I OSK 2275/23

I OSK 2275/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Skiba
Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1696/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-06-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 w zw. z art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 24 ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Marszałka Województwa Podkarpackiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1696/22 w sprawie ze skargi Marszałka Województwa Podkarpackiego na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2022 r. nr GK-II.7221.182.2022 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2023 r. (sygn. akt II SA/Rz 1696/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę Marszałka Województwa Podkarpackiego na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2022 r. nr GK-II.7221.182.2022 utrzymującą w mocy decyzję Starosty L. z dnia 14 lipca 2022 r. nr GN.6620.46.2022 o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] – obszar wiejski, poprzez wykreślenie – jako podmiotu władającego – Podkarpackiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie działkami ewidencyjnymi nr [...], [...] i [...] położonymi w obrębie [...] w gminie [...] – obszar wiejski.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Marszałek Województwa Podkarpackiego zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie (cyt.): "naruszenie prawa materialnego będące skutkiem błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania, a także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
W szczególności podnoszony zarzut dotyczy nw. przepisów prawa:
– art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyrażających zasadę demokratycznego państwa prawa oraz zasadę praworządności;
– art. 7, art. 77, art. 80, art. 138 § 2 i 2a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm., dalej: "k.p.a.") – poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, które winno skutkować uchyleniem decyzji organów pierwszej i drugiej instancji;
– art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. – poprzez zaniechanie przez Sąd uchylenia poprzedzających wyrok orzeczeń organów niższej instancji w sytuacji, gdy orzeczenia te naruszały prawo;
– art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163 ze zm., dalej: "p.g.k.") w związku z art. 531 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U., poz. 1566 ze zm., dalej: "p.w.") – poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy z mocy prawa doszło do zmiany trwałych zarządców gruntów i winno to z urzędu znaleźć swoje odzwierciedlenie w rejestrze gruntów."
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie oświadczył ponadto, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację na poparcie ww. zarzutów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów, przytoczonych w ww. skardze kasacyjnej. Zarzuty te – jak wskazał autor skargi kasacyjnej – zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest na obrazie prawa materialnego oraz na istotnym naruszeniu przepisów postępowania, jednakże w skardze kasacyjnej nie zostało określone, które z wymienionych w niej zarzutów mają charakter materialnoprawny, a które – procesowy. Tymczasem – zgodnie z ww. unormowaniem – różna jest konstrukcja obu wspomnianych podstaw kasacyjnych. O ile zarzut materialnoprawny można oprzeć na błędnej wykładni prawa lub wadliwym jego zastosowaniu, o tyle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dopuszcza oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie procesowym, ale jedynie jeśli uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zatem zarzutów procesowych obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie również tej okoliczności.
Ponadto, autor skargi kasacyjnej, formułując konkretne zarzuty procesowe, nie wyjaśnił także na czym miało polegać w tym przypadku "niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego". Wprawdzie argumentując powyższe zarzuty, zasygnalizowano, że "argumenty i dowody na poparcie przedstawionych zarzutów" zostaną przedstawione w dalszej części skargi kasacyjnej, rzecz jednak w tym, że uzasadnienie tejże skargi nie precyzuje, które jego części odnoszą się do poszczególnych zarzutów kasacyjnych. Uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowi bowiem jednolitą, ogólną wypowiedź, która dodatkowo jest poświęcona głównie analizie szeregu aktów prawnych (i to o różnym charakterze oraz w znacznym stopniu w ujęciu historycznym). Wynika z tego więc zatem, że podstawową dla skarżącego kwestią była w tym przypadku wykładnia prawa materialnego, chociaż jednocześnie stanowisko to nie znajduje odbicia w treści zarzutów materialnoprawnych. Wśród tych bowiem ostatnich zarzutów (oprócz zarzutów konstytucyjnych) znalazły się jedynie zarzuty oparte na niezastosowaniu (cyt.): "art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) w związku z art. 531 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 ze zm.)". Tymczasem, po pierwsze, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji została ona wydana w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne w wersji opublikowanej w Dzienniku Ustaw z 2021 r. poz. 2233 (a nie jak wskazano w skardze kasacyjnej: Dz. U. z 2017 r. poz. 1566) a po drugie, zawarty w skardze kasacyjnej artykuł 531 dzieli się na sześć ustępów (czego skarga kasacyjna nie uwzględnia).
Analogiczna sytuacja zachodzi w odniesieniu do zarzutu opartego na art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Także i w tym wypadku błędnie określono w skardze kasacyjnej miejsce publikacji tej ustawy, gdyż organy nie orzekały na podstawie pierwotnej wersji ww. ustawy z 1989 r. (jak wskazano w skardze kasacyjnej) a na podstawie tekstu opublikowanego w Dzienniku Ustaw z roku 2021, poz. 1990. Różnice zaś w treści art. 24 w obu ww. wersjach tejże ustawy są zasadnicze. O ile bowiem art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w wersji pierwotnej składał się tylko z 3 ustępów, które przewidywały, że: (cyt.): "1. Informacje o gruntach i budynkach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów oraz dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów. 2. Informacje o gruntach i budynkach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Informacji tych udziela się nieodpłatnie. 3. Wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt lub budynek, osób", o tyle w wersji omawianej ustawy opublikowanej w Dzienniku Ustaw z 2021r., poz. 1990, art. 24 dzieli się aż na 8 ustępów, a które podlegają dalszemu podziałowi na kolejne, mniejsze jednostki redakcyjne.
W związku z powyższym trzeba podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez podstawy kasacyjne należy zaś rozumieć podanie konkretnego przepisu prawa, który jest wskazywany jako zarzut kasacyjny oczywiście łącznie ze wskazaniem aktu, w którym się on znajduje i określeniem miejsca publikacji tego aktu. Z uwagi bowiem na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, unormowany w przytoczonym wyżej przepisie art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd ten nie ma możliwości rozpoznawania sprawy w jej całokształcie a jedynie w granicach zawartych w zarzutach skargi kasacyjnej. Stąd zresztą – jak podkreśla doktryna – skoro skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym, który cechuje wysoki stopień sformalizowania to w przypadku jej sporządzania ustawodawca ustanowił przymus adwokacko-radcowski (art. 175 § 1 p.p.s.a.), by zapewnić m. in. formalną poprawność konstrukcji tego rodzaju pisma procesowego (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011 r. str. 595).
Z tego powodu stwierdzić więc wypada, że z uwagi na wyżej omówione wadliwości formalne skargi kasacyjnej nie było możliwe zajęcie merytorycznego stanowiska przez skład orzekający w odniesieniu do zarzutów materialnoprawnych określonych jako niezastosowanie "art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) w związku z art. 531 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 ze zm.)".
Odnosząc się do kwestii procesowych należy zauważyć, że jak wyżej to przedstawiono, w analizowanej skardze kasacyjnej jako zarzuty procesowe wskazano na istotne naruszenie: art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. – poprzez zaniechanie przez Sąd Wojewódzki (cyt.): "uchylenia poprzedzających wyrok orzeczeń organów niższej instancji w sytuacji, gdy orzeczenia te naruszały prawo" a co Naczelny Sąd Administracyjny odniósł do zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Ponadto twierdzono także, że zostały w tym przypadku naruszone art. 7, art. 77 (bez wskazania właściwej jednostki redakcyjnej ), art. 80 i art. 138 § 2 i 2a k.p.a. – poprzez (cyt.): "brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego".
Zarzutów tych nie podziela skład orzekający i wyjaśnia, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Tak sytuacja nie zachodziła w przedmiotowej sprawie. Nic nie wskazuje bowiem na to, aby można było twierdzić, że Sąd I instancji wyszedł poza granice tej sprawy, albo że jej wszechstronnie nie wyjaśnił. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 3 lutego 2022 r. Marszałek Województwa Podkarpackiego wystąpił do Starosty L. z wnioskiem o wykreślenie Podkarpackiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych (PZMiUW) w Rzeszowie – jako władającego dla nieruchomości położonych w obrębie [...], gmina [...] – obręb wiejski, oznaczonych ww. operacie ewidencji gruntów i budynków jako działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...]. Starosta L., decyzją z dnia 14 lipca 2022 r., odmówił uwzględnienia ww. wniosku Marszałka Województwa, to jest odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] – obręb wiejski, która miałaby polegać na wykreśleniu – jako osoby władającej – Podkarpackiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie dla przedmiotowych działek nr [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał bowiem, że przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty nie mogły stanowić podstawy do wykreślenia trwałego zarządcy z operatu ewidencji gruntów i budynków, gdyż nie stanowiły dokumentów, które – zgodnie z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne były podstawą wprowadzenia żądanych zmian.
Pogląd ten podzielił następnie Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie w decyzji z dnia 28 listopada 2022 r., a która to decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi wniesionej przez Marszałka Województwa Podkarpackiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Oceniając legalność ww. decyzji, Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że podstawę prawną kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, a zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy tej ustawy, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2a pkt 1) Pgik, lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania, w sposób określony w art. 24 ust. 2b Pgik:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art .20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Według zaś treści art. 24 ust. 2c Pgik, odmowa aktualizacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Ponadto Sąd I instancji zaznaczył, że Podkarpacki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie był jednostką organizacyjną samorządu województwa wykonującą zadania Marszałka Województwa Podkarpackiego z zakresu administracji rządowej, na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne. W myśl bowiem art. 11 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121), obowiązującej od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonywał, m. in. marszałek województwa – jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa – w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy.
Na podstawie zaś art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087), z dniem wejścia w życie ww. ustawy, stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami przeszły w trwały zarząd odpowiednio – urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych i marszałków województw, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-4 ustawy. Przejście w trwały zarząd, stwierdzał, w drodze decyzji, na wniosek zainteresowanego, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej.
Natomiast w obecnie obowiązującym stanie prawnym, kwestie te regulował przepis art. 531 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2233), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., w następującym brzmieniu:
1. Trwały zarząd wód, gruntów pokrytych wodami oraz pozostałych nieruchomości, ustanowiony na rzecz regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz marszałków województw lub jednostek organizacyjnych samorządu województwa wykonujących zadania marszałków województw, o których mowa w art. 11 ust 1 pkt 4 ustawy uchylanej w art. 573, wygasa z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
2. Wygaśnięcie trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 1, potwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego dyrektora regionalnego dyrektora zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich albo właściwego marszałka województwa, właściwy starosta.
3. Od decyzji, o której mowa w ust. 2 przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej.
4. Na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 2, dokonuje się wpisu w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków,
5. Wpisy do ksiąg wieczystych wynikające z wygaśnięcia trwałego zarządu, o których mowa w ust. 1, są wolne od opłat.
6. Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do nieruchomości będących w posiadaniu regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz marszałków województw lub jednostek organizacyjnych samorządu województwa wykonujących zadania marszałków województw, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy uchylanej w art. 573, bez tytułu prawnego.
Odnosząc więc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, Sąd I instancji podkreślił, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, pismem z dnia 21 października 2022 r. nr GK-II.7221.182.2022, zwrócił się do Starosty L. o wyjaśnienie, czy na podstawie ww. przepisów ustawy Prawo Wodne było prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiocie działek objętych niniejszym postępowaniem. W odpowiedzi Starosta L., pismem z dnia 3 listopada 2022 r. nr GN-6620.46.2022, poinformował, że na podstawie ww. przepisów w Starostwie L. nie było prowadzone postępowanie administracyjne dotyczące przedmiotowych działek.
Mając na względzie powyższe Sąd I instancji przyjął zatem, że stanowisko organów było zasadne. Wykreślenie Podkarpackiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie z operatu ewidencyjnego, wpisanego jako podmiot sprawujący trwały zarząd w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, mogło bowiem nastąpić tylko na podstawie uprzednio wydanej decyzji Starosty L. o wygaśnięciu trwałego zarządu (na podstawie art. 581 ust. 2 ustawy Prawo wodne) lub o wygaśnięciu stanu posiadania nieruchomości bez tytułu prawnego (na podstawie art. 531 ust. 6 ustawy Prawo wodne), gdyż – stosownie do art. 531 ust. 4 ww. ustawy - taka decyzja mogła być podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków.
Sąd I instancji dodał też, że ustawodawca nie wprowadził w tym przypadku jakichkolwiek warunków zastosowania cytowanych przepisów, w szczególności nie uzależnił tego od podstawy prawnej i okoliczności faktycznych uprzedniego powstania lub ustanowienia trwałego zarządu (vide: postanowienie NSA z dnia 9 marca 2022 r. sygn. akt I OW 189/21). Ponieważ wnioskodawca nie przedłożył takiej decyzji, ani innego dowodu, określonego w wyżej wymienionych przepisach ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, to odmowa żądanej aktualizacji nie była – zdaniem Sądu I instancji – uzasadniona. Podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów są bowiem obowiązane dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian. Istniejący wpis w ewidencji gruntów może być bowiem zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stan prawny danego gruntu (vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK. 620/08).
Ponadto Sąd Wojewódzki odniósł się również do argumentacji podniesionej w skardze, stwierdzając, że twierdzenie strony skarżącej, że Podkarpacki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie nie wykonywał uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania bo brak było podstawy prawnej do wykonywania takich uprawnień, jak również brak było decyzji potwierdzającej przekazującej przedmiotowe działki w trwały zarząd, nie były wystarczające do dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego. W postępowaniu ewidencyjnym nie można bowiem samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniach do gruntu, gdyż ewidencja gruntów ma charakter jedynie techniczno-deklaratoryjny. Kwestie zatem związane ze stanem prawnym przedmiotowego gruntu powinny zostać ustalone i rozstrzygnięte poza postępowaniem ewidencyjnym, w oparciu o przepisy ustawy - Prawo wodne, bowiem organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie posiada kompetencji do dokonywania takich ustaleń we własnym zakresie. W operacie ewidencyjnym stan władania gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa winien zostać ujawniony na podstawie decyzji, o których mowa w art. 23 ust. 3 pkt 1 lit a ustawy Pgik, tj. dotyczących - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - nabycia, zmiany lub utraty prawa użytkowania wieczystego, trwałego zarządu lub innej formy władania nieruchomością.
Poza tym, skoro aktualizacja ewidencji gruntów ma charakter sformalizowany to należy przyjąć, że obejmuje ona przede wszystkim wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. Tym samym w pojęciu aktualizacji mieścić się wprawdzie będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Tymczasem twierdzenie skarżącego, że wpis podmiotu władającego przedmiotową nieruchomością był błędny nie znajdowało uzasadnienia w dostępnych organowi lub dostarczonych przez wnioskodawcę dokumentach, a zatem nie można było twierdzić, że miał on charakter oczywistej omyłki.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że Sąd I instancji rozpoznał sprawę, którą inicjowała skarga wniesiona przez Marszałka Województwa, w sposób wszechstronny i rzetelny. Przedstawił stan faktyczny i wyjaśnił podstawę rozstrzygnięcia, w tym odniósł się także do podstawowych zarzutów skargi. Z tego więc powodu zarzut istotnego naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a oraz wymienionych na wstępie przepisów procedury administracyjnej nie był uzasadniony. Skoro też Sąd I instancji oddalił skargę to – tym samym – przepis art. 135 p.p.s.a. nie mógł być zastosowany.
Nietrafne okazały się również zarzuty konstytucyjne oparte na art. 2, wyrażającym zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz art. 7 formułującego zasadę praworządności.
Ewidencja gruntów i budynków pełni funkcję typową dla tzw. katastru nieruchomości. Jest to zatem rejestr publiczny obejmujący różnego rodzaju dane (opisowe i liczbowe), które są związane z gruntami, budynkami i lokalami a także ich właścicielami oraz podmiotami władającymi nieruchomościami. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie posiada jednak kompetencji do dokonywania własnych ustaleń w zakresie odnoszącym się do kwestii prawnych związanych z daną nieruchomością. Organ ten rejestruje bowiem jedynie wyniki takich ustaleń, a które są zawarte w odpowiednich dokumentach urzędowych. Wymaganie zatem od organu geodezyjnego dokonania takich ustaleń prawnych w sposób samodzielny stanowiłoby naruszenie prawa a to z kolei mogłoby być dopiero interpretowane jako naruszenie art. 7 Konstytucji RP, gdyż tego rodzaju działanie organu naruszałoby zasadę praworządności.
Nie można też, powołując się na zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), domagać się, aby dany organ naruszał swoje uprawnienia i to z tego powodu, że podmiot będący wnioskodawcą w innym postępowaniu administracyjnym ma trudności z wykazaniem w tym postępowaniu słuszności swego stanowiska. Funkcjonujące w państwie organy mają bowiem określone kompetencje a obowiązkiem wszystkich jest ich przestrzegać.
Orzekanie zgodnie z przepisami Konstytucji RP nie może także prowadzić do demontażu norm prawnych, zawartych w przepisach ustaw, co do których obowiązuje domniemanie ich zgodności z Konstytucją.
Z tych zatem względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną i – z mocy art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.