I OSK 2316/21

I OSK 2316/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Mariola Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1157/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-10-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 17 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1157/21 w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 2 czerwca 2021 r. nr SKO.4111.631.1211.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1/ uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2/ odstępuje od zasądzenia od A.P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I OSK 2316/21
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1157/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 2 czerwca 2021 r. nr SKO.4111.631.1211.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr ŚRF.5221.95.2021.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z [...] marca 2021 r. skarżąca A.P. zwróciła się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności babcią D.P., ur. [...] 1930 r.
Decyzją z dnia 28 kwietnia 2021 r. Burmistrz odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia wskazując fakt, że obowiązek alimentacyjny jaki ciąży na skarżącej względem babci jest wyprzedzany przez obowiązek alimentacyjny syna wymagającej opieki D.P., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Skarżąca nie zgodziła się z wydaną decyzją. W odwołaniu podniosła, że babcia od 2007 r. posiada znaczny stopnień niepełnosprawności, jest osobą niedowidzącą, z demencją oraz innymi schorzeniami. Skarżąca podkreśliła, że jest jedyną osobą mogącą zaopiekować się babcią. Jedyny syn D.P. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jest na rencie inwalidzkiej od 1995 r., a jego sytuacja finansowa nie pozwala na zapewnienie odpłatnej opieki dla matki. Skarżąca zaznaczyła również, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie ma znaczenia, kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia 2 czerwca 2021 r. SKO utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W ocenie organu odwoławczego Burmistrz prawidłowo rozstrzygnął przedmiotową sprawę, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia decyzji.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji i powołując się na treść art. 17 ust. 1a u.ś.r. wskazało, że uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę spokrewnioną z wymagającą opieki w dalszej kolejności (np. przez wnuczka), możliwe jest w sytuacji, gdy brak jest osoby zobowiązanej w bliższej kolejności do alimentacji, tj. gdy osoby takiej w ogóle nie ma lub gdy taka osoba nie jest w stanie sprawować opieki nad osobą potrzebującą, co wynika z treści art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1359).
Kolegium podkreśliło, że ojciec skarżącej Z.P. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. SKO zwróciło również uwagę, że dotychczas posiadane przez wyżej wymienionego orzeczenie lekarskie z dnia [...] maja 2018 r. zostało wydane do dnia 31 maja 2021 r. i obecnie jest już nieaktualne. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że nawet gdyby było ono nadal ważne, względnie gdyby strona legitymowała się na czas orzekania innym orzeczeniem lekarskim o zaliczeniu do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, to stan ten nie potwierdza faktu, iż stan zdrowia tej osoby uniemożliwia jej pełnienia obowiązku alimentacji względem matki. Powyższego nie może konwalidować zaświadczenie lekarskie lekarza podstawowej opieki zdrowotnej z dnia [...] kwietnia 2021 r.
W ocenie Kolegium, stan zdrowia D.P. jak i jej syna, nie wyklucza możliwości pomocy osobistej, gdyż koncentruje się ona w zasadzie na nadzorze i doraźnej pomocy, którą może wykonywać ojciec skarżącej mimo istniejących schorzeń. Organ odwoławczy zaznaczył również, że nie ma przeszkód, aby ojciec skarżącej uzyskał stosowne orzeczenie lekarskie wskazujące na stan zdrowia, zaś w przypadku uzyskania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, zaistnieją nowe okoliczności w sprawie, skutkujące możliwością ubiegania się ponownie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia z racji opieki nad D.P.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy przyznania wnioskowanego świadczenia i zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Skarżąca wskazała również, że jej ojciec mieszka kilkanaście kilometrów od miejsca zamieszkania babci, pozostaje w związku małżeńskim i ma na utrzymaniu rodzinę, pracuje oraz ze względu na stan zdrowia posiada orzeczenie o niepełnosprawności, co znacznie utrudnia sprawowanie faktycznej opieki nad wiekową, niepełnosprawną matką, jaką nakłada na niego obowiązek alimentacyjny.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że przedmiotem kontroli jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd powołał się na treść art. 17 ustawy.
Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organów. Wskazał, że nie można pominąć faktu, że osoba wymagająca opieki ma 91 lat. Wprawdzie stwierdzone względem niej schorzenia: pulmunologiczne, okulistyczne, zaniki pamięci nie wskazują na całkowitą niedołężność, to jednak nie wykluczają wniosków o potrzebie całodobowej opieki. Stwierdzony stopień niepełnosprawności w połączeniu z wiekiem tej osoby, w ocenie Sądu I instancji, wskazuje na konieczność stałego świadczenia pomocy, zwłaszcza, że jak ustalono osoba ta ma zaniki pamięci co rodzi duże ryzyko o jej bezpieczeństwo, na wypadek pozostawienia jej samej sobie.
Sąd I instancji wskazał, że ojciec skarżącej ma 64 lata. Na czas do dnia [...] maja 2018 r. wydano w stosunku do niego orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniu tym stwierdzono u badanego istotne obniżenie zdolności do wykonywania pracy powodujące, że jest zdolny do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej, a także stwierdzono naruszenie sprawności organizmu wymagające okresowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Ponadto w aktach znajduje się zaświadczenie lekarskie o niemożliwości sprawowania opieki pielęgnacyjnej nad drugą osobą. Do tych okoliczności, zdaniem Sądu I instancji, organ się nie odniósł. Sąd I instancji uznał, że stwierdzenie przez organ, że ojciec skarżącej, jest w stanie zapewnić realną opiekę matce, bez ustalenia stanu zdrowia w aspekcie pomocy drugiej osobie, jest mało wiarygodne. Organ pomimo zaakceptowania stanowiska sądów odnośnie potrzeby ustalania realnej możliwości wykonywania opieki nie wyjaśnił tego.
W ocenie Sądu I instancji nie wyjaśniono również aktualnego stanu zdrowia ojca skarżącej pomimo tego, że organ wskazał, że wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności straciło ważność, a znajdujące się w aktach zaświadczenie lekarskie przeczyło temu by mógł tą opiekę sprawować. Sąd wskazał, że organ przed wydaniem decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie uprawnionej w dalszej kolejności powinien był wyjaśnić czy stan zdrowia ojca uprawnionego w pierwszej kolejności do świadczenia pielęgnacyjnego, faktycznie pozwala na sprawowanie tej opieki. Mając to wszystko na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako naruszającą art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie. Wyrok zaskarżono w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust 1a w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111, z późn. zm.), dalej jako "u.ś.r,", poprzez błędną wykładnię polegającą na odejściu od wykładni literalnej i przyjęcie, iż inne, pozaprawne okoliczności, nie wskazane w art. 17 ust. 1a u.ś.r., mają istotne znaczenie w kontekście zdolności alimentacyjnej osoby do tego zobowiązanej w pierwszej kolejności, podczas gdy ten zapis prawa wskazuje wyraźnie jakie okoliczności pozwalają na przesunięcie obowiązku alimentacji na osoby do tego zobowiązane w dalszej kolejności. Ta wykładnia doprowadziła Sąd do błędnego ustalenia, iż to na organach orzekających w sprawie ciąży obowiązek ustalenia czy osoba zobowiązana do alimentacji w pierwszej kolejności, z uwagi na wiek czy stan zdrowia, tę opiekę może sprawować, podczas gdy w sprawie jest oczywiste, że na dzień wydania przez Kolegium decyzji, ojciec strony - osoba zobowiązana do alimentacji względem swej matki w pierwszej kolejności, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
2. naruszenie przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji jest wadliwe, podczas gdy Kolegium w sprawie wyczerpująco zebrało, ustaliło oraz oceniło materiał dowodowy dotyczący tak samej skarżącej, jej babki jak i jej syna a ojca skarżącej, adekwatny do stanu danej sprawy i nie zachodzi, wbrew twierdzeniu Sądu, konieczność przeprowadzenia dodatkowych ustaleń względem ojca skarżącej na okoliczność jego stanu, zdrowia i możliwości alimentacyjnych względem niepełnosprawnej matki. Organy administracji publicznej nie są nadto uprawnione do dokonywania ocen w zakresie stanu zdrowia, zastrzeżonych do kompetencji wyspecjalizowanych podmiotów lekarskich. Odmienna ocena Sądu I instancji skutkowałaby oddaleniem skargi, stąd też uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy,
3. naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.pis.a. oraz art. 8 § 2 kpa, poprzez nieuprawnione działanie Sądu wymuszające na Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krośnie odejście od utrwalonej już praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, polegającej na stosowaniu literalnej wykładni art. 17 ust. 1a w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., skutkującej odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innemu członkowi rodziny, zobowiązanemu do alimentacji w dalszej kolejności w stosunku do osoby niepełnosprawnej, w przypadku nie wystąpienia ustawowych przesłanek tam wskazanych, warunkujących przesunięcie obowiązku alimentacji na osoby do tego zobowiązane w dalszej kolejności.
Wskazując na powyższe skarżące kasacyjnie Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, względnie o uchylenie wyroku i orzeczenie o oddaleniu skargi. oraz o zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.
Trafny jest zarzut błędnej wykładni art. 17 ust. 1a i ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
Nie budzi wątpliwości, że skarżąca A.P. spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.: nie jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i może ciążyć na niej obowiązek alimentacyjny, albowiem jest zstępną osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jako wnuczka, nie jest jednak spokrewniona z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu, ma zatem do niej zastosowanie przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. Osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne pod warunkiem łącznego spełnienia dodatkowych warunków. Warunki te, jakkolwiek nie powtarzają regulacji przepisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego /k.r.o./ dotyczących kolejności obowiązku alimentacyjnego, pozostają w związku z tą kwestią.
Zgodnie z art. 129 § 1 k.r.o., jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Zgodnie zaś z art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi.
Warunki wprowadzone w art. 17 ust. 1a u.ś.r. również uzależniają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, mogące sprawować opiekę. Osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jako zobowiązane na gruncie k.r.o. do alimentacji w pierwszej kolejności, wyprzedzają w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoby spokrewnione w stopniu dalszym, chyba że są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przedstawiona regulacja nie budzi wątpliwości interpretacyjnych pod względem językowym, a wykładnia językowa jest punktem wyjścia w procesie interpretacji przepisów prawa. Wynik wykładni językowej może podlegać weryfikacji z punktu widzenia dyrektyw wykładni systemowej i funkcjonalnej, ich zastosowanie w niniejszej sprawie nie prowadzi jednak do podważenia wyniku wykładni językowej.
Analizowana regulacja nie budzi wątpliwości ze względów systemowych, bowiem pozostaje w korelacji z zasadami określającymi pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego, przyjętymi w k.r.o. Podobnie, jak w przypadku art. 132 k.r.o., osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, mają prawo do świadczenia, gdy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu. Również w przypadku drugiej przesłanki z art. 132 k.r.o. istnieje zbieżność, Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy przewiduje powstanie obowiązku alimentacyjnego, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Należy przy tym zwrócić uwagę na odmienność pomiędzy obowiązkiem alimentacyjnym, a sprawowaniem osobistej opieki. Przepis art. 132 k.r.o. jest przepisem Tytułu II, Działu III k.r.o., dotyczącego obowiązku alimentacyjnego. W art. 128 k.r.o. ustawodawca definiuje ten obowiązek jako obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Co do zasady obowiązek alimentacyjny ma zatem wymiar finansowy i materialny. Skarżąca nie legitymuje się orzeczeniem sądu powszechnego, zobowiązującym ją do świadczeń alimentacyjnych na rzecz babci, nie ma zatem podstaw, aby w postępowaniu administracyjnym przesądzać, że skonkretyzował się jej obowiązek alimentacyjny w rozumieniu k.r.o. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom podejmującym faktyczną i osobistą opiekę, wobec czego w tym przypadku ustawodawca uzależnił prawo do niego dla osób spokrewnionych w dalszym stopniu od tego, czy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność jest niewątpliwie okolicznością mogącą wyłączać możliwość sprawowania opieki nad inną osobą niepełnosprawną, co czyni tę przesłankę zbieżną z przesłanką z art. 132 k.r.o. dotyczącą sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi (dostarczania środków utrzymania).
Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był przy tym uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby spokrewnione w stopniu dalszym, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą.
Przeciwko przyjętemu rozwiązaniu nie przemawiają również względy celowościowe i aksjologiczne, w tym wzgląd na wartości i zasady konstytucyjne. Limitowanie dostępu do świadczenia w oparciu o kryteria zobiektywizowane nie może zostać uznane za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Zapewniają one dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, kryteria te nie mają także charakteru dyskryminującego i nie są niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte o uznanie organu. Świadczenie pielęgnacyjne jest niewątpliwie instrumentem wspierania rodzin będących w trudnej sytuacji materialnej i społecznej ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Prawo podmiotowe rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych, o jakim mowa w art. 71 ust. 1 zd. drugie Konstytucji, może być dochodzone tylko w granicach określonych w ustawie. Regulacja ustawowa nie jest pod tym względem przeciwskuteczna wobec konstytucyjnych zadań Państwa względem rodzin. Co do zasady wnuki nie zostały bowiem wykluczone, ustawowo natomiast wprowadzono kryteria warunkujące uzyskanie świadczenia, odnoszące się przy tym nie personalnie do osoby spokrewnionej w dalszej linii, lecz do stanu rodziny jako całości. To właśnie sytuacja rodziny jako całości, związana z jej wielkością lub stanem zdrowia kolejnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zatem, że także zastosowanie podejścia wykładni kompleksowej prowadzi do konkluzji, iż zastosowane dyrektywy systemowe i celowościowe potwierdzają rezultat wykładni językowej. Osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, chyba, że osoby te legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Konkludując należy wskazać, że jakkolwiek celem unormowań art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi, to jednak dalszym krewnym świadczenie to przysługuje wyłącznie wtedy gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z powodu obiektywnie istniejących przeszkód, uczynić zadość swojemu obowiązkowi opieki nad osobą niepełnosprawną. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie wypełnia dyspozycji tak zrekonstruowanej normy prawnej.
W konsekwencji skuteczne są także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zakres postępowania dowodowego w danej sprawie wyznaczają przesłanki prawa materialnego. Mając na uwadze przedstawioną wykładnię przepisu prawa materialnego i poczynione ustalenia faktyczne, organy nie miały w sprawie podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez Sąd I instancji, co oznacza, że nie naruszyły art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wobec prawidłowej wykładni prawa materialnego przyjętej w sprawie przez organ administracji i adekwatnych ustaleń faktycznych, Sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Mając na uwadze podane argumenty, i uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 151 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia od skarżącej na rzecz Kolegium zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznając, że w sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w tym przepisie, o czym orzeczono jak w punkcie 2. sentencji.
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.