I OSK 2271/23

I OSK 2271/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Lu 148/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-06-01
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 106 § 3 i § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1805
art. 233 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 137 ust. 1 i w zw. z art. 136 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 148/23 w sprawie ze skarg Gminy Lublin i A. A. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 10 stycznia 2023 r. znak: GN-V.7534.2.73.2022 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 1 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 148/23 oddalił skargi Gminy Lublin i A.A. na decyzję Wojewody Lubelskiego z 10 stycznia 2023 r., znak: GN-V.7534.2.73.2022 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A.A. zaskarżając ten wyrok w części oddalającej jej skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego i zarzucając Sądowi I instancji:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.c.", przez:
a) niezgodną z zasadami logiki i regułami językowymi ocenę dowodu w postaci pisma [B] S.A. Oddział C. z 12 stycznia 2023 r., L.dz./[...], co doprowadziło do błędnego ustalenia, że linia napowietrzna wysokiego napięcia wraz ze stanowiskiem słupowym na działkach nr [1] i nr [2] nie została wybudowana w 1983 r.;
b) pominięcie wynikającego z dowodu w postaci pisma [B] S.A. Oddział C. z 12 stycznia 2023 r. faktu, że urządzenia infrastruktury elektroenergetycznej w postaci Głównego Punktu Zasilającego (GPZ) oraz napowietrznej linii wysokiego napięcia i stanowiska słupowego zlokalizowane na działkach nr [1] i nr [2] służą do dostarczania energii elektrycznej zarówno mieszkańcom [...] jak i innym mieszkańcom miasta Lublin, a ponadto faktu, że sieć urządzeń, której są częścią, jest zlokalizowana na terenie miasta Lublin oraz poza jego granicami, co doprowadziło do braku ustalenia, że powyższe urządzenia stanowią infrastrukturę o charakterze ogólnomiejskim, a nawet regionalnym a nie osiedlowym, co z kolei doprowadziło do błędnego ustalenia, że realizacja tych urządzeń, to jest słupa oraz linii napowietrznej na działkach nr [1] i nr [2], stanowi realizację celu wywłaszczenia;
2. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", przez oddalenie skargi A.A., w sytuacji gdy:
a) przy ocenie dowodu w postaci decyzji Prezydenta Miasta Lublina z 30 czerwca 1980 r. znak: GT-III-8380/1/80 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego stacji [...] kV na terenie [...] w Lublinie (GPZ-[...]) oraz linii [...] kV, pominięto wynikający z niej fakt, mający znaczenie dla sprawy, w postaci odrębności inwestycji polegającej na budowie infrastruktury elektroenergetycznej oraz inwestycji w postaci budowy osiedla domów [...] oraz fakt, że linia napowietrzna wysokiego napięcia [...] kV stanowiła element realizacji GPZ, co logicznie wskazuje na to, że inwestycja ta miała charakter wykraczający poza cel wywłaszczenia działki nr [3];
b) przy ocenie dowodu w postaci pisma Zakładu Energetycznego Lublin z 25 lutego 1980 r. znak: 3114/IP/Ch/80 pominięto wynikający z niego fakt, mający znaczenie dla sprawy, że linia napowietrzna [...] [...] kV jest urządzeniem towarzyszącym stacji [...] kV Lublin [...] oraz fakt, że miała ona służyć do zasilania w energię elektryczną istniejących i projektowanych osiedli mieszkaniowych (a nie jednego osiedla) w tym rejonie, co logicznie wskazuje na to, że inwestycja ta miała charakter wykraczający poza cel wywłaszczenia działki nr [3], co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na stwierdzeniu, że budowa linii napowietrznej [...] kV wraz ze słupem kratowym stanowiła realizację celu wywłaszczenia;
c) przy ocenie dowodu w postaci tekstu Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego [...]., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie nr [...] pominięto wynikający z niego fakt, że punkt [...] pt. "[...]" na stronie [...] tekstu planu wskazuje, iż w momencie uchwalania planu GPZ [D] już istniał i funkcjonował, a tym samym musiała również istnieć linia zasilającą GPZ zlokalizowana nad terenem aktualnych działek nr [1] i nr [2] wraz ze stanowiskiem słupowym zlokalizowanym na terenie aktualnej działki nr [2];
d) przy ocenie dowodu w postaci decyzji o wywłaszczeniu terenu pod stację transformatorową "[D]", opisanych znakiem GT.VII.8221/39/80, pominięto wynikający z nich fakt odrębności wywłaszczeń dokonywanych pod budowę osiedla [...] oraz wywłaszczeń pod realizację infrastruktury elektroenergetycznej, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że budowa linii wysokiego napięcia wraz ze slupem kratowym stanowiła realizację celu wywłaszczenia;
e) przy ocenie dowodu w postaci rysunku Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego [...]., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie nr [...] pominięto wynikający z niego fakt, że teren projektowanej działki nr [4] był przewidziany pod zabudowę mieszkaniową [...] – [...], a nie pod zieleń publiczną w ramach osiedla [...], co doprowadziło do braku uznania projektowanej działki nr [4] za zbędną na cel wywłaszczenia;
3. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez oddalenie skargi A.A., w sytuacji gdy:
a) nie przeprowadzono dowodu z rysunku ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin (uchwała Rady Miasta Lublin z dnia [...] 2019 r. nr [....]) wraz z fragmentem tekstu Studium (s. 112-113), załączonych przez skarżącą do odwołania, na okoliczność że Główny Punkt Zasilania (GPZ) [D] oraz zasilająca go linia wysokiego napięcia wraz ze słupem kratowym ma charakter ponadosiedlowy, ogólnomiejski i stanowi element całościowego systemu zaopatrywania miasta w energię elektryczną, a tym samym realizacja stanowiącej jego infrastrukturę linii kablowej wysokiego napięcia wraz ze słupem kratowym nie mogła stanowić realizacji celu wywłaszczenia, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że budowa linii wysokiego wraz ze słupem kratowym stanowiła realizację celu wywłaszczenia;
b) nie przeprowadzono dowodu z fragmentu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy E., stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Gminy E. z dnia [...] 2010 r. nr [...], załączonego przez skarżącą do odwołania, na okoliczność że Główny Punkt Zasilania (GPZ) [D] oraz zasilająca go linia wysokiego wraz ze słupem kratowym zaopatruje w energię elektryczną tereny w sąsiedniej gminie E., a tym samym ma oczywiście ponadlokalny, regionalny charakter, a tym samym realizacja stanowiącej jego infrastrukturę linii kablowej wysokiego napięcia nie mogła stanowić realizacji celu wywłaszczenia, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że budowa linii wysokiego napięcia wraz ze słupem kratowym stanowiła realizację celu wywłaszczenia;
I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie "przepisów postępowania", to jest art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 137 ust. 1 i w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sama tylko budowa podziemnej infrastruktury technicznej uniemożliwia uznanie nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji Starosty Lubelskiego w części orzekającej odmowę zwrotu nieruchomości oznaczonej w dokumentacji geodezyjno-prawnej jako projektowana działka nr [5] oraz działka nr [6] w sytuacji, gdy wykładnia, dokonana zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, nie daje podstaw do takiego uznania, co miało wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tej części Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ewentualnie, wniesiono o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i uchylenie decyzji Wojewody Lubelskiego w części utrzymującej punkt II decyzji Starosty Lubelskiego z 27 września 2022 r. znak IGM.6821.35.2020.MR. Ponadto, wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W uzasadnieniu podkreślono, że z pisma [B] S.A. Oddział C. z 12 stycznia 2023 r. wynika, iż urządzenia elektroenergetyczne, których datę budowy ich właściciel określił na 1983 r. obejmują również linię napowietrzną wysokiego napięcia ze stanowiskiem słupowym na działkach nr [1] i [2]. Dlatego niezrozumiały jest pogląd Sądu I instancji, że linia elektroenergetyczna, jako projektowana w Miejscowym Planie Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego [...]., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie, uwidoczniona na rysunku z 30 września 1986 r., nie mogła istnieć w momencie jego uchwalania.
Ponadto, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, fakt, że osiedle mieszkaniowe pośrednio jest zasilane energią przesyłaną siecią wysokiego napięcia do GPZ nie może kwalifikować tej sieci jako osiedlowej. Wojewoda Lubelski dokonując oceny decyzji Prezydenta Miasta Lublina z 30 czerwca 1980 r. pominął okoliczność, że linia napowietrzna wysokiego napięcia [...] kV stanowiła element infrastruktury stacji [...] kV (GPZ). Oznacza to, że budowa tej linii, lokalizowana na podstawie odrębnej decyzji, stanowi odrębną od budowy osiedla [...] inwestycję.
W opinii wnoszącej skargę kasacyjną, data wydania decyzji koreluje z datą wszczęcia postępowań wywłaszczeniowych, na co wskazuje ostatnia liczba, to jest "[...]", w znaku spraw, prowadzonych pod znakiem GT.VII.8221/39/80 o wywłaszczeniu nieruchomości pod budowę stacji transformatorowej [...] kV, czyli GPZ. Jednocześnie, wydanie tej decyzji znacznie odbiegało w czasie (różnica kilku lat) od daty nabycia działki nr [3] na rzecz Skarbu Państwa, co wskazuje na brak związku pomiędzy dwiema inwestycjami. Ponadto, powyższa decyzja posługuje się nazwą [...], a nie [...], co może wskazywać na ponadosiedlowy charakter inwestycji w postaci braku związania infrastruktury elektroenergetycznej z budową osiedla [...] [...]. O charakterze takim świadczy również pismo Zakładu Energetycznego Lublin z 25 lutego 1980 r., które definiuje linię napowietrzną [...] [...] kV, jako urządzenie towarzyszące stacji [...] kV Lublin [...], a także wyjaśnia, że planowany do budowy GPZ miał służyć do zasilania w energię elektryczną istniejących i projektowanych osiedli mieszkaniowych, a nie pojedynczego osiedla.
Przy dokonywanej ocenie dowodu w postaci decyzji o wywłaszczeniu terenu pod stację transformatorową "[D]", opisanych znakiem GT.VII.8221/39/80, pominięto też fakt odrębności wywłaszczeń dokonywanych pod budowę osiedla [...] oraz pod budowę infrastruktury elektroenergetycznej, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że budowa linii wysokiego napięcia wraz ze słupem kratowym stanowiła realizację celu wywłaszczenia. Odjęcia własności były dokonywane w różnych okresach, na wniosek różnych podmiotów i z przeznaczeniem na całkowicie odmienne inwestycje.
Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, pominięcie przy dokonywaniu oceny powyższych dowodów wynikających z nich wprost faktów, doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego, że budowa linii wysokiego napięcia stanowiła realizację celu wywłaszczenia w postaci budowy osiedla [...], co z kolei skutkowało odmową zwrotu nieruchomości. Wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że powyższe dowody nie wskazują na tożsamość prac polegających na budowie osiedla [...] i realizacji linii wysokiego napięcia zapewniającej zasilanie w energię elektryczną tej części miasta, jako realizacji jednej inwestycji.
Z dołączonych do odwołania dokumentów – to jest rysunku ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin oraz fragmentu tekstu Studium – wynika, że Główny Punkt Zasilania (GPZ) [D] ma charakter ponadosiedlowy i stanowi element całościowego systemu zaopatrywania miasta w energię elektryczną. Rysunek wskazuje, że Główne Punkty Zasilania nie są zlokalizowanie odrębnie dla każdego z osiedli, co jednoznacznie wskazuje, że mają za zadanie obsługiwać większy obszar niż jedno osiedle. GPZ jest więc jednym z głównych elementów sieci dystrybucji energii elektrycznej na terenie miasta Lublin. Ponadto, Główny Punkt Zasilania (GPZ) [D] zasila w energię elektryczną tereny w sąsiedniej gminie E., co wynika ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy E., stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Gminy E. nr [...] z dnia [...] 2010 r.
Odnosząc się do odmowy zwrotu projektowanej działki nr [4], wnosząca skargę kasacyjną zwróciła uwagę, że Wojewoda Lubelski pominął wynikający z dokumentacji fakt, iż teren projektowanej działki był przewidziany pod zabudowę mieszkaniową [...] ([...] działki budowlane), a nie pod zieleń publiczną w ramach osiedla mieszkaniowego. Doprowadziło to do błędnego braku uznania projektowanej działki nr [4] za zbędną na cel wywłaszczenia.
Odnosząc się do odmowy zwrotu projektowanej działki nr [5] oraz ozn. nr [6], wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że gdyby realizacja celu wywłaszczenia pod budowę osiedla mieszkaniowego miała ograniczać się do budowy podziemnej infrastruktury, to wystarczyłoby jedynie odpowiednie ograniczenie prawa własności, co dopuszczała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wnosząca skargę kasacyjną przytoczyła poglądy sądów administracyjnych, że posadowienie na gruncie podziemnej infrastruktury, samo w sobie nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości na rzecz uprawnionego (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 583/20, czy z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1429/16).
Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Gmina Lublin pismem z 30 lipca 2025 r. poinformowała, że wnosząca skargę kasacyjną A.A. zmarła [...] stycznia 2025 r., przekazała skrócony odpis aktu zgonu A.A. i wskazała, że zmarła była wdową i miała dwoje dzieci: F.F. i G.G.
Z uwagi na powyższe, postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt I OSK 2271/23 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie. Po ustaleniu następców prawnych: F.F. i G.G. oraz zgłoszeniu się ich pełnomocnika, postanowieniem z 30 września 2025 r. podjęto zawieszone postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej należało przypomnieć, że Sąd I instancji przyjął za podstawę orzekania stan sprawy, zgodnie z którym Wojewoda Lubelski decyzją z 10 stycznia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Lubelskiego z 27 września 2022 r., (sprostowaną postanowieniem Wojewody Lubelskiego z 16 stycznia 2023 r.).
Decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku A.A. z 30 kwietnia 2020 r. uzupełnionego pismami z 3 listopada 2020 r. i z 22 marca 2021 r.
Nieruchomość stanowiąca byłą własność A.A., oznaczona jako działka nr [3] o powierzchni 0,3046 ha, została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z [...] lipca 1989 r. Rep. A Nr [...] z przeznaczeniem pod skoncentrowane budownictwo [...]. Zawarcie umowy nastąpiło w toku prowadzonego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości postępowania wywłaszczeniowego w trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.).
Starosta Lubelski decyzją z 27 września 2022 r. rozstrzygnął w punkcie I. o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [1]/2 o pow. 0,0199 ha i projektowana działka nr [1]/5 o pow. 0,0049 ha, stanowiącej część aktualnej działki ewidencyjnej nr [1] (obr. [...], ark. [...]), uregulowanej w księdze wieczystej nr [7], i projektowana działka nr [2]/1 o pow. 0,0344 ha, stanowiącej część aktualnej działki ewidencyjnej nr [2] (obr. [...], ark. [...]), uregulowanej w księdze wieczystej nr [7], (według dokumentacji geodezyjno-prawnej zarejestrowanej w RZGiK pod nr [8]), położonych w Lublinie przy ul. H., stanowiących część wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej dawnym nr [3]; w punkcie II. decyzji Starosta o odmowie zwrotu projektowanej działki nr [5] o pow. 0,0129 ha, stanowiącej część aktualnej działki ewidencyjnej nr [9] (obr. [...], ark. [...]), i projektowanej działki nr [4] o pow. 0,0027 ha, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [10] (obr. [...], ark.1), (wykazanych w dokumentacji geodezyjno- prawnej nr [11]) oraz odmowie zwrotu terenu oznaczonego jako nr [12] o pow. 0,0172 ha, stanowiącego część aktualnej działki ewidencyjnej nr [1] (obr. [...], ark. [...]) i terenu oznaczonego nr [6] o pow. 0,0171 ha, stanowiącego część aktualnej działki ewidencyjnej nr [2] (obr. [...], ark. [...]), wykazanych w dokumentacji geodezyjno-prawnej nr [8], położonych w Lublinie przy ul. H., stanowiących część dawnej działki nr [3]; w punkcie III. o umorzeniu postępowania w zakresie wskazanym w dokumencie geodezyjno-prawnym nr [11] jako obszar oznaczony nr [13] o pow. 0,0293 ha stanowiący część działki ewidencyjnej nr [9] (obr. [...], ark. [...]) położonej w Lublinie przy ul. H. Jednocześnie, organ I instancji zobowiązał wnioskodawczynię do zwrotu na rzecz Gminy Lublin kwoty 33 135,34 zł. ustalonej tytułem odszkodowania za wywłaszczony grunt, stosowanie do zwracanych udziałów w nieruchomości.
Od powyższej decyzji odwołania w ustawowo przewidzianym terminie wniosła Gmina Lublin, reprezentowana przez Prezydenta Miasta Lublin, wnosząc o uchylenie powyższej decyzji w części, to jest w zakresie punktu I. oraz punktów IV.-X. oraz wnioskodawczyni wnosząc o uchylenie powyższej decyzji w części, to jest w zakresie punktu II. oraz punktu VII.
Wojewoda Lubelski, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Lubelskiego uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu potwierdził ustalenia organu I instancji. Zdaniem organu, skoro zrealizowana na nieruchomości infrastruktura podziemna i naziemna jest nierozerwalnie związana z obsługą osiedla mieszkaniowego [...] i służy jego mieszkańcom to należy uznać, że infrastruktura ta stanowi jeden z elementów tego osiedla, co prowadzi do wniosku że cel wywłaszczenia na tej części nieruchomości (zajętej pod infrastrukturę techniczną) został zrealizowany.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosły: Gmina Lublin reprezentowana przez Prezydenta Miasta Lublin (sprawa o sygn. akt II SA/Lu 148/23) oraz wnioskodawczyni – A.A. (sprawa o sygn. akt II SA/Lu 191/23). Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części, to jest w punkcie I. oraz od IV. do X. A.A. zaskarżyła decyzję Wojewody Lubelskiego w części utrzymującej w mocy punkt II. decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zarządził połączenie spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenie pod sygn. akt II SA/Lu 148/23, a następnie powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargi na powyższą decyzję.
Skarga kasacyjna rozpoznana w powyżej wskazanych granicach nie podlega uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 K.p.c.
Z akt sądowych sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dopuścił w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. wnioskowany przez skarżącą dowód z pisma [B] S.A. Oddział C. z 12 stycznia 2023 r. L.dz./[...] na okoliczność daty budowy linii wysokiego napięcia wraz ze słupem kratowym oraz ponadlokalnego, ogólnomiejskiego i pozamiejskiego charakteru tych urządzeń. Z akt sądowych sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dopuścił wnioskowany przez skarżącą dowód (vide protokół rozprawy z 1 czerwca 2023 r., k-36). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika zaś, że Sąd I instancji odniósł się do tego dowodu, o czym świadczy fragment uzasadnienia, w którym Sąd - wyraźnie wskazując na podniesione przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczące infrastruktury napowietrznej - podkreślił, że sporny słup nie stanowi GPZ – Głównego Punktu Zasilającego "[D]", gdyż wskazany GPZ znajduje się na działce nr [14], co wynika również z przedłożonego przez wnioskodawczynię do skargi pisma [B] S.A. Oddział w Lublinie z 12 stycznia 2023 r., w którym wskazano, że infrastruktura ta została wybudowana w 1983 r.
W zarzucie naruszenia powyższych przepisów skarżąca kasacyjnie kwestionuje dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodu w postaci ww. pisma [B] S.A. Oddział C. z 12 stycznia 2023 r. jako niezgodną z zasadami logiki i regułami językowymi oraz nieuwzględniającą faktu, że urządzenia infrastruktury elektroenergetycznej w postaci Głównego Punktu Zasilającego (GPZ) oraz napowietrznej linii wysokiego napięcia i stanowiska słupowego zlokalizowane na działkach nr [1] i nr [2] służą do dostarczania energii elektrycznej zarówno mieszkańcom osiedla mieszkaniowego domków [...] [...], jak i innym mieszkańcom miasta Lublin, a także faktu, że powyższe urządzenia stanowią infrastrukturę o charakterze ogólnomiejskim, a nawet regionalnym a nie osiedlowym. W rezultacie – w ocenie skarżącej kasacyjnie – taka ocena doprowadziła Sąd I instancji do błędnego ustalenia, że realizacja tych urządzeń stanowi realizację celu wywłaszczenia.
Uzasadnienie analizowanego zarzutu skargi kasacyjnej prowadzi zatem do wniosku, że strona próbuje przez powołanie art. 106 § 3 i § 3 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 K.p.a. polemizować z ustaleniami faktycznymi sprawy i oceną dowodów. Tymczasem w myśl art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do tego postępowania dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 106 § 5 P.p.s.a.). Nie można zatem doszukiwać się w tym unormowaniu źródła dyrektyw wyznaczających sposób prowadzenia postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem art. 106 § 3 P.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1306/08, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 K.p.a. nie mógł odnieść spodziewanego skutku.
Przechodząc do kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej oznaczono wymienione w niej zarzuty jako procesowe, opierające się na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Jednak, wśród wymienionych zarzutów kasacyjnych, jako ostatni wymieniono zarzut naruszenia "przepisów postępowania", to jest art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 137 ust. 1 i w związku z art. 136 ust. 3 u.g.n. Jest to zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż przepisy te określają prawa i obowiązki stron postępowania administracyjnego, a zatem zarzut ten znajduje oparcie w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje dwie postaci naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego.
Pomimo wskazanego uchybienia w sporządzeniu skargi kasacyjnej, kierując się wiążącym z mocy art. 269 § 1 P.p.s.a. stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym tę sprawę postanowił odnieść się do podniesionego zarzutu, gdyż wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1679/11). Tym bardzie, że autorka niniejszej skargi kasacyjnej sprecyzowała formę naruszenia art. 137 ust. 1 w związku z art. 136 ust. 3 u.g.n. jako błędna wykładnia.
Należało więc przyjąć, że skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W takiej sytuacji zasadniczo w pierwszej kolejności wymagane jest rozważenie zasadności zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego. Analiza zarzutów wniesionej skargi kasacyjnej wskazuje jednak, że przepisy postępowania co do zasady stanowią kontynuację zarzucanego naruszenia prawa materialnego. Uzasadnienie zarzutu materialnego opiera się bowiem na tezie, że skoro organy i Sąd I instancji wadliwie zinterpretowały art. 137 ust. 1 w związku z art. 136 ust. 3 u.g.n. przyjmując, że sama tylko budowa podziemnej infrastruktury technicznej uniemożliwia uznanie nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia, co jest niezgodne z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, to organy dopuściły się również naruszenia procedury, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a jednocześnie przez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwie ocenionym materiale dowodowym. W tej sytuacji zarzut błędnej wykładni prawa materialnego podlega rozpoznaniu w pierwszej kolejności względem zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i ich oceny, gdyż przesłanki prawa materialnego wyznaczają zakres koniecznych ustaleń faktycznych.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
O zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia stanowi art. 137 ust.1 u.g.n. w myśl którego, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Stosownie do art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości mają zastosowanie do umów zawartych w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, do których przystąpiono w związku z zamiarem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego w razie niedojścia do skutku umowy nabycia nieruchomości.
W niniejszej sprawie niesporne jest, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [3] o powierzchni 0,3046 ha, została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z [...] lipca 1989 r. z przeznaczeniem pod skoncentrowane budownictwo [...]. Cel wywłaszczenia został więc określony jasno.
W ocenie skarżącej kasacyjnie, właściwe rozumienie prawa materialnego, będącego podstawą zaskarżonej decyzji, zakłada, że posadowienie na gruncie podziemnej infrastruktury samo w sobie nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości na rzecz uprawnionego. Na poparcie swego stanowiska, skarżąca przytoczyła poglądy sądów administracyjnych zawarte w wyrokach NSA z 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 583/20 i z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1429/16.
Stanowisko to należy co do zasady uznać za prawidłowe, gdyż w istocie w orzecznictwie sądów administracyjnych często podkreśla się, że budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości. W orzecznictwie jednak zwraca się również uwagę, że zwrot taki jest możliwy pod warunkiem, że ta infrastruktura nie stanowi celu wywłaszczenia, a powstała jedynie przy okazji realizacji innej inwestycji, nie będącej celem wywłaszczenia (por. wyrok NSA z 20 września 2013 r. sygn. akt I OSK 643/12, wyrok NSA z 4 sierpnia 2015 r. sygn. I OSK 1044/14). Dokonując oceny realizacji celu wywłaszczenia nie można bowiem odnosić się jedynie do stopnia zagospodarowania gruntu, którego dotyczy żądanie zwrotu, ale należy potraktować go jako część zorganizowanego zespołu obiektów składających się na inwestycję. W przypadku inwestycji złożonych – a taką jest inwestycja stanowiąca cel wywłaszczenia w niniejszej sprawie - cel wywłaszczenia może obejmować nie tylko realizację inwestycji głównej, ale także wykonanie inwestycji towarzyszących, których istnienie umożliwia prawidłowe funkcjonowanie i korzystanie z inwestycji głównej zgodnie z jej przeznaczeniem. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że budowa np. osiedli mieszkaniowych na wywłaszczonych nieruchomościach polega nie tylko na pokryciu powierzchni działek budynkami mieszkalnymi, ale obejmuje też wzniesienie infrastruktury im towarzyszącej w postaci terenów zielonych i rekreacyjnych, budynków handlowo-usługowych, parkingów, szkół i żłobków oraz wodociągów, kanalizacji czy linii ciepłowniczych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2021 r. sygn. I OSK 144/20, czy z 27 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 1268/19, wyrok NSA z 23 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 3681/18). Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące jego mieszkańcom. (por. NSA z 3 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1537/09, wyrok WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Po 648/07, wyrok NSA z 7 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1324/06). Nie sposób przecież wyobrazić sobie, aby rozległe tereny osiedlowe nie były poprzecinane pasami zieleni, a poszczególne bloki były budowane jeden obok drugiego bez żadnego odstępu. Osiedle mieszkaniowe jest pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców (wyrok NSA z 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1044/14 czy wyrok NSA z 19 sierpnia 2021 r. I OSK 384/21).
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął właśnie taki sposób rozumienia prawa materialnego jak wynika z cytowanego orzecznictwa i który Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w zupełności podziela. Zarzut naruszenia art. 137 ust. 1 w związku z art. 136 ust. 3 u.g.n. przez dokonanie ich wadliwej wykładni jest zatem niezasadny.
Nie można było również podzielić zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.
W judykaturze utrwalony jest pogląd, że cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej (umowy sprzedaży) lub z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). Dopiero w sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować (por. wyrok NSA z 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1044/14). Innymi słowy, ocena celu wywłaszczenia musi się opierać w pierwszej kolejności na dokumentach (lub dowodach zmierzających do odtworzenia dokumentów), w oparciu o które dokonano wywłaszczenia. Dokumenty wytworzone po dokonaniu wywłaszczenia mogą być przydatne do określenia celu wywłaszczenia tylko wtedy, jeżeli są ściśle związane z samym wywłaszczeniem, tzn. gdy nie ma wątpliwości, że stanowią uszczegółowienie celu wywłaszczenia wskazanego np. w decyzji o wywłaszczeniu lub decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Wątpliwa jest natomiast rekonstrukcja celu wywłaszczenia w oparciu o dokumenty powstałe już po wywłaszczeniu, jeżeli dokumenty te nie odzwierciedlają wcześniejszych ustaleń w tym zakresie.
Wobec powyższego nie było celowe przeprowadzenie w postępowaniu administracyjnym dowodu z dokumentów wskazanych w zarzucie kasacyjnym sformułowanym w punkcie 3 skargi kasacyjnej. Po pierwsze, są to dokumenty powstałe już po wywłaszczeniu, a po drugie, nawet przy przyjęciu, że elementy infrastruktury technicznej służą nie tylko do obsługi osiedla [...] – inwestycji objętej wywłaszczeniem, ale także np. innym osiedlom mieszkaniowym, to okoliczność ta nie może mieć znaczenie dla zbędności nieruchomości w sprawie o zwrot. Kwestia ustalenia celu wywłaszczenia pozostaje bowiem w ścisłym związku z problematyką możliwego rozszerzenia lub modyfikacji przeznaczenia nieruchomości określonego w decyzji wywłaszczeniowej, co w konsekwencji powoduje, że zmiana ta nie będzie traktowana jako wykorzystanie nieruchomości na cel niezgodny z celem wywłaszczenia. Rozważając ten problem Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 27 stycznia 1988 r. sygn. akt III AZP 11/87 (por. T. Woś, Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości, Wyd. LexisNexis, Warszawa, 2004, s. 213) uznał, że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu. Za zmianę celu Sąd Najwyższy uznał jakościową zmianę inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, konkretyzującej cel wywłaszczenia nieruchomości. Modyfikację zaś celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru.
Nie można było zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że wadliwa była ocena Sądu I instancji odnośnie do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym decyzji Prezydenta Miasta Lublina z 30 czerwca 1980 r. znak: GT-III-8380/1/80 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego stacji [...] kV na terenie [...] w Lublinie (GPZ-[...]) oraz linii [...] kV, pisma Zakładu Energetycznego Lublin z 25 lutego 1980 r. znak: 3114/IP/Ch/80, tekstu i rysunku Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego [...]., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie nr [...] oraz decyzji o wywłaszczeniu terenu pod stację transformatorową "[D]", opisanych znakiem GT.VII.8221/39/80 (punkt 2 skargi kasacyjnej).
Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że wskazany we wniosku o zwrot nieruchomości teren w dacie przejęcia był objęty Ogólnym Planem Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonym Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie Nr [...] z dnia [...] 1986 r. Dla tego terenu obowiązywał również Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego rejonu [...] w Lublinie zatwierdzony Uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia [...] 1986 r. Według ustaleń planu szczegółowego, przedmiotowy teren miał zostać zagospodarowany pod zabudowę [...]. Na rysunku szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, w obszarze wnioskowanej o zwrot działki widoczna była planowana zabudowa [...] w postaci parceli zabudowanych budynkami [...] o charakterze [...]. Według rysunku planu, nad planowanymi działkami [...], w części nieprzeznaczonej pod zabudowę budynkami mieszkalnymi, zaplanowano przebieg linii elektroenergetycznej.
Nie jest przy tym sporne w sprawie, że część nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot w zakresie projektowanej działki nr [4] o powierzchni 0,0027 ha, będącej częścią aktualnej działki ewidencyjnej nr [10], stanowi teren ogólnodostępny, porośnięty uporządkowaną roślinnością. Nie jest też kwestionowane, że przez objętą wnioskiem nieruchomość przebiegają sieci infrastruktury technicznej: sieć gazowa i wodociągowa w obszarze działki nr [9], napowietrzna sieć elektroenergetyczna w granicach działki nr [1] oraz napowietrzna sieć elektroenergetyczna wraz ze słupem kratowym i dwa podziemne przewody elektroenergetyczne w obszarze działki nr [2]. Jak wynika z udzielonych przez Urząd Miasta Lublin informacji, przewód sieci gazowej oraz wodociągowej zlokalizowane w działce nr [9], jak również podziemne linie elektroenergetyczne w działce nr [2], istnieją od co najmniej 1996 r. Analiza mapy infrastruktury technicznej w rejonie ul. H. potwierdza, że wyżej wymienione sieci służą do zasilenia pobliskiej zabudowy. Uzasadniona więc pozostaje ocena Sądu I instancji, że infrastruktura techniczna jest nierozerwalnie związana z funkcjonowaniem osiedla [...], którego realizacja stanowiła cel wywłaszczenia.
Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczących infrastruktury napowietrznej, Sąd I instancji wyjaśnił, że sporny słup nie stanowi GPZ – Głównego Punktu Zasilającego "[D]". Wskazany GPZ znajduje się na działce nr [14], co wynika również z przedłożonego przez wnioskodawczynię do skargi pisma [B] S.A. Oddział w Lublinie z 12 stycznia 2023 r., w którym wskazano, że infrastruktura ta została wybudowana w 1983 r. Sąd I instancji zaznaczył, że teren stanowiący własność wnioskodawczyni nie był objęty wnioskiem Zakładu Energetycznego w Lublinie z 31 października 1980 r. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego zlokalizowania stacji transformatorowej [...] kV. Ponadto, z rysunku planu z 30 września 1986 r. wynika, że linia elektroenergetyczna jest linią projektowaną i w związku z tym nie mogła istnieć w momencie uchwalania planu. Słusznie więc zwrócił uwagę Sąd I instancji, że nie mogą być skuteczne podnoszone przez wnioskodawczynię twierdzenia, że sporny słup został wybudowany 6 lat przed wywłaszczeniem, gdyż (jak już wcześniej wyjaśniono) sporny słup nie stanowi GPZ. Sąd I instancji podkreślił, że na spornej działce nr [2] znajduje się rozdzielnia [...] kV, co zresztą potwierdziło załączone do odwołania wnioskodawczyni zdjęcie, a nie Główny Punkt Zasilający "[D]", jak w toku postępowania podnosiła wnioskodawczyni.
Znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy również ocena Sądu I instancji, że z pisma [B] S.A. Oddział C. z 2 grudnia 2022 r. wynika, że linia napowietrzna [...] kV wraz ze stanowiskiem słupowym służy do zasilania GPZ [D], która została wybudowana na potrzeby zasilania osiedla [...] i aktualnie jest wykorzystywana zgodnie z tym przeznaczeniem. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenia w archiwalnej dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (załączone kopie dokumentów z akt znak: GT.VII.8221/39/80, dotyczących wywłaszczenia terenu pod stację transformatorową [...]/kV o pow. 15 292 m2, położonego w Lublinie obok ul. J. w dzielnicy [D]).
Kolejno trzeba wskazać, że słusznie uznał Sąd I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowody wykazał, że urządzenia infrastruktury elektroenergetycznej, sieci gazowej i wodociągowej znajdujące się na spornych działkach są elementami funkcjonalnie związanymi z planowaną budową osiedla [...] i niezbędnymi do jego funkcjonowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że tereny wykazane w sporządzonej dokumentacji geodezyjno-prawnej jako działki nr [12] i [6] (części aktualnych działek nr [1] i [2]), zajęte pod infrastrukturę elektroenergetyczną i zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia, nie podlegają zwrotowi na rzecz wnioskodawczyni.
Mając zaś na uwadze przyjętą przez Sąd I instancji wykładnię art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 u.g.n., niezakwestionowaną skutecznie przez skarżąca kasacyjnie, za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji odnośnie do realizacji celu wywłaszczenia przez zorganizowanie zieleni osiedlowej znajdującej się na działce nr [10] (proj. działka nr [15]). Trafnie uznał Sąd I instancji, że realizacja takiego założenia jak osiedle mieszkaniowe, budowanego etapami, otwiera możliwość modyfikacji szczegółowych założeń, co oznacza zgodę na wprowadzenie w miejsce pierwotnie zaplanowanego zagospodarowania obiektów innych, ale związanych funkcjonalnie z osiedlem jako celem wywłaszczenia.
W konsekwencji, dla potrzeb niniejszej sprawy zasadnie ustalono przeznaczenie, a więc i wykorzystanie, terenu objętego wnioskiem o zwrot.
Generalnie w odniesieniu do zarzutów procesowych, należy wytknąć, że analiza argumentacji skargi kasacyjnej wskazanej na ich poparcie prowadzi do wniosku, że skarżąca kasacyjnie w istocie wyłącznie polemizuje z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organy administracyjne, a zaaprobowaną przez Sąd I instancji.
Przepis art. 80 K.p.a., nakazuje organowi administracji ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego, art. 7 K.p.a. nakazuje podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zaś art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym organ nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu. Postępowanie dowodowe nie jest bowiem celem samym w sobie, zaś przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Uchybienie przez organy ww. normom ma więc miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. O dowolności oceny można mówić w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy.
Takich uchybień organy administracyjne nie dopuściły się w rozpoznawanej sprawie, co prawidłowo ocenił Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine P.p.s.a.