I OSK 229/05

I OSK 229/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Dolecki
Jan Paweł Tarno /sprawozdawca/
Zbigniew Rausz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Sygn. powiązane
SA/Bk 1196/03 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2004-02-03
Skarżony organ
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Henryk Dolecki, Jan Paweł Tarno (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Edyty i Dariusza B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 lutego 2004 r. sygn. akt SA/Bk 1196/03 w sprawie ze skargi Edyty i Dariusza B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia 14 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I OSK 229/05
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 3 lutego 2004 r., SA/Bk 1196/03 oddalił skargę Dariusza i Edyty B. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z 14 sierpnia 2003 r., (...) w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa, a sąd administracyjny kontroluje zgodność działania organów administracji publicznej według kryterium legalności /art. 1 par. 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153 poz. 1265/.
Z art. 34 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t. j. Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ wynika, iż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego do postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest dla organu egzekucyjnego wiążącą. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1-5 wyżej wskazanej ustawy, wprowadziła nowelizacja ustawy dokonana ustawa z 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 125 poz. 1368/.
W piśmie potraktowanym przez organ egzekucyjny jako zarzuty skarżących do postępowania egzekucyjnego /k. 48 akt administracyjnych/, zobowiązani podkreślili, iż został naruszony ich interes albowiem dyrekcja Aresztu Śledczego w B. nie podjęła z nimi rozmów w sprawie rozliczenia kosztów przekwaterowania, zwrotu nakładów poniesionych na wyposażenie dotychczas zajmowanego mieszkania i kosztów remontu proponowanego lokalu, który - póki co - jest zamieszkały przez rodzinę innego funkcjonariusza. Zgodzić się należy z wierzycielem, iż wyżej wskazane okoliczności nie odpowiadają żadnej z ustawowych podstaw, na jakich można oprzeć zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Ustawowe podstawy zarzutów do postępowania egzekucyjnego wymienia w sposób enumeratywny art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i tylko tam wymienione okoliczności mogą być podstawą zarzutów /vide: wyrok NSA z 20 września 1995 r. - SA/Lu 2104/94; wyrok NSA z 27 października 1999 r. - IV SA 1104/96/, przy czym zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać powołując nowe ich podstawy /vide: wyrok NSA z 3 grudnia 1997 r. - I SA/Lu 1246/96/.
Z materiału dowodowego zebranego w aktach administracyjnych w sposób niewątpliwy wynika, iż nałożony na skarżących obowiązek opróżnienia dotychczasowego lokalu mieszkalnego, do którego skarżący - były funkcjonariusz służby więziennej utracił tytuł prawny, jest ostateczny i prawomocny. W tytule egzekucyjnym /ostatecznej decyzji nakazującej opróżnienie lokalu/ zostało przy tym określone, do jakiego innego lokalu mieszkalnego ma nastąpić przekwaterowanie rodziny skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalając wyrokiem z 18 października 2002 r. /SA/Bk 1419/01/ skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną, nie stwierdził naruszenia prawa treścią nałożonego obowiązku, w tym niewykonalności nakazu przekwaterowania rodziny skarżących do lokalu zajmowanego przez rodzinę innego funkcjonariusza służby więziennej /niewykonalność decyzji stanowiłaby podstawę do stwierdzenia jej nieważności przez sąd w oparciu o art. 156 par. 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 22 ust. 3 i art. 51 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Nałożony ostateczną i prawomocną decyzją obowiązek nie został wykonany, nie wygasł, nie uległ przedawnieniu, nie został odroczony. Tytuł wykonawczy został wystawiony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej a jego wystawienie poprzedziło doręczenie skarżącym upomnienia z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Fakt kwestionowania przez skarżących w odrębnym postępowaniu zażaleniowym postanowienia organu egzekucyjnego o zastosowaniu środka egzekucyjnego i wystąpienie z oddzielnym wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie tamuje niniejszego postępowania sądowego. Wierzyciel ma prawo egzekwować obowiązek wynikający z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej, którego zobowiązani dobrowolnie nie wykonują, a sąd administracyjny nie ma uprawnień do modyfikowania woli wierzyciela.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 3 lutego 2004 r., SA/Bk 1196/03 zaskarżyli w całości Dariusz i Edyta B. skargą kasacyjną z 31 marca 2004 r. Przedmiotowemu wyrokowi zarzucono w niej naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego - art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ oraz art. 198 Kpa poprzez niezastosowanie powyższych przepisów w stosunku do odwołujących się.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o:
- zmianę zaskarżonego orzeczenia i uchylenie postanowienia Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z 14 sierpnia 2004 r., jak również poprzedzającego je postanowienia organu I instancji,
- zasądzenie od strony pozwanej na rzecz odwołujących się kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
W uzasadnieniu podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutów postawionych w skardze oraz zarzutów braku wolnego lokalu mieszkalnego przygotowanego przez Dyrektora Aresztu Śledczego w B. do przeprowadzki odwołujących się. Ze stwierdzeniem Sądu, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia 14.08.2003 r. nie narusza prawa nie można się zgodzić z następujących względów:
1. w art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mówi się o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. W sytuacji odwołujących okoliczność taka zachodzi, skoro Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej stwierdza, że lokal do którego ma nastąpić przekwaterowanie Dariusza B. wraz z rodziną nadaje się do zamieszkania i, że lokal ten zostanie zwolniony w dniu, w którym Dariusz B. wraz z rodziną zostanie do niego przekwaterowany. Dla odwołujących się jest to nie do przyjęcia, gdyż zgodnie z obowiązującym prawem wyprowadzający się lokator z mieszkania obowiązany jest do wykonania remontu na własny koszt. Z powyższych względów skoro brak jest wolnego mieszkania po remoncie do przekwaterowania skarżących wraz z rodziną, tym samym okoliczność ta czyni niewykonalnym postanowienia Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia 14.08.2003 r. oraz poprzedzające postanowienie Dyrektora Aresztu Śledczego Śledczego w B. z dnia 17 lipca 2003 r. /pismo NDK - art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarze Becka - R. Hauser. Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji" rok wydania 2003/.
2. Ponadto skarżący wnosili trzy zażalenia do Ministra Sprawiedliwości na postanowienia Urzędu Wojewódzkiego w B. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na które dotychczas nie otrzymali merytorycznej odpowiedzi. Dowody: trzy kserokopie zażaleń z dnia 24.06.2003 r.; z dnia 15.09.2003 r. i z dnia 29.10.2003 r. oraz kserokopia postanowienia z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie przekazania zażalenia skarżących przez Ministra Sprawiedliwości Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Skoro za tym nie został wyczerpany administracyjny tok instancji postępowania egzekucyjnego, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powinien był nie odrzucać skargi skarżących. Z powyższych powodów wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 03 lutego 2004 r. winien zostać uchylony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 par. 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom.
Po pierwsze, zarzut naruszenia art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest kompletnie chybiony, ponieważ wskazany przepis reguluje postępowanie egzekucyjne w administracji. Jest on adresowany do organu egzekucyjnego, a więc nie może zostać naruszony przez sąd administracyjny, przed którym postępowanie jest regulowane ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po drugie, zarzut naruszenia art. 198 Kpa jest co najmniej kuriozalny. Przepis ten utracił moc wiążącą z dniem 30 września 1995 r., na mocy art. 67 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/. Jest więc rzeczą oczywistą, że przepis ten nie mógł być naruszony przez Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.