I OSK 2321/18

I OSK 2321/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 1093/17 - Wyrok WSA w Lublinie z 2018-02-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 489
art. 30 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1093/17 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 1093/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. P. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z [...] maja 2017 r. skarżący zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych wskazując, że ma trudną sytuację finansową, utrzymuje się z renty w wysokości 370 złotych miesięcznie oraz "jest chory na kręgosłup i ciśnienie tętnicze".
W wyniku rozpoznania wniosku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z [...] czerwca 2017 r. odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz dzieci wnioskodawcy – M., M., K. oraz E., których łączna wysokość wyniosła [...] złotych. Organ wskazał na treść art. 30 ust 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r. poz. 489) jednocześnie wyjaśniając, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych w miesięcznej wysokości od skarżącego jest niższa, niż wysokość zasądzonych alimentów.
Organ wskazał, że nie ma podstaw do umorzenia należności również w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wyjaśnił, że skarżący mieszka w domu, którego właścicielką jest jego matka W. P. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty chorobowej, która po potrąceniach komorniczych wynosi [...] złotych, posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Pozostaje pod stałą opieką Poradni [...] i według orzeczenia lekarza orzecznika ZUS jest częściowo niezdolny do pracy do [...] listopada 2019 r. Jego miesięczne wydatki związane z codzienną egzystencją ponosi matka. Zdaniem organu wskazane okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia wniosku. Podniósł, że obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców dziecka, fakt zaś wypłaty przez Państwo zaliczki alimentacyjnej nie zwalnia wnioskodawcy z obowiązku alimentacyjnego wobec własnych dzieci, a skoro dłużnik nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań, powinien mieć świadomość, że jego zadłużenie będzie wzrastać i powinien liczyć się z koniecznością spłaty tych należności. Wyjaśnił również, że w momencie znalezienia się w trudnej sytuacji materialnej mógł zwrócić się do Sądu o obniżenie lub uchylenie zasądzonych alimentów. Organ wskazał, że umorzenie należności, odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest kompetencją o charakterze uznaniowym, natomiast dysponując pieniędzmi publicznymi organ jest zobowiązany do zachowania szczególnej staranności w ich wydatkowaniu jak i umarzaniu należności.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podnosząc, że art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w drodze wykładni prawa ma zastosowanie również do należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych przyznanych w trybie nieobowiązującej już ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 ze zm.). W ocenie organu drugiej instancji nieprzywołanie tego przepisu stanowi uchybienie, jednak na tyle istotne, aby skutkowało eliminacją jej z obrotu prawnego. Podobne stanowisko zaprezentowało w kwestii zaniechania podania okres w jakim powstała należność.
Organ wyjaśnił, że terminowe orzeczenie niezdolności do pracy nie oznacza, że skarżący nie może podejmować próby podjęcia zatrudnienia z uwzględnieniem ograniczeń płynących z jego stanu zdrowia. Ponadto zwróciło uwagę, że stan ten jest przejściowy.
Organ wyjaśnił, że skarżący posiada również gospodarstwo rolne, które może stanowić zabezpieczenie roszczenia Skarbu Państwa, co nie pozwala uznać sytuacji wnioskodawcy za szczególną w rozumieniu art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. W złożonej skardze podkreślił, że jest chory co uniemożliwia mu dorobienie do renty, która wynosi [...] złotych oraz wskazał, że sam ponosi opłaty za energię elektryczną, butlę gazową, leki i węgiel.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Rozpatrując skargę Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja mimo błędnego uzasadnienia jest zgodna z prawem. Wyjaśnił, że w sprawie nie ma zastosowanie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, gdyż do kwestii umorzenia należności z wypłaconych zaliczek alimentacyjnych zastosowanie ma art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który wprost wskazuje na należności o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 tej ustawy, określając warunki, jakie mają być spełnione, aby można było dokonać umorzenia.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie jest oczywiste, że wymagane przepisem art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przesłanki umorzenia nie zostały przez skarżącego spełnione, co jednoznacznie wynika z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z [...] maja 2017 r., w którym wykazano wyegzekwowane kwoty od kwietnia 2010 r. do kwietnia 2017 r. Jak wskazał organ na spłatę zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych komornik przekazał kwotę zaledwie [...] złotych, co w skardze nie było kwestionowane.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i w skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że powołany przepis nie ma zastosowania do należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), pomimo, że zgodnie z prawidłową wykładnią tego przepisu prezentowaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego norma art. 30 ust. 2 pod pojęciem "z funduszu alimentacyjnego" obejmuje również należności powstałe pod rządami ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, czyli z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych;
2. naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik a mianowicie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. przez bezzasadne oddalenie skargi podczas, gdy prawidłowa analiza sprawy oraz prawidłowa wykładnia art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który daje podstawy do orzekania przez organy o umorzeniu zaliczki alimentacyjnej wypłacanej osobie uprawnionej, powinna doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], a także poprzedzającej ją decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], albowiem w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, a których istnienia organy administracyjne nie zbadały, do czego były zobowiązane na podstawie art. 7 k.p.a;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej dokonanego rozstrzygnięcia, w szczególności przyczyn, dla których Sąd poprzestał na stwierdzeniu, że art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie ma zastosowania na kanwie niniejszej sprawy, ponieważ nie odnosi się do należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej;
W oparciu o przytoczone zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
W uzasadnieniu wskazano, że zdaniem skarżącego na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika może umorzyć należności powstałe we wszystkich trzech sytuacjach, tj. z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaliczek alimentacyjnych oraz należności likwidatora funduszu alimentacyjnego. Zaś organ właściwy wierzyciela, zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 ustawy o uprawnionych do alimentów może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
W jego opinii z analizy przepisów art. 17 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym, art. 68 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2006 r. Nr 139, poz. 9920) i art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. wskazuje jednoznacznie, że do tej pory istniała możliwość umorzenia powstałych należności dłużnika alimentacyjnego ze względu na sytuację dochodową i życiową. W szczególności możliwość ta istniała pod rządami ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r., czyli w czasie, w którym powstały zaległości alimentacyjne skarżącego.
Inna wykładnia art. 30 ust. 2 ustawy o uprawnionych do alimentów spowodowałby, w ocenie skarżącego, nieuzasadnione pozbawienie dłużników alimentacyjnych, których należności powstały w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych, możliwości ubiegania się o umorzenie powstałych należności z uwagi na sytuację życiową i dochodową dłużnika w sytuacji, w której pozostali dłużnicy alimentacyjni (których należności powstały pod rządami ustawy 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) nadal taką możliwość posiadają.
Zdaniem skarżącego, w przepisach przejściowych, tj.: art. 41, art. 42 i art. 43 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wśród wymienionych rodzajów spraw nie ma spraw dotyczących umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, zatem uznać należy, że do tych spraw nie mają zastosowania przepisy dotychczasowe, tylko aktualnie obowiązujące przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Skarżący wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ograniczając się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że przepis ten nie odnosi się do należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego), jak i na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania), w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Odnosząc się do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. podkreślić należy, że warunkiem uwzględnienia skargi na podstawie jest takie naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zatem niezbędne jest stwierdzenie przez Sąd, że gdyby nie doszło do naruszenia tych przepisów to rozstrzygnięcie sprawy byłoby inne.
W rozpoznawanej sprawie z sytuacją taką nie mamy do czynienia. Wskazać należy, że przedstawione przez Sąd pierwszej instancji przesłanki, które legły u podstaw orzeczenia oddalającego skargę nie umożliwiały zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd bowiem nie stwierdził w sprawie takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. Jak słusznie ustalił Sąd pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji częściowo jest błędne jednak pozostaje ono bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jednocześnie wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki pozwalające na skuteczne kwestionowanie ustaleń organu stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie w powyższym zarzucie kwestionuje faktycznie naruszenie przepisów prawa materialnego, a nie przepisów postępowania.
Za nieuzasadniony uznać zatem należało zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 7 k.p.a.
Rozpatrując zaś zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyjaśnienia wymaga, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć sytuacje, w których uzasadnienie nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Zatem - co do zasady - lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku, może być naruszeniem wskazanego przepisu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdy pozbawia stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. zaś przedstawiony w uzasadnieniu wywód pozawala na prześledzenie przyjętych przez Sąd pierwszej instancji założeń, które stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Natomiast odmienność stanowiska Sądu i skarżącego kasacyjnie nie uzasadnia twierdzenia, że uzasadnienie to zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli instancyjnej.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie oś sporu stanowi stosowanie art. 30 ust. 2 ustawy o osobach uprawnionych do alimentów w stosunku do zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego dotyczył umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz dzieci i mógł być rozpoznany na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wskazać należy, że przepis art. 30 ust. 1 tej ustawy dotyczy umorzenia należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 i określa warunki, jakie mają być spełnione, aby można było dokonać umorzenia. Z treści art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 wynika, że do należności tych należą 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na podstawie ustawy; 2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych osobie upoważnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, 4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym. W myśl zaś art. 30 ust. 2 ustawy o uprawnionych do alimentów organ może umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.
Z analizy treści tych przepisów wynika, że art. 30 ust. 2 ustawy dotyczy tylko należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaś art. 30 ust. 1 innych należności, wymienionych w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4. Zatem organ właściwy dłużnika może umorzyć należności powstałe z tytułu wypłacenia osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej tylko wtedy, gdy spełnione są określone w art. 30 ust. 1 ustawy z 2007 r. warunki skuteczności egzekucji.
Jednocześnie wskazać należy, że występujące w niniejszej sprawie zagadnienie było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie dominuje pogląd, że art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie ma zastosowania do zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (por. wyroki NSA z: 26 września 2017 r., sygn. akt I OSK 526/17, 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2365/14, 4 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2006/13, 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 31/11; 2 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1143/12, 12 stycznia 2012 r. , sygn. I OSK 1426/11; 4 marca 2015 r., sygn. I OSK 2006/13, pub.www.nsa.gov.pl).
Jak już wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzenie czy w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jak uznały organy i Sąd I instancji, czy również ust. 2 tego artykułu, jak chciałby tego skarżący kasacyjnie, który uwzględniałby jego sytuację życiową, osobistą i dochodową. Wyjaśnić należy, że art. 30 ust. 1 ustawy o osobach uprawnionych do alimentów dotyczy umorzenia należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy. Określa on warunki, jakie muszą być spełnione, aby można było dokonać umorzenia. Natomiast należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 to: 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na podstawie ustawy; 2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie upoważnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, 4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym. Z treści art. 30 ust. 2 wynika natomiast, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Przedstawione w art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 ustawy o osobach uprawnionych do alimentów są zatem odrębnymi rozstrzygnięciami. Zatem w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organy słusznie zastosowały art. 30 ust. 1 ustawy, nie zaś art. 30 ust. 2, gdyż w tej sprawie nie mógł on mieć zastosowania.
Organ właściwy dłużnika może bowiem umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 powołanej ustawy w łącznej wysokości:
1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Z treści cytowanego przepisu wprost wynika, że jedyną i konieczną przesłanką do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. Zatem nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego w myśl art. 30 ust. 2 ustawy o uprawnionych do alimentów nie stanowi samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych.
Skoro zatem przesłanki umożliwiające umorzenie należności nie zostały przez skarżącego kasacyjnie spełnione organy nie mogły w niniejszej sprawie zastosować art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeknie zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.