I OSK 2254/23

I OSK 2254/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Piotr Niczyporuk /przewodniczący/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Łd 35/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-06-16
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w  części i skargę w tym zakresie oddalono
Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 188 w zw .z art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 31 stycznia 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Łd 35/23 w sprawie ze skargi I. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku węglowego 1. uchyla pkt 1., 2. i 4. zaskarżonego wyroku i oddala skargę w tym zakresie; 2. odstępuje od zasądzenia od I. K. na rzecz Prezydenta Miasta Ł. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 czerwca 2023 r., II SAB/Łd 35/23 w sprawie ze skargi I. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku węglowego, zobowiązał Prezydenta Miasta Ł. do rozpatrzenia wniosku I. K. z dnia [...] listopada 2022 r. o przyznanie dodatku węglowego, w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia organowi akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt 1.); stwierdził, że bezczynność Prezydenta Miasta Ł. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2.), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3.), rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego (pkt 4.).
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
I. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku węglowego. Wniosła o stwierdzenie bezczynności organu w rozpoznaniu powyższego wniosku; stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku węglowego; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 500 z oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że 30 listopada 2022 r., za pośrednictwem Poczty Polskiej I. K. złożyła do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wniosek o przyznanie dodatku węglowego, bowiem zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U.2023.141 ze zm.), dalej jako "u.d.w.", posiada uprawnienia do uzyskania takiego dodatku. Wniosek ten fizycznie wpłynął do organu 2 grudnia 2022 r. Z tego względu organ I instancji pozostawił go bez rozpoznania, jako złożony po terminie wskazanym w ustawie, tj. po 30 listopada 2022 r. W związku z powyższym I. K. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. ponaglenie na przewlekłość Prezydenta Miasta Ł. Postanowieniem z dnia 7 marca 2023 r. Kolegium stwierdziło bezzasadność ponaglenia wskazując, iż wnioski o dodatek węglowy składa się w terminie do 30 listopada 2022 r., a złożone po tym dniu pozostawia się bez rozpoznania. Dla zachowania terminu decyduje data wpływu wniosku do organu administracyjnego. Zdaniem skarżącej zastosowanie w sprawie winien znaleźć art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej, a nie data wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ł. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie bezczynność. Organ w sposób prawidłowy prowadził postępowanie, gdyż w dniu 2 grudnia 2022 r. do organu wpłynął wniosek I. K. o wypłatę dodatku węglowego, który został nadany w placówce pocztowej 30 listopada 2022 r. Zgodnie z art. 2 ust. 9 u.d.w. wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., zaś art. 2 ust. 10 u.d.w. wprost wskazuje, iż wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania. Z uwagi na to, że wniosek skarżącej wpłynął do organu 2 grudnia 2022 r., zgodnie z art. 2 ust. 9 i ust. 10 u.d.w. organ pozostawił go bez rozpoznania, o czym powiadomił wnioskodawczynię pismem z dnia 3 stycznia 2023 r. W ocenie organu skarga jest całkowicie bezzasadna, bowiem organ w sposób prawidłowy uznał, że wniosek o przyznanie dodatku węglowego został złożony po terminie wskazanym w u.d.p., a o dacie jego złożenia nie decyduje data nadania wniosku w placówce pocztowej lecz data wpływu do organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2023 r. potwierdził co do zasady słuszność skargi. Wskazał, że przyjęcie przez organ, iż wniosek skarżącej został złożony po upływie ustawowego terminu nie było prawidłowe. Organ ma co prawda rację twierdząc, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony – zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, jednakże nie uwzględnił tego, że w przepisie art. 2 ust. 9 u.d.w. nie uzależniono przyznania dodatku węglowego od wszczęcia postępowania administracyjnego, a jedynie od złożenia stosownego wniosku w tym przedmiocie we wskazanym w ustawie terminie. W konsekwencji nie można utożsamiać złożenia podania z jego wpływem od organu, albowiem są to dwa odrębne zdarzenia, które niekiedy nie następują w tym samym momencie. Sąd I instancji podkreślił, że – co do zasady – terminy prawa materialnego nie podlegają reżimowi k.p.a., jednak niekiedy znajduje do nich zastosowanie art. 57 k.p.a. Określa on bowiem sposób obliczania nie tylko terminów prawa procesowego, ale również i terminów prawa materialnego, czego przykładem są terminy uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 146 § 1 k.p.a.), czy też terminy stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 2 k.p.a.). Wyjaśnił, że stanowisko potwierdzające możliwość stosowania art. 57 k.p.a. do terminów prawa materialnego zostało wyrażone także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2016 r., I OSK 1999/14. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji – użyty w art. 2 ust. 9 u.d.w. termin "składa się" nie może być utożsamiany z terminem wpływu wniosku do organu. Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było uzależnienie pozytywnego rozpoznania wniosku o wypłatę dodatku węglowego od daty wpływu wniosku do organu, to dałby temu wprost wyraz w przepisach u.d.w. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd I instancji stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku strony z 30 listopada 2022 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezydent Miasta Ł., zaskarżając wyrok w pkt 1, 2 i "3" oraz zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.:
1) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 ze zm.), dalej jako "p.u.s.a.", przez niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, która nie przystaje do stanu faktycznego sprawy przy jednoczesnym pominięciu norm prawa materialnego i dokonaniu jego wadliwej wykładni;
2) art. 2 ust. 9 w związku z ust. 10, ust. 13 i art. 3 ust. 3 u.d.w. oraz w związku z art. 61 § 3 i art. 63 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wniosek o wypłatę dodatku węglowego nie jest żądaniem wszczynającym postępowanie administracyjne lecz wszczyna odrębne "postępowanie" o wypłatę dodatku węglowego, które jest uzależnione od złożenia wniosku o tą wypłatę, wszczęcie postępowania ma miejsce w innym nieznanym momencie, co nie znajduje żadnego uzasadnienia, ponieważ wniosek o wypłatę dodatku węglowego jest wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne, które kończy się albo czynnością materialno-techniczną w postaci wypłaty dodatku albo wydaniem decyzji o odmowie przyznania (wypłaty) dodatku lub umorzeniem postępowania, zaś złożenie takiego wniosku to dzień doręczenia organowi żądania;
3. art. 2 ust. 9 i ust. 10 u.d.w. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że złożenie wniosku o wypłatę dodatku węglowego ma miejsce z chwilą nadania w polskiej placówce pocztowej, podczas gdy złożenie wniosku to dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, co wynika z założenia o spójności systemu prawa polskiego;
4) art. 2 ust. 9 u.d.w. w związku z art. 57 § 5 k.p.a. przez błędną wykładnią i przyjęcie, że do terminu prawa materialnego ma zastosowanie norma odnosząca się do terminów procesowych
II. przepisów postępowania, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 2 ust. 9, ust. 10, ust. 13 i art. 3 ust. 3 u.d.w. oraz art. 61 § 3 i art. 63 § 1 k.p.a., ponieważ w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca naruszenie norm prawa materialnego jak i procesowego, a tym samym nie ma miejsca bezczynność Prezydenta Miasta Ł., a zatem prawidłowo pozostawiono wniosek strony skarżącej bez rozpoznania, z uwagi na to, że nie został złożony w terminie ustawowym, a tym samym potencjalne uprawnienie do przyznania tego dodatku wygasło;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przedstawienie oceny prawnej, która jest niespójna, wewnętrznie sprzeczna, nielogiczna i to w dodatku z lukami, dokonana przy pominięciu obowiązujących norm prawnych, w tym sytemu prawnego tworzącego spójną całość, brak konsekwencji w rozważaniach, powołanie orzecznictwa nieadekwatnego do stanu sprawy;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez:
a) przyjęcie wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że "strona skarżąca zachowała termin do złożenia wniosku o przyznanie dodatku węglowego wysyłając wniosek za pośrednictwem operatora wyznaczonego w dniu 30.11.2022 r.";
b) schematyzm uzasadnienia i zastąpienie w uzasadnieniu własnego stanowiska sądu ogólnikową aprobatą stanowiska strony skarżącej w zakresie stwierdzonego przez Sąd uchybienia i uznania bezczynności organu;
c) wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia, w którym sąd z jednej strony wskazuje, że "w konsekwencji wniosek o wypłatę dodatku węglowego, tak jak każde podanie skierowane do organu administracji publicznej, zawierające żądanie wydania określonej decyzji, wszczyna postępowanie administracyjne i podlega właściwym w tym zakresie regulacjom prawnym zawartym w kodeksie postępowania administracyjnego" co wskazuje zdaniem składającego skargę kasacyjną, na zasadność zastosowania art. 61 § 3 k.p.a., z drugiej strony następnie Sąd wskazuje na to, że w przedmiotowej sprawie "znajdą zastosowanie przepisy art. 57 k.p.a. dotyczące tak obliczania terminów, jak i sposobów ich zachowania w szczególnych przypadkach".
d) niejasność uzasadnienia co do wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia i dalszego postępowania w sprawie przez wskazanie, że "zdaniem sądu w przypadku wniosku o wypłatę dodatku węglowego możliwe jest skorzystanie z istniejącej w procedurze administracyjnej instytucji określonej w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.", zdaniem skarżącego użycie określenia "możliwe" nie wyklucza możliwości skorzystania w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy z art. art. 61 § 3 k.p.a. Powyższe czyni uzasadnienie orzeczenia niejasnym i niezrozumiałym.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Prezydent Miasta Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części określonej w pkt. 1, 2 i 4 i oddalenie skargi, a w razie uznania, że powyższy wniosek nie jest zasadny, o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt. 1, 2 i 4, i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Ocenę zasadności skargi kasacyjnej należy poprzedzić skonstatowaniem rozdźwięku między zakresem zaskarżenia wskazanym w petitum skargi kasacyjnej, gdzie wskazano na pkt 1., 2. i 3. zaskarżonego wyroku, a wnioskami skargi kasacyjnej, gdzie wniesiono o uchylenie pkt 1., 2., i 4. zaskarżonego wyroku. Wypada przypomnieć, iż w pkt 3. wydanego wyroku Sąd I instancji orzekł o oddaleniu s.k. w pozostałym zakresie, zaś w pkt 4. rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego, obciążając organ obowiązkiem ich zwrotu skarżącej. Z treści skargi kasacyjnej, w tym samych zarzutów i ich uzasadnienia, wynika wyraźnie, że zaskarżeniem objęty został pkt 4 wyroku, nie zaś pkt. 3, który jest oczywiście rozstrzygnięciem korzystnym dla organu, oddalając skargę w pozostałym zakresie. W takiej sytuacji wypada uznać, iż w części wstępnej skargi kasacyjnej, przy określaniu zakresu częściowego zaskarżenia wyroku Sądu I instancji, doszło do oczywistej omyłki pisarskiej i nieprawidłowego wpisania cyfry "3.", zamiast "4." Powyższe uwagi nakazują uznać, iż oceniana skarga kasacyjna zaskarża wyrok Sądu I instancji w zakresie pkt 1., 2., i 4.
Kontrowersja powstała w badanej sprawie tyczy określenia sposobu zakończenia biegu terminu prawa materialnego, w szczególności, czy zachowanie tego rodzaju terminu następuje na warunkach określonych art. 57 § 5 k.p.a. Zajęcie stanowiska w powyższej kwestii przekłada się na ocenę prawidłowości poglądu wyrażonego przez organ I instancji, wskazującego na wniesienie podania przez stronę z przekroczeniem zakreślonego przez prawo terminu, co skutkowało jego pozostawieniem bez rozpoznania. Ocena poprawności tej czynności organu administracji determinować będzie z kolei ocenę zasadności skargi zarzucającej organowi bezczynność.
Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca w dniu 30 listopada 2022 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U.2022.896 ze zm.). Operator pocztowy przekazał ów wniosek do adresata. Wniosek ten wpłynął do właściwego organu I instancji w dniu 2 grudnia 2022 r. Przepisy art. 2 ust. 9 i 10 u.d.w. stanowią, że wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., zaś wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania. W badanej sprawie nie ma kontrowersji co do tego, że termin wskazany w art. 2 ust. 9 u.d.w. jest terminem prawa materialnego, a więc terminem zakreślającym okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego (vide: B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2012, s. 276). Jakkolwiek art. 2 ust. 10 u.d.w. stanowi, iż skutkiem złożenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego po dniu 30 listopada 2022 r. jest jego pozostawienie bez rozpoznania, a więc konsekwencja procesowa, a nie materialna, którą byłoby m.in. wygaśniecie uprawnienia, to nie ulega wątpliwości, iż złożenie wniosku po przekroczeniu ww. terminu powoduje brak możliwości ukształtowania w toku postępowania administracyjnego prawa do dodatku węglowego, a więc skutek materialny. W takiej sytuacji należy potwierdzić poprawność konkluzji zaprezentowanej w dotychczasowym postępowaniu co do materialnego charakteru terminu określonego w art. 2 ust. 9 u.d.w.
Wypada także zauważyć, iż generalnie przyjmuje się w nauce prawa, że terminem procesowym jest "okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania" (vide: B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2012, s. 277). O ile zatem uchybienie terminowi prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków ze sfery prawa materialnego i niemożność ich potwierdzenia decyzją organu administracji, o tyle uchybienie terminowi prawa procesowego skutkuje najczęściej bezskutecznością czynności, dla której ustanowiony został termin.
W takiej sytuacji określenia wymaga wzajemna relacja pomiędzy przepisem art. 57 § 5 k.p.a., który reguluje sposób obliczania terminów, a art. 61 § 3 k.p.a., w którym ustawodawca sprecyzował, że datą wszczęcia postępowania na wniosek strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W nauce prawa nie ulega wątpliwości, iż przepis art. 61 § 3 k.p.a. winien być rozumiany w ten sposób, że dniem wszczęcia postępowania administracyjnego jest dzień doręczenia żądania organowi, a zatem dzień faktycznego wpływu podania zawierającego żądanie do kancelarii właściwego organu (vide: B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2012, s. 292; A.Matan [w:] G.Łaszczyca, C.Martysz, A.Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010, s. 514; J.Wegner [w:] Z.Kmieciak, W.Chróścielewski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 383). Jeżeli zatem termin zakreślony w art. 2 ust. 9 u.d.w. jest terminem, którego zachowanie umożliwia ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego, to jego zachowanie nastąpi wyłącznie wtedy gdy podanie o ustalenie prawa do dodatku węglowego dotrze do właściwego organu do dnia zakreślonego w tym przepisie, co na gruncie art. 61 § 3 k.p.a. oznaczać będzie wszczęcie postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Taka sytuacja nie miała miejsca w badanej sprawie, bowiem podanie dotarło do organy właściwego w dniu 2 grudnia 2022 r., a zatem z przekroczeniem terminu 30 listopada 2022 r.
Dla zachowania terminu prawa materialnego, do którego nawiązuje art. 61 § 3 k.p.a. nie mają zastosowania regulacje prawne art. 57 § 5 k.p.a. Regulacja ta ma bowiem charakter wyłącznie procesowy i odnosi się terminów wynikających z przepisów k.p.a. Jakkolwiek terminy te mają zróżnicowany charakter, odnosząc się do czynności procesowych organu administracji, stron i uczestników postępowania, to ich cechą wspólną jest to, że generalnie aktualizują się już w toku postępowania administracyjnego. Termin wynikający z art. 2 ust. 9 u.d.w. nie jest natomiast terminem uregulowanym w przepisach k.p.a. Natomiast przewidziana art. 3 ust. 3 u.d.w. możliwość stosowania przepisów k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w przepisach u.d.w. nie zmienia wynikającej z art. 61 § 3 k.p.a. zasady wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony, podobnie jak i nie podważa charakteru terminu prawa materialnego oraz skutków jego niezachowania.
Trafnie zatem zostały postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia ‘art. 2 ust. 9 i 10 w związku z art. 3 ust. 3 u.d.w., a także w związku z art. 57 § 5 i art. 63 § 1 i 3 k.p.a. przez ich błędną wykładnię. W okolicznościach badanej sprawy doszło zatem do złożenia w organie I instancji wniosku o przyznanie prawa do dodatku węglowego z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 2 ust. 9 u.g.n. Skutek przekroczenia tegoż terminu przewiduje art. 2 ust. 10 u.d.w. Tym samym organ I instancji informując wnioskodawczynię o pozostawieniu jej podania bez rozpoznania, działał na podstawie i w granicach prawa, kończąc ww. czynnością materialno-techniczną postępowanie inicjowane podaniem złożonym w organie w dniu 2 grudnia 2022 r. Tym samym, pozostawiając podania bez rozpoznania organ załatwił sprawę w sposób odpowiadający prawu, a w konsekwencji nie był bezczynny w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Tak więc przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uprawniający sąd administracyjny do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, wobec stwierdzonej bezczynności organu, nie mógł stanowić podstawy wyrokowania w niniejszej sprawie. Trafnie zatem skarga kasacyjna wskazuje, iż Sąd I instancji błędnie interpretując art. 2 ust. 9 i 10 w związku z art. 3 ust. 3 u.d.w., a także w związku z art. 57 § 5 i art. 63 § 1 i 3 k.p.a. w sposób nieprawidłowy zastosował przepis wynikowy – art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Nie można natomiast zarzucić Sądowi I instancji błędnej wykładni art. 2 ust. 13 u.d.w., skoro w motywach zaskarżonego wyroku wykładnia tegoż przepisu nie była dokonywana, a przepis ten stanowi, iż wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Tym samym jego treść nie odnosi się do daty wszczęcia postępowania na wniosek strony, a jedynie formy w jakiej wniosek może zostać wniesiony.
Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia owego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można zatem mówić w przypadku gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera jednego z ww. elementów. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów tego rodzaju. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się dodatkowo, że wadliwość uzasadnienia wyroku podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis 2011 r., uwaga 7 do art. 141; uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011 r., I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017 r., I OSK 2693/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W skardze kasacyjnej również nie wskazano na tego rodzaju wadliwość. Natomiast wady argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku, w tym chociażby niespójność, wewnętrzna sprzeczność lub nielogiczność przedstawionych przez sąd I instancji motywów, nie stanowią naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Tego rodzaju wadliwość pozostaje skutkiem błędnej wykładni lub nieprawidłowego zastosowania określonych przepisów prawa, które autor kasacji, będący profesjonalistą, winien przytoczyć w podstawach kasacyjnych. W badanej sprawie takie zarzuty tyczące błędnej wykładni art. 2 ust. 9 i 10 w związku z art. 3 ust. 3 u.d.w. oraz art. 57 § 5 i art. 63 § 1 i 3 k.p.a. a także niewłaściwego zastosowania art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zostały postawione w kasacji i okazały się zasadne.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Ugruntowane jest zapatrywanie, że powyższe przepisy stanowią o funkcji sądów administracyjnych, oraz określają kryterium sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Regulacje te nie mają charakteru procesowego ale ustrojowy. Sąd administracyjny może naruszyć powyższe przepisy gdy oceni działalność inną niż administracji publicznej albo oceniając działalność administracji publicznej przyjmie inne niż legalność (zgodność z prawem) kryterium kontroli. W skardze kasacyjnej brak jest natomiast zarzutów wskazujących na to, że Sąd I instancji naruszył ww. przepisy w sposób odpowiadający ich dyspozycjom. Wypada także zauważyć, iż kwestia tego, czy dokonana przez sąd administracyjny ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiana z naruszeniem powyższych przepisów (vide: R.Hauser, A.Kabat, Właściwość sądów administracyjnych, RPEiS 2004/2/25; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., I OSK 345/2010; wyrok NSA z dnia 8 października 2015 r., II GSK 2991/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił pkt 1. 2. i 4. zaskarżonego wyroku, a uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę orzekając o jej oddaleniu w tym zakresie jako bezzasadnej (art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od uwzględnienia żądania skargi kasacyjnej w tym zakresie z uwagi na charakter sprawy i status materialny skarżącej.