I OSK 2358/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku A.R. o ujawnienie jej w ewidencji gruntów i budynków jako współwładającej działką nr [...]. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie służy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących władania nieruchomością. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że wpisy w ewidencji gruntów jedynie odzwierciedlają istniejący stan prawny, a nie go kształtują. W sytuacji, gdy władanie nieruchomością jest sporne, a istniejąca decyzja administracyjna z 2005 r. nie uwzględniała wnioskodawczyni, konieczne jest skierowanie sprawy na drogę postępowania cywilnego w celu rozstrzygnięcia sporów o prawa do nieruchomości. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie deklaratoryjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków oraz braku kompetencji organów administracji do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących władania nieruchomością.
Dotyczy spraw związanych z aktualizacją danych w ewidencji gruntów i budynków, gdzie stan prawny jest sporny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ ewidencyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących władania nieruchomością i ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków osoby jako władającej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ewidencyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących władania nieruchomością. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie kształtuje nowego stanu prawnego.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno-techniczne i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. W przypadku spornego władania nieruchomością, konieczne jest postępowanie przed sądem powszechnym.
Czy wniosek o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków osoby jako współwładającej działką może być uwzględniony, jeśli istniejąca decyzja administracyjna z 2005 r. nie uwzględniała tej osoby, a stan prawny jest sporny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki nie może być uwzględniony, jeśli nie towarzyszy mu rozstrzygnięcie sądu powszechnego dotyczące sporów cywilnoprawnych.
Uzasadnienie
Organy administracji nie mogą samodzielnie kształtować stanu prawnego nieruchomości ani rozstrzygać sporów. Wpis w ewidencji musi być oparty na dokumentach lub orzeczeniach, a w przypadku braku zgody między stronami, konieczne jest postępowanie cywilne.
Przepisy (19)
Główne
p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się osoby lub inne podmioty, które władają gruntami na zasadach samoistnego posiadania, jeśli nie można ustalić właścicieli z powodu braku księgi wieczystej lub innych dokumentów.
p.g.k. art. 20 § ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Wykazanie samoistnych posiadaczy w ewidencji może nastąpić w wyniku modernizacji lub bieżącej aktualizacji w drodze decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli nie stwierdzi naruszenia prawa.
Pomocnicze
p.g.k. art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podmioty władające gruntami na zasadach samoistnego posiadania zgłaszają zmiany danych w terminie 30 dni.
p.g.k. art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Informacje w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek.
p.g.k. art. 24 § ust. 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Decyzja administracyjna odmawia aktualizacji informacji zawartych w ewidencji.
rozporządzenie art. 44 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Starosta utrzymuje operat ewidencyjny w stanie aktualności, zgodnym z dostępnymi dokumentami i materiałami źródłowymi.
rozporządzenie art. 45 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b) p.g.k., art. 22 ust. 2 p.g.k., § 45 ust. 1 rozporządzenia. • Naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów jako instytucja prawna jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów stanowi wyłącznie odzwierciedlenie danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. • Kataster nieruchomości nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. • Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. • Przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani skutecznie udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Arkadiusz Blewązka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie deklaratoryjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków oraz braku kompetencji organów administracji do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących władania nieruchomością."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z aktualizacją danych w ewidencji gruntów i budynków, gdzie stan prawny jest sporny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii rozgraniczenia kompetencji między administracją a sądownictwem cywilnym w sprawach dotyczących nieruchomości, co jest istotne dla wielu prawników i właścicieli nieruchomości.
“Ewidencja gruntów nie rozstrzygnie sporu o władanie nieruchomością – kluczowe jest postępowanie cywilne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.