I OSK 234/06

I OSK 234/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Izabella Kulig - Maciszewska
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1262/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-10-20
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Izabella Kulig-Maciszewska NSA Anna Łuczaj (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1262/05 w sprawie ze skargi I. Z. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjny "D." I. Z. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz I. Z. kwotę 380 (słownie: trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 października 2005 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1262/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. Z. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjny D. I. Z. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu 21 lipca 2004 roku inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] zatrzymali do kontroli pojazd z przyczepą będący w dyspozycji Zakładu Produkcyjnego D. I. Z. w [...]. Pojazd był kierowany przez W. P., który podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag. W wyniku kontroli ujawniono samowolną ingerencję w instalację tachografu - do urządzenia kontrolnego podpięte były przewody zakończone gniazdkiem ukrytym pod popielniczką. Przesłuchany w charakterze świadka kierujący pojazdem zeznał, iż od czerwca 2003 roku wykonuje samodzielnie obsługę samochodu i z tą datą poddany był legalizacji tachograf. W wyniku przeprowadzonych czynności nie wykryto nieprawidłowości. Składający wyjaśnienia przedsiębiorca oświadczył, iż poprzednio samochodem tym jeździł inny kierowca, lecz odszedł z pracy w 2001 roku. Zdaniem przedsiębiorcy kontrolowany kierowca nic nie wiedział o instalacji, a także sam przedsiębiorca nie potrafił wyjaśnić, w jakim celu i kiedy instalacja ta została założona.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...], na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 i ust. 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz Lp. 1.11.7 ust. 2 załącznika do tej ustawy, nałożył na I. Z. karę pieniężną w kwocie 2000 zł. Organ administracji stwierdził, iż według ustaleń kontroli dokonano podpięcia do tachografu dodatkowych przewodów w taki sposób, że pomimo nienaruszenia plomb możliwe było oddziaływanie na zapis tachografu. W sprawie miały zastosowanie także przepisy Rozdziału VI pkt 1 - 3 Załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31 grudnia 1985 roku, P-0008-0021) oraz § 34, § 36, § 38 i §39 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 roku w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 77, poz. 730).
W odwołaniu od powyższej decyzji I. Z. zarzucił, iż nie doszło do jakiegokolwiek samowolnego podłączenia dodatkowej instalacji do tachografu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym oraz Lp. 1. 11. 7. ust. 2 załącznika do tej ustawy, art. 3 i art. 13 Rozdziału III i VI załącznika do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz § 34 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy opisał procedurę instalacji i sprawdzania poprawności działania urządzeń kontrolnych montowanych w środkach transportu drogowego. Uznając za fakt zamontowanie dodatkowej instalacji do tachografu kontrolowanego pojazdu, organ stwierdził, iż dokonane przeróbki spowodowały, pomimo nie zniszczenia cech legalizacyjnych, utratę legalizacji na tachograf. Na przedsiębiorcy i kierowcy spoczywa obowiązek prawidłowego funkcjonowania i używania przyrządów kontrolnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie I. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odwołując się do § 34 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych skarżący stwierdził, iż sytuacja tam opisana nie miała miejsca, co potwierdza opinia techniczna.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Sąd pierwszej instancji przytoczył art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz przepis Lp. 1. 11. 7 ust. 2 załącznika do tej ustawy. Podniósł, że z dniem 1 maja 2004 roku Polska, skutkiem podpisania Traktatu Ateńskiego, przystąpiła do Unii Europejskiej. Traktat, jako umowa międzynarodowa, wiąże Polskę w zakresie stosowania przepisów obowiązujących w Unii, czyli obecnie także są to przepisy polskie. W myśl tych zasad, jeżeli w prawie polskim brak jest stosownych regulacji prawnych, bądź są one niezgodne z regulacjami unijnymi, stosują się wprost przepisy UE. Do takich przepisów należy rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Sąd przytoczył art. 3 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 i 4 tego rozporządzenia i stwierdził, że dodatkowe urządzenie podłączono do tachografu w nieznanych okolicznościach, a co istotne nie wykonał tego uprawniony instalator lub warsztat. Zatem instalacja została dołączona do urządzenia kontrolnego poza jego legalizacją, bowiem przedsiębiorca urządzenia z tą dodatkową instalacją nie zgłaszał do legalizacji.
Instalacja ta nie odpowiadała przepisom załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) "Wymagania dotyczące budowy, badań, instalacji i kontroli" - pkt III "Wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego. Sąd pierwszej podkreślił, że urządzenia dodatkowe, w myśl ust. 2 tego punktu załącznika do rozporządzenia, wchodzące w skład urządzenia rejestrującego, niewymienione pod lit. a) nie mogą zakłócać prawidłowego działania urządzeń obowiązkowych ani ich wskazań. Wprowadzenie jakichkolwiek zmian w częściach składowych urządzenia lub w rodzaju materiałów użytych do jego produkcji jest, przed wprowadzeniem do produkcji, przedstawiane do zatwierdzenia przez organy, które zatwierdziły typ urządzenia, na podstawie ust. 3.2 pkt III załącznika do rozporządzenia Rady.
Tachograf wraz z dodatkową instalacją nie został poddany ponownej legalizacji celem potwierdzenia, iż odpowiada właściwym przepisom do jego legalizacji (rejestracji). Ingerencja spowodowała utratę legalizacji przyrządu, podobnie jak w przypadku uszkodzenia cech legalizacyjnych lub zabezpieczających przyrządu kontrolnego. Zgodnie z ust. 6 pkt 2 lit. d) załącznika nr 12 do rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych, legalizacji podlega prawidłowość zainstalowania tachografu w pojeździe oraz sprawdzenie jego stanu technicznego i poprawności działania (ust. 6 pkt 2 lit. a) wymienionego załącznika). Urządzenie nie spełniało wymagania prawidłowości działania (rejestracji ) - Lp. 1. 11. 7 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym).
Od powyższego wyroku I. Z., reprezentowany przez radcę prawnego K. D., wniósł skargę kasacyjną. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając:
- rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: art. 2, art. 7, art. 87 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, art. 92 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym ( w brzmieniu sprzed 21 grudnia 2005 roku ), Lp. 1. 11. 7 ust. 2 załącznika do tej ustawy w związku z art. 3 i art. 13 rozdziału II i rozdziału IV załącznika do rozporządzenia Rady EWG Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, art. 2 ust. 1 lit. a) Konwencji wiedeńskiej z dnia 23 maja 1969 roku o prawie traktatów ( Dz. U. z 1990 roku, nr 74, poz. 439), art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 roku o umowach międzynarodowych (Dz. U. Nr 39, poz. 443) - przez błędną ich wykładnię lub błędne zastosowanie, znajdujące odzwierciedlenie w wyrażeniu poglądu, że rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym wraz z załącznikami do tego rozporządzenia jest umową międzynarodową i na tej podstawie oddalenie skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w przypadku nie przewidzianym w ustawie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a. przez nieuwzględnienie skargi na decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie - gdyby w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia prawa procesowego okazał się nieuzasadniony - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie nieważności zaskarżonej do Sądu decyzji a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania za obie instancje wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że Sąd pierwszej instancji argumentuje zasadność zastosowania sankcji przewidzianej w art. 92 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz Lp. 1. 11. 7 ust. 2 załącznika do tej ustawy naruszeniem przez I. Z. norm wynikających z rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz załączników do tego rozporządzenia, które zrównał z umową międzynarodową. Zaznaczono, że przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu sprzed 21 grudnia 2005 roku zawiera katalog zamknięty aktów prawnych, których naruszenie pociąga za sobą zastosowanie kary i nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten nie wymienia przedmiotowego rozporządzenia i nie odwołuje się do niego. Tym samym naruszenie przepisów przedmiotowego rozporządzenia, przed dniem 21 grudnia 2005 roku, nie może skutkować zastosowania sankcji w postaci kary pieniężnej.
Przytoczona przez ten Sąd argumentacja nie wytrzymuje krytyki w świetle powszechnie uznawanych reguł i metod wykładni, w szczególności wykładni językowej, systemowej, historycznej, teleologicznej i tym samym narusza szereg przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Chybiona jest argumentacja Sądu pierwszej instancji odwołująca się do zasad prawa wspólnotowego takich jak zasada subsydiarności, bezpośredniości, czy pierwszeństwa występujących również na gruncie Konstytucji RP jak i wynikającego z Traktatu Ateńskiego obowiązku stosowania przez Polskę przepisów obowiązujących w Unii. Przedmiotowe rozporządzenie nie jest umową międzynarodową w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Również Traktat Ateński nie czyni z norm wynikających z prawa wtórnego, norm wynikających z umów międzynarodowych. Nadto do dnia 21 grudnia 2005 roku art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w pkt 6 posługiwał się terminem "umów międzynarodowych", nie zawierając, przy tym żadnego odesłania do wspólnotowego prawa wtórnego. Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nadanym art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) obok terminu "umów międzynarodowych" użytego w pkt 7 art. 92 ust. 1, występuje termin "wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych". Przepis ten wszedł w życie dopiero w dni 21 grudnia 2005 roku. Gdyby ustawodawca chciał, aby naruszenie norm prawa wspólnotowego było karalne przed dniem 21 grudnia 2005 roku, to wcześniej wprowadziłby odpowiedni zapis do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Skoro ustawodawca zdecydował się na sankcjonowanie naruszeń prawa wspólnotowego dopiero od 21 grudnia 2005 roku, to tym samym wyraźnie wskazał, że dokonane do tego dnia naruszenia prawa wspólnotowego nie były sankcjonowane przepisem art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Z okoliczności obowiązywania przedmiotowego rozporządzenia w systemie prawa polskiego, do dnia 21 grudnia 2005 roku, nie można było wywodzić podstawy do stosowania sankcji przewidzianej w art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i załączniku do tej ustawy. Skoro do naruszenia norm wynikających z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie doszło, to tym samym brak jest podstawowej przesłanki do zastosowania w oparciu art. 92 ust. 4 tej ustawy, kary pieniężnej wynikającej z Lp. 1. 11. 7 ust. 2 załącznika do tej ustawy.
W konsekwencji, jeżeli naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie miało miejsca, to wyrok oddalający skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym narusza rażąco narusza przepisy prawa materialnego, gdyż utrzymuje w mocy decyzję, która nakłada na skarżącego karę w przypadku nieprzewidzianym w ustawie. Wyrok narusza w sposób oczywisty konstytucyjną zasadę praworządności wyrażoną w art. 8 Konstytucji RP, a także zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Wyrok ten narusza również art. 145 ust. 2 p. p. s. a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a., gdyż utrzymuje w mocy decyzję, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a." - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, a to z poniższych względów.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że kwestia stosowania urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym jest elementem wspólnej polityki transportowej Unii Europejskiej, uregulowanym w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.).
Stosownie zaś do art. 249 akapit 2 TWE ( traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 29 marca 1957 roku – Dz. U. z 2004 roku, Nr 90, poz. 864/2 ) rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. A zatem rozporządzenie - w przeciwieństwie do dyrektywy - nie wymaga implementacji do krajowego porządku prawnego.
Prawo wspólnotowe bezpośrednio obowiązujące stanowi część systemu prawa krajowego i powinno być bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Następstwem bezpośredniego obowiązywania prawa wspólnotowego na terytorium państw członkowskich jest bezpośredni skutek prawa wspólnotowego. Bezpośredni skutek wywołują te przepisy prawa wspólnotowego, które: 1) są jasne i precyzyjne, 2) są bezwarunkowe, 3) jeżeli nie podlegają wykonaniu przez państwa członkowskie lub instytucje Wspólnoty, 4) nie przyznają tym podmiotom kompetencji do działania na zasadzie uznania lub władzy dyskrecjonalnej. Niekiedy niektóre z przepisów rozporządzenia musza być wykonane przez państwa członkowskie, a zatem mogą w konkretnym wypadku nie wywołać bezpośredniego skutku ( por. A.Wróbel [w:] Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, pod red. A.Wróbla, Kantor Wydawniczy – Zakamycze 2005, s. 44, s. 91 – 92, s. 95 – 96 ).
Wraz z wejściem Polski do Unii Europejskiej rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r. ) stało się częścią polskiego porządku prawnego.
Powyższe rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w art. 19 ust. 1 stanowi, iż Państwa Członkowskie, we właściwym czasie i po konsultacji z Komisją, zobowiązane są przyjąć takie przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne, jakie mogą być konieczne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia. Przepisy te obejmują między innymi organizację, procedurę i środki kontroli oraz kary stosowane w przypadku naruszeń. A zatem, rozporządzenie to pozostawia państwom członkowskim przyjęcie takich przepisów, które okażą się niezbędne dla jego wdrożenia i które przewidywać będą m.in. sankcje za naruszenia przepisów tegoż rozporządzenia. Znajduje to potwierdzenie także w dyspozycji art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, który pozwala państwom członkowskim na wyłączenie określonych pojazdów z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia.
W myśl art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( t. j. Dz. U. z 2004 roku, Nr 204, poz. 2088 ) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji - kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
Pamiętać należy, iż art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wprawdzie określa sankcje za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów tejże ustawy lub przepisów enumeratywnie wymienionych w art. 92 ust. 1 ustawy, lecz wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenie zawiera załącznik do ustawy – art. 92 ust. 4 ustawy. To zaś oznacza, iż za stwierdzone naruszenie obowiązków lub warunków można wymierzyć karę pieniężną tylko wówczas, gdy naruszenie to zostało zamieszczone w wykazie i tylko taką karę, jaką przewiduje załącznik do ustawy.
W dniu kontroli pojazdu w niniejszej sprawie samowolna ingerencja w urządzenie rejestrujące nie była jeszcze penalizowana. Dopiero nowelizacja, dokonana ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 580, poz. 1497) zmieniając załączniki do ustawy w lp. 11.1 ust. 2 lit. a) wprowadziła odpowiedzialność za wykonywanie transportu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe przewidując za ten delikt karę pieniężną w kwocie 10.000 zł. Zmiana ustawy weszła w życie z dniem 21 grudnia 2005 r., a więc nie mogła mieć zastosowania do transportu wykonanego w dniu 21 lipca 2004 roku.
Zgodnie natomiast z załącznikiem do ustawy o transporcie drogowym lp. 1.11.7. ust. 2 – w brzmieniu sprzed powyższej nowelizacji - jeżeli przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy kara pieniężna wynosi 2.000 zł. Przepis ten, powołany jako podstawa prawna zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji – nie obejmował swym zakresem penalizacji deliktu w postaci samowolnej ingerencji w urządzenie rejestrujące. Brak zatem było podstaw do dokonania subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zamieszczone w lp. 1.11.7. ust. 2 wykazu naruszenie obowiązków.
Wymierzenia kary pieniężnej w tej sprawie nie uzasadnia – jak przyjmuje Sąd pierwszej instancji - powoływanie się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Rozporządzenie formułuje wprawdzie określone obowiązki, lecz nie przewiduje sankcji za ich naruszenie. W stanie prawnym obowiązującym w dniu zdarzenia naruszenie wymogów określonych w rozporządzeniu Rady EWG Nr 3821/85 nie rodziło odpowiedzialności, gdyż tak w przepisach prawa wspólnotowego jak i w przepisach krajowych nie było odpowiednich regulacji w tym zakresie. Naruszenie obowiązków lub warunków ustanowionych w przepisach rodzi skutki prawne, jedynie wówczas, gdy wprowadzono odpowiednią regulację prawną w zakresie ich penalizacji.
Uznając za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, nie można jednak podzielić skargi kasacyjnej co do rażącego charakteru tego naruszenia. W sytuacji bowiem, gdy przepisy prawa są nieprecyzyjne i wymagają dokonania ich wykładni, nie można skutecznie zarzucić rażącego naruszenia prawa.
"Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa" Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. A zatem dla uznania, że wystąpiło to kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z dnia 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1994 roku, sygn. akt III ARN 15/94, OSNAP 1994/3/36 )
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 6 pkt 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit.a ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).