I OSK 2253/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji uchylającej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka D. B. w rodzinie zastępczej. Decyzją z października 2018 r. Starosta przyznał świadczenie, jednak decyzją z lipca 2020 r. uchylił ją z dniem marca 2020 r., uznając, że dziecko opuściło rodzinę zastępczą. WSA oddalił skargę M. B. na tę decyzję. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 87 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej) oraz przepisów postępowania. NSA uznał skargę kasacyjną za skuteczną. Sąd stwierdził, że do faktycznego opuszczenia rodziny zastępczej przez D. B. nie doszło w marcu 2020 r., ponieważ dziecko przebywało u rodziców matki za zgodą rodzica zastępczego, a orzeczenie sądu o rozwiązaniu pieczy zastępczej zapadło dopiero w lipcu 2020 r. Ponadto, do tego czasu rodzic zastępczy ponosił koszty utrzymania dziecka. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów administracji, zasądzając od SKO na rzecz M. B. zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "faktycznego opuszczenia" rodziny zastępczej w kontekście prawa do świadczeń, a także relacji między orzeczeniem sądu o umieszczeniu dziecka a nabyciem pełni praw rodzicielskich przez matkę po osiągnięciu pełnoletności.
Dotyczy specyficznej sytuacji dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, gdzie rodzic zastępczy nadal ponosi koszty utrzymania, a dziecko przebywa tymczasowo poza rodziną zastępczą, ale bez formalnego rozwiązania pieczy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej przysługuje do dnia faktycznego opuszczenia rodziny przez dziecko, jeśli nie zapadło jeszcze orzeczenie sądu o rozwiązaniu pieczy zastępczej, a rodzic zastępczy nadal ponosi koszty utrzymania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie przysługuje do dnia faktycznego opuszczenia rodziny zastępczej przez dziecko, pod warunkiem, że nie zapadło orzeczenie sądu o rozwiązaniu pieczy zastępczej i rodzic zastępczy nadal ponosi koszty utrzymania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że "faktyczne opuszczenie" rodziny zastępczej w rozumieniu art. 87 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wymaga zarówno faktycznego nieprzebywania dziecka w rodzinie, jak i zapadnięcia orzeczenia sądu o rozwiązaniu pieczy. W tej sprawie dziecko przebywało u rodziców matki za zgodą rodzica zastępczego, a orzeczenie sądu zapadło później, co oznacza, że świadczenie nadal przysługiwało.
Czy uzyskanie przez matkę dziecka pełnoletności w marcu 2020 r. automatycznie skutkuje nabyciem przez nią pełni praw rodzicielskich i utratą przez dziecko statusu dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzyskanie pełnoletności przez matkę nie skutkuje automatycznym nabyciem pełni praw rodzicielskich, jeśli w obrocie prawnym pozostaje postanowienie sądu o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej i powierzeniu opieki.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że mimo uzyskania przez matkę pełnoletności, postanowienie sądu o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej i powierzeniu opieki pozostawało w mocy. Sąd opiekuńczy nadal miał obowiązek oceny sytuacji dziecka. Dlatego matka nie nabyła pełni praw rodzicielskich.
Przepisy (23)
Główne
u.p.z. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Faktyczne opuszczenie rodziny zastępczej wymaga, aby dziecko rzeczywiście w niej nie przebywało ORAZ zapadło orzeczenie sądu w sprawie rozwiązania pieczy zastępczej.
u.p.z. art. 80 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Pomocnicze
k.p.a. art. 154 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 154 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 11
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.r.o. art. 92
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 5791 § § 3
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 87 ust. 1 u.p.z. poprzez błędne przyjęcie, że w marcu 2020 r. doszło do faktycznego opuszczenia rodziny zastępczej przez dziecko. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 154 § 1 i 2 k.p.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i nie uwzględnienie związku przyczynowo-skutkowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 80 ust. 1a u.p.z. (niezasadne, gdyż decyzja dotyczyła świadczenia na utrzymanie, a nie świadczenia wychowawczego). • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (niezasadne, uzasadnienie wyroku WSA spełniało wymogi). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. (niezasadne, WSA nie stosuje art. 138 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
"faktyczne opuszczenie" rodziny zastępczej w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.p.z. - co do zasady - wypełniać będzie sytuacja gdy: po pierwsze - dziecko rzeczywiście w rodzinie zastępczej nie przebywa. Po drugie - zapadło orzeczenie sądu w sprawie rozwiązania pieczy zastępczej. • Pomoc publiczna dla rodziny zastępczej jest zasadą, a jej brak wyjątkiem. • Z momentem umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej materializuje się po stronie państwa obowiązek zapewnienia tej rodzinie środków finansowych na utrzymanie dziecka.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Maciej Dybowski
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"faktycznego opuszczenia\" rodziny zastępczej w kontekście prawa do świadczeń, a także relacji między orzeczeniem sądu o umieszczeniu dziecka a nabyciem pełni praw rodzicielskich przez matkę po osiągnięciu pełnoletności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, gdzie rodzic zastępczy nadal ponosi koszty utrzymania, a dziecko przebywa tymczasowo poza rodziną zastępczą, ale bez formalnego rozwiązania pieczy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia dla rodzin zastępczych i praw dziecka, pokazując, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i prawnego dla przyznawania świadczeń.
“Czy dziecko opuściło rodzinę zastępczą? Kluczowe znaczenie ma nie tylko fizyczna obecność, ale i formalne orzeczenie sądu.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.