I OSK 2317/23

I OSK 2317/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2577/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-06
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2542
art. 37a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1984
art. 8
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Sentencja
Dnia 6 sierpnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2577/22 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 sierpnia 2022 r. nr DO-II.7610.297.2021.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia – z mocy prawa - własności gruntu 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Ministra Finansów i Gospodarki na rzecz Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie kwotę 440 (czterysta czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. .
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 marca 2023 r. (sygn. akt I SA/Wa 2577/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 sierpnia 2022 r. nr DO-II.7610.297.2021.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności i prawa użytkowania wieczystego.
Z motywów w/w wyroku wynikało, że Wojewoda Wielkopolski, decyzją z dnia 13 sierpnia 2021 r - działając na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2021 r. poz. 146 ze zm., dalej jako: "ustawa o komercjalizacji") oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 1043 ze zm.) – odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa - z mocy prawa za odszkodowaniem z dniem 1 czerwca 2003 r. - własności gruntu położonego w [...] w gminie [...], oznaczonego jako działka nr [...]z obrębu [...], ark. mapy 1, o powierzchni [...] ha, stanowiącego nieruchomość, mającą urządzoną księgę wieczystą nr [...], której właścicielem był P.F. oraz stwierdzenia nabycia - z tym samym dniem - prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu i prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń na rzecz przedsiębiorstwa PKP, jako gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej. Zdaniem bowiem Wojewody, w niniejszej sprawie wnioskująca Spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających zajęcie przedmiotowej nieruchomości w dniu 28 lutego 2003 r. pod czynną linię kolejową.
Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania PKP, decyzją z dnia 17 sierpnia 2022 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody.
W uzasadnieniu swego stanowiska Minister Rozwoju podkreślił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, iż przedmiotowy grunt - według stanu na dzień 28 lutego 2003 r. - stanowił i aktualnie nadal stanowi własność osoby fizycznej (początkowo H.N. a obecnie natomiast - na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 25 listopada 2003 r. Rep. A Nr [...] – P. F.), co oznaczało, iż została w tym przypadku spełniona jedna z podstawowych przesłanek, wynikających z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o komercjalizacji. Natomiast kwestią sporną było to, czy na przedmiotowym gruncie - według stanu na dzień 28 lutego 2003 r.- znajdowały się elementy linii kolejowej będące we władaniu PKP - w rozumieniu art. 37a cyt. ustawy.
W ocenie Ministra, przedłożona przez stronę wnioskującą dokumentacja, w postaci m. in: wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia 22 lutego 2019 r., wydruku z księgi wieczystej nr [...] z dnia 9 kwietnia 2019 r., wypisu z ewidencji środków trwałych, a także oświadczeń z dnia 9 kwietnia 2019 r. złożonych przez A.S. - Dyrektora w PKP SA i D.O. - Zastępcy Dyrektora Oddziału ds. Eksploatacji w PKP SA w Oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w Poznaniu, potwierdzające, iż działka nr [...], ark. 1 obręb [...] o powierzchni [...] ha była w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu Polskich Kolei Państwowych, nie potwierdzały bowiem stanu istniejącego na przedmiotowym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r., tj. nie potwierdzały, że na opisanej wyżej nieruchomości usytuowana była linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym oraz, że Polskie Koleje Państwowe S.A. - w tej dacie - miały tę nieruchomość we władaniu. Ponadto organ odwoławczy pokreślił, że dołączone do pisma z dnia 31 sierpnia 2021 r. zatytułowanego: "Uzupełnienie odwołania od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 13 sierpnia 2021 r." dokumenty, w postaci: mapy sytuacyjnej sporządzonej wg stanu na dzień 1 maja 1982 r., mapy zmian i dwóch szkiców (datowane na kwiecień 1982 r.), także nie potwierdzały aby grunt oznaczony jako działka nr [...] był w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP a także, iż w tej samej dacie był zajęty pod czynną linię kolejową. Dokumenty te – jak wywodził organ – obrazowały bowiem stan istniejący na przedmiotowym gruncie prawie 20 lat przed datą 28 lutego 2003 r.
W rezultacie - zdaniem Ministra – stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji było prawidłowe.
Na wyżej przedstawioną decyzję Ministra Rozwoju z dnia 17 sierpnia 2022 r. PKP SA wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze zarzucono organowi naruszenie: art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 37a ustawy o komercjalizacji w zw. z art. 6 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że niebyła ona zasadna.
Uzasadniając powyższy pogląd, Sąd Wojewódzki przytoczył treść art. 37a ustawy o komercjalizacji, podkreślając, że zgodnie z tym przepisem, przesłankami warunkującymi nabycie przez Skarb Państwa - z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. - prawa własności gruntów i – z ta samą datą - uwłaszczenie PKP, o ile tego rodzaju zmiana nie narusza stosunków własnościowych praw osób trzecich, są: zagospodarowanie gruntu w dniu 28 lutego 2003 r. "infrastrukturą techniczną, która stanowi linie kolejową, władanie w tym dniu nieruchomością przez PKP i brak prawa własności przynależnego do tej nieruchomości: Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub PKP.
Następnie zaś Sąd Wojewódzki stwierdził, że podziela w całości stanowisko Ministra, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja, (cyt.): "tj. wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 22 lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z 22 lutego 2019 r., wydruk z księgi wieczystej nr [...] oraz wypis z ewidencji środków trwałych znajdujących się na działce nr [...], została opracowana według stanu z dnia złożenia wniosku a nie według stanu z 28 lutego 2003 r. Dokumentacja ta potwierdza zatem jedynie, że działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy. W wypisie z ewidencji środków trwałych zawarto wprawdzie opis urządzeń, ale brak jest dalszych informacji, w szczególności daty powstania danego środka trwałego oraz wskazania czy wymienione w wykazie elementy infrastruktury stanowiły w dniu 28 lutego 2003 r. fragment linii kolejowej." Poza tym Sąd Wojewódzki zgodził się także z organem, iż (cyt.): "w okolicznościach niniejszej sprawy, jedynego i wystarczającego dowodu na okoliczność zajętości nieruchomości pod linię kolejową w dacie 28 lutego 2003 r. nie może stanowić oświadczenie osób uprawnionych do reprezentowania skarżącej jako zainteresowanej bezpośrednio wynikiem rozstrzygnięcia w sprawie".
Ostatecznie Sąd Wojewódzki przyjął także, iż brak było podstaw do uznania, że organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, (cyt.): "w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał bowiem nie na organie, lecz na skarżącym". Wprawdzie bowiem organ był zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów jednakże, po nowelizacji art. 7 k.p.a. (dokonanej ustawą z 3 grudnia 2010 r.), strona nie mogła pozostać bierna w zbieraniu materiału dowodowego. Ponadto zdaniem Sądu, brak było przy tym podstaw (cyt.): "do poszukiwania materiału dowodowego dotyczącego ustalenia przebiegu linii kolejowej na spornej nieruchomości, czy istniejącej na tym gruncie infrastruktury kolejowej w innym miejscu jak tylko u wnioskodawcy, czyli skarżącego. (...). Tymczasem skarżący przedstawił dokumenty wykazujące stan na gruncie istniejący na datę o wiele późniejszą niż relewantna dla przedmiotowego postępowania data 28 lutego 2003 r. Przedstawił bowiem wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej według stanu na 22 lutego 2019 r. zaś wypis z ewidencji środków trwałych dotyczący spornej działki, z KW oraz oświadczenie osób uprawnionych wg stanu aktualnego. Dokumenty dołączone do pisma z 31 sierpnia 2021 r., jak słusznie zauważył Minister, obrazują stan istniejący na przedmiotowym gruncie prawie 20 lat przed datą 28 lutego 2003 r.".
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, PKP S.A. z siedzibą w Warszawie, zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:
I. - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 151 p.p.s.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.,
2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7, art. 15, art. 75 § 1 KPA, art. 77 § 1 art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "KPA"), poprzez:
• rozpatrzenie w sposób fragmentaryczny materiału dowodowego i przyjęcie, że dowody świadczące o posadowieniu elementów linii kolejowej na działce nr [...] gmina [...], obręb [...], dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w [...] księga wieczysta numer KW nr [...] (dalej: Nieruchomość), które to dowody datowane na dzień wystąpienia z wnioskiem o uwłaszczenie Nieruchomości (rok 2019) oraz na rok 1982r. nie świadczą o istnieniu tej infrastruktury również w dacie 28 lutego 2003 r., co skutkowało nieprawidłową, niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceną zgromadzonych dowodów, a także dokonaniem ustaleń faktycznych w sposób sprzeczny ze zgormadzonym materiałem dowodowym;
• bierność organu i bezpodstawne przyjęcie, iż jedynym miejscem, w którym można poszukiwać materiału dowodowego dotyczącego istnienia na Nieruchomości infrastruktury kolejowej, jest PKP S.A., co skutkowało nieuwzględnieniem okoliczności, iż Nieruchomość oznaczona została w rejestrze gruntów jako "inne tereny komunikacyjne", podczas, gdy uprzednio była to działka użytkowana rolniczo, a informacja o dacie dokonania zmiany oznaczenia powinna się znajdować w Starostwie Powiatowym w [...], do którego organ mógł wystąpić "z urzędu";
• bierność organu i zaniechanie wyczerpującego zebrania dowodów w sprawie jak np. oględziny czy opinia biegłego, które mogłyby usunąć wątpliwości organu co do posadowienia na nieruchomości elementów infrastruktury kolejowej według stanu na dzień 28 lutego 2003r.,
• przyjęciu, iż oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej przez osoby upoważnione do działania w imieniu PKP S.A. z 09.04.2019r., iż Nieruchomość w dniu 28 lutego 2003r. była we władaniu Polskich Kolei Państwowych jest jedynym dowodem na tą okoliczność przedłożonym w tym postępowaniu i że jest ono niewystarczające dla potwierdzenia faktu władania Nieruchomością, podczas gdy w aktach sprawy znajdują się również inne dowody potwierdzające tą okoliczność, a osoby je składające nie są osobiście zainteresowane wynikiem sprawy, co czyni je wiarygodnym, w przeciwieństwie do zeznań świadków - byłych właścicieli nieruchomości, którzy są nie tylko zainteresowani osobiście w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie mają wiedzy specjalistycznej co do elementów infrastruktury kolejowej składającej się na linię kolejową; co stanowiło naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego;
• pominięciu, iż organ II instancji zobligowany był do ponownego, samodzielnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej, co obligowało go także do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i uwzględnienia wniosków dowodowych złożonych przez stronę w postępowaniu odwoławczym, a nie bazowania jedynie na materiale zgromadzonym w postępowaniu w I instancji;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - prawa materialnego, to jest:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (dalej jako "Ustawa o komercjalizacji PKP") - poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej, że Nieruchomość stała się przedmiotem użytkowania wieczystego PKP SA, podczas gdy w dniu 28 lutego 2003 r. grunt był zajęty pod infrastrukturę techniczną stanowiącą część składową linii kolejowej, PKP S.A. faktycznie władało Nieruchomością (art. 336 KC), a Skarbowi Państwa ani do samorządowi terytorialnemu nie przysługiwało w tym dniu prawo własności Nieruchomości,
2. art. 4 pkt. 2 oraz pkt. 4 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym w brzmieniu na datę wejścia w życie nowelizacji ustawy o komercjalizacji, tj. 25 maja 2003 r. w zw. z § 3 pkt 7 oraz § 61 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie - poprzez ich błędne zastosowanie i nieuwzględnienie, że posadowione na Nieruchomości elementy infrastruktury w postaci rowu odwadniającego, skarpy i podtorza stanowiły część składową linii kolejowej.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych.
Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest: na obrazie prawa materialnego w postaci: wadliwego niezastosowania art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i art. 4 pkt 2 oraz pkt 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (w brzmieniu na datę wejścia w życie nowelizacji ustawy o komercjalizacji, tj. 25 maja 2003 r.) w zw. z § 3 pkt 7 oraz § 61 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie a także na istotnym naruszeniu przepisów postępowania takich jak: art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art., 6, art. 7, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1 ioraz art. 80 k.p.a.
W ocenie składu orzekającego, zarzuty oparte na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. okazały się zasadne, gdyż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynikało, iż Sąd Wojewódzki dokonał w tym przypadku rzetelnej oceny zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie skarga wniesiona do Sądu Wojewódzkiego dotyczyła decyzji Ministra Rozwoju z dnia 17 sierpnia 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 13 sierpnia 2021 r. o odmowie uwzględnienia wniosku PKP SA w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa - z mocy prawa za odszkodowaniem z dniem 1 czerwca 2003 r. - własności gruntu położonego w
[...] w gminie [...], oznaczonego jako działka nr [...] z obrębu [...], ark. mapy 1, o powierzchni [...] ha, stanowiącego nieruchomość, mającą urządzoną księgę wieczystą nr [...], której właścicielem był P.F. oraz stwierdzenia nabycia - z tym samym dniem - prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu i prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń na rzecz PKP, jako gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej.
Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2021 r. poz. 1948 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 1043 ze zm.).
Jak wynika przy tym z treści skargi, wniesionej do Sądu Wojewódzkiego, skarżąca PKP podnosiła w niej, że wydając zaskarżone decyzje, organy naruszyły przepisy prawa procesowego ( art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a.) bo nie zgromadziły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego a jednocześnie zebrany materiał rozpatrzyły w sposób niezgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wskazywano w szczególności,, iż niewyczerpano możliwych środków dowodowych takich jak: np oględziny czy opinia biegłego, a które mogłyby usunąć wątpliwości co do posadowienia na spornej nieruchomości elementów infrastruktury kolejowej według stanu na dzień 28 lutego 2003 r. Ponadto skarżąca kwestionowała również na obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o komercjalizacji w zw. z art. 6 k.p.a.
Wskazać też przy tym trzeba, że jeszcze w odwołaniu od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 13 sierpnia 2021 r. PKP SA podkreślała, iż orzecznictwo sądowoadministracyjne przyjmuje, że - zgodnie z literalnym brzmieniem art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o komercjalizacji PKP - nie jest konieczne, aby na danej nieruchomości znajdowała się czynna linia kolejowa, gdyż przepisy tej ustawy takiego wymogu nie zawierają. Jednocześnie zwracała też uwagę, że sam organ w piśmie z dnia 17 czerwca 2019 r. nr SN-V.752.39.2019.9, skierowanym do PKP S.A., wskazywał, że z informacji pozyskanych od innych stron postępowań wszczętych na wniosek PKP S.A. wynikało, że działka nr [...] została zajęta pod budowę drugiego toru linii kolejowej [...], choć tor ten nie został dotąd ukończony. Z tego więc – zdaniem skarżącej – wynikało, że organowi generalnie było wiadome, iż w dacie 28 lutego 2003 r. przedmiotowa działka była zajęta pod budowę toru kolejowego wchodzącego w skład linii kolejowej. Ponadto na działce tej znajdowało się podtorze ( podkłady z glinki wraz z tłuczniem), odwodnienie i nasyp a co dowodziło, że była ona zajęta pod urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego a więc będące elementem linii kolejowej. Linia ta (to jest linia kolejowa nr [...] w relacji [...]) była linią kolejową czynną od końca XIX w.
Poza tym PKP podkreślała również, że iż linię [...] eksploatuje spółka PKP PLK S.A., która powstała na mocy ustawy o komercjalizacji PKP a zatem w sprawie naniesień związanych z przedmiotową linią kolejową, organ winien zwrócić się do tejże spółki.
Biorąc powyższe zatem pod uwagę skład orzekający uznał, że analizując treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie można w nim było doszukać się pełnego ustosunkowania zagadnień podniesionych zarówno w skardze, jak i w odwołaniu. Brak było także wyjaśnienia podstawy prawnej wniosku PKP SA. Praktycznie rzecz biorąc, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki, po opisaniu treści zaskarżonej decyzji i streszczeniu jej uzasadnienia, odnosząc się do zarzutów skargi, powtórzył jedynie tylko to, co wynikało z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie w sposób szerszy Sąd Wojewódzki wypowiedział się natomiast w kwestii obowiązków obciążających w postępowaniu administracyjnym wnioskodawcę po nowelizacji art. 7 k.p.a. ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. a zatem co do tego ostatniego zagadnienia, skład orzekający pragnie wyjaśnić, że wprawdzie istotnie w tego rodzaju sprawach jak rozpatrywana, wnioskodawca – co do zasady - nie może być bierny w przedstawianiu organowi dowodów na poparcie prezentowanego stanowiska. W niniejszym jednak przypadku tego rodzaju sytuacja nie zachodziła. PKP S.A. zarówno bowiem w postępowaniu przed organem I instancji, jak i organem odwoławczym przedstawiła szereg dowodów. Ponadto wskazała podmiot, który eksploatował linię kolejową [...]– (spółkę PKP PLK S.A) a zatem w domyśle podała podmiot mógłby być w posiadaniu innych dowodów.
Poza tym słusznie też w skardze kasacyjnej zwracano uwagę, że sporna nieruchomość została pierwotnie oznaczona w rejestrze gruntów jako działka użytkowana rolniczo a dopiero następnie wpis ten zmieniono na "inne tereny komunikacyjne." Z tego powodu istotne więc znaczenie mogła mieć data dokonania powyższej zmiany a informacje w tym zakresie powinny znajdować się w Starostwie Powiatowym w Wągrowcu.
Dodać też trzeba, że Sąd Wojewódzki, akceptując legalność zaskarżonej decyzji, nie odniósł się także do wniosków dowodowych zgłaszanych w postępowaniu administracyjnym przez PKP S.A. a dotyczących przeprowadzenia oględzin spornego gruntu czy dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność zajęcia tego gruntu pod infrastrukturę kolejową na dzień 28 lutego 2003 r. Podkreślić zaś należy, że tego rodzaju dowody nie mogły być oczywiście przeprowadzone bez stosownej inicjatywy organu.
Nadto w postępowaniu administracyjnym nie przesłuchano przy tym nawet właściciela gruntu, choć tego rodzaju dowód też mógł mieć znaczenie. Właściciele gruntów zajętych pod infrastrukturę kolejową niejednokrotnie bowiem w przeszłości otrzymywali od PKP odszkodowanie z tytułu zajęcie ich gruntu pod infrastrukturę kolejową i w związku z tym brak możliwości użytkowania tego gruntu na inny cel.
Wreszcie szerszej oceny Sądu Wojewódzkiego wymagało także ustosunkowanie się do takiego dowodu, jakim były oświadczenia złożone przez osoby reprezentujące PKP S.A. Wprawdzie dowód z tzw. oświadczenia a więc wypowiedzi formalnej (urzędowej), w której zostało wyrażone czyjeś stanowisko, istotnie nie jest dowodem najbardziej typowym w procedurze administracyjnej, ale mając na uwadze treść art. 75 § 1 k.p.a. oraz fakt, że w tym przypadku tego rodzaju oświadczenia zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, nie były przy tym podważone przez inne dowody i nie były to także jedyne dowody w tej sprawie ( choć jako jedyne odnosiły się wprost do konkretnej daty dziennej), nie mogły być - niejako automatycznie - traktowane jako nie mające żadnego znaczenia.
W tej sytuacji zatem – jak wspomniano na wstępie - skład orzekający uznał, że zarzuty procesowe oparte na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. okazały się zasadne. Z tego powodu zatem rozpoznając ponownie sprawę, Sąd Wojewódzki winien wszechstronnie ocenić legalność zaskarżonej decyzji, mając na uwadze przedstawione powyżej treści.
Z tych powodów więc Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.