II SA/WA 1633/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-01-12
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie społeczne rolnikówemerytura rolniczadroga wyjątkuświadczenia socjalnebrak środków utrzymaniazdolność do pracystan zdrowiaKRUS

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa KRUS odmawiającą przyznania emerytury rolniczej w drodze wyjątku, uznając, że skarżąca posiadała niezbędne środki utrzymania.

Skarżąca H. N. wniosła o przyznanie emerytury rolniczej w drodze wyjątku, argumentując podeszły wiek, zły stan zdrowia oraz niewystarczające dochody męża i syna. Prezes KRUS odmówił, wskazując na brak objęcia ubezpieczeniem i możliwość podjęcia zatrudnienia w przeszłości. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że mimo niskich dochodów męża, dochód na członka rodziny nie pozwalał uznać braku niezbędnych środków utrzymania w rozumieniu art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę H. N. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą przyznania emerytury rolniczej w drodze wyjątku. Skarżąca podnosiła, że w czasie jej pracy w gospodarstwie nie istniał obowiązek odprowadzania składek, a później stan zdrowia uniemożliwił podjęcie zatrudnienia. Wskazywała również na niskie dochody męża i syna. Sąd, analizując art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, podkreślił uznaniowy charakter decyzji Prezesa KRUS oraz konieczność wykazania braku niezbędnych środków utrzymania. Choć sąd przyznał, że dochody rodziny (mąż otrzymujący emeryturę w kwocie [...] zł) mogły być niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb, uznał, że dochód na jednego członka rodziny ( [...] zł) nie pozwalał na stwierdzenie braku niezbędnych środków utrzymania w rozumieniu analizowanego przepisu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie spełnia przesłanek, ponieważ posiada niezbędne środki utrzymania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dochód na członka rodziny ( [...] zł) nie pozwala na stwierdzenie braku niezbędnych środków utrzymania w rozumieniu art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nawet jeśli jest on niski.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.u.s.r. art. 55 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa przesłanki przyznania świadczenia w drodze wyjątku (brak niezbędnych środków utrzymania, wiek lub stan zdrowia uniemożliwiający ich uzyskanie) oraz wskazuje na uznaniowy charakter decyzji Prezesa KRUS.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 36 § 10

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochód na członka rodziny skarżącej ( [...] zł) nie pozwala na uznanie braku niezbędnych środków utrzymania w rozumieniu art. 55 ust. 1 u.u.s.r.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie wykazała, aby po jej stronie wystąpiły zdarzenia losowe uzasadniające przyznanie emerytury w drodze wyjątku. Skarżąca posiada dwie osoby zobowiązane do jej utrzymania (mąż, syn). Wiek i stan zdrowia skarżącej umożliwiały podjęcie zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem w przeszłości.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że skarżąca nie ma niezbędnych środków utrzymania w rozumieniu analizowanego przepisu. Środki niezbędne, to takie, bez których nie można się obejść, to środki koniecznie potrzebne, nieodzowne.

Skład orzekający

Stanisław Marek Pietras

przewodniczący

Małgorzata Pocztarek

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'niezbędnych środków utrzymania' w kontekście świadczeń z KRUS przyznawanych w drodze wyjątku oraz ocena dochodu na członka rodziny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania świadczeń w drodze wyjątku, gdzie decyzja ma charakter uznaniowy. Interpretacja dochodu na członka rodziny może być różna w zależności od konkretnych okoliczności i orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu emerytur i świadczeń socjalnych, a interpretacja 'niezbędnych środków utrzymania' ma praktyczne znaczenie dla wielu osób.

Czy niski dochód męża wystarczy, by dostać emeryturę rolniczą w drodze wyjątku? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1633/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Stanisław Marek Pietras /przewodniczący/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Asesor WSA, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury rolniczej w drodze wyjątku oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), odmówił przyznania p. H. N. świadczenia w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskodawczyni nigdy nie była objęta ubezpieczeniem społecznym rolników.
W dacie zaprzestania pracy wiek i stan zdrowia ww. umożliwiały podjęcie zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczenie społecznym. Nadto posiada ona dwie osoby zobowiązane do jej utrzymania.
W wyniku rozpoznania wniosku p. H. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes KRUS, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc, że przedstawione przez skarżącą argumenty nie wnoszą nic nowego do sprawy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez p. H. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wyjaśniła, że w czasie jej pracy w gospodarstwie rolnym nie istniał obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Później stan zdrowia skarżącej uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia.
Skarżąca podała również, że jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości netto [...] zł miesięcznie, co stanowi kwotę niewystarczającą na utrzymanie, natomiast syn jest rencistą.
W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżąca nie wykazała, aby po jej stronie wystąpiły zdarzenia losowe, które uzasadniałyby przyznanie emerytury rolniczej w drodze wyjątku. Nadto, zdaniem Prezesa KRUS, zobowiązanym do dostarczenia skarżącej środków utrzymania jest jej mąż.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), Prezes Kasy może przyznać emeryturę, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną rolnikowi lub domownikowi lub członkom rodziny zmarłego rolnika lub domownika, pomimo niespełnienia, wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie, jeżeli zainteresowana osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia.
Z powołanego przepisy wynika, że decyzja w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku, przyznawana przez Prezesa KRUS ma charakter uznaniowy, co oznacza, że rozstrzygniecie w tym zakresie uwarunkowane jest pozytywną oceną organu co do spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek określonych w przepisie.
Podstawowym warunkiem umożliwiającym uzyskanie świadczenia jest brak po stronie wnioskodawcy niezbędnych środków utrzymania, w sytuacji, gdy wiek lub stan zdrowia uniemożliwiają ich uzyskanie.
W niniejszej sprawie skarżąca, niewątpliwie z uwagi chociażby na wiek, nie ma możliwości zapewnienia sobie środków utrzymania, nie znaczy to jednak, że takich środków nie posiada.
Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł miesięcznie.
Nie ulega wątpliwości, że dochody w takiej wysokości nie są wystarczające na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb skarżącej i jej męża. Trzeba jednak zauważyć, że ustawodawca w art. 55 ust. 1 stanowi, że warunkiem przyznania świadczenia o charakterze wyjątkowym jest brak niezbędnych środków utrzymania.
Środki niezbędne, to takie, bez których nie można się obejść, to środki koniecznie potrzebne, nieodzowne.
Biorąc pod uwagę, że w rodzinie skarżącej dochód na jednego członka rodziny wynosi [...] zł, podczas gdy najniższa emerytura w kraju kształtuje się na poziomie 562,58 zł (Dz. Pol. Nr 10, poz. 162), nie można uznać, że skarżąca nie ma niezbędnych środków utrzymania w rozumieniu analizowanego przepisu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI