I OSK 2252/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego M. D. na córkę V. D. WSA uznał, że organ odwoławczy powinien był przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu ustalenia, kto faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem, zwłaszcza w kontekście zarzutów ojca o znęcanie się matki i brak przekazywania świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego za zasadną. NSA stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące świadczenia wychowawczego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że świadczenie zostało już przyznane matce dziecka (S. R.) na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. Wniosek ojca (M. D.) wpłynął w styczniu 2021 r. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku zbiegu prawa do świadczenia, wypłaca się je temu, kto pierwszy złożył wniosek, lub temu, kto faktycznie sprawuje opiekę, jeśli opieka jest sprawowana równocześnie. Jednakże, w tej sytuacji, świadczenie zostało już przyznane jednemu z rodziców na cały okres. NSA uznał, że przyznanie świadczenia drugiemu rodzicowi w takiej sytuacji jest niemożliwe bez wcześniejszego uchylenia lub zmiany pierwotnej decyzji, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy. Sąd kasacyjny uznał, że WSA naruszył prawo materialne, błędnie interpretując przepisy dotyczące zbiegu uprawnień i możliwości zmiany decyzji. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania świadczenia wychowawczego w sytuacji zbiegu uprawnień rodziców oraz konieczności zmiany lub uchylenia wcześniejszej decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania świadczenia wychowawczego na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych zmian prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można przyznać świadczenie wychowawcze drugiemu z rodziców, jeśli zostało już przyznane pierwszemu rodzicowi na ten sam okres, mimo zmiany okoliczności faktycznych dotyczących sprawowania opieki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie można przyznać świadczenia wychowawczego drugiemu z rodziców, jeśli zostało już przyznane pierwszemu rodzicowi na ten sam okres, bez wcześniejszego uchylenia lub zmiany pierwotnej decyzji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przyznanie świadczenia wychowawczego jednemu z rodziców na dany okres wyklucza możliwość przyznania go drugiemu rodzicowi na ten sam okres, nawet jeśli zmieniły się okoliczności faktyczne dotyczące sprawowania opieki. Konieczne jest wcześniejsze uchylenie lub zmiana pierwotnej decyzji.
Czy w przypadku zmiany faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem przez jednego z rodziców, organ powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu ustalenia, kto faktycznie sprawuje opiekę, mimo że świadczenie zostało już przyznane drugiemu rodzicowi na cały okres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy świadczenie zostało już przyznane jednemu z rodziców na cały okres, organ nie powinien przeprowadzać dodatkowego postępowania w celu ustalenia faktycznego sprawowania opieki przez drugiego rodzica, lecz powinien dążyć do zmiany lub uchylenia pierwotnej decyzji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 136 § 1 k.p.a. przez WSA (nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania) stracił na znaczeniu, ponieważ przy prawidłowej wykładni prawa materialnego zbędne było ustalanie faktycznego sprawowania opieki nad córką w kontekście przyznanego już świadczenia.
Przepisy (14)
Główne
u.p.w.d. art. 22
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.w.d. art. 27 § ust. 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Pomocnicze
u.p.w.d. art. 4 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.w.d. art. 13a § ust. 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.w.d. art. 18 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Ustawa o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 2
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyznanie świadczenia wychowawczego jednemu z rodziców na dany okres wyklucza możliwość przyznania go drugiemu rodzicowi na ten sam okres bez wcześniejszego uchylenia lub zmiany pierwotnej decyzji. • WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zbiegu uprawnień do świadczenia wychowawczego i możliwości zmiany decyzji.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że organ odwoławczy powinien był przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu ustalenia faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem, mimo że świadczenie było już przyznane matce na cały okres.
Godne uwagi sformułowania
w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem; jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek • organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego
Skład orzekający
Joanna Skiba
sprawozdawca
Mariola Kowalska
członek
Monika Nowicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania świadczenia wychowawczego w sytuacji zbiegu uprawnień rodziców oraz konieczności zmiany lub uchylenia wcześniejszej decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania świadczenia wychowawczego na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych zmian prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanego świadczenia 500+, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia skomplikowane kwestie proceduralne i materialne związane z przyznawaniem go w sytuacji konfliktu między rodzicami.
“Czy można dostać 500+ dwa razy? NSA wyjaśnia, kiedy zmiana opieki nad dzieckiem nie wystarczy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.