I SA/WA 142/21

I SA/Wa 142/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi A. G. i A. G. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 listopada 2020 r. nr DO.1.7614.322.2020.AG w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
A. G. i A. G. (dalej, jako: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 listopada 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Wojewoda Podlaski, działając na art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia 8 stycznia 2020 r. znak WG-III.7533.2.228.2019.PL, stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa, przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0022 ha, obręb [...] [...], gm. [...], zajętej pod drogę powiatową nr [...].
Od powyższej decyzji, pismem z dnia 22 stycznia 2020 r., odwołali się A. G. i A. G., podnosząc kwestię związaną z władztwem publicznoprawnym.
Zaskarżoną decyzją Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r., spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
1. nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,
2. nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,
3. nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.
Jak podał organ, w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. W dniu 31 grudnia 1998 r. jak i obecnie współwłaścicielami działki nr [...], wydzielonej z działki nr [...], byli A. G. i A. G., na podstawie umowy sprzedaży z dnia 6 maja 1986 r. Rep. A nr [...] (por. treść księgi wieczystej nr [...]).
W dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną nr [...] o przebiegu: [...]-[...], co ustalono na podstawie:
1. rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. Nr 151);
2. art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.), ww. droga [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową;
3. uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia 18 marca 2003 r. w sprawie nadania numerów dla dróg powiatowych na terenie województwa podlaskiego (Dz. U. Woj. Podlaskiego nr 137, poz. 2937) droga powiatowa nr [...] otrzymała nr [...];
4. mapy z projektem podziału nieruchomości, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 listopada 2019 r. pod nr [...], na której geodeta uprawniony – S. J. przedstawił granice pasa drogowego zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. Powyższy dokument potwierdza, że działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]), zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r., znajdowała się w pasie drogowym drogi publicznej.
W dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczą :
1. oświadczenie E. K. z dnia 11 grudnia 2015 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania wynikające z art. 233 k.k. Z ww. oświadczenia wynika, iż E. K. był zatrudniony w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w [...], Zarządzie Dróg w [...] na stanowisku - starszego dróżnika od 1985 r. do chwili obecnej (Zarząd Dróg Powiatowych w [...]). Zgodnie z oświadczeniem droga powiatowa nr [...] (nr [...]) [...] (ul. [...]) – [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. była we władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w [...], Zarządu dróg jak droga wojewódzka. Posiadała nawierzchnię bitumiczną oraz brukowcową. W okresie władania ww. starszy dróżnik wykonywał roboty drogowe w zakresie bieżącego utrzymania tj.: uzupełnienie ubytków nawierzchni, profilowanie nawierzchni drogi, wycinanie drzew z pasów drogowych zagrażających, a w szczególności w miejscach niebezpiecznych tj. skrzyżowania dróg, sadzenie drzew, remonty cząstkowe nawierzchni bitumicznej, wymiana i ustawienie w miejscach zniszczonych lub w miejscach nieczytelnych pionowych znaków drogowych różnych kategorii, wykaszanie traw i chwastów z poboczy drogi i odśnieżanie drogi;
2. wykaz stanu drogi nr [...] relacji [...-[...], z którego wynika, że na drodze w latach 1988 - 1998 dokonywano okresowych przeglądów ww. drogi oraz wykonywano liniowe roboty nawierzchniowe;
3. karta przeglądu bieżącego obiektów znajdujących się na drodze nr [...] z dnia 30 kwietnia 1998 r.;
4. pismo Rejonu Dróg Publicznych w [...] z dnia 16 grudnia 1998 r. o przyjęciu do odśnieżania drogi [...]-[...];
5. zestawienie ilości robót niekosztorysowanych z 2 kwietnia 1991 r. dotyczące profilowania nawierzchni żwirowej równiarką obejmujący m.in. drogę [...]-[...];
6. kosztorys na budowę drogi [...]-[...];
7. protokół nr [...] odbioru końcowego robót wykonanych w asortymencie modernizacji działki nr [...] z dnia 8 października 1998 r.;
8. protokół zdawczo - odbiorczy spisany w dniu 29 stycznia 1999 r. w [...], na podstawie którego przekazano Zarządowi Powiatu w [...] m.in. przedmiotową drogę powiatową. Podstawą prawną powyższego protokołu było rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. Nr 156, poz. 1027).
Czynności związane z utrzymaniem danego ciągu komunikacyjnego zarządca drogi ma obowiązek wykonywać nie tylko w stosunku do samej jezdni lecz w stosunku do całej drogi (zgodnie z jej ustawową definicją), a więc wydzielonego pasa terenu, przeznaczonego do ruchu i postoju pojazdów oraz ruchu pieszych, w ramach którego umieszczone mogą być np. chodniki, drzewa i krzewy, pobocza, rowy, obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt. I SA/Wa 914/11, publ. CBOSA).
Reasumując organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie zostało wykazane, że działka nr [...] znajdowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu publicznoprawnym. Podkreślić należy, że dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, by jednostka samorządu terytorialnego wykonywała faktyczne władztwo, a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący i wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja zawiera nieprawdziwe fakty np. oświadczenie pana E. K. (nie było zarośli i rowu) lub stwierdzenie o istnieniu współwłasności w roku 1998, a nawet o umowie sprzedaży (to akt notarialny) z dnia 6 maja tegoż roku. Działka geodezyjna nr. [....] obręb 009 [...] nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. pasa drogowego. Powiat [...] nie wykonywał władztwa na nieruchomości skarżących, nie miał żadnych praw do gruntu, a tym bardziej do własności. Będąc właścicielami gruntu skarżący posiadają dokumenty, że od 1986 r. owa własność uregulowana jest prawnie tzn. aktem notarialnym i urządzoną księgą wieczystą i pozostaje nieprzerwanie w posiadaniu skarżących.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 13 sierpnia 2021 r. ustanowiony dla skarżących pełnomocnik z urzędu, zarzucił decyzji naruszenie:
1. art. 7 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do braku całościowego rozpatrzenia sprawy, w przypadku gdy z okoliczności sprawy wynika, że:
a. w dniu 31 grudnia 1998 r. skarżący posiadali działkę nr [...] w sposób wyłączny,
b. nie zostali powiadomieni o wydzieleniu działki nr [...],
c. w 2010 r. bez zgody skarżących położono na części gruntu skarżących chodnik,
d. w 2019 r. podpisano porozumienie z Gminą [...], iż chodnik zostanie przeniesiony z działki skarżących,
e. do 2003 r. droga miała charakter gminnej,
f. zaświadczenie świadka E. K. dotyczy innego fragmentu drogi bowiem ulica [...] jest długa i nie graniczy tylko z działka skarżących;
2. art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie błędną oceną:
a. map geodezyjnych niezgodnie z zasadami logiki, bowiem przedmiotowe dokumenty wskazują przede wszystkim na projektowane zmiany w zakresie działki nr [...], jednak brak jest dokumentów wykazujących na faktyczne posiadanie tej działki przez władze publiczne (na dzień 31 grudnia 1998 r.),
b. pisma z dnia 25 czerwca 1998 r. Wójta Gminy [...] w przedmiocie prac dotyczących drogi wojewódzkiej [...] przechodzącej przez gminę [...] bowiem wskazany dokument wyłącznie wskazuje na prace na innym odcinku drogi niż nieruchomość skarżących,
c. pisma skarżących z dnia 19 marca 2019 r. – organ w żaden sposób nie ustosunkował się do przedstawianych zastrzeżeń w zakresie braku możliwości posiadania gruntu przez jednostkę samorządową na dzień 31 grudnia 1998 r.
- w konsekwencji organ odwoławczy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, iż na dzień 31 grudnia 1998 r. grunt należący do skarżących pozostawał we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego;
3. art. 7 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie poprzez brak całościowej oceny, a mianowicie dokumentu zaświadczenia z dnia 2 lipca 2020 r. A. G., z którego wynika, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] była przeznaczona pod zabudowę zagrodową, brak zapisu dotyczącego wykorzystania gruntu na cele publiczne (w tym w zakresie drogi),
- w konsekwencji organ błędnie ustalił, iż na działce nr [...] było jakiekolwiek władztwo administracji publicznej;
4. art. 7 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się w szczególności do błędnej oceny załączników do pisma skarżących z dnia 19 sierpnia 2019 r., a mianowicie:
a. braku wyodrębnienia działki podlegającej wyłączeniu w odpowiednich mapach geodezyjnych - do wniosku organ przedłożył zaledwie projekt podziału nieruchomości, niejawny dla skarżących (tym bardziej niemożliwe jest uznanie aby takowe wyodrębnienie istniało w dniu 31 grudnia 1998 r.),
b. brak aktualnego operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby niniejszego postępowania (zaświadczenie organu z dnia 4 lipca 2019 r., nie może stanowić substytutu aktualnego operatu niezbędnego dla niniejszego postępowania),
c. oświadczenia dołączone do pisma skarżących z dnia 19 sierpnia 2019 r. wskazują, iż działki skarżących – nr [...] i [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. do dnia dzisiejszego pozostają w ich władaniu – organ wbrew powyższemu nie podjął żadnej inicjatywy, nie przesłuchał świadków oraz nie przeprowadził rozprawy w trybie art. 89 § 1 K.p.a.,
d. protokół uzgodnień z dnia 11 lutego 2019 r. potwierdził brak posiadania działki nr [...] oraz konieczność przeniesienia chodnika z granicy działki skarżących;
5. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe, sprowadzające się do braku oceny przesłanek koniecznych do spełnienia dla stwierdzenia możliwości zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w przypadku jak w decyzji I instancji, zamiast dokonać stanowczych ustaleń, powołał się na bezsporność władztwa publicznego,
- w konsekwencji zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli instancyjnej;
6. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do braku zapewnienia aktywnego uczestnictwa skarżącym, niezawiadomienie skarżących o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego oraz zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
7. w konsekwencji powyższego doszło do naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do uznania przejścia własności działki nr [...] z mocy prawa na Skarb państwa z dniem 1 stycznia 1999 r. pomimo, iż na przestrzeni lat w dokumentach urzędowych skarżący byli uznawani za właścicieli.
Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz o przeprowadzenie rozprawy.
W uzasadnieniu pisma przedstawiono argumentację.
Skarżący wystąpili do Okręgowej Rady Adwokackiej o zmianę pełnomocnika z urzędu. Po wyznaczeniu nowego pełnomocnika, pismem z dnia 13 kwietnia 2022 r., podtrzymał on dotychczasowe stanowisko i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik podniósł, iż przedmiotowa działka nie znajdowała się we władaniu publicznoprawnym w dniu 31 grudnia 1998 r., a zatem brak podstaw do wydania decyzji w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik przedstawił obszerną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością.
Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
1) braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego,
2) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,
3) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.
Nie budzi wątpliwości w tej sprawie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Z akt sprawy wynika, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] byli A. G. i A. G. Wbrew twierdzeniom skarżących, ta okoliczność nie była w sprawie sporna.
Spełniona zatem została pierwsza z wymienionych przesłanek.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast przede wszystkim, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr[...], zajęta była częściowo pod drogę publiczną – drogę powiatową nr [...] [...](ul. [...]) – [...], i czy działka ta znajdowała się w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący kwestionują bowiem w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy, jak też wartość dowodową dokumentów, w oparciu o które został on ustalony, podnosząc że działka ta nie stanowiła drogi publicznej i nie była objęta publicznoprawnym władaniem.
Przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie zawiera definicji drogi publicznej, w związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). Zgodnie z treścią art. 1 tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00).
Z kolei z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów art. 19 - 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1785/07).
Wbrew temu co wywodzą skarżący organ na podstawie zebranych dowodów miał prawo uznać, że zostały spełnione przesłanki do nabycia z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną nr [...] o przebiegu: [...]-[...].
Rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. Nr 151), droga nr [...] [...] zaliczona została do kategorii dróg wojewódzkich, natomiast na mocy art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.), ww. droga [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową. Z kolei uchwałą Nr 21/144/03 Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 18 marca 2003 r. w sprawie nadania numerów dla dróg powiatowych na terenie województwa podlaskiego (Dz. U. Woj. Podlaskiego nr 137, poz. 2937) droga powiatowa nr [...] otrzymała nr [...]. Wyjaśnić należy skarżący, że stan prawny wskazanej drogi i jej kategoria wynika z powyższych dokumentów, a nie ze stanu jej urządzenia, w tym rodzaju nawierzchni czy jej charakteru (ogólnodostępna).
Z kolei stan zajętości pod ww. drogę działki nr [...] został wyznaczony na mapie z projektem podziału nieruchomości, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 listopada 2019 r. pod nr P.2005.2018.1038. Geodeta uprawniony przedstawił granice pasa drogowego zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r., czym potwierdził, że działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]), zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r., znajdowała się w pasie drogowym drogi publicznej. Do 2010 r. część działki nr [...], znajdująca się w pasie drogowym, stanowiła nieutwardzony ciąg pieszy; w 2010 r. wybudowano chodnik. Brak ówcześnie nawierzchni asfaltowej nie może świadczyć o braku urządzenia drogi, czy braku jej należytego utrzymania.
Zgodzić należy się z organem, że znajdująca się w aktach sprawy mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 K.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone przez uprawnionego geodetę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2/12) i wzruszenie jej mocy dowodowej jest możliwe wyłącznie poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu, który negowałby prawidłowość ustaleń poczynionych przez uprawnionego geodetę. Stosownie bowiem do treści art. 76 § 1 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl zaś art. 76 § 2 K.p.a. przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty w zakresie powierzonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 18 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2167/15, 16 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2/12, 3 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 389/10, 11 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1331/05. Oznacza to, że sporządzona w rozpatrywanej sprawie mapa jako dokument urzędowy, przy całkowitym braku dowodów przeciwnych, stanowi wystarczający dowód w sprawie, potwierdzający faktyczne zajęcie 22 m² spornej działki pod drogę publiczną. W ocenie Sądu samo przeświadczenie właścicieli co do stanu prawnego tej nieruchomości nie może stanowić podstawy do zanegowania stanowiska organu, popartego stosownymi dokumentami. Także oświadczenia mieszkańców wsi [...], sąsiadów skarżących w zakresie zajętości części działki pod drogę publiczną nie mogą odnieść zamierzonego skutku w konfrontacji z opracowaniem geodezyjnym sporządzonym przez profesjonalistę.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy w sposób wystarczający i poparty konkretnymi dokumentami wykazały, że spełniona została także druga ze wskazanych wyżej przesłanej, której spełnienie było niezbędne do wydania decyzji w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Trafne jest także stanowisko organów, że w niniejszej sprawie spełniona została ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z jej utrzymaniem. Zauważyć przy tym należy, odnosząc się do zarzutów skarżących - że czynności dotyczyć powinny całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Sądowi trudno uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek (przy konkretnych działkach).
W aktach sprawy zgromadzono liczne dokumenty potwierdzające tzw. władztwo publicznoprawne w zakresie części działki nr [...], będącej w pasie drogowym drogi publicznej (oświadczenie E. K. z dnia 11 grudnia 2015 r., wykaz stanu drogi nr [...] relacji [...]-.[...], karta przeglądu bieżącego obiektów znajdujących się na drodze nr [...] z dnia 30 kwietnia 1998 r., pismo Rejonu Dróg Publicznych w [...] z dnia 16 grudnia 1998 r. o przyjęciu do odśnieżania drogi [..]-.[...], zestawienie ilości robót niekosztorysowanych nr 5A//91 z 2 kwietnia 1991 r. dotyczące profilowania nawierzchni żwirowej równiarką obejmujący m.in. drogę [..]-[...], kosztorys na budowę drogi [...]-[...], protokół nr [...] odbioru końcowego robót wykonanych w asortymencie modernizacji działki nr [...] z 8 października 1998 r., protokół zdawczo - odbiorczy z 29 stycznia 1999 r., na podstawie którego przekazano Zarządowi Powiatu w [...] m.in. przedmiotową drogę powiatową). Zauważyć przy tym należy, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie - a taka sytuacja, nie miała miejsca w niniejszej sprawie w dniu 31 grudnia 1998 r., istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 400/13; z dnia 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 163/13). Nawet ewentualne podejmowanie przez właściciela prac w obrębie drogi publicznej, nie stanowi samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne.
W kontekście stawianych przez skarżących zarzutów, należy jeszcze przypomnieć, że zgłaszane przez stronę wnioski dowodowe podlegają uwzględnieniu, o ile ich przedmiotem jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie prowadzone postępowanie dowodowe miało na celu wykazanie, czy przedmiotowa działka była zajęta pod drogę publiczną, a także czy pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Organ pozyskał materiał dowodowy sprawy zawierający m.in. przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację geodezyjną, z której wynika wprost, że uwidocznione na mapie granice nieruchomości zostały ustalone według jej zajęcia pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Należy zaznaczyć, że do spełnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów prawa cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania. W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., w szczególności w sposób opisany w piśmie procesowym z dnia 13 sierpnia 2021 r. Z kolei określone nieścisłości w dokumentacji, o których mówią skarżący, czy wskazywane przez nich jeszcze inne dokumenty, nie mogą być podstawą do skutecznego zakwestionowanie oceny dokonanej w tej sprawie przez organy administracji publicznej, w sytuacji, gdy ocena ta wynika z należytej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.