I OSK 2330/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że odwołanie dyrektora szkoły w trybie nadzwyczajnym nie było uzasadnione brakiem wystarczających dowodów na zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku".
Gmina W. odwołała dyrektora szkoły w trybie nadzwyczajnym, powołując się na zaniedbania, polityczne działania i nieprawidłowości finansowe. Wojewoda stwierdził nieważność tego zarządzenia, uznając brak podstaw do odwołania w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. WSA utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nadzorcze, podkreślając, że zarzuty nie były wystarczająco udowodnione i nie stanowiły "szczególnie uzasadnionego przypadku". NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, potwierdzając, że brak było podstaw do odwołania dyrektora w trybie nadzwyczajnym.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Wołomina z dnia [...] o odwołaniu A. L. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Nr 5 w W. w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Burmistrz uzasadniał odwołanie rzekomymi zaniedbaniami, poważnymi błędami w prowadzeniu placówki, działaniami o charakterze politycznym, niewłaściwymi zachowaniami wobec nauczycieli, uczniów i rodziców, a także naruszeniem zasady bezpłatności nauczania w świetlicy szkolnej. Wojewoda uznał, że te okoliczności nie stanowiły "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaganego przez przepis, zwłaszcza w kontekście negatywnej opinii Mazowieckiego Kuratora Oświaty. WSA w Warszawie zgodził się z Wojewodą, podkreślając, że przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania, który wymaga wyjątkowych, nagłych i istotnych przyczyn, a podniesione przez Burmistrza zarzuty nie spełniały tych kryteriów. Sąd wskazał na brak konkretnych dowodów, dowolność oceny organu prowadzącego oraz konflikt personalny jako potencjalne przyczyny odwołania, które nie uzasadniają trybu nadzwyczajnego. NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, podzielając stanowisko WSA i Wojewody. Sąd podkreślił, że odwołanie w trybie nadzwyczajnym wymaga natychmiastowości i niezwłoczności, a podniesione zarzuty, w tym dotyczące finansów świetlicy i działań politycznych, nie były wystarczająco udowodnione ani na tyle istotne, by uzasadnić natychmiastowe odwołanie dyrektora. Sąd zaznaczył, że konflikt personalny czy uchybienia finansowe nie kwalifikują się jako "szczególnie uzasadniony przypadek".
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione zarzuty nie wypełniają materialnoprawnej przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, ponieważ nie stanowią zdarzeń nagłych i na tyle istotnych, które powodują konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora, a także nie zostały wystarczająco udowodnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania, wymagający wyjątkowych, nagłych i istotnych przyczyn. Zarzuty dotyczące działań politycznych i niewłaściwych zachowań opierały się na anonimowych doniesieniach i nie zostały poparte innymi dowodami, a także stały w sprzeczności z opinią kuratora oświaty. Nieprawidłowości finansowe w świetlicy nie stanowiły "szczególnie uzasadnionego przypadku", a konflikt personalny nie uzasadnia trybu nadzwyczajnego. Brak było dowodów na "destabilizację funkcjonowania placówki" czy zagrożenie interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.s.o. art. 38 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Przepis ten wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania dyrektora, wymagający "szczególnie uzasadnionego przypadku", który musi być wyjątkowy, nadzwyczajny i nagły, powodujący konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora lub zagrażający istotnie funkcjonowaniu placówki lub interesowi publicznemu. Wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności aktu organu gminy, w tym w przypadku istotnego naruszenia prawa.
u.s.g. art. 86
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa kompetencje organów nadzoru nad uchwałami i zarządzeniami organów gminy.
Pomocnicze
u.s.o. art. 54 § 8
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Dotyczy pobierania opłat na rzecz świetlicy szkolnej przez radę rodziców.
Karta Nauczyciela art. 7 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela
Obowiązek dyrektora realizacji zadań zgodnie z uchwałami rady pedagogicznej i rady szkoły oraz zarządzeniami organów nadzorujących.
Kodeks wyborczy art. 108 § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Zakaz prowadzenia agitacji wyborczej na terenie szkoły.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne (naruszenie prawa materialnego lub procesowego).
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania przez organ.
P.p.s.a. art. 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" uzasadniającego odwołanie dyrektora w trybie nadzwyczajnym. Zarzuty dotyczące działań politycznych i niewłaściwych zachowań opierały się na anonimowych doniesieniach i nie zostały poparte innymi dowodami. Negatywna opinia kuratora oświaty nie została przez organ prowadzący właściwie uwzględniona. Konflikt personalny i uchybienia finansowe nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (Karta Nauczyciela, Kodeks wyborczy, przepisy o świetlicy) nie miały bezpośredniego zastosowania w ocenie legalności zarządzenia o odwołaniu w trybie nadzwyczajnym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy W. o istnieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku" do odwołania dyrektora. Zarzut naruszenia przez WSA art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. Zarzut naruszenia przez WSA art. 54 ust. 8 ustawy o systemie oświaty, art. 7 ust. 2 pkt 1 Karty Nauczyciela oraz art. 108 § 2 Kodeksu wyborczego. Zarzut naruszenia przez WSA art. 91 ust. 1 w zw. z art. 86 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie zarządzenia Burmistrza za nieważne. Zarzut naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 8 K.p.a.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna sytuacje zupełnie wyjątkowe, nadzwyczajne i nagłe nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast konflikt personalny z przedstawicielem organu prowadzącego lub współpracownikami (...) nie kwalifikują się jako "szczególnie uzasadniony przypadek" zarządzenie organu prowadzącego nosi cechy dowolności
Skład orzekający
Małgorzata Borowiec
przewodniczący
Jolanta Sikorska
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadnionego przypadku\" jako podstawy do odwołania dyrektora szkoły w trybie nadzwyczajnym, wymogi formalne i materialne takiego odwołania, znaczenie opinii kuratora oświaty, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu odwołania dyrektora szkoły i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jakie mogą być konsekwencje pochopnego odwołania pracownika z funkcji kierowniczej, nawet w kontekście rzekomych zaniedbań. Pokazuje też konflikt między organem prowadzącym a dyrekcją szkoły.
“Czy "szczególnie uzasadniony przypadek" to tylko wymówka? Sąd NSA wyjaśnia, kiedy można odwołać dyrektora szkoły.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 2330/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2017-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-09-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jolanta Sikorska /sprawozdawca/ Małgorzata Borowiec /przewodniczący/ Olga Żurawska - Matusiak Symbol z opisem 6145 Sprawy dyrektorów szkół 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Oświata Sygn. powiązane II SA/Wa 2021/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-05-20 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2015 poz 2156 art. 38 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) sędzia del. WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2021/15 w sprawie ze skargi Gminy W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2021/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza Wołomina. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zarządzeniem z dnia [...] Burmistrz Wołomina, działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), dalej: u.s.g., w związku z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty odwołał z dniem 28 sierpnia 2015 r. A. L. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Nr 5 w W. (§ 1) oraz określił, że zarządzenie wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 2). W uzasadnieniu organ wskazał, iż odwołanie następuje ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, polegający na wystąpieniu zaniedbań i poważnych błędów w prowadzeniu placówki, co spowodowało destabilizację funkcjonowania placówki, to jest realizację jej zadań w zakresie nauczania i wychowania oraz zagraża interesowi publicznemu. Organ wskazał, że do Urzędu Miejskiego w W. w dniu 27 stycznia 2015 r. wpłynęło pismo podpisane przez redaktora naczelnego "Wieści Podwarszawskich", z którego wynika, że działania prowadzone na terenie szkoły przez Dyrektora miały charakter polityczny i związane były z kampanią wyborczą na burmistrza z KW PiS. Z pisma tego wynika również, że Dyrektor w sposób poniżający godność jednostki odnosi się do niektórych nauczycieli, uczniów i rodziców. Fakty te potwierdzają liczne pisma, które wpłynęły do urzędu oraz do Dyrektora Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół i Przedszkoli w W. Wprawdzie pisma te nie pozwalają na zidentyfikowanie ich autorów, jednak nie mogły pozostać bez reakcji ze strony organu prowadzącego. Organ stwierdził, iż niewłaściwym ze strony Dyrektora placówki było wyrażanie opinii o rodzicach i uczniach w słowach niecenzurowanych i aroganckich, gdyż godzi to w interes uczniów i rodziców. Organ wskazał, że takie zachowania stanowią rażące naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r., poz. 191 ze zm.) oraz art. 108 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112). Organ podał również, że na podstawie wyników kontroli w świetlicy szkolnej stwierdzono, iż została naruszona zasada bezpłatności nauczania w szkole publicznej. Rodzice ponosili bowiem miesięczne opłaty (tzw. dobrowolne składki na fundusz świetlicowy) w związku z uczęszczaniem dzieci do świetlicy. Ich wysokość określana była we wniosku o przyjęcie do świetlicy szkolnej. Opłaty te były pobierane za wiedzą i zgodą Dyrektora, co narusza art. 53 ust. 4 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 70 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ podkreślił, iż zachowania i działania Dyrektora mają charakter ciągły, zaś ich całokształt stanowi szczególnie uzasadniony przypadek z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Od czasu powołania A. L. na stanowisko Dyrektora w 2012 r. do Burmistrza W., Rady Miejskiej oraz bezpośrednio do Mazowieckiego Kuratora Oświaty kierowane były skargi wskazujące na zdarzenia o charakterze zupełnie wyjątkowym i nadzwyczajnym, wykraczającym poza rutynowe działania dyrektora szkoły, charakteryzujące się niedopełnieniem obowiązków i naruszaniem uprawnień. Dodatkowo organ podał, iż fakt przebywania przez Dyrektora placówki na zwolnieniach lekarskich (w 2015 r. - 45 dni), uniemożliwiał wspólne wypracowanie sposobu uzdrowienia sytuacji na przyszłość, a tym samym zmusił organ do zakończenia współpracy przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [....], wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 w związku z art. 86 ustawy o samorządzie gminnym, Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność ww. zarządzenia Burmistrza W. z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż ww. zarządzenie zostało wydane z istotnym naruszeniem prawa. Podał, iż podstawę prawną zarządzenia stanowił art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (...), może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Wskazał, że przyczyną odwołania na podstawie ww. przepisu mogą być zaniedbania obowiązków dyrektora szkoły, które mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, to jest realizacji jej zadań w zakresie nauczania i wychowania. Nie każde jednak naruszenie prawa przez dyrektora jest wystarczające do zastosowania tej formy odwołania. Z uwagi na to, że ww. przepis przewiduje możliwość odwołania tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych, to zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie zamierza go odwołać z tej funkcji, nie mogą mieć charakteru dowolnego ani arbitralnego. Organ, opierając się na materiale dowodowym, powinien w sposób wyczerpujący wskazać okoliczności uzasadniające zastosowanie omawianego trybu nadzwyczajnego i umotywować rozstrzygnięcie tak, aby wywód i argumentacja prawna mogły podlegać wnikliwej analizie organu nadzoru. Wojewoda Mazowiecki stwierdził, iż okoliczności odwołania Dyrektora Zespołu Szkół Nr 5 w W. przedstawione w uzasadnieniu zarządzenia nie uzasadniają "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Wskazał, iż Mazowiecki Kurator Oświaty w opinii z dnia [...] wyraził negatywne stanowisko w przedmiocie odwołania nauczyciela z kierowniczego stanowiska. W uzasadnieniu opinii podał, że od dnia 1 września 2012 r. do lutego 2015 r. do Kuratorium Oświaty w Warszawie wpłynęła jedna skarga do wiadomości urzędu oraz jedna interwencja, w której zarzuty wobec Dyrektor A. L. nie potwierdziły się. Zgromadzona korespondencja zawiera pismo 34 nauczycieli, którzy pozytywnie ocenili prace i dokonania Dyrektora placówki. Zarzut dotyczący gromadzenia środków finansowych, które miałyby stanowić dowód na pobieranie opłat za świetlicę, nie potwierdził się, gdyż w aktach znajduje się pismo przewodniczącego Rady Rodziców Zespołu Szkół nr 5, z którego wynika, że rodzice dobrowolnie przekazują drobne kwoty na świetlicę, a ewidencja tych środków nie budzi zastrzeżeń. Dokonując oceny legalności zarządzenia w kontekście okoliczności mogących stanowić szczególnie uzasadniony przypadek organ nadzoru wskazał również na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność dyrektora jednostki organizacyjnej Gminy W. Zgodnie z § 1 uchwały, Rada Miejska w W. uznała skargę redakcji "Wieści Podwarszawskich" na działanie Dyrektora Zespołu Szkół nr 5 za bezzasadną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego Gmina W. zarzuciła naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty polegające na niewłaściwej ocenie w świetle materiału dowodowego okoliczności stanowiących podstawę odwołania Dyrektora Zespołu Szkół Nr 5 w W. przez uznanie, że nie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na odwołanie, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowe przesłanki zostały spełnione. Naruszenie art. 54 ust. 8 ustawy o systemie oświaty poprzez uznanie, iż składki na rzecz świetlicy mogą być pobierane przez dyrektora szkoły, podczas gdy składki takie mogą być pobierane wyłącznie przez radę rodziców, zgodnie z regulaminem tej rady. W związku z powyższymi zarzutami Gmina W. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu ponownie powołała pismo redaktora naczelnego "Wieści Podwarszawskich" z dnia 27 stycznia 2015 r., a także anonimową korespondencję kierowaną do Urzędu Gminy oraz do Dyrektora Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół i Przedszkoli w W. Podniosła również, że do Urzędu Gminy wpływały podpisane skargi, w tym skarga S. P. z 2013 r., w której podniesiono, iż Dyrektor placówki daje ciche przyzwolenie na brutalność i przemoc w szkole, a do uczniów zwraca się obelżywymi słowami. Ta sama osoba skierowała kolejną skargę w dniu 22 października 2014 r. wskazując na niewyjaśniony przepływ pieniędzy pomiędzy rodzicami opłacającymi składkę ubezpieczenia uczniów NNW, a ubezpieczycielem. Strona skarżąca wskazała, że powyższe stanowi rażące naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela oraz art. 108 § 2 ustawy Kodeks wyborczy, w świetle którego prowadzenie agitacji politycznej na terenie szkoły jest zabronione. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w rozstrzygnięciu nadzorczym. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że jest ona niezasadna. Sąd I instancji wskazał, że przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie stanowiło rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2015 r., którym stwierdzono nieważność zarządzenia Burmistrza Wołomina z dnia [...] w sprawie odwołania A. L. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Nr 5 w W. Sąd I instancji zaznaczył, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole, dla której organem prowadzącym jest gmina następuje w formie zarządzenia organu gminy. Odwołanie to ma charakter kompetencji władczej przysługującej organowi na podstawie przepisów prawa administracyjnego. Mimo, że ma ono charakter personalny, nie jest aktem prywatnoprawnym, gdyż obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania szkołą publiczną, co wchodzi w zakres administracji publicznej. Sąd I instancji wskazał, że oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego sąd administracyjny zobligowany jest do zbadania zgodności z prawem zarządzenia organu samorządu terytorialnego, którego nieważność stwierdził organ nadzoru. Będące przedmiotem oceny zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), określającego przesłanki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole. Zgodnie z punktem 1 ww. przepisu organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: (a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, (b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, (c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a. Zgodnie natomiast z punktem 2 omawianego przepisu w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W niniejszej sprawie dyrektora szkoły odwołano ze stanowiska w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, a więc z uwagi na zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku. Przepis ten wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze (dyrektora szkoły), stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Sąd I instancji podkreślił, że omawiany przepis w przewidzianych w nim sytuacjach nie ustanawia obowiązku, lecz jedynie przewiduje możliwość odwołania dyrektora z funkcji kierowniczej przez właściwy organ, nie podając przy tym wprost żadnych kryteriów oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skoro jednak ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" - używanego w innych normach prawnych ustawy o systemie oświaty - dodał kwalifikator "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy położył nacisk na to właśnie określenie, świadomie zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Sąd I instancji podał, że użyte w omawianym przepisie pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" oznaczać może albo nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Zatem szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Nieograniczoność ram czasowych odwołania dyrektora w omawianym trybie w stosunku do chwili wystąpienia owych szczególnie uzasadnionych przypadków podważałaby ratio legis regulacji zawartej w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Brak szybkiej reakcji organu prowadzącego placówkę na postępowanie dyrektora w sposób naturalny osłabia, a nawet z upływem czasu może znosić możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie omawianego przepisu. Sąd I instancji wskazał, że w orzecznictwie podkreśla się, że negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły lub innych zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły, zwłaszcza odmienna koncepcja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym lub współpracownikami, nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Nie każde zatem naruszenie prawa przez dyrektora szkoły uzasadnia jego odwołanie w trybie powołanego wyżej przepisu. Sąd I instancji podkreślił, że prawidłowość wydanego przez organ zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Powołane tam okoliczności muszą być przy tym konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie uchwały oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż to, jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia wydanego w tym zakresie zarządzenia. Tylko takie wywody w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym pozwalają na ustalenie motywów, jakimi kierował się organ, pozbawiając dyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz ocenę, czy podane przez organ przyczyny rzeczywiście można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W niniejszej sprawie Burmistrz W. jako okoliczności uzasadniające odwołanie w trybie nadzwyczajnym Dyrektora Zespołu Szkół nr 5 w W. wskazał pismo redaktora naczelnego "Wieści Podwarszawskich" z dnia 27 stycznia 2015 r., z którego wynika, że działania prowadzone na terenie szkoły przez Dyrektora miały charakter polityczny i związane były z kampanią wyborczą. Dyrektor miał również w sposób poniżający godność jednostki odnosić się do niektórych nauczycieli, uczniów i rodziców. Organ wskazał również, że na podstawie wyników kontroli w świetlicy szkolnej stwierdzono, iż została naruszona zasada bezpłatności nauczania w szkole publicznej. Rodzice ponosili bowiem, za wiedzą i zgodą Dyrektora placówki, miesięczne opłaty (tzw. dobrowolne składki na fundusz świetlicowy) w związku z uczęszczaniem dzieci do świetlicy. Przy czym zgodnie z Regulaminem rady rodziców opłaty może gromadzić wyłącznie rada rodziców z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł, a następnie przeznaczać je na cele regulaminowe. Odnosząc się do powyższego, Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Wojewody Mazowieckiego, że powołane okoliczności nie wypełniają materialnoprawnej przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Nie uzasadniają tym samym zwolnienia Dyrektora w trybie nadzwyczajnym. Nie należą bowiem do zdarzeń nagłych i na tyle istotnych, że powodują konieczność niezwłocznego, natychmiastowego przerwania czynności Dyrektora w ww. trybie. Sąd I instancji wskazał, że zarzuty dotyczące działań o charakterze politycznym oraz niewłaściwych zachowań Dyrektora względem nauczycieli, uczniów i rodziców oparte zostały na pozbawionym konkretnych danych piśmie pochodzącym od organu prasowego oraz na innych anonimowych doniesieniach. Burmistrz nie powołał się na jakiekolwiek inne dowody, które mogłyby potwierdzić stawiane zarzuty. Nie skonfrontował też podanych okoliczności z opinią Mazowieckiego Kuratora Oświaty, w której organ ten wyraził negatywne stanowisko względem odwołania A. L. ze stanowiska Dyrektora placówki w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W opinii tej Kurator wskazał, iż wyniki sprawowanego nadzoru pedagogicznego nad Zespołem Szkół nr 5 w W. podczas kierowania szkołą przez ww. dyrektora nie wskazały na naruszenie przepisów prawa. Jedna kontrola doraźna skutkowała wydaniem zalecenia, które zostało przez dyrektora zrealizowane w terminie. Kurator zaznaczył również, że od 1 września 2012 r. do lutego 2015 r. do Kuratorium Oświaty w Warszawie wpłynęła jedna skarga na działalność dyrektora oraz jedna interwencja, w której zarzuty wobec szkoły nie znalazły potwierdzenia. Zgromadzona korespondencja w sprawie, w tym stanowisko przewodniczącego Rady Rodziców Zespołu Szkół nr 5 w sprawie gromadzenia środków finansowych z dobrowolnych składek rodziców z przeznaczeniem na wspomaganie pracy świetlicy szkolnej, pismo nauczycieli i pracowników Zespołu Szkół nr 5 informujące o pozytywnych zmianach w szkole podczas kadencji dyrektora (podpisane przez 34 osoby) oraz inna korespondencja przesłana do wiadomości Kuratorium, nie potwierdza "destabilizacji funkcjonowania szkół wchodzących w skład Zespołu", lecz wskazuje na sytuację konfliktową pomiędzy przedstawicielem organu prowadzącego szkołę a A. L. Końcowo Kurator stwierdził, iż w jego opinii zawarte we wniosku Burmistrza W. uzasadnienie jest niewystarczające do zastosowania tej formy odwołania, bowiem nie wykazano, aby stwierdzone przez organ prowadzący nieprawidłowości stanowiły zagrożenie, bądź zaniedbanie na tyle istotne, że zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywanych dotąd czynności przez dyrektora. Sąd I instancji zaznaczył, że opinia kuratora oświaty, wydawana na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, choć stanowi konieczny wymóg formalnoprawny odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, to nie ma dla organu prowadzącego charakteru wiążącego. Nie mniej jednak zawarte w ww. opinii negatywne stanowisko obligowało ten organ do wyczerpującego uzasadnienia wydawanego aktu, a w szczególności do przekonującego umotywowania przesłanek, które legły u podstaw rozstrzygnięcia wydanego wbrew ww. opinii. Tymczasem w niniejszej sprawie negatywna opinia Mazowieckiego Kuratora Oświaty nie została przez organ rozważona przy podejmowaniu przedmiotowego zarządzenia. Sąd I instancji zgodził się z organem nadzoru, iż Burmistrz W. wskazując w uzasadnieniu zarządzenia, że zaniedbania i poważne błędy Dyrektora spowodowały destabilizację funkcjonowania placówki i zagrażają interesowi publicznemu nie wykazał w istocie, na czym owa "destabilizacja" miałaby polegać. Organ prowadzący nie powołał bowiem konkretnych zdarzeń powodujących niemożność pełnienia stanowiska kierowniczego, ani też na tyle istotnych naruszeń prawa, które nie pozwalałyby na dalsze wykonywanie obowiązków przez ww. osobę. Rozstrzygnięcie organu prowadzącego nosi zatem cechy dowolności. Nie zawiera bowiem wyczerpującego, przekonującego uzasadnienia, z którego można by wywodzić istnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Niewątpliwie bowiem ani konflikt personalny z przedstawicielem organu prowadzącego lub współpracownikami, a z takim mamy niewątpliwe do czynienia w sprawie niniejszej, ani też uchybienia w zakresie gromadzenia środków finansowych z dobrowolnych składek rodziców z przeznaczeniem na wspomaganie pracy świetlicy szkolnej - nie kwalifikują się jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Sąd I instancji zauważył, że w uzasadnieniu skargi Gmina W. powołała się dodatkowo na pisma S. P. skierowane do Urzędu Gminy w 2013 r. i 2014 r. i wskazał, że okoliczności opisane w ww. pismach nie zostały powołane w uzasadnieniu zarządzenia Burmistrza W. Nie mają więc znaczenia w sprawie, skoro prawidłowość wydanego przez organ aktu o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Podnoszenie dodatkowych argumentów na etapie skargi jest działaniem spóźnionym, a w konsekwencji wadliwym. Sam organ nie mógł postrzegać okoliczności podniesionych w ww. pismach jako mieszczących się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku" skoro w tamtym czasie nie uznał za zasadne odwołania Dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Sąd I instancji dodał, że odwołanie w ww. trybie nadzwyczajnym powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Konkludując, Sąd I instancji stwierdził, że nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ nadzoru art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W rozpatrywanej sprawie organ prowadzący nie wykazał, że zaistniał przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu ww. przepisu, a tym samym, że zachodziła konieczność odwołania Dyrektora w ww. trybie w związku z zagrożeniem interesu publicznego jakim jest realizacja funkcji szkoły. Zdaniem Sądu I instancji, nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 54 ust. 8 ustawy o systemie oświaty, art. 7 ust. 2 pkt 1 Karty Nauczyciela oraz art. 108 § 2 Kodeksu wyborczego z tego względu, że organ nadzoru oceniał legalność zarządzenia Burmistrza W. pod kątem zaistnienia przesłanek do zastosowania przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Powołane zaś przez stronę skarżącą przepisy nie miały bezpośredniego zastosowania w sprawie. Mogłyby natomiast mieć wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdyby organ prowadzący wykazał, że naruszenie powyższych przepisów stanowiło przesłankę do zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, czego jednak organ nie uczynił. Sąd I instancji wskazał, że nawet wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie determinuje organu prowadzącego do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie ww. przepisu. Użyte w tym przepisie słowo "może" stanowi bowiem uprawnienie do rozważenia odwołania danej osoby z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia, pozostawiając decyzję w tym zakresie uznaniu organu. Oczywiste jest, że w sytuacji zastosowania tego przepisu organ odwołujący ma obowiązek dokładnego, starannego i szczegółowego uzasadnienia aktu administracyjnego, tak aby obroniło się przed zarzutem dowolności i brakiem obiektywizmu. W ocenie Sądu I instancji, powyższym warunkom zarządzenie Burmistrza W. nie odpowiada. Prawidłowo zatem Wojewoda stwierdził, iż ww. akt jest sprzeczny z prawem i jako taki, na mocy art. 91 ust. 1 u.s.g. jest nieważny. Wydanie przez organ rozstrzygnięcia w oparciu o przepis prawa materialnego bez wykazania, że zachodzą ustawowe przesłanki określone w tym przepisie, uzasadniające jego zastosowanie w sprawie, stanowi istotne naruszenie prawa. W skardze kasacyjnej Gmina W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: 1) art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156) polegające na niewłaściwej ocenie w świetle materiału dowodowego okoliczności stanowiących podstawę odwołania Dyrektora Zespołu Szkół Nr 5 w W. przez uznanie, że nie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na odwołanie dyrektora, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowe przesłanki zostały spełnione; 2) art. 54 ust. 8 ustawy o systemie oświaty poprzez uznanie, iż składki na rzecz świetlicy mogą być pobierane przez dyrektora szkoły, podczas gdy składki takie mogą być pobierane wyłącznie przez radę rodziców zgodnie z regulaminem tej rady; 3) art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karty nauczyciela (Dz. U. z 2014 r. poz. 191) poprzez niczym nieuzasadnione przyjęcie, iż odwołany dyrektor nie naruszył swoim zachowaniem ww. uregulowania normatywnego nakładającego na dyrektora obowiązek realizacji zadań zgodnie z uchwałami rady pedagogicznej i rady szkoły w ramach ich kompetencji stanowiących oraz zarządzeniami organów nadzorujących szkołę; 4) art. 108 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112) poprzez niczym nieuzasadnione przyjęcie, iż działalność byłego Dyrektora Zespołu Szkół numer 5 w W. nie naruszała wynikającego z ww. uregulowania normatywnego zakazu agitacji wyborczej; 5) art. 91 ust. 1 w związku z art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (DZ. U. z 2016r., poz. 446), poprzez niczym nieuzasadnione przyjęcie, iż zarządzenie nr [...] Burmistrza W. z dnia [...] w sprawie odwołania Dyrektora jest nieważne, w sytuacji gdy wydane zarządzenie nie narusza w istotny sposób prawa; II. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, mimo naruszenia przepisów postępowania przez organ, poprzez niezastosowanie art. 8 K.p.a. w zw. z art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, w świetle którego organy administracji publicznej są zobligowane do prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej, co w konsekwencji doprowadziło do niczym nieusprawiedliwionego przyjęcia, iż zarządzenie Burmistrza W. w sprawie odwołania Dyrektora jest nieważne. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru Wojewody Mazowieckiego z dnia [...], ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto podniesione w niej zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), powoływanej dalej jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej w jej podstawach powołał się zarówno na pkt 1 art. 174 P.p.s.a., jak i na pkt 2 tego przepisu prawa. W takich przypadkach, co do zasady, w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego. W sytuacji, gdy postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych). Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Za nietrafny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156), dalej: u.s.o. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej. Będące przedmiotem kontroli w trybie nadzoru przez Wojewodę Mazowieckiego zarządzenie Burmistrza Wołomina z dnia [...] o odwołaniu, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, z dniem [...] A.L. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Nr 5 w W. zostało podjęte na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), dalej: u.s.g., w związku z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Trafnie zauważa Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że przepis ten wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze (dyrektora szkoły), stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, w związku z czym jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Przepis ten przewiduje możliwość odwołania dyrektora z funkcji kierowniczej przez właściwy organ, nie podając żadnych kryteriów oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Użycie przez ustawodawcę w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. kwalifikatora "szczególnie" oznacza zawężenie zastosowania przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Użyte w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek" oznaczać może albo nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. W świetle utrwalonego już w tym względzie orzecznictwa sądowoadministracyjnego, szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Zatem odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. W orzecznictwie podkreśla się, że negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły lub innych zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły, zwłaszcza odmienna koncepcja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym lub współpracownikami, nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (por. wyrok NSA z 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 2018/10). Trafnie Sąd I instancji podkreślił, że prawidłowość wydanego przez organ zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Powołane tam okoliczności muszą być przy tym konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż to, jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia wydanego w tym zakresie zarządzenia. Tylko takie wywody w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym pozwalają na ustalenie motywów, jakimi kierował się organ, pozbawiając dyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz ocenę, czy podane przez organ przyczyny rzeczywiście można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 38 ust.1 pkt 2 u.s.o. Z prawidłowych i niekwestionowanych w tym względzie ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że Burmistrz Wołomina jako okoliczności uzasadniające odwołanie w trybie nadzwyczajnym Dyrektora Zespołu Szkół nr 5 w W. wskazał pismo redaktora naczelnego "Wieści Podwarszawskich" z dnia 27 stycznia 2015 r., z którego wynika, że działania prowadzone na terenie szkoły przez Dyrektora miały charakter polityczny i związane były z kampanią wyborczą. Dyrektor miał również w sposób poniżający godność jednostki odnosić się do niektórych nauczycieli, uczniów i rodziców. Organ ponadto wskazał, że na podstawie wyników kontroli w świetlicy szkolnej stwierdzono, iż została naruszona zasada bezpłatności nauczania w szkole publicznej. Rodzice ponosili bowiem, za wiedzą i zgodą Dyrektora placówki, miesięczne opłaty (tzw. dobrowolne składki na fundusz świetlicowy) w związku z uczęszczaniem dzieci do świetlicy. Przy czym zgodnie z Regulaminem rady rodziców opłaty może gromadzić wyłącznie rada rodziców z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł, a następnie przeznaczać je na cele regulaminowe. Odnosząc się do powyższych zarzutów trafnie wskazano, że zarzuty dotyczące działań o charakterze politycznym oraz niewłaściwych zachowań Dyrektora względem nauczycieli, uczniów i rodziców oparte zostały na pozbawionym konkretnych danych piśmie pochodzącym od organu prasowego oraz na innych anonimowych doniesieniach. Burmistrz nie powołał się na jakiekolwiek inne dowody, które mogłyby potwierdzić stawiane zarzuty. Nie skonfrontował też podanych okoliczności z opinią Mazowieckiego Kuratora Oświaty, w której organ ten wyraził negatywne stanowisko względem odwołania A.L. ze stanowiska Dyrektora placówki w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W opinii tej Kurator wskazał, iż wyniki sprawowanego nadzoru pedagogicznego nad Zespołem Szkół nr 5 w W. podczas kierowania szkołą przez ww. dyrektora nie wskazały na naruszenie przepisów prawa. Jedna kontrola doraźna skutkowała wydaniem zalecenia, które zostało przez dyrektora zrealizowane w terminie. Kurator zaznaczył również, że od 1 września 2012 r. do lutego 2015 r. do Kuratorium Oświaty w Warszawie wpłynęła jedna skarga na działalność dyrektora oraz jedna interwencja, w której zarzuty wobec szkoły nie znalazły potwierdzenia. Zgromadzona korespondencja w sprawie, w tym stanowisko przewodniczącego Rady Rodziców Zespołu Szkół nr 5 w sprawie gromadzenia środków finansowych z dobrowolnych składek rodziców z przeznaczeniem na wspomaganie pracy świetlicy szkolnej, pismo nauczycieli i pracowników Zespołu Szkół nr 5 informujące o pozytywnych zmianach w szkole podczas kadencji dyrektora (podpisane przez 34 osoby) oraz inna korespondencja przesłana do wiadomości Kuratorium, nie potwierdza "destabilizacji funkcjonowania szkół wchodzących w skład Zespołu", lecz wskazuje na sytuację konfliktową pomiędzy przedstawicielem organu prowadzącego szkołę a A.L. Końcowo Kurator stwierdził, iż w jego opinii zawarte we wniosku Burmistrza Wołomina uzasadnienie jest niewystarczające do zastosowania tej formy odwołania, bowiem nie wykazano, aby stwierdzone przez organ prowadzący nieprawidłowości stanowiły zagrożenie, bądź zaniedbanie na tyle istotne, że zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywanych dotąd czynności przez dyrektora. Powyższa niewiążąca opinia kuratora oświaty obligowała Burmistrza do wyczerpującego uzasadnienia wydanego zarządzenia, w szczególności do przekonywującego uzasadnienia przesłanek, które legły u podstaw zarządzenia wydanego wbrew ww. opinii. Trafnie zauważa Sąd I instancji, zgadzając się w tym względzie z organem nadzoru, że Burmistrz W. wskazując w uzasadnieniu zarządzenia, że zaniedbania i poważne błędy Dyrektora spowodowały destabilizację funkcjonowania placówki i zagrażają interesowi publicznemu nie wykazał, na czym owa "destabilizacja" miałaby polegać. Nie powołał konkretnych zdarzeń powodujących niemożność dalszego pełnienia stanowiska kierowniczego, ani też na tyle istotnych naruszeń prawa, które nie pozwalałyby na dalsze wykonywanie obowiązków przez dotychczasowego Dyrektora. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że w tej sytuacji przedmiotowe zarządzenie organu prowadzącego nosi cechy dowolności. Nie zawiera bowiem wyczerpującego, przekonującego uzasadnienia, z którego można by wywodzić istnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Ani bowiem konflikt personalny z przedstawicielem organu prowadzącego lub współpracownikami, jaki w sprawie występuje, ani też uchybienia w zakresie gromadzenia środków finansowych z dobrowolnych składek rodziców z przeznaczeniem na wspomaganie pracy świetlicy szkolnej - nie kwalifikują się jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Trafnie w świetle powyższego Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Wojewody Mazowieckiego, że powołane okoliczności nie wypełniają materialnoprawnej przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Nie uzasadniają tym samym zwolnienia Dyrektora w trybie nadzwyczajnym. Nie należą bowiem do zdarzeń nagłych i na tyle istotnych, że powodują konieczność niezwłocznego, natychmiastowego przerwania czynności Dyrektora w ww. trybie. Skoro zaś zarządzenie z dnia [...] o odwołaniu A. L. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Nr 5 w W. zostało podjęte mimo nieziszczenia się określonej w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, trafnie w sprawie przyjęto, że zarządzenie to nie tylko narusza art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. ale, że naruszenie to było istotne, co daje podstawy do przyjęcia, że zostało podjęte sprzecznie z ww. przepisem prawa w związku z czym skutkowało konieczność stwierdzenia jego nieważności przez Wojewodę Mazowieckiego na podstawie art. 91 ust. 1 w zw. z art. 86 u.s.g. Za niezasadny w tej sytuacji uznać należało zarówno zarzut naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., jak i zarzut naruszenia art. 91 ust. 1 w zw. z art. 86 u.s.g. Brak jest w sprawie podstaw do uznania za zasadny zarzut naruszenia art. 54 ust. 8 u.s.o., art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r. poz. 191) oraz art. 108 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112). Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że przepisy te nie miały bezpośredniego zastosowania w sprawie. Mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, gdyby organ prowadzący skutecznie wykazał, że naruszenie powyższych przepisów stanowiło przesłankę do zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. W sprawie jednoznacznie wykazano, że kierowane pod adresem Dyrektora szkoły zarzuty dotyczące działań o charakterze politycznym oraz niewłaściwych zrachowań Dyrektora względem nauczycieli, uczniów i rodziców oparte zostały na pozbawionym konkretnych danych piśmie pochodzącym od organu prasowego oraz na innych anonimowych doniesieniach. Burmistrz nie powołał się na jakiekolwiek inne dowody, które mogłyby potwierdzić stawiane zarzuty. Nie skonfrontował też podanych okoliczności z opinią Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia 27 kwietnia 2015 r. Zarówno kurator oświaty, jak i Wojewoda Mazowiecki prawidłowo ocenili, że uchybienia w zakresie gromadzenia środków finansowych z dobrowolnych składek rodziców z przeznaczeniem na wspomaganie pracy świetlicy szkolnej nie kwalifikują się jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. To zaś, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, lecz ją oddalił, nie oznacza, że naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organ nadzoru w niczym nie naruszył art. 8 K.p.a. w związku z art. 91 u.s.g. Skoro zatem zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI