I OSK 229/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci strony, gdyż sprawa dotyczyła wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
NSA rozpoznał skargę kasacyjną J. R. od wyroku WSA w Krakowie dotyczącego ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. W trakcie postępowania wpłynęła informacja o śmierci skarżącego kasacyjnie. Sąd umorzył postępowanie, powołując się na przepis prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że postępowanie umarza się w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie dotyczącą ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. W trakcie postępowania kasacyjnego wpłynęła informacja o śmierci skarżącego kasacyjnie, J. R. Sąd, opierając się na art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne. Przepis ten stanowi, że umorzenie następuje w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Sąd wskazał, że zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej wynikają z ustawy o pomocy społecznej i nie stosuje się do nich cywilnych zasad dziedziczenia. Obowiązek ten jest ustalany indywidualnie dla każdej osoby i nie przechodzi na spadkobierców w sposób automatyczny, co oznacza, że sprawa dotyczyła obowiązku ciążącego wyłącznie na zmarłym skarżącym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie kasacyjne podlega umorzeniu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ppsa, postępowanie umarza się w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Sprawa dotycząca odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej odnosi się do indywidualnego obowiązku zmarłego, a nie do praw spadkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (3)
Główne
ppsa art. 161 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
u.p.s. art. 61 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa kolejność zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
Pomocnicze
ppsa art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony skarżącej kasacyjnie, która skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ppsa, ponieważ przedmiot sprawy (odpłatność za pobyt w DPS) dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Godne uwagi sformułowania
sprawa niniejsza dotyczyła zobowiązania skarżącego do poniesienia odpłatności za pobyt jego matki w domu pomocy społecznej do należności za pobyt w domu pomocy społecznej nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego jego zstępnych
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci strony w sprawach dotyczących indywidualnych obowiązków, które nie przechodzą na spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania kasacyjnego oraz specyfiki zobowiązań z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą skutków śmierci strony w postępowaniu administracyjnosądowym, szczególnie w kontekście specyficznych obowiązków prawnych.
“Śmierć strony jako podstawa do umorzenia postępowania kasacyjnego w sprawie opłat za dom pomocy społecznej.”
Sektor
opieka społeczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 229/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2026-02-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III SA/Kr 31/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-03-12 I OZ 681/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-19 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Umorzono postępowanie kasacyjne Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 31/24 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 października 2023 r. nr SKO.PS/4110/472/2023 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 12 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 31/24, na skutek skargi J. R., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 16 października 2023 r. nr SKO.PS/4110/472/2023 i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz zasądził koszty postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł J. R. Pismem z 30 grudnia 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. poinformował o śmierci skarżącego kasacyjnie, przesyłając 21 stycznia 2026 r. odpis aktu zgonu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie kasacyjne podlega umorzeniu. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa") Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu, J. R. zmarł 29 listopada 2025 r. Sprawa niniejsza dotyczyła zobowiązania skarżącego do poniesienia odpłatności za pobyt jego matki w domu pomocy społecznej. Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej są następujące: w pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec placówki, w następnej kolejności zobowiązanymi są jego małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a końcowo - gdy nie ma osób zobowiązanych w bliższej kolejności lub nie spełniają kryteriów pozwalających obciążyć ich tymi opłatami - gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Powyższe wynika z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 ze zm.). Oznacza to, że obciążyć kosztami odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, także po śmierci osoby zobowiązanej, można wyłącznie osoby wymienione w powyższym przepisie i tylko we wskazanej w tym przepisie kolejności. A zatem do należności za pobyt w domu pomocy społecznej nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia. Ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazuje krąg podmiotów wyłącznie zobowiązanych do uiszczenia tej należności. Zobowiązanie każdej z tych osób ustala się indywidualnie, w zależności od jej konkretnej sytuacji. Prowadzi to do wniosku, że niniejsza sprawa dotyczy obowiązku ciążącego wyłącznie na zmarłym skarżącym. Zatem wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego jego zstępnych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 1145/24). W konsekwencji w rozpatrywanym przypadku ziściły się przesłanki umorzenia postępowania kasacyjnego, a Naczelny Sąd Administracyjny mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 ppsa, postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI