I OSK 2343/22

I OSK 2343/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Karol Kiczka
Mariola Kowalska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Gl 746/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-09-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 133 § 1, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 746/22 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/768/2022/3833/ w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 22 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 746/22 uchylił zaskarżoną przez A. A. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 14 kwietnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/768/2022/3833/ w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta X. z 4 marca 2022 r. nr. SR-IV.8252.50.2022.BŚ.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.":
1. naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", przez uznanie, że strona spełnia kryteria przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opisane tym przepisem, to jest że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy brakiem zatrudnienia a koniecznością opieki nad mężem, w sytuacji gdy z materiału dowodowego taki związek nie wynika, a charakter podejmowanych czynności przez stronę przemawia za przyjęciem, że stanowią one typowe czynności dnia codziennego, wykonywane niezależnie od choroby męża;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", przez uchylenie decyzji organów obu instancji, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób kompleksowy, nie wykazano istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy, a jednocześnie materiał dowodowy wskazuje, że na moment wydawania decyzji, rozstrzygnięcia obu organów były słuszne;
3. art. 133 § 1 P.p.s.a. przez oparcie wyroku na własnych ustaleniach Sądu I instancji, które nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wojewódzki sąd administracyjny przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności wynikające z akt sprawy, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego aktu. Oznacza to, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Badając legalność zaskarżonej decyzji, sąd ocenia więc jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w kontekście całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego.
Tymczasem, w toku postępowania mąż skarżącej zmarł, a strona w skardze przywołała nowe okoliczności, które nie istniały w toku orzekania przed organami administracji publicznej. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną organu, to przywołane w skardze okoliczności przesądziły o tym, że mąż skarżącej potrzebował pomocy w takim wymiarze, że wykluczało to zatrudnienie. Takie wnioski nie wypływają jednak ze zgromadzonego materiału dowodowego, a organy orzekały na podstawie akt aktualnych w momencie wydawania decyzji. Zatem, oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy zbadać prawidłowość decyzji "w momencie" orzekania przez organ, a nie przez sąd.
Jak przyznało SKO, "Być może rzeczywiście, po wydaniu decyzji przez Kolegium, stan zdrowia męża strony się pogorszył. Nie oznacza to jednak, że decyzja automatycznie staje się przez to wadliwa.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w dacie orzekania przez organ, strona jedynie wspomagała męża w czynnościach życia codziennego, co wynika z jej oświadczeń oraz zostało ustalone w wywiadzie środowiskowym. Tego typu czynności nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia. Ponadto, w toku postępowania, skarżąca nie kwestionowała ustaleń organów administracji publicznej, ani nie przedstawiała żadnych dowodów czy oświadczeń, z których wynikałby odmienny niż ustalony zakres opieki nad mężem. Dopiero w skardze podniosła, że mąż nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, a jego stan się pogorszył i stał się on osobą leżącą. Zatem, dopiero na tym etapie stan męża skarżącej mógł wskazywać na potrzebę przyznania jej świadczenia.
Na koniec, wnoszący skargę kasacyjną organ podkreślił, że Sąd I instancji w uzasadnieniu nie przywołał żadnego przepisu postępowania, który naruszyło SKO, pomimo że orzekał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wskazuje to na niedostateczne rozważenie wszystkich okoliczności sprawy i wydanie dowolnego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji nie wykazał ani wpływu istotnego naruszenia przepisów na wynik sprawy, ani też nie sporządził uzasadnienia zgodnie z wymogami określonymi w art. 141 § 4 P.p.s.a.
Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu, Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Jak wynikało z bezspornych ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku, Prezydent Miasta X. decyzją z 4 marca 2022 r. nr SR-IV8252.50.2022.BŚ (znak SR-IV.8252.21.2022) odmówił A. A. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem B. B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z 14 kwietnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/768/2022/3833/ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu II instancji, skarżąca jedynie wspomagała męża w czynnościach życia codziennego przez: przygotowywanie i podawanie posiłków, zakup leków oraz ich podawanie, pomoc w podstawowych czynnościach, tj. higienie osobistej. W opinii Kolegium, czynności takie należą do czynności związanych z prawidłowym funkcjonowaniem rodziny, a tym samym skarżąca nie musi, codziennie czy całodobowo, wykonywać względem męża takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania. Dlatego też, mogą być one realizowane także w warunkach zatrudnienia i nie wymagają rezygnacji z podejmowania pracy zarobkowej.
W skardze A. A. podkreśliła, że jej mąż wymaga całodobowej i stałej opieki. Podkreśliła, że stan jego zdrowia ulega ciągłemu pogorszeniu. O ile w styczniu 2022 r. mógł się poruszać w obrębie pokoju przy jej wsparciu, to obecnie jest osobą leżącą. Dlatego też, jej zdaniem, jest on osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z 24 maja 2022 r. poinformowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że B. B. zmarł [...] maja 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że spór dotyczy wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. Mianowicie organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne z uwagi na to, że Skarżąca – w jego ocenie – dysponuje możliwością podjęcia zatrudnienia. Umotywował to tym, że czynności, jakie podejmuje są czynnościami życia codziennego związanymi z normalnym funkcjonowaniem rodziny. Wywiódł ponadto z materiału dowodowego, że stan męża Skarżącej nie wymaga stałej obecności opiekuna i nieustannego jego zaangażowania.
W ocenie Sądu I instancji nawet jeśli niektóre czynności skarżącej związane były z normalnym życiem dnia codziennego (sprzątanie, przygotowywanie posiłków, pranie, robienie zakupów itp.), to mąż Skarżącej, ze względu na chorobę, nie był w stanie ich wykonywać. Ponadto Sad I instancji zarzucił, że Kolegium pominęło wskazania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności B. B. z 25 stycznia 2022 r. nr 6680.2021, gdzie zaznaczono, że wymaga on stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Dlatego też, w ocenie Sądu I instancji, materiał dowodowy wskazuje, że mąż Skarżącej ze względu na stan zdrowia (choroba [...]) wymagał całodobowej i stałej opieki. Skoro więc opieka ta była sprawowana przez Skarżącą, to nie mogła ona podjąć zatrudnienia, chociażby w ograniczonym zakresie, bez uszczerbku dla męża, który wymagał jej wsparcia. Tym samym, spełnione zostały przesłanki do przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Biorąc pod uwagę zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 P.p.s.a., tj. na niewłaściwym zastosowaniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a., a także art. 133 § 1 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności należało zatem odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, ponieważ błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości.
Odnotowania przy tym wymaga, że skarżące kasacyjnie Kolegium nie kwestionuje przyjętej przez Sąd I instancji wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął, że sposób rozumienia tego przepisu w części, w której odnosi się do "sparowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji", nie może wykluczać z tak sprawowanej opieki podejmowania "czynnościami życia codziennego" związanych z "normalnym funkcjonowaniem rodziny", których osoba wymagająca opieki, ze względu na chorobę, nie jest w stanie wykonywać. Jak należy wywieść zatem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zakres "sprawowania opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji" obejmuje zarówno zabiegi opiekuńcze (do których należy zaliczyć codzienną higienę osobistą męża, zmianę pampersów, pomoc w poruszaniu się po mieszkaniu do kiedy było to możliwe ze względu na stan zdrowia męża, zakupy i podawanie leków itp.), jak i czynności życia codziennego wykonywane w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji osoby niepełnosprawnej objętej opieką (gotowanie, sprzątanie, zakupy, itp.). Kolejno, jak należy wywieść z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, sposób rozumienia przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., musi uwzględniać wskazania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, gdzie podane jest, że osoba niepełnosprawna wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Nie jest sporne przy tym, że musi istnieć bezpośredni związek między niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną opieką. W sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest więc ustalenie związku między niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, tj. ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Takich ustaleń faktycznych nie można jednak – jak przyjął także prawidłowo Sąd Wojewódzki – utożsamiać z oceną wskazań dotyczących osoby niepełnosprawnej wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Poza sporem oczywiście pozostaje, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r., nie podlega badaniu, w toku innego postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach. O ile konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, to dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku konieczne jest jednak ustalenie czy rodzaj lub ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie niepodejmowanie lub rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie może oznaczać przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia.
Skarżące kasacyjnie Kolegium, kwestionując stanowisko Sądu I instancji za pomocą zarzutu naruszenia art. 77 § 1 K.p.a., nakładającego na organ administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, podnosi niewykazanie przez Sąd I instancji istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy oraz pominięcie tego, że materiał dowodowy, na moment wydawania decyzji, potwierdzał, że rozstrzygnięcia obu organów były słuszne.
Tak sformułowany zarzut, w istocie odnosi się do oceny okoliczności stanu faktycznego sprawy. Ocena ta odbywa się na podstawie art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przede wszystkim takiego zarzutu skarga kasacyjna nie zawiera. Tym niemniej wskazać trzeba, że kwestionowanie braku zaaprobowania przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego dotyczącego związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem przez Skarżącą lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad mężem oraz charakteru tej opieki, tj. czy ze względu na stan zdrowia męża (choroba [...]) była ona stała, wymagało wykazania przez Kolegium, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie takie okoliczności mogą być bowiem przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do podstawy kasacyjnej zawierającej zarzut naruszenia art. 133 P.p.s.a. należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 P.p.s.a.). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2374/11). Należy przy tym odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1749/11). Nie jest naruszeniem art. 133 § 1 P.p.s.a. brak zaakceptowania przez Sąd jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za nieprawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny nawet, gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 13 maja 2008 r. sygn. akt II FSK 419/07). W ramach zarzutu art. 133 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 9 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1350/11). Do naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 19 października 2010 r., II OSK 1645/09).
W rozpoznawanej sprawie nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzut skarżącego kasacyjnie Kolegium, że Sąd I instancji oparł orzeczenie na ustaleniach własnych, które nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Sąd I instancji oparł swe rozstrzygnięcie na ustaleniach, z których wynikało, ze mąż skarżącej z racji choroby nie był w stanie wykonywać czynności dnia codziennego, a oprócz nich Skarżąca podejmowała szereg typowych działań opiekuńczych, jak: codzienna higiena osobista męża, zmiana pampersów, pomoc w poruszaniu się po mieszkaniu (do kiedy było to możliwe ze względu na stan zdrowia jej męża), zakup i podawanie leków itp. Sąd przyjął też, że mąż skarżącej poruszał się przy wsparciu małżonki. Jak podał Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, okoliczności te przyjął na podstawie zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego i wywiódł z nich, że mąż wnioskodawczyni ze względu na stan zdrowia (choroba [...]) wymagał całodobowej i stałej opieki, a skoro opieka ta była sprawowana przez Skarżącą, to oczywiste jest, że nie mogła ona podjąć zatrudnienia chociażby w ograniczonym zakresie bez uszczerbku dla męża, który wymagał jej wsparcia i tym samym – w ocenie Sądu I instancji - zostały spełnione przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Zarzut Kolegium, że Sąd I instancji uwzględnił okoliczności przywołane w skardze, które nie istniały w toku orzekania przed organami administracji publicznej i to te okoliczności przesądziły o tym, że mąż Skarżącej potrzebował pomocy w wymiarze wykluczającym zatrudnienie, nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji przeanalizował i ocenił znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty, nie mógł zatem naruszyć art. 133 § 1 P.p.s.a. Prawidłowość tej oceny nie może być skutecznie kwestionowana w drodze zarzutu naruszenia tego przepisu.
Wobec niepodważenia skutecznego prawidłowości oceny Sądu I instancji co do ustaleń stanu faktycznego i ich oceny, nietrafny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przez niewłaściwe zastosowanie. W realiach niniejszej sprawy, dopiero trafność zarzutów naruszenia przepisów postępowania mogłaby oznaczać zasadność niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, z kolei niezasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania jest równoznaczna z niezasadnością zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.