 1 K.p.a. przez błędne uznanie za prawidłową odmowę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu urbanistyki, mimo że była taka konieczność, tym bardziej wobec odmiennych zasadniczych ustaleń merytorycznych w powoływanych w tej sprawie dwóch wyrokach NSA,
– naruszenie art. 69 ust.1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przez oddalenie wniosku o zwrot nieruchomości wobec niewykorzystania jej na cel wywłaszczenia,
– naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o drogach publicznych z dnia 29 marca 1962 r. przez błędną jego wykładnię – uznając wbrew treści tego przepisu, że stacja benzynowa jest elementem składowym węzła komunikacyjnego.
Zdaniem pełnomocnika skarżących nie jest trafny pogląd, iż wiążące jest stanowisko zamieszczone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 29 czerwca 2001 r. Sąd wtedy nie posiadał dokumentów, które zostały znalezione i dostarczone przez skarżące w dniu [...] sierpnia 2001 r. do Urzędu Wojewódzkiego, tym samym nie mógł zestawić tych wszystkich dokumentów razem i w oparciu o nie również wydać wyrok. Wnioski zatem jakie przytacza zarówno organ drugiej instancji i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 29 czerwca 2001 r. nie są wnioskami zaktualizowanymi w oparciu o nowe dokumenty. Decyzja organu administracyjnego rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów K.p.a. jest dotknięte wadą określoną w art.156 § 1 pkt 3 K.p.a. Decyzja Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] listopada 1997 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 1997 r., która lokalizowała stację benzynową na warunkach tymczasowych dla potrzeb wywłaszczenia nie mogła być wykorzystana. Zatwierdzony ogólny plan zagospodarowania przestrzennego (Uchwała nr 160 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 2 czerwca 1964 r.) przewidywał na wymienionym terenie rozbudowę ronda [...] co skutkowało uzgodnieniami dokumentacji - projektów dotyczących modernizacji i rozbudowy stacji jako obiektu tymczasowego. Zarówno organy administracji jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 marca 2007 r. nie chciały i nie skonfrontowały swego twierdzenia o lokalizacji stacji z ustaleniami realizacyjnymi ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego z marca 1964 r. zatwierdzonego Uchwałą nr 160 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 2 czerwca 1964 r. Pogląd, że stacja benzynowa jest częścią składową węzła komunikacyjnego, zdaniem pełnomocnika skarżących, jest niezgodny z art.18 ustawy z dnia 29 marca 1962 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 90) o drogach publicznych. Jak wynika z treści art. 18 ustawy o drogach publicznych urządzenia związane z obsługą ruchu drogowego jakim może być stacja benzynowa nie jest częścią składową drogi.
Ponadto, w ocenie autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął iż w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jako podstawa do wznowienia postępowania. Treść dokumentów złożonych przez skarżące w sposób jednoznaczny potwierdza, że ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta Piotrkowa Trybunalskiego zatwierdzony uchwałą nr 160 z dnia 2 czerwca 1964 r. przewidywał na spornym terenie jedynie rozbudowę ronda komunikacyjnego ([...]) – pięciu ulic, a wydana na jego podstawie decyzja z dnia [...] stycznia 1968 r. nr [...] znak [...] o lokalizacji szczegółowej budowy l-go etapu ronda komunikacyjnego, ustalała również jedynie lokalizację budowy l-go etapu ronda [...], której to inwestorem była Miejska Służba Drogowa. Dokumenty te potwierdzają, że tylko w przypadku realizacji stacji benzynowej jako obiektu tymczasowego, polityka lokalizacyjna byłaby prowadzona zgodnie z zatwierdzonym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Piotrkowa Trybunalskiego. Natomiast obiekt tymczasowy, jakim była i jest stacja benzynowa, nie mógł stanowić celu wywłaszczenia terenu, na którym miał on powstać. Teren ten został wywłaszczony jedynie na cel, jakim była budowa ronda komunikacyjnego (pięciu ulic), ze względu na przebieg ulicy projektowanej. Skarżące zdają sobie sprawę, że dowód w postaci opinii biegłego nie może być podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie istniał w chwili wydawania decyzji, lecz odnalezione przez skarżące dowody w postaci dokumentów wyszły na jaw po zakończeniu poprzedniego postępowania i to winno być traktowane jako nowe okoliczności faktyczne. Od początku w postępowaniu administracyjnym jak i w postępowaniu sądowym dotyczącym zwrotu nieruchomości skarżące wnosiły uporczywie o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego wskazując na fakt, że urzędy skrajnie sprzecznie interpretowały przedstawione dokumenty w tej sprawie. Analiza wszystkich dokumentów zgromadzonych w tej sprawie winna zostać przeprowadzona przy udziale biegłego urbanisty, który jednoznacznie rozstrzygnąłby, czy stacja [...] jako inwestycja tymczasowa, nie stanowiła celu wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej własność małżonków S. i wywłaszczona nieruchomość w zakresie wykraczającym poza teren budowy I etapu ronda była zbędna na cel wywłaszczenia, co stanowi podstawę do jej zwrotu na rzecz następców prawnych byłych właścicieli. Jak wynika z rezultatów dotychczasowych postępowań, istotne dla sprawy okoliczności nie zostały w sposób nie budzący wątpliwości przez organy ustalone. Wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy dokonuje się bowiem w "postępowaniu wyjaśniającym", które obejmuje całokształt czynności podejmowanych w postępowaniu administracyjnym dla wyjaśnienia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Związanie Sądu granicami skargi kasacyjnej oznacza konieczność wskazania w niej między innymi jej podstaw. Prawidłowe sformułowanie podstawy kasacyjnej polega zarówno na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – uchybił Sąd, jak też na uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia, co zapewnia skuteczność tego środka zaskarżenia, a czemu służy przewidziany w art. 175 § 1 P.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski co do jej sporządzenia.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) i naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Przewidziane natomiast w art. 174 pkt 2 naruszenie przepisów postępowania może mieć taką samą postać jak naruszenie prawa materialnego. Stanowi ono jednak podstawę kasacyjną jeżeli uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. A zatem pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy.
Podstawy kasacyjne determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wychodząc z tego założenia należy wstępnie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Przedmiotowa skarga kasacyjna oparta na zarzutach naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., art. 84 § 1 K.p.a. przez błędną ich wykładnię, nie pozwala – wbrew założeniom skarżącego – na skontrolowanie zaskarżonego wyroku w takim zakresie, w jakim skarżący tego oczekuje.
W podstawach skargi kasacyjnej skarżący nie wskazał przede wszystkim na jakiekolwiek naruszenie przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, które pozwoliłyby Sądowi drugiej instancji na kontrolę, czy Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok dokonał prawidłowej oceny zastosowania przez organ administracji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem, przyjmuje się że art. 174 pkt 2 P.p.s.a. dotyczy jedynie naruszenia przepisów postępowania sądowego. Takie pojmowanie powyższego przepisu jest konsekwencją tego, że przedmiotem skargi kasacyjnej jest orzeczenie sądowe (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli więc skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia orzeczenia sądowego, a nie decyzji administracyjnej, to również podstawa tej skargi odnosić się powinna do postępowania, które doprowadziło to wydania orzeczenia. Na takie właśnie rozumienie treści art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a zatem, że chodzi o naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nie postępowania przed organem administracji publicznej wskazywano w licznych orzeczeniach (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 770/07, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 104/05, OSP 2007, nr 1, poz. 7; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt I GSK 200/05, "Rzeczpospolita" 2005, nr 101, s. C2; wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1277/04.).
Postawienie zatem Sądowi, który wydał zaskarżony wyrok zarzutu naruszenia przepisów postępowania i wskazanie w skardze kasacyjnej wcześniej jedynie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie bezpośrednio nie stosował i nie mógł stosować, ponieważ są to przepisy regulujące postępowanie administracyjne, nie czyni jak już podkreślono, zadość wymaganiom pozwalającym na dokonanie właściwej kontroli kasacyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak określenia w podniesionej podstawie kasacyjnej, na czym uchybienie Sądu w stosowaniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegało oraz zaniechanie prawidłowego uzasadnienia dokonanego naruszenia i niewskazanie, że dane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwia Sądowi kasacyjnemu prawidłową kontrolę zaskarżonego wyroku.
Ustosunkowując się do powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 69 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 18 ust. 1 ustawy o drogach publicznych należy przede wszystkim wskazać, że naruszenie prawa materialnego ma polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia, o której mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., to mylne rozumienie określonej normy prawnej, a niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
Skarżący zarzuca naruszenie art. 60 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przez oddalenie wniosku pomimo niewykorzystania jej na cel wywłaszczenia.
Oceniając trafność tego zarzutu trzeba nawiązać do rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zawartych na stronach 9-11 uzasadnienia zaskarżonego skarga kasacyjną wyroku. Sąd wskazał tam, że z dokumentów i dowodów, które stały się podstawą wznowienia postępowania wynika, że decyzja z [...] stycznia 1968 r. określała lokalizację większej inwestycji, jaką była budowa ronda komunikacyjnego, a fakt istnienia tam stacji [...] nie ma decydującego znaczenia dla oceny czy nieruchomość została wykorzystana na cel wskazany, jako cel wywłaszczenia.
Sąd I instancji trafnie wskazał w swoim wywodzie, że po zbadaniu przesłanek wznowieniowych zasadnie organy administracji uznały, że brak jest innych okoliczności faktycznych, które mogłyby skutkować uchyleniem badanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji. Celem wywłaszczenia było przeznaczenie spornej nieruchomości na budowę pierwszego etapu ronda komunikacyjnego i cel ten został zrealizowany.
Zarzut naruszenia art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest w tej sytuacji usprawiedliwiony.
Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Stacja benzynowa jest z pewnością, jak trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji urządzeniem związanym z utrzymaniem, dróg i obsługą ruchu drogowego.
Sąd nie naruszył więc tego przepisu, jak wspomniano zresztą wcześniej, na wywłaszczonej nieruchomości usytuowane jest rondo komunikacyjne i fakt posadowienia tam stacji benzynowej oraz to czy jest ona czynna czy też nie, jest bez znaczenia dla oceny całokształtu okoliczności w niniejszej sprawie.
Mając wszystko to na uwadze, uznając, iż skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.