I OSK 2268/20

I OSK 2268/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Piotr Niczyporuk /sprawozdawca/
Piotr Przybysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Łd 916/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-07-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant: asystent sędziego Marita Gagatek-Jarzyna po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 916/19, w sprawie ze skargi J. G., na decyzję Wojewody Łódzkiego, z dnia 10 października 2019 r. nr GN-III.7581.386.2019.KR, w przedmiocie zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości, oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 916/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. G. na decyzję Wojewody [...] z 10 października 2019 r. nr GN-lll.7581.386.2019.KR w przedmiocie zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 10 października 2019 r. Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej: Skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej (dalej; Starosta) z 13 czerwca 2019 r. orzekającą o:
1. udostępnieniu części nieruchomości położonej w gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...] jako działki nr 269/2 o pow. 2,4862 ha i nr 274/2 o pow. 1,3317 ha dla której w Sądzie Rejonowym w [...], V Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr [...] (dalej: nieruchomość), stanowiącej własność Skarżącej, na okres do 2 dni od daty wejścia na teren w celu wykonanie prac polegających na demontażu linii napowietrznej [...] - zgodnie z mapą stanowiącą integralny załącznik do niniejszej decyzji;
2. zobowiązaniu [...] (dalej: Spółka/Inwestor) do: dokonania inwentaryzacji naniesień znajdujących się na zajmowanej części nieruchomości przed przystąpieniem do robót, zapewnienia właścicielowi dojścia do pozostałej części nieruchomości nie objętej zezwoleniem, zabezpieczenia pozostałej części nieruchomości przed jej zniszczeniem w trakcie trwania robót, sporządzenia protokołu zniszczeń i wynikłych strat po zakończeniu prac w tym dokumentacji fotograficznej, celem ustalenia i wypłacenia odszkodowania za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości, zabezpieczenia sąsiednich nieruchomości przed ich zniszczeniem w trakcie trwania robót, przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po przeprowadzeniu prac, poinformowania Starosty o zakończeniu prac na przedmiotowej nieruchomości.
Jak wynika z uzasadnienia zawiadomieniem z stycznia 2019 r. Starosta na wniosek Spółki, na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm., dalej: "u.g.n.") wszczął postępowanie w sprawie udostępnienia nieruchomości ww. nieruchomości.
Wniosek o udostępnienie nieruchomości celu, umotywowany został złym stanem technicznym linii oraz faktem, ze przebiega ona nad terenami leśnymi i prywatnymi. We wniosku o wszczęcie postępowania pełnomocnik Spółki wyjaśnił, iż 16 sierpnia 2018 r. z związku z nieobecnością pod adresem zameldowania właścicielki nieruchomości, pozostawiono korespondencję dotyczącą porozumienia o udostępnienie działek w celu demontażu urządzeń elektroenergetycznych dla właścicielki nieruchomości u rodziców Skarżącej. Po dwóch tygodniach skontaktowano się ponownie z rodzicami Skarżącej w sprawie porozumienia. Podczas kolejnej próby kontaktu rodzice właścicielki oznajmili, iż córka nie wyraża zgody na podpisanie porozumienia. W związku z powyższym 5 października 2018 r. wysłano korespondencję zawierającą pismo przewodnie, porozumienie w sprawie udostępnienia nieruchomości i pełnomocnictwa. Znajdujące się w aktach sprawy pismo przewodnie wraz z porozumieniem o udostępnienie nieruchomości na demontaż urządzeń elektroenergetycznych i kopia zwrotnego odbioru korespondencji przez Skarżącą 16 października 2018 r. potwierdzają, że wnioskodawca podjął próby w celu uzyskania przywołanej zgody, jednakże nie przyniosły one oczekiwanego rezultatu.
W dniu 14 marca 2019 r. zostało skierowane do właścicielki i pełnomocnika inwestora zawiadomienie Starosty o rozprawie administracyjnej. Pomimo prawidłowego wezwania, które Skarżąca odebrała 26 marca 2019 r., właścicielka nieruchomości 4 kwietnia 2019 r. nie zgłosiła się na rozprawę.
W związku z podtrzymaniem przez pełnomocnika Spółki wniosku o wydanie decyzji w sprawie, Starosta rozstrzygnął o udostępnieniu części przedmiotowej nieruchomości na okres 2 dni od daty wejścia na teren w celu wykonania prac polegających na demontażu linii napowietrznej [...] zgodnie z mapą stanowiącą integralny załącznik do decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 124b u.g.n. spełnione zostały przesłanki udostępnienia nieruchomości, tj. jest konieczność usunięcia z gruntu przewodów w związku z realizacją przez Spółkę projektu przebudowy linii napowietrznej [...] na linię kablową oraz brak zgody właściciela nieruchomości na przedmiotowe udostępnienie.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji - Wojewoda wyjaśnił, że z art. 124b u.g.n. wynika, że jedną z przesłanek udostępnienia nieruchomości jest brak zgody właściciela. W ocenie organu odwoławczego rzeczony warunek wydania decyzji został spełniony. W ocenie organu odwoławczego również usunięcie linii mieści się w dyspozycji przepisu art. 124b u.g.n. W jego treści wyraźnie wskazuje się bowiem o zobowiązaniu właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu usuwania z gruntu ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów służących do przesyłania energii elektrycznej. Ponadto Wojewoda wskazał, że na mapie stanowiącej integralną część decyzji wyraźnie określono zakres zajęcia nieruchomości poprzez określenie pasa technologicznego, który dla działki nr 269/2 wyniósł 72 m², zaś dla działki nr 271/2 – 31 m². Wyznaczono również dwudniowy termin na wykonanie prac. W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego, rozstrzygnięcie uwzględnia również interes strony sprowadzający się do przeprowadzenia prac z jak najmniejszą uciążliwością dla właścicielki nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego wydania decyzji bez podstawy prawnej z uwagi na brak precyzyjnego powołania podstawy prawnej skarżonego rozstrzygnięcia bez wskazania ustępu art. 124b u.g.n., Wojewoda wyjaśnił, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym, tymczasem w rozpatrywanej sprawie taka podstawa do wydania decyzji była. Nie budzi wątpliwości, że stosownie do ust. 2 przywołanego artykułu, decyzja została wydana na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania przedmiotowych czynności, tj. Spółki. W myśl ust. 3, organ I instancji wyznaczył również termin wykonania prac mieszczący się w zakresie określonym w przepisie. W ocenie Wojewody, stosownie do treści art. 124b ust. 2a, decyzji organu I instancji powinien zostać nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Jako że decyzje organu II instancji są ostateczne, a stosownie do treści art. 9 u.g.n., sprawy rozstrzygane w trybie art. 124b u.g.n. wyłączone zostały z kategorii tych, w których wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, a w przypadku wniesienia skargi do sądu wstrzymuje się ich wykonanie, toteż bezcelowe było obecnie rozstrzyganie w tym zakresie.
Odnośnie do zarzutu sprowadzającego się do stwierdzenia, że inwestor powinien wykorzystać instytucje cywilistyczne i za wynagrodzeniem ustanowić na swoją rzecz służebność przesyłu, organ wyjaśnił, że udostępnienie nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n. oraz służebność przesyłu to dwie odrębne instytucje i w sytuacji, gdy wnioskodawca występuje jedynie o udostępnienie nieruchomości w celu usunięcia linii nie można mu w takim postępowaniu czynić skutecznego zarzutu, że nie wystąpił o ustanowienie służebności przesyłu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (dalej: Sąd I instancji) wniosła Skarżąca.
Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 916/19 – Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił wniesioną skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, że Skarżąca nie wyraziła zgody na udostępnienie nieruchomości celem przeprowadzenia planowanych na tej konkretnej nieruchomości przez Inwestora robót – demontażu elementów energetycznej linii napowietrznej. Istota sporu między stronami sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy planowane na działkach Skarżącej i objęte wnioskiem o udostępnienie nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne prace mieszczą się w zakresie czynności wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n. W ocenie organu i Inwestora prace podlegające na demontażu linii napowietrznej uprawniają do uzyskania decyzji w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n., natomiast Skarżąca stoi na stanowisku, że prace, jakie mają być przeprowadzone na części jej nieruchomości wpisują się w proces przebudowy linii energetycznej, a przebudowa nie mieści się w dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n. Analizy wymagały zatem, w ocenie Sądu I instancji, okoliczności, w jakich miało dojść do prowadzenia na nieruchomości Skarżącej spornych robót polegających na usunięciu linii napowietrznej. Ze znajdującego się w aktach sprawy Założenia projektowego nr 67/2016 z kwietnia 2016 r. wynika, że inwestor planuje przebudowę linii napowietrznej [...] na linie kablową. Poza sporem pozostawać musi fakt, że inwestor całość przedsięwzięcia określił mianem przebudowy linii napowietrznej [...], co polegać miało na budowie LKSN od przebudowanej stacji nr 40419 do projektowanego złącza przy stacji 40306 w miejscowości [...] w gminie [...] oraz obejmować demontaż LNSN po wybudowaniu infrastruktury elektroenergetycznej. Dalej Sąd I instancji wskazał, że analiza załączonych do Założeń map wskazuje, że na nieruchomościach Skarżącej nie były planowane żadne prace, w wyniku których miałaby powstać nowa substancja infrastruktury elektroenergetycznej, a jedynie demontaż zbędnych elementów linii dotychczasowej. Na to, że przedmiotem prac miałyby być czynności związane z usuwaniem elementów linii napowietrznej wskazuje propozycja porozumienia w sprawie udostępnienia nieruchomości (par. 1) dołączona do pisma Spółki skierowanego do Skarżącej, jak również treść wniosku z 4 stycznia 2019 r. do Starosty.
Dalej Sąd I instancji wskazał, że ani wykonawca, ani organy obu instancji nie twierdzą, że planowane, objęte wnioskiem prace stanowią remont, zatem nie ma potrzeby odwoływania się w tym zakresie do poglądów judykatury wyrosłych na gruncie art. 124b u.g.n. na bazie licznych spraw, będących następstwem wniosków przedsiębiorstw energetycznych. Z Założeń projektowych wynika, że inwestor podjął się przebudowy infrastruktury, służącej do przesyłania energii elektrycznej na określonym obszarze. Jednak możliwość zastosowania przepisu art. 124b u.g.n. należy, w ocenie Sądu I instancji, odnosić do nieruchomości, której dotyczy wniosek. Należy więc ocenić, czy prace wykonane na te konkretnej nieruchomości zaliczają się do jednej z kategorii, o których mowa w tym przepisie. I o ile w okolicznościach rozpoznawanej sprawy na nieruchomościach Skarżącej nie miały być wykonane czynności związane z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, to jednak nieruchomość ta miała być udostępniona w celu demontażu linii napowietrznej, a art. 124b ust. 1 u.g.n. wiąże prawo żądania udostępnienia nieruchomości również z celem w postaci usuwania z gruntu ciągów drenażowych, przewodów, urządzeń i obiektów.
W ocenie Sądu I instancji, należało uznać w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że celem udostępnienia części nieruchomości Skarżącej było usunięcie urządzeń i obiektów, co usprawiedliwiało wydanie decyzji w oparciu o art. 124b u.g.n.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, dalej: "p.u.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia skargi w granicach danej sprawy polegający na braku zbadania przez Sąd I instancji legalności wydanej decyzji, skutkujące niezasadnym zaniechaniem wyeliminowania naruszenia prawa w zakresie sprowadzającym się do błędnego zaaprobowania przez Sąd I instancji, że w sprawie objętej skargą nie zachodziły uchybienia wymienione w art. 7 i 77 k.p.a., w zakresie braku wszechstronnej podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, co do zakresu prac związanych z przedmiotową linią energetyczną, który dotyczył nie tylko demontażu linii (pierwszy element) ale również montażu kabla energetycznego w ziemi (drugi element) (czyli obejmował przebudowę linii, bo inaczej nie byłoby prądu);
b) art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z powołanymi poniżej przepisami k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów proceduralnych w toku prowadzonego postępowania, tj.:
- art. 7 i 77 k.p.a. polegające na niesłusznym zaakceptowaniu przez Sąd I instancji zaniechań organów w dążeniu do dokładnego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego celem należytego ustalenia i udowodnienia po pierwsze zakresu robót objętych zawiadomieniem z 29 stycznia 2019 r., które wpłynęło do Starosty, a które dotyczyło nie tylko demontażu linii napowietrznej ale również montażu kabla energetycznego, a więc przebudowy linii elektrycznej co swym zakresem przedmiotowym wykracza poza granicę dyspozycji art. 124b u.g.n.;
c) art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowanie w sytuacji kiedy na podstawie akt sprawy (art. 133 §1 p.p.s.a.) oraz w granicach danej sprawy (art. 134 p.p.s.a.) skarga winna zostać uwzględniona z uwagi na wskazywane w skardze uchybienia popełnione przez organ, bowiem nie można uznać orzeczenia Sądu I instancji za zgodne z prawem, gdyż nie uwzględnia ono uchybień procesowych popełnionych w postępowaniu administracyjnym, a naruszenia te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy w wyniku obrazy przepisów prawa procesowego, w ocenie strony Skarżącej, mogło nastąpić:
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 124b ust 1 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą w efekcie do niewłaściwego zastosowania w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie chodziło nie tylko o demontaż linii napowietrznej, ale również o montaż kabla energetycznego w ziemi (a więc o przebudowę, które nie mieści się w granicach dyspozycji tej normy prawa materialnego).
Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sporu zaistniałego w sprawie.
Starosta decyzją z 13 czerwca 2019 r., działając na podstawie art. 124b u.g.n., po rozpoznaniu wniosku Inwestora orzekł o: 1) udostępnieniu części nieruchomości położonej w gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...] jako działki nr 269/2 o pow. 2,4862 ha i nr 274/2 o pow. 1,3317 ha dla której w Sądzie Rejonowym w [...], V Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr [...] (dalej: nieruchomość), stanowiącej własność Skarżącej, na okres do 2 dni od daty wejścia na teren w celu wykonanie prac polegających na demontażu linii napowietrznej [...] - zgodnie z mapą stanowiącą integralny załącznik do niniejszej decyzji; 2) zobowiązaniu Inwestora do: dokonania inwentaryzacji naniesień znajdujących się na zajmowanej części nieruchomości przed przystąpieniem do robót, zapewnienia właścicielowi dojścia do pozostałej części nieruchomości nie objętej zezwoleniem, zabezpieczenia pozostałej części nieruchomości przed jej zniszczeniem w trakcie trwania robót, sporządzenia protokołu zniszczeń i wynikłych strat po zakończeniu prac w tym dokumentacji fotograficznej, celem ustalenia i wypłacenia odszkodowania za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości, zabezpieczenia sąsiednich nieruchomości przed ich zniszczeniem w trakcie trwania robót, przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po przeprowadzeniu prac, poinformowania Starosty o zakończeniu prac na przedmiotowej nieruchomości. Na skutek odwołania Skarżącej Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty.
Sąd I instancji oddalając skargę, uznał, że celem udostępnienia części nieruchomości Skarżącej było usunięcie z nich urządzeń i obiektów, a konkretnie istniejącej od lat 50 linii napowietrznej [...] wraz ze słupem SN. Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, powyższe usprawiedliwiało wydanie w sprawie decyzji w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n. Wbrew, bowiem twierdzeniom Skarżącej (która uważa, ze ww. podstawa prawna nie mogła być podstawą do uzyskania przez Inwestora ww. decyzji), o ile z wniosku Inwestora bezspornie wynika, że całość przedsięwzięcia dotyczy przebudowy napowietrznej linii energetycznej, to konkretnie w odniesieniu do działek Skarżącej o nr 269/2 i o nr 274/2 - nie można mówić o przebudowie, a o demontażu istniejącej linii napowietrznej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji zaakceptowanie wadliwych w jej ocenie ustaleń faktycznych poczynionych przez organy. W jej ocenie ani organy ani Sąd nie przeanalizowały właściwie charakteru planowanej inwestycji, w następstwie czego doszło do zastosowania art. 124b u.g.n.
W przypadku postawienia zarówno zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego w pierwszej kolejności Sąd kasacyjny odnosi się do zarzutów o charakterze procesowym. W niniejszej sprawie należało rozważyć w pierwszej kolejności zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego bowiem zarzut naruszenia przepisów postępowania stanowi procesową konsekwencję zakwestionowanej wykładni przepisów prawa materialnego, a zatem procesowe odzwierciedlenie koncepcji materialnej przedstawionej w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że organy obu instancji, a następnie Sąd I instancji prawidłowo uznali, iż planowane przedsięwzięcie mieści się w zakresie zastosowania art. 124b u.g.n., co czyni niezasadnym zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Wobec tego warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 831-832, nb 4 do art. 124b). Przesłanka braku zgody właścicielki ww. działek została bezspornie spełniona.
Przechodząc dalej, zaważyć należy, na co zresztą słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że z założenia projektowego nr 67/2016 z kwietnia 2016 r., a w szczególności z załączonej do niego mapy, wynika że na nieruchomościach Skarżącej nie były planowane żadne prace, na skutek których miałby powstać nowa infrastruktura elektroenergetyczna. Z ww. założenia wynika jedynie, że całość przedsięwzięcia polegającego na przebudowie ww. linii energetycznej spowodowuje, że ta znajdująca się obecnie na nieruchomościach Skarżącej stanie się zbędna, w związku z czym Inwestor chce ją zdemontować. Na powyższe wskazuje również znajdująca się w aktach administracyjnych propozycja porozumienia w sprawie udostępnienia nieruchomości, którą Inwestor wystosował do Skarżącej. Potwierdzeniem powyższego jest również treść wniosku Inwestora z 4 stycznia 2019 r., skierowanego do Starosty. Wobec powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie organy orzekające w sprawie, a za nim Sąd I instancji oceniły, że charakter ww. inwestycji daje podstawy do zastosowanie w sprawie art. 124b u.g.n., który należy odnosić do nieruchomości, której dotyczy wniosek. Zasadnie zatem organy orzekające w sprawie uznały, a następnie Sąd I instancji ocenił, że prace wykonane na tych konkretnych nieruchomościach zaliczają się do jednej z kategorii, o których mowa w tym przepisie. Zauważyć, bowiem należy, że o ile w okolicznościach rozpoznawanej sprawy na nieruchomościach Skarżącej nie miały być wykonane czynności związane z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, to jednak nieruchomość ta miała być udostępniona w celu demontażu linii napowietrznej, a art. 124b ust. 1 u.g.n. wiąże prawo żądania udostępnienia nieruchomości również z celem w postaci usuwania z gruntu ciągów drenażowych, przewodów, urządzeń i obiektów. Jednocześnie zauważyć należy (na co wskazuje Skarżąca w skardze kasacyjnej), że żaden dokument znajdujący się w aktach sprawy nie potwierdza jej twierdzeń, że na jej działkach po demontażu istniejącej linii energetycznej poprowadzony będzie kabel energetyczny w ziemi. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika natomiast, że tego typu zmiana z linii napowietrzenie na kabel w ziemi dotyczyć będzie innych nieruchomości, niż te należące do Skarżącej.
W związku z powyższym za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 124b ust. 1 u.g.n.
W związku z powyższym za niezasadne uznać należy również zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej), tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., a także art. 145 § 1 lit c. p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a.
Sąd I instancji nie naruszył art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Do naruszenia tych przepisów może dojść, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Gdyby nawet sąd naruszył przy rozstrzygnięciu sprawy prawo materialne czy procesowe to nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z art. 1 p.u.s.a. zakresowi kontroli działalności administracji publicznej.
Ponadto Sąd I instancji nie wykroczył poza zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne, oddalając zaś skargę nie naruszył kryteriów sprawowanej kontroli. Art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na przepisie art. 134 § 1 p.p.s.a., w skardze kasacyjnej należy wykazać, że Sąd I instancji, rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo też, że w okolicznościach tej sprawy sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1560/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można jednak kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (zob. wyrok NSA z dnia 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości oceny materiału dowodowego (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I GSK 264/09, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), ani też zastosowania czy też wykładni przepisów prawa materialnego, a do tego właśnie zmierza podniesiony przez skarżącą Spółkę zarzut skargi kasacyjnej. Z kolei, przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Istotą przepisu art. 135 p.p.s.a. jest powiązanie obowiązku sądu orzekania "w głąb sprawy" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia a zatem przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Przepis ten dotyczy przy tym jedynie orzeczeń uwzględniających skargę (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Lexis Nexis, Wydanie 3, Warszawa 2008, s. 336-337). Dopiero więc stwierdzenie przez sąd administracyjny podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji daje mu przewidzianą w art. 135 p.p.s.a. możliwość, co oznacza, że przepis ten nie znajduje zastosowania w przypadku oddalenia skargi (zob. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1763/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, w ramach zarzutu dotyczącego naruszenia art. 135 p.p.s.a., w przypadku oddalenia skargi przez sąd I instancji nie można skutecznie kwestionować przeprowadzonej przez ten sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I OSK 500/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten jest podstawą do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą o charakterze kwalifikowanym, skutkującą nieważnością. W rozpoznawanej sprawie, taka sytuacja nie występuje. Skarżąca również nie wywiązała się z obowiązku uzasadnienia zarzutu naruszenia tego przepisu. Zaniechała bowiem podania przyczyn, dla których uważa wyrok w tym zakresie za wadliwy. W szczególności zrezygnowała z wykazania kwalifikowanych uchybień zaskarżonej decyzji, które w jej ocenie zignorowano na etapie postępowania przed Sądem I instancji.
Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, materiał dowodowy sprawy został zebrany i rozpatrzony zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Jak już opisano powyżej organy w sposób prawidłowy zinterpretowały art. 124b ust. 1 u.g.n. i w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie uznały, że wystąpiła podstawa do jego zastosowania. W związku z powyższym Sąd I instancji prawidłowo zastosował również art. 151 p.p.s.a., gdyż w niniejszej sprawie z przyczyn wskazanych powyżej nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Brak jest też podstaw do przypisania zaskarżonemu wyrokowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, uzasadnienie wyroku zaskarżonego w niniejszej sprawie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wskazując jako podstawę prawną wyroku przepis art. 151 p.p.s.a. wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego sprawy, w tym wypowiedział się odnośnie zarzutów i argumentów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesiono się również do prezentowanej przez stronę, w ocenie Sądu I instancji, błędnej interpretacji przepisu art. 124b u.g.n.
Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiada dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez Skarżącą nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym. Zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się w zasadzie do polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji, co do zastosowania art. 124b u.g.n. w okolicznościach badanej sprawy. Polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może jednak uzasadniać zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.
Podsumowując, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i oddalił skargę.
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.