I OSK 2284/14

I OSK 2284/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Popowska
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1448/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-05-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 83
art.5
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędzia del. WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1448/13 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1448/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Przedmiotem postępowania obu organów było żądanie M. L. o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] i uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] na zasadzie art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83).
Zarząd Dzielnicy [...] W. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...], obręb [...] o pow. [...] m² (KW: [...]). W uzasadnieniu wskazał, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla nieodpłatnego przekształcenia wymaga spełnienia dwóch kryteriów, w tym, aby przekształcenie takie zostało dokonane na rzecz osób będących następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 1a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Roszczenie o przekształcenie nieodpłatne przysługuje zatem poprzedniemu właścicielowi nieruchomości, któremu zostało odjęte prawo własności w trybie dekretu oraz jego spadkobiercom, którzy wstąpili w ogół praw poprzednika. Organ I instancji ocenił, że M. L. nie spełnia drugiego z tych kryteriów, bowiem prawo użytkowania wieczystego nabył w drodze spadkobrania prawo użytkowania wieczystego, będące przedmiotem obrotu cywilnoprawnego.
Ustalono bowiem, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2 zostało ustanowione na podstawie decyzji:
• Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r., wydanej w następstwie uwzględnienia wniosku dawnego właściciela, na podstawie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. na rzecz M. P. oraz Z.P.,
• decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1966 r., wydanej w związku z orzeczeniem Komisji Kwalifikacyjnej do Spraw Indywidualnego Budownictwa Mieszkaniowego oraz na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, na rzecz E. i W. O. oraz P. P.
Umową z dnia [...] kwietnia 1966 r. Nr Rep. [...] E. i W. P., P. P., Z. P. i M.P. sprzedali po połowie swoich udziałów w prawie użytkowania wieczystego J. i L. L. Na mocy postanowienia Sądu Powiatowego [...] z dnia [...] maja 1970 r. sygn. akt [...] zniesiona została współwłasność nieruchomości poprzez jej podział na działki oznaczone nr ew. [...] i [...] o powierzchni odpowiednio [...] m² i [...] m². Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. spadek po L. L., J. L. i A. L.wraz z prawem użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu, nabył M. L.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ przytaczając treść art. 1 ust. 1a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wskazał, że należało przeanalizować czy bez znaczenia pozostaje sposób nabycia prawa użytkowania wieczystego przez osobę, która występuje z wnioskiem o jego przekształcenie w prawo własności i czy pierwszeństwo należy dać wykładni językowej powołanych przepisów prawa. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych, Kolegium wskazało, że sądy poprzez "następstwo prawne", o którym mowa w art. 5 powołanej ustawy rozumieją nabycie takiego prawa w drodze sukcesji generalnej, tj. drogą dziedziczenia, przy czym takie rozumienie tego przepisu nie zostało wywiedzione z wykładni językowej, która opiera się na interpretacji brzmienia samego przepisu, ale na wykładni celowościowej, która bierze pod uwagę cel, jaki miał spełniać dany przepis. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca nie spełnił drugiego z warunków, o których mowa w art. 5 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, tj. kwestii następstwa prawnego, a tym samym zasadnie odmówiono M.L. nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając Kolegium błędną wykładnię art. 5 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, polegającą na przyjęciu, że następstwo prawne, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy jedynie następstwa pod tytułem ogólnym.
Sąd I instancji skargę oddalił. Wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Stosownie do art. 4 tej ustawy przekształcenie prawa następuje co do zasady odpłatnie. Wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 5, który stanowi, iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, albo ich następców prawnych, następuje nieodpłatnie. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1a powołanej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:
1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;
2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Istota sporu sprowadza się natomiast do wykładni art. 5 pkt 1 ustawy i interpretacji zawartego w nim sformułowania "następca prawny", pod którym zdaniem organów rozumieć należy wyłącznie osoby, które uzyskało prawo w drodze sukcesji uniwersalnej - np. dziedziczenia, zaś zdaniem skarżących także osoby, które nabyły to prawo w drodze sukcesji syngularnej - na skutek umowy cywilnoprawnej o sprzedaży prawa.
W ocenie Sądu I instancji wykładnia powyższego przepisu, uwzględniająca ratio legis tej regulacji, dokonana przez organ I instancji i potwierdzona decyzją Kolegium jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, iż przewidziane w art. 5 ustawy uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa związane jest ściśle ze sposobem, w jaki użytkownik uzyskał użytkowanie wieczyste gruntu, a celem tej regulacji jest niewątpliwie przyznanie rekompensaty osobom, które w wyniku przemian ustrojowych, mających miejsce po II wojnie światowej, bez własnej winy utraciły prawo własności. Wynika to zarówno z brzmienia powyższego przepisu, jak również z treści uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (druk nr 3668), opublikowanego na stronach internetowych sejmu http://orka.sejm.gov.pl, w zakładce dotyczącej prac Sejmu RP IV kadencji (dostępnego także w systemie informacji prawnej Lex, przy tekście ustawy), w którym wskazano iż nabycie prawa do nieodpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności przez określoną w ustawie grupę użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych uzasadnione jest szczególną sytuacją tych osób. Nie ulega wątpliwości Sądu I instancji, że prawo to z woli ustawodawcy jest ściśle związane z osobą, która przed dniem 5 grudnia 1990 r. uzyskała prawo użytkowania wieczystego w zamian za utraconą własność, a nie z samym prawem użytkowania wieczystego. W tym stanie rzeczy sprzeczne z celem ustawy byłoby założenie, iż przysługujące określonej osobie uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia może przejść na osobę, która nabyła prawo użytkowania wieczystego ustanowione pierwotnie na rzecz określonych osób w zamian za wywłaszczone im nieruchomości w trybie sukcesji syngularnej, a więc w drodze umowy cywilnoprawnej. Skoro bowiem nie każdy użytkownik wieczysty może skorzystać z preferencyjnego trybu przekształcenia prawa, lecz tylko ten, który uzyskał użytkowanie wieczyste w zamian za uprzednie odjęcie własności nieruchomości, to ograniczenie to odnieść należy również do następców prawnych takich osób. Oznacza to, że nie każde następstwo prawne będzie uprawniało do nieodpłatnego nabycia własności użytkowanego gruntu. Takim uprawnionym następcą prawnym, w rozumieniu art. 5 ustawy, będzie niewątpliwie spadkobierca osoby, która uzyskała użytkowanie wieczyste w warunkach określonych w art. 1 ust. 1a, jako nabywca ogółu praw i obowiązków majątkowych spadkodawcy (art. 922 k.c.). Nie będzie nim natomiast osoba, która prawo użytkowania wieczystego nabyła w trybie umowy cywilnoprawnej. Sąd I instancji w pełni podzielił stanowisko organów, że umowa sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przenosi wyłącznie na nabywcę prawo do nieruchomości, natomiast nie przenosi na niego tytułu "osoby wywłaszczonej". A skoro tak, to nie istnieją żadne racjonalne przyczyny, aby traktować takiego nabywcę w sposób uprzywilejowany w stosunku do innych użytkowników wieczystych. Odmienna interpretacja użytego w art. 5 pkt 1 ustawy pojęcia "następcy prawni", a więc taka, która by za takich następców uznawała także nabywców prawa użytkowania wieczystego pod tytułem szczególnym (tj. takich, którzy nabyli to prawo w drodze umowy sprzedaży) skutkowałaby odmiennym traktowaniem znajdujących się w identycznej sytuacji prawnej nabywców prawa użytkowania wieczystego w zakresie przysługującego im (bądź nie) przywileju nieodpłatnego przekształcenia tego prawa we własność, w zależności od tego, od kogo użytkowanie wieczyste oni nabyli. Rezultatem takiej wykładni byłoby zatem nierówne traktowania względem prawa osób znajdujących się w identycznej sytuacji prawnej, a więc byłby to stan, który nie może być akceptowany w demokratycznym państwie prawnym.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się M. L. i wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 3 i art. 5 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że pojęcie "następstwa prawnego" użyte w tej ustawie oznacza tylko następstwo pod tytułem ogólnym, co doprowadziło do niezastosowania art. 5 w związku z art. 1 ust. 1a pkt 2 tej ustawy wobec skarżącego;
2. naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej wynikającej z art. 2 Konstytucji RP (skutkiem błędnej wykładni ww. przepisów) polegające na tym, że następca prawny osób wymienionych w art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, płaci po raz drugi na przekształcenie prawa, mimo, że jego poprzednicy prawni nabywając prawo wieczystego użytkowania od osoby, o której mowa w art. 1 ust. 1a pkt 2 zapłacili za to prawo cenę równą wartości własności nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, posługują się jednolitym pojęciem "następcy prawnego". Gdyby zamiarem ustawodawcy było rozróżnienie następstwa prawnego jako sukcesji syngularnej i uniwersalnej do dałby temu wyraz chociażby w kolejnych nowelizacjach tej ustawy w 2010 i 2011 r. Skoro tego nie uczynił, a należy zakładać, że działał racjonalnie, to brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania takiego rozróżnienia przez organy stosujące prawo gdyż wykracza to poza granice wykładni i prowadzi do zmiany samego aktu prawnego. Obecnie stosowana wykładnia ma wyraźnie na celu interes Miasta W. z pokrzywdzeniem obywateli. Osoby pozbawione prawa własności na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, ale i innych przepisów, którym przed 5 grudnia 1990 r. zwrócono słabsze od własności prawo użytkowania wieczystego, nierzadko zbywały to prawo w drodze umów cywilnoprawnych, uzyskując w zamian ekwiwalent w postaci rynkowej wartości prawa własności. W ten sposób nabywcy prawa użytkowania wieczystego wyrównywali szkodę właścicielom wyrządzoną przez Skarb Państwa lub samorząd terytorialny. Ci następcy prawni, zgodnie z interpretacją organów i większości sądów administracyjnych przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mają zapłacić po raz drugi. Taka wykładnia przepisów nie powinna być akceptowana w demokratycznym państwie prawnym gdyż jest sprzeczna z art. 2 Konstytucji RP. W niniejszej sprawie winno być przyjęte, że dziadkowie skarżącego kupując prawo wieczystego użytkowania nieruchomości uzyskanej przez zbywców w części na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego oraz w części na podstawie przepisów ustawy z 1961 r. o gospodarce terenami w miastach o osiedlach, za cenę równą wartości rynkowej prawa własności nieruchomości - kupili oprócz użytkowania wieczystego ich roszczenie o nieodpłatne przekształcenie tego prawa we własność, zaś skarżący nabył je wyniku sukcesji uniwersalnej także jako roszczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
W niniejszej sprawie, spór dotyczy wykładni pojęcia "następcy prawnego", użytego w art. 5 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest wyjątkiem od reguły sformułowanej w art. 4 ust. 1, zgodnie z którą, osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5. Wykładnia art. 5 pkt 1 nie może abstrahować od wyjątkowego charakteru tej instytucji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1752/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 487/07). Dotyczy to przede wszystkim zakresu następstwa prawnego, o którym mowa w art. 5 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Jak stanowi ten przepis, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następuje nieodpłatnie także na rzecz następców prawnych osób fizycznych, o których mowa w art. 1 ust. 1a powołanej ustawy. W myśl art. 1 ust.1a tej ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:
1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;
2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia uzyskali zatem użytkownicy wieczyści wymienieni m.in. w art. 1 ust. 1a pkt 2. Prawo to nie jest częścią uprawnień każdego użytkownika wieczystego tzw. nieruchomości warszawskiej, ale tylko tego użytkownika wieczystego takiej nieruchomości, który uzyskał użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu. Zbycie, przez użytkownika wieczystego nieruchomości warszawskiej, prawa użytkowania wieczystego przed skorzystaniem z prawa do nieodpłatnego przekształcenia nie przenosi na nabywcę innych uprawnień, niż będącego przedmiotem umowy prawa użytkowania wieczystego. Inny jest zakres następstwa prawnego w razie sukcesji generalnej na skutek spadkobrania. Wówczas, z mocy art. myśl art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego, prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Spadkobierca zaś, jak stanowi art. 925 Kodeks cywilny, nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, co następuje w chwili śmierci spadkodawcy. Korzystanie przez spadkobiercę z instytucji uregulowanej w art. 5 ustawy uzasadnione jest tym, iż wstępuje on w prawa swego "poprzednika" prawnego, z których ten nie mógł skorzystać. Jak wynika z powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie podziela pogląd wielokrotnie wyrażony w orzecznictwie, według którego, pojęcie następcy prawnego, w rozumieniu art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, należy rozumieć jako odnoszące się do sukcesji generalnej, a nie syngularnej (patrz: wyrok NSA z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1752/07; wyrok NSA z dnia z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1687/07; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 128/10; wyrok NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1288/12, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zaprezentowana wykładnia art. 5 pkt 1 w zakresie znaczenia pojęcia "następcy prawnego" znajduje umocnienie w celu tej wyjątkowej regulacji. Dla osób, które utraciły własność nieruchomości w drodze dekretu warszawskiego jest to swojego rodzaju rekompensata za utracone mienie (por. wyrok NSA z dnia z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 128/10; wyrok NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1288/12, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W tej sprawie skarżący kasacyjnie jest następcą prawnym po L.L., J.L. i A. L., którzy to w drodze umowy cywilnoprawnej (umowa z dnia [...] kwietnia 1966 r. Nr Rep. [...]) nabyli udziały w prawie użytkowania wieczystego spornej nieruchomości. Skoro zatem juz poprzednikom prawnym skarżącego nie przysługiwało uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, to tym bardziej takie uprawnienie nie przysługuje skarżącemu kasacyjnie. Trafnie zatem orzekł Sąd I instancji, stwierdzając, że nie każdy użytkownik wieczysty może skorzystać z nieodpłatnego przekształcenia prawa, a tylko ten, który otrzymał użytkowanie wieczyste nieruchomości w zamian za odjęcie w trybie administracyjnoprawnym własności nieruchomości. Ograniczenie to należy odnieść także do następców prawnych. Zatem nie każdy przypadek następstwa prawnego będzie uprawniał do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.