Orzeczenie · 2022-10-11

I OSK 2355/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-10-11

NSAAdministracyjneŚredniansa

zaliczki alimentacyjneumorzenie należnościdłużnik alimentacyjnyprawo administracyjnepostępowanie administracyjnewady decyzjiuzasadnienie decyzjiskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje organów niższej instancji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Skarżący, M. K., wnioskował o umorzenie należności wraz z odsetkami, powołując się na trudną sytuację majątkową, dochodową i zdrowotną. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja skarżącego, choć trudna, nie jest wyjątkowa i nie uzasadnia umorzenia. WSA w Łodzi uchylił te decyzje, wskazując na istotne wady formalne, w tym nieprecyzyjne określenie przedmiotu postępowania w decyzji Wójta oraz wadliwe uzasadnienia decyzji obu instancji, naruszające przepisy K.p.a. (art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 1 pkt 5 i 6, § 3). Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. (wadliwość rozstrzygnięcia), art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. (wadliwość uzasadnienia), art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. (nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego) oraz art. 79a K.p.a. (niepoinformowanie o możliwości złożenia dokumentów). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że WSA prawidłowo zidentyfikował wadliwość rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji organów administracji, które nie sprecyzowały jednoznacznie przedmiotu postępowania. NSA stwierdził również, że zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.) nie znalazły potwierdzenia, a zarzut naruszenia art. 79a K.p.a. był wadliwie skonstruowany. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia wyroku WSA) ani art. 135 p.p.s.a. (zakres kompetencji sądu). W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, podtrzymując stanowisko WSA o konieczności uchylenia decyzji organów administracji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Wadliwość decyzji administracyjnych wynikająca z nieprecyzyjnego określenia przedmiotu postępowania oraz wymogów formalnych uzasadnienia decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej materii dotyczącej umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, ale zasady dotyczące wadliwości decyzji mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest prawidłowa, jeśli nie precyzuje jednoznacznie przedmiotu postępowania (jakie należności, za jaki okres i w jakiej wysokości)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka jest wadliwa, a wadliwość ta ma charakter istotny, naruszając przepisy K.p.a. dotyczące rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny uznał, że brak precyzyjnego określenia przedmiotu postępowania w decyzji organu pierwszej instancji, a następnie brak skorygowania tej wady przez organ odwoławczy, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie decyzji.

Czy trudna sytuacja majątkowa i zdrowotna dłużnika alimentacyjnego, niebędąca jednak sytuacją wyjątkową, uzasadnia umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie należności alimentacyjnych ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania okoliczności wykraczających poza zwykłe trudności życiowe, które wyróżniają dłużnika spośród innych zobowiązanych.

Uzasadnienie

Organy administracji i NSA uznały, że choć sytuacja dłużnika była trudna, nie miała charakteru wyjątkowego ani nieodwracalnego, a wynikała z jego wieloletnich zaniedbań, co nie uzasadniało umorzenia należności.

Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez sąd pierwszej instancji jest uzasadniony, jeśli opiera się na błędnej interpretacji lub wadliwej konstrukcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, jeśli nie wykazują konkretnego naruszenia przepisów lub są wadliwie skonstruowane.

Uzasadnienie

NSA szczegółowo analizował zarzuty skargi kasacyjnej, uznając je za niezasadne, w tym zarzuty dotyczące wadliwości rozstrzygnięcia, uzasadnienia, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zastosowania art. 79a K.p.a., a także wadliwości uzasadnienia wyroku WSA i zakresu jego kompetencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1