II SA/Wa 187/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2013-05-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
żołnierze zawodowistudia podyplomowenależności pieniężneodsetki ustawowesłużba wojskowasłużba poza granicami państwaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę żołnierza zawodowego na odmowę wypłaty odsetek ustawowych od należności za studia podyplomowe za granicą, uznając, że nie stanowiły one należności z tytułu służby poza granicami państwa.

Skarżący, J. R., żołnierz zawodowy, domagał się odsetek ustawowych od należności za studia podyplomowe odbywane za granicą. Organy wojskowe odmówiły, argumentując, że świadczenia te nie są objęte katalogiem należności, od których przysługują odsetki, ani nie stanowią one należności z tytułu służby poza granicami państwa. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że postępowanie w sprawie odsetek zostało wszczęte pod rządami ustawy z 2003 r., która nie przewiduje takich odsetek dla tego typu świadczeń, a samo skierowanie na studia nie jest równoznaczne z pełnieniem służby poza granicami państwa.

Sprawa dotyczyła skargi J. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej odmawiającą przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od należności pieniężnych z tytułu odbywania studiów podyplomowych za granicą. Skarżący odbywał studia w latach 2003-2004, a następnie wielokrotnie występował z wnioskami o zwrot kosztów i należności, co prowadziło do wieloletniego postępowania administracyjnego i sądowego. Ostatecznie przyznano mu należność główną, ale odmówiono odsetek. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, czy świadczenia związane ze studiami za granicą kwalifikują się jako 'należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa' w rozumieniu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, od których mogłyby przysługiwać odsetki. Sąd administracyjny, analizując przepisy obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania w sprawie odsetek (ustawa z 2003 r.), stwierdził, że katalog należności, od których przysługują odsetki, jest zamknięty i nie obejmuje świadczeń z tytułu studiów. Ponadto, sąd rozróżnił skierowanie na szkolenie za granicą od pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa, co wykluczyło zastosowanie przepisów dotyczących tych drugich. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skierowanie żołnierza zawodowego na studia podyplomowe za granicą nie jest równoznaczne z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, a katalog należności, od których przysługują odsetki, jest zamknięty i nie obejmuje świadczeń z tytułu studiów.

Uzasadnienie

Sąd analizował przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzeń wykonawczych, wskazując na definicję pełnienia służby poza granicami państwa oraz zamknięty katalog innych należności. Stwierdzono, że studia podyplomowe nie mieszczą się w tych kategoriach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.s.w.ż.z. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Katalog innych należności przysługujących żołnierzowi zawodowemu jest zamknięty i nie obejmuje świadczeń z tytułu studiów podyplomowych za granicą.

u.s.w.ż.z. art. 75 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Możliwość wysunięcia roszczenia o zapłatę odsetek w razie zwłoki w wypłacie dotyczy jedynie uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73.

Pomocnicze

u.s.w.ż.z. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Definicja pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa.

k.p.a. art. 127 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.u.ż. art. 9 § ust. 3a

Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy

Kwestia zgłoszenia żądania wypłaty odsetek.

u.u.ż. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy

Przerwanie biegu przedawnienia roszczeń.

k.c. art. 359 § § 1

Kodeks cywilny

r.R.M. § § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa

r.R.M. § § 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa

u.s.w.ż.z. art. 20a

Ustawa z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

r.R.M. § § 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie pełnienia służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych poza granicami państwa

r.R.M. § § 18

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie pełnienia służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych poza granicami państwa

ust. 1 pkt 4

Argumenty

Odrzucone argumenty

Należności z tytułu studiów podyplomowych za granicą stanowią należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Odsetki ustawowe przysługują z urzędu, bez konieczności zgłaszania żądania przez żołnierza. Do roszczenia o odsetki powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w czasie odbywania szkolenia za granicą (ustawa z 1974 r. i rozporządzenie z 2001 r.).

Godne uwagi sformułowania

skierowanie żołnierza na szkolenie za granicą nie jest tożsame z wyznaczeniem lub skierowaniem do pełnienia służby poza granicami państwa katalog zamknięty innych należności przysługujących żołnierzowi zawodowemu zapłata odsetek nie następuje z urzędu

Skład orzekający

Ewa Marcinkowska

przewodniczący

Eugeniusz Wasilewski

sprawozdawca

Adam Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących należności żołnierzy zawodowych, w szczególności odsetek od świadczeń związanych ze szkoleniami zagranicznymi oraz definicji służby poza granicami państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ich należności, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje długotrwały spór prawny żołnierza o należności, co może być interesujące dla osób związanych z prawem wojskowym lub administracyjnym, ale brakuje w niej szerszego kontekstu społecznego czy przełomowej interpretacji.

Czy żołnierzowi należą się odsetki za studia za granicą? Sąd rozstrzyga spór o należności.

Sektor

obronność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 187/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński
Eugeniusz Wasilewski /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
I OSK 2312/13 - Wyrok NSA z 2015-06-30
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
art. 20a,  art. 24  ust. 1,  art. 73,  art. 75  ust. 3
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Dz.U. 2004 nr 140 poz 1479
par. 3 i  par. 4
Rozporządzenie Rady MInistrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spraw.) Sędzia WSA Adam Lipiński Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od należności pieniężnych z tytułu odbywania w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: K.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] października 2012 r. nr [...], odmawiającą J. R. przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od należności pieniężnych z tytułu odbywania w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w [...] ([...]) w [...].
Powyższe decyzje zostały podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] J. R. odbywał studia w [...] w [...] w okresie od dnia [...] lutego 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r., skierowany tam decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r.
W dniu [...] listopada 2005 r. J. R. wystąpił do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z wnioskiem o "wyjaśnienie sprawy pokrycia kosztów transportu, zakwaterowania i wyżywienia" ponoszonych przez oficera, związanych z pobieraniem nauki za granicą, a następnie ponowił ten wniosek w dniu
[...] lutego 2006 r., w którym podtrzymał swoje roszczenie.
Organy wojskowe każdorazowo udzielały zainteresowanemu odpowiedzi w trybie skargowym, stojąc na stanowisku, że wydawanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie byłoby bezpodstawne.
W dniu 16 stycznia 2007 r. oficer złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na działanie urzędników Ministerstwa Obrony Narodowej w sprawie wydania decyzji dotyczącej zwrotu kosztów zakwaterowania i wyżywienia z tytułu skierowania na szkolenie we [...] w terminie od [...] lutego 2003 r. do [...] czerwca 2004 r."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył wymienioną skargę jako skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej zwrotu kosztów zakwaterowania i wyżywienia z tytułu skierowania na szkolenie i prawomocnym wyrokiem z dnia 31 maja 2007 r. (sygn. akt II SAB/Wa 33/07) zobowiązał Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku [...] J. R. z dnia [...] lutego 2006 r. poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
W dniu [...] listopada 2007 r. Dyrektor Departamentu Kadr MON decyzją
nr [...][...] odmówił J. R. wypłacenia należności z tytułu zwrotu kosztów wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas odbywania przez niego w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w [...] w [...]. Po rozpatrzeniu odwołania J. R., decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] listopada 2007 r.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1523/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt
I OSK 1258/09 oddalił skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Dyrektor Departamentu Kadr MON decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] rozpoznał ponownie wniosek J. R. i odmówił jego uwzględnienia.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. R., wnosząc o jej uchylenie, złożył ponadto wniosek o wypłatę odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w wypłacie wspomnianych należności "od chwili wymagalności do chwili zapłaty".
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją
nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 1084/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J. R. i uchylił wymienione decyzje. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2012 r. (sygn. akt I OSK 2114/11) oddalił skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej od powyższego wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012r. Dyrektor Departamentu Kadr przyznał J. R. kwotę [...] euro z tytułu zwrotu kosztów wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas odbywanych w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w [...] w [...] w okresie od dnia [...] lutego 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r.
Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. powyższy organ, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. (zawartego w treści odwołania od decyzji Dyrektora Departamentu Kadr nr [...]z dnia [...] stycznia 2011 r.), odmówił J. R. przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od należności głównej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie zapłaty odsetek od należności głównej z tytułu uposażenia i innych należności pieniężnych, następuje z chwilą wysunięcia przez żołnierza zawodowego żądania zapłaty tych odsetek pod adresem właściwego organu wojskowego, a roszczenie to winno być rozstrzygnięte w drodze wydania decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie żądanie wypłaty odsetek ustawowych od tej należności zostało zgłoszone przez skarżącego przed organem wojskowym po raz pierwszy dopiero w treści odwołania z dnia [...] lutego 2011 r. od decyzji Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Skoro więc sprawa wypłaty odsetek została wszczęta w dniu [...] lutego 2011 r., to mają do niej zastosowanie przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.).
Organ wskazał, że możliwość wysunięcia roszczenia o zapłatę odsetek w razie zwłoki w wypłacie dotyczy jedynie uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73 powyższej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z kolei art. 73 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej stanowi katalog zamknięty innych należności przysługujących żołnierzowi zawodowemu.
W katalogu tym brak jest świadczeń z tytułu skierowania żołnierza zawodowego na studia lub naukę do szkoły wojskowej, a w szczególności stypendium miesięcznego na pokrycie kosztów utrzymania za granicą oraz zwrotu kosztów zakwaterowania. Od wymienionych świadczeń nie przysługuje zatem roszczenie o odsetki z tytułu ich nieterminowej wypłaty.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. R., podnosząc, że do zgłoszonego przez niego roszczenia odsetkowego powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół oraz na kursy za granicę oraz organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 102, poz. 1121 z późn. zm.), obowiązujące w okresie, gdy odbywał szkolenie za granicą, tj. przed dniem 1 lipca 2004 r. Powyższy pogląd skarżący wywiódł z okoliczności, że roszczenie o należność główną było rozpatrywane na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 lipca 2004 r.
Zarzucił nadto, że z przepisu art. 9 ust. 3a wymienionej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, a także z art. 359 § 1 Kodeksu cywilnego, wynika brak konieczności zgłoszenia przez żołnierza zawodowego żądania wypłaty odsetek z tytułu zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych, w celu dochodzenia tych roszczeń. Zdaniem skarżącego odsetki takie przysługują z urzędu, gdyż wynikają wprost z ustawy.
Skarżący stwierdził również, że należność główna z tytułu zwrotu kosztów wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas szkolenia we [...] stanowi należność związaną z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, wymienioną w art. 73 pkt 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2004 r. Zdaniem J. R., jeżeli w związku ze skierowaniem na naukę za granicą został przeniesiony do rezerwy kadrowej, to pełnił on służbę poza granicami kraju.
Rozpoznając ponownie sprawę, Minister Obrony Narodowej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i wskazał, iż ustanowienie prawa do odsetek od należności w przepisach administracyjnych nie zmienia cywilnoprawnego charakteru odsetek, a jedynie otwiera możliwość ich dochodzenia na drodze postępowania administracyjnego. Zatem, w celu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie roszczenia odsetkowego musi nastąpić zgłoszenie przez wierzyciela (stronę) tego roszczenia dłużnikowi (organowi).
Organ odwoławczy stwierdził także, że przyznania z urzędu żołnierzowi zawodowemu odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie należności głównej nie przewiduje żaden przepis prawa, a w szczególności art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.). Zdaniem organu użyte w treści tego przepisu słowo "przysługują" należy rozumieć systemowo, w związku z cywilnoprawnym charakterem odsetek, jako prawo żołnierza zawodowego do żądania odsetek od organu, który opóźnił się w wypłacie należności.
Dodatkowo organ wskazał, że potwierdzeniem powyższego stanowiska jest treść art. 9 ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, zgodnie z którym w przypadku roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych (a zatem roszczenia o należność główną i odrębnego roszczenia odsetkowego), bieg przedawnienia takich roszczeń przerywa każda czynność przed organem wojskowym właściwym do rozpatrywania roszczeń, przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Taką samą regulację zawiera art. 75 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), obowiązującej od dnia 1 lipca 2004 r.
Zdaniem organu II instancji z każdego z tych przepisów wynika, że sprawa roszczenia o zapłatę odsetek od należności głównej jest wszczęta z chwilą zgłoszenia roszczenia właściwemu organowi wojskowemu, gdyż zgłoszenie takie przerywa bieg przedawnienia. Natomiast w braku zgłoszenia roszczenia postępowanie nie toczy się
i biegnie przedawnienie.
Skoro więc sprawa wypłaty odsetek od należności głównej została wszczęta w dniu [...] lutego 2011 r., a zatem po dniu 1 lipca 2004 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), to przy rozpatrywaniu sprawy roszczenia odsetkowego mogły mieć zastosowanie wyłącznie przepisy tej ustawy.
Z treści przepisu art. 75 ust. 3 wymienionej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, iż możliwość wysunięcia roszczenia o zapłatę odsetek w razie zwłoki w wypłacie dotyczy jedynie uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73 tej ustawy. Natomiast art. 73 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej stanowi katalog zamknięty innych należności przysługujących żołnierzowi zawodowemu. W katalogu tym brak jest świadczeń z tytułu skierowania żołnierza zawodowego na studia lub naukę do szkoły wojskowej, a w szczególności stypendium miesięcznego na pokrycie kosztów utrzymania za granicą oraz zwrotu kosztów zakwaterowania. Od wymienionych świadczeń nie przysługuje zatem roszczenie o odsetki z tytułu ich nieterminowej wypłaty, dlatego brak jest podstaw do uwzględnienia roszczenia J. R. o odsetki od nieterminowej wypłaty tych świadczeń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. R. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 73 ust. 1 pkt 8) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że należności finansowe z tytułu zwrotu dla skarżącego kosztów wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas odbywania w trybie stacjonarnych studiów podyplomowych w [...] w [...] nie można zaliczyć do należności związanych z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, gdy tymczasem wynika to wprost z treści art. 53 ww. ustawy.
2. art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy w brzmieniu obowiązującym w czasie odbywania przez skarżącego szkolenia za granicą (Dz. U. Nr 47, poz. 282), tekst jednolity z dnia 22 marca 2002 r. (Dz. U. Nr 76, poz. 693) - obecnie ustawa o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy na ich podstawie należy oceniać kwestię prawa do roszczenia głównego oraz odsetek.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] października 2012 r. nr [...], odmawiającą J. R. przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od należności pieniężnych z tytułu odbywania w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w [...] ([...]) w [...].
Na wstępie należy wskazać, że wszczęcie postępowania w sprawie zapłaty odsetek od należności głównej z tytułu uposażenia i innych należności pieniężnych następuje z chwilą zgłoszenia przez żołnierza zawodowego żądania ich zapłaty pod adresem właściwego organu wojskowego, a roszczenie to jest rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej (po przeprowadzeniu postępowania, w którym badana jest zasadność roszczenia odsetkowego). Należy przy tym zauważyć, że obowiązek wypłaty odsetek nie może powstać bez obowiązku zapłaty sumy głównej i pod tym względem odsetki stanowią dług uboczny, akcesoryjny w stosunku do należności, których nieterminowa zapłata pociąga za sobą ich powstanie i także ulegają przedawnieniu. Bieg przedawnienia przerywa zgłoszenie roszczenia właściwemu organowi wojskowemu.
Powyższe oznacza, że wbrew twierdzeniu skarżącego, zapłata odsetek nie następuje z urzędu. Zatem organ prawidłowo przyjął, że w przypadku braku szczególnych regulacji międzyczasowych, przy rozpatrywaniu roszczenia odsetkowego bierze się pod uwagę przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania w sprawie tego roszczenia, nie zaś, jak żądał skarżący, przepisy prawa odnoszące się do należności głównej.
W przedmiotowej sprawie postępowanie dotyczące wypłaty odsetek od należności głównej zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2011 r., a zatem pod rządami obowiązującej od 1 lipca 2004 r. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.). Zgodnie natomiast z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), jedynie sprawy wszczęte, lecz nie zakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych.
W tej sytuacji przy rozpatrywaniu sprawy o odsetki miały zastosowanie wyłącznie przepisy ww. ustawy.
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który to przepis stanowi, że możliwość wysunięcia roszczenia o zapłatę odsetek w razie zwłoki w wypłacie dotyczy jedynie uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73 tej ustawy.
Powołany art. 73 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi katalog zamknięty innych należności przysługujących żołnierzowi zawodowemu. Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1, żołnierze zawodowi otrzymują następujące inne należności pieniężne:
1) zasiłki na zagospodarowanie;
2) dodatkowe uposażenie roczne;
3) nagrody uznaniowe i zapomogi;
4) nagrody jubileuszowe;
5) należności za podróże i przeniesienia służbowe;
6) gratyfikacje urlopowe;
7) dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego;
8) należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa;
9) należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
W powyższym katalogu brak jest świadczeń z tytułu skierowania żołnierza zawodowego na studia lub naukę do szkoły wojskowej, a w szczególności stypendium miesięcznego na pokrycie kosztów utrzymania za granicą oraz zwrotu kosztów zakwaterowania.
Należy podkreślić, że "skierowanie żołnierza na szkolenie za granicą", wbrew stanowisku skarżącego, nie jest tożsame z wyznaczeniem lub skierowaniem do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa.
Wynika to wprost z odrębnych regulacji, a w szczególności z art. 24 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz z § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479 z późn. zm.). Powyższe przepisy stanowią, że pełnienie zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa polega na wyznaczeniu żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w polskich przedstawicielstwach wojskowych przy organizacjach międzynarodowych lub międzynarodowych strukturach wojskowych, bezpośrednio w strukturach organizacji międzynarodowych i międzynarodowych strukturach wojskowych, w ataszatach obrony w przedstawicielstwach dyplomatycznych i w stałych przedstawicielstwach przy organizacjach międzynarodowych, podległych ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub przy siłach zbrojnych albo przy innych strukturach obronnych państw obcych, albo na pełnieniu tej służby w drodze skierowania żołnierza do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa w składzie jednostki wojskowej użytej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117) albo w kwaterach głównych, dowództwach i sztabach misji organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych, albo jako obserwator wojskowy lub osoba posiadająca status obserwatora wojskowego w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych.
Takie same regulacje zawiera obowiązujące od dnia 18 października 2010 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 184, poz. 1237 z późn. zm.).
Z powyższych przepisów wynika, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia
1 lipca 2004 r. skierowanie żołnierza zawodowego na szkolenie w uczelni zagranicznej nie oznacza wyznaczenia, ani skierowania do pełnienia służby poza granicami państwa.
Należy jednak podkreślić, że również w stanie prawnym obowiązującym przed dniem [...] czerwca 2004 r. skierowanie żołnierza zawodowego na szkolenie w uczelni zagranicznej nie oznaczało wyznaczenia, ani skierowania do pełnienia służby poza granicami państwa.
Zgodnie bowiem z art. 20a ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997r., nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz z § 4 i § 18 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie pełnienia służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych poza granicami państwa (Dz. U. nr 115, poz. 1197 z późn. zm., obowiązującego od dnia 4 stycznia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2004 r.) skierowanie żołnierza zawodowego na szkolenie i ćwiczenia wojskowe odbywać się mogło wyłącznie w składzie jednostki wojskowej.
Powyższe oznacza, że skarżący jako żołnierz zawodowy nie pełnił służby wojskowej poza granicami państwa, zatem należność główna, której dochodził wnioskiem z dnia [...] lutego 2006 r. nie stanowiła ani przed ani po dniu [...] czerwca 2004r., należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Dlatego prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, iż brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia roszczenia J. R. o odsetki od nieterminowej wypłaty tych świadczeń.
W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI