I OSK 235/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca kwestionowała decyzję dotyczącą odpłatności za pobyt jej ojca w domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji ustalił miesięczną opłatę w wysokości 1727,99 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia sytuacji dochodowej córki (skarżącej) i jej partnera, a także na brak formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Poznaniu oddalił sprzeciw skarżącej od decyzji SKO, podzielając stanowisko organu odwoławczego co do braków postępowania dowodowego i konieczności wyjaśnienia sytuacji dochodowej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną. NSA podkreślił, że sąd rozpoznający sprzeciw od decyzji kasacyjnej ocenia jedynie istnienie przesłanek do jej wydania (art. 138 § 2 KPA). Stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania i niewyjaśnienia istotnych okoliczności, takich jak sytuacja dochodowa skarżącej i jej partnera. NSA uznał również, że brak formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu nie jest równoznaczny z brakiem wszczęcia postępowania, jeśli strona brała w nim czynny udział, co miało miejsce w tej sprawie. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wszczęcia postępowania z urzędu oraz przesłanek wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy w sprawach dotyczących odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej.
Dotyczy specyfiki kontroli sądu administracyjnego nad decyzjami kasacyjnymi oraz procedury ustalania odpłatności w pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu stanowi podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania, jeśli strona brała czynny udział w czynnościach wyjaśniających i składała stosowne oświadczenia.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że data wszczęcia postępowania z urzędu jest pierwszą czynnością urzędową wobec strony lub czynnością podjętą w sprawie przez organ. Nawet przy braku formalnego zawiadomienia, jeśli strona brała udział w postępowaniu (wywiad środowiskowy, składanie dokumentów), postępowanie zostało wszczęte i nie podlega umorzeniu z tego powodu.
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów postępowania i niewyjaśnienia istotnych okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wystarczająco sytuacji dochodowej skarżącej i jej partnera oraz nieprawidłowo potraktował odmowę podania dochodów partnera jako równoznaczną z odmową przeprowadzenia wywiadu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy miał podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, gdyż organ pierwszej instancji nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności nie wyjaśnił sytuacji dochodowej skarżącej i jej partnera, a także nieprawidłowo zastosował przepisy dotyczące wywiadu środowiskowego i konsekwencji braku współpracy.
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 61 § ust. 2e
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 2f
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 6 § pkt 14
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 2d
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy miał podstawy do wydania decyzji kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. • Brak formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu nie jest równoznaczny z brakiem wszczęcia postępowania, jeśli strona brała w nim czynny udział.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 64e P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i oddalenie sprzeciwu, pomimo iż stan sprawy umożliwiał wydanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia merytorycznego. • Zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że dopuszczalne jest wydanie decyzji kasacyjnej, pomimo iż spełnione zostały przesłanki do umorzenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający • wydanie decyzji kasacyjnej połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek • brak formalnego zawiadomienia strony w tym względzie w żadnym razie nie dawał podstaw do umorzenia tego postępowania przez organ odwoławczy
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wszczęcia postępowania z urzędu oraz przesłanek wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy w sprawach dotyczących odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli sądu administracyjnego nad decyzjami kasacyjnymi oraz procedury ustalania odpłatności w pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy społecznej – odpłatności za pobyt w DPS, a także procedury administracyjnej, w tym kwestii formalnych jak zawiadomienie o wszczęciu postępowania.
“Czy brak formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu może unieważnić decyzję? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.