I OSK 2357/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty w sprawie zwrotu nieruchomości, uznając doręczenie decyzji w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) za skuteczne, mimo że przesyłka nie została podjęta przez adresata. WSA podtrzymał stanowisko Wojewody, uznając dokument pocztowy potwierdzający doręczenie za dokument urzędowy, którego domniemania prawdziwości nie obalono. Skarżący zarzucił WSA naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 44 k.p.a., wskazując na brak podpisu na dokumencie pocztowym i wadliwe funkcjonowanie poczty. NSA uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd kasacyjny podkreślił, że dokument pocztowy może być uznany za urzędowy tylko, jeśli jest prawidłowo sporządzony i podpisany przez osobę uprawnioną. W tej sprawie brak podpisu na dokumencie "potwierdzenie odbioru" uniemożliwiał jego weryfikację. NSA wskazał, że WSA nie wyjaśnił podstaw uznania dokumentu za urzędowy i nakazał ponowne zbadanie kwestii skuteczności doręczenia oraz spełnienia przesłanek do przywrócenia terminu, w tym możliwości wystąpienia o doręczenie decyzji, jeśli nie została ona skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym, w szczególności fikcji doręczenia w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) oraz znaczenia podpisu na dokumentach urzędowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego funkcjonowania poczty i braku podpisu na dokumencie pocztowym. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy doręczenie jest bezsporne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy dokument pocztowy, taki jak "potwierdzenie odbioru", może być uznany za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. bez podpisu osoby sporządzającej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dokument urzędowy musi być prawidłowo sporządzony i podpisany przez osobę uprawnioną. Brak podpisu uniemożliwia jego weryfikację i traktowanie jako dokumentu urzędowego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie uzasadnił, dlaczego dokument pocztowy "potwierdzenie odbioru" uznał za urzędowy. Brak podpisu na tym dokumencie uniemożliwia jego weryfikację i traktowanie jako dowodu potwierdzającego skuteczne doręczenie w trybie zastępczym.
Czy w przypadku wadliwego funkcjonowania poczty i braku faktycznego doręczenia pisma, można skutecznie zastosować fikcję doręczenia w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Fikcja doręczenia w trybie zastępczym może być zastosowana, ale wymaga prawidłowego sporządzenia i pozostawienia zawiadomień. Jeśli strona wykaże brak swojej winy w nieodebraniu przesyłki z powodu obiektywnych przeszkód, wniosek o przywrócenie terminu może być uwzględniony.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że WSA błędnie przyjął skuteczne doręczenie w trybie zastępczym, opierając się na niepodpisanym dokumencie. Konieczne jest ponowne zbadanie, czy doręczenie było prawidłowe i czy strona wykazała brak winy w uchybieniu terminu.
Czy strona, która nie otrzymała decyzji z powodu wadliwego działania poczty, może skutecznie ubiegać się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli strona uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu, co może obejmować wykazanie obiektywnych przeszkód w odbiorze korespondencji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że strona powinna mieć możliwość wykazania braku winy, a WSA nieprawidłowo uznał, że twierdzenia o wadach poczty nie zostały poparte dowodami, ignorując brak podpisu na dokumencie pocztowym.
Czy w sytuacji, gdy akt nie został skutecznie doręczony, strona powinna wystąpić o przywrócenie terminu, czy o doręczenie aktu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeśli akt nie został prawidłowo wprowadzony do obrotu prawnego (nieskuteczne doręczenie), strona powinna wystąpić o doręczenie tego aktu, a termin do wniesienia odwołania biegnie od daty jego doręczenia.
Uzasadnienie
NSA zauważył, że z akt nie wynikało, czy decyzja została doręczona po jej zwrocie przez pocztę, co jest istotne dla oceny możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis regulujący doręczenie zastępcze, w tym fikcję doręczenia po dwukrotnym awizowaniu i nieodebraniu przesyłki.
k.p.a. art. 58 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące wniosku o przywrócenie terminu, w tym wymóg wykazania braku winy.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit b)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 76 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obalania domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa i uwzględniania słusznego interesu strony.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
u.p.p. art. 37 § 1
Ustawa Prawo pocztowe
Dotyczy usług pocztowych, w tym doręczania przesyłek.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego art. § 34
Dotyczy warunków wykonywania usług pocztowych, w tym sposobu doręczania przesyłek i zawiadomień.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podpisu na dokumencie pocztowym "potwierdzenie odbioru" uniemożliwia uznanie go za dokument urzędowy i obalenie domniemania o nieskutecznym doręczeniu. • WSA nieprawidłowo ocenił dowody i nie zbadał wystarczająco kwestii wadliwego funkcjonowania poczty oraz braku winy strony w uchybieniu terminu. • Konieczność ponownego zbadania, czy decyzja została skutecznie doręczona, a jeśli nie, czy strona powinna wystąpić o jej doręczenie, a nie o przywrócenie terminu.
Godne uwagi sformułowania
Do podważenia domniemania związanego z dokumentem urzędowym koniecznym jest przeprowadzenie przeciwdowodu, o czym stanowi art. 76 § 3 kpa. • Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym. • Nie negując prawdziwości powołanych przez nią twierdzeń, strona skarżąca nie wykazała, by należycie dbając o swój interes, podjęła dostateczne próby zmierzające do zabezpieczenia się przed ewentualnością powtórzenia się sygnalizowanych problemów z odbiorem przesyłek.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
sędzia
Monika Nowicka
sprawozdawca
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym, w szczególności fikcji doręczenia w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) oraz znaczenia podpisu na dokumentach urzędowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego funkcjonowania poczty i braku podpisu na dokumencie pocztowym. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy doręczenie jest bezsporne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu niedoręczania przesyłek pocztowych i jego konsekwencji prawnych, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców. Podkreśla znaczenie formalnych wymogów w postępowaniu administracyjnym.
“Czy brak podpisu na awizo pocztowym może uratować Twoją sprawę administracyjną?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.