I OSK 2289/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, twierdząc, że organy administracji oraz sąd pierwszej instancji nie wykazały w sposób należyty związku przyczynowego między podziałem nieruchomości a wzrostem jej wartości, a operat szacunkowy nie jest wystarczającym dowodem w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest kluczowym dowodem w postępowaniu o ustalenie opłaty adiacenckiej i służy nie tylko wyliczeniu różnicy wartości, ale również stwierdzeniu, czy wzrost wartości nastąpił w następstwie podziału nieruchomości. Sąd podkreślił, że nie można kwestionować merytorycznej prawidłowości operatu w postępowaniu administracyjnym ani sądowym, a ewentualne zastrzeżenia należy kierować do organizacji zawodowej rzeczoznawców. Wobec braku skutecznego podważenia operatu szacunkowego, sąd uznał, że przesłanki do naliczenia opłaty adiacenckiej zostały spełnione, a zastosowanie art. 98a ust. 1 u.g.n. było uprawnione. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie roli operatu szacunkowego jako kluczowego dowodu w sprawach o opłatę adiacencką oraz ograniczeń w kwestionowaniu jego merytorycznej prawidłowości przed organami i sądami administracyjnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłaty adiacenckiej po podziale nieruchomości; interpretacja przepisów dotyczących dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, stanowi wystarczający dowód na istnienie związku przyczynowego między podziałem nieruchomości a wzrostem jej wartości, uzasadniający ustalenie opłaty adiacenckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, operat szacunkowy jest kluczowym i wystarczającym dowodem w postępowaniu o ustalenie opłaty adiacenckiej, który służy nie tylko wyliczeniu różnicy wartości, ale również stwierdzeniu, czy wzrost wartości nastąpił w następstwie podziału nieruchomości.
Uzasadnienie
Ustawodawca przewidział w art. 146 ust. 1a w zw. z art. 98a ust. 1 u.g.n. operat szacunkowy jako główny dowód. Nie ma potrzeby odrębnego postępowania dowodowego wykazującego związek przyczynowy; operat poprzez porównanie wartości przed i po podziale ustala ten fakt. Skuteczne podważenie operatu możliwe jest jedynie w trybie art. 157 ust. 1 u.g.n.
Czy sąd administracyjny lub organ administracji może weryfikować merytoryczną prawidłowość operatu szacunkowego w zakresie metodyki, doboru nieruchomości porównawczych czy analizy rynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ani organy administracji, ani sąd administracyjny nie dysponują wiedzą specjalistyczną do weryfikacji merytorycznej prawidłowości operatu szacunkowego. Kontrola ma zakres ograniczony przepisami prawa.
Uzasadnienie
Weryfikacja merytoryczna operatu szacunkowego wykracza poza kompetencje organów i sądów administracyjnych, które nie posiadają wiedzy specjalistycznej. Ewentualne zastrzeżenia należy kierować do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych.
Przepisy (15)
Główne
u.g.n. art. 98a § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 146 § ust. 1a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
W zw. z art. 98a ust. 1 u.g.n., stanowi podstawę do ustalenia opłaty adiacenckiej po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego (operatu szacunkowego).
Pomocnicze
u.g.n. art. 157 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa tryb podważania merytorycznej prawidłowości operatu szacunkowego poprzez ocenę organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłącza stosowanie wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku przewidzianych w art. 141 § 4 do NSA przy oddalaniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Operat szacunkowy jest wystarczającym dowodem na wzrost wartości nieruchomości wynikający z podziału. • Sąd i organy administracji nie mają kompetencji do merytorycznej weryfikacji operatu szacunkowego.
Odrzucone argumenty
Organy administracji i sąd pierwszej instancji nie wykazały związku przyczynowego między podziałem nieruchomości a wzrostem jej wartości. • Operat szacunkowy nie jest dowodem na wzrost wartości nieruchomości, a jedynie na jego wysokość.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. • Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. • Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół kluczowej przesłanki warunkującej możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej, określonej w art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. • To właśnie w operacie szacunkowym, poprzez porównanie wartości nieruchomości przed podziałem i po podziale – przy uwzględnieniu stanu nieruchomości na daty wskazane w art. 98a ust. 1b u.g.n. – rzeczoznawca majątkowy ustala, czy podział wpłynął na zmianę jej wartości. • Nie można zgodzić się z argumentacją skargi kasacyjnej, że operat szacunkowy nie może być dowodem na wzrost wartości nieruchomości, a jedynie na jego wysokość. Takie rozumowanie jest sprzeczne z istotą tego dowodu i ugruntowanym orzecznictwem. • Skuteczne podważenie merytorycznej prawidłowości operatu szacunkowego może nastąpić w trybie przewidzianym w art. 157 ust. 1 u.g.n., tj. poprzez poddanie go ocenie organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Piotr Przybysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie roli operatu szacunkowego jako kluczowego dowodu w sprawach o opłatę adiacencką oraz ograniczeń w kwestionowaniu jego merytorycznej prawidłowości przed organami i sądami administracyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłaty adiacenckiej po podziale nieruchomości; interpretacja przepisów dotyczących dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym, ponieważ precyzuje znaczenie operatu szacunkowego jako dowodu i ograniczenia w jego kwestionowaniu.
“Operat szacunkowy kluczem do opłaty adiacenckiej – NSA wyjaśnia, kiedy można go podważyć.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.