I OSK 2317/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę PKP na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. Decyzja Ministra utrzymywała w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności gruntu oraz prawa użytkowania wieczystego przez Skarb Państwa i PKP S.A. z dniem 1 czerwca 2003 r. Podstawą prawną był art. 37a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Kluczowym zagadnieniem było udowodnienie, że sporny grunt był w dniu 28 lutego 2003 r. zajęty pod czynną linię kolejową i znajdował się we władaniu PKP. Organy administracji oraz WSA uznały, że przedstawiona przez PKP dokumentacja (m.in. wypisy z rejestru gruntów, wyrysy z map ewidencyjnych, wydruki z ksiąg wieczystych, oświadczenia przedstawicieli PKP) nie potwierdzała stanu faktycznego z relewantnej daty, a była opracowana według stanu późniejszego lub nie zawierała wystarczających informacji. WSA podkreślił, że ciężar dowodu spoczywał na skarżącym, a oświadczenia PKP nie były wystarczającym dowodem. NSA uznał jednak zasadność zarzutów procesowych skargi kasacyjnej, dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wykazało rzetelnej oceny materiału dowodowego i nie odniosło się do wszystkich istotnych kwestii podniesionych w skardze i odwołaniu. Wskazano na potrzebę wszechstronnej oceny dowodów, w tym potencjalnego znaczenia oględzin, opinii biegłego, informacji ze Starostwa Powiatowego o zmianie oznaczenia gruntu oraz oświadczeń złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że WSA powinien dokonać pełnej oceny legalności decyzji, uwzględniając przedstawione przez NSA wytyczne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność i sposób oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących uwłaszczenia i nabycia praw do nieruchomości, a także obowiązki sądu administracyjnego w zakresie kontroli legalności decyzji administracyjnych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z komercjalizacją PKP i uwłaszczeniem gruntów kolejowych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych branż.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedstawiona przez PKP dokumentacja (m.in. oświadczenia, mapy, wypisy z rejestru gruntów) jest wystarczającym dowodem na zajęcie gruntu pod linię kolejową i jego władanie przez PKP w dniu 28 lutego 2003 r., zgodnie z art. 37a ustawy o komercjalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd niższej instancji uznał, że dokumentacja ta nie potwierdza stanu faktycznego z relewantnej daty, a ciężar dowodu spoczywał na skarżącym.
Uzasadnienie
Sąd niższej instancji uznał, że dokumenty były sporządzone według stanu późniejszego niż wymagany, nie zawierały wystarczających informacji, a oświadczenia PKP nie były wystarczającym dowodem. NSA uznał jednak, że ocena dowodów przez WSA była nierzetelna i wymagała ponownego, wszechstronnego zbadania.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wyczerpująco wyjaśnił sprawę, stosując przepisy k.p.a. i p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, dokonując nierzetelnej oceny dowodów i nie wyjaśniając w pełni istotnych okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie wykazało rzetelnej oceny materiału dowodowego, nie odniosło się do wszystkich zarzutów skargi i nie wyjaśniło podstawy prawnej wniosku PKP. Wskazano na potrzebę przeprowadzenia szerszej oceny dowodów, w tym potencjalnego znaczenia oględzin, opinii biegłego oraz oświadczeń złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Przepisy (17)
Główne
u.k.p.k.p. art. 37a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Przepis warunkujący nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa własności gruntu i uwłaszczenie PKP, o ile nie narusza to stosunków własnościowych osób trzecich, wymagał zagospodarowania gruntu infrastrukturą techniczną stanowiącą linię kolejową, władania nim przez PKP w dniu 28 lutego 2003 r. i braku prawa własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub PKP.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 8
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.t.k.
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnego naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący rozpoznania sprawy przez WSA.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący dowodów w postępowaniu administracyjnym.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów.
u.t.k. art. 4 § pkt. 2 oraz pkt. 4
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym
Definicje związane z transportem kolejowym.
rozp. M.T.i G.M. art. § 3 pkt 7 oraz § 61
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie
Przepisy dotyczące budowli kolejowych i ich usytuowania.
Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. art. o zmianie k.p.a.
Nowelizacja art. 7 k.p.a. dotycząca obowiązków strony w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uchylenia wyroku przez NSA.
p.p.s.a. art. 203 § pkt. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a.) poprzez nierzetelną ocenę materiału dowodowego i brak wyczerpującego wyjaśnienia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
nie można w nim było doszukać się pełnego ustosunkowania zagadnień podniesionych zarówno w skardze, jak i w odwołaniu. • w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki, po opisaniu treści zaskarżonej decyzji i streszczeniu jej uzasadnienia, odnosząc się do zarzutów skargi, powtórzył jedynie tylko to, co wynikało z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. • wprawdzie istotnie w tego rodzaju sprawach jak rozpatrywana, wnioskodawca – co do zasady - nie może być bierny w przedstawianiu organowi dowodów na poparcie prezentowanego stanowiska. W niniejszym jednak przypadku tego rodzaju sytuacja nie zachodziła.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Monika Nowicka
sprawozdawca
Anna Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność i sposób oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących uwłaszczenia i nabycia praw do nieruchomości, a także obowiązki sądu administracyjnego w zakresie kontroli legalności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z komercjalizacją PKP i uwłaszczeniem gruntów kolejowych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych branż.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem gruntów kolejowych i wymaga szczegółowej analizy dowodów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“PKP walczy o grunty kolejowe: NSA uchyla wyrok WSA z powodu błędów proceduralnych.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.