I OSK 2247/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez dłużnika alimentacyjnego, który domagał się umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dłużnik argumentował, że jego niepełnosprawność, niezdolność do pracy i niskie dochody uniemożliwiają mu spłatę zadłużenia w kwocie ponad 73 tys. zł plus odsetki. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznały, że sytuacja dłużnika, mimo trudności zdrowotnych, nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadnić umorzenie. Podkreślono, że egzekucja z renty dłużnika jest skuteczna i nie zagraża jego podstawowemu utrzymaniu. NSA w wyroku z 22 października 2024 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że decyzja o umorzeniu należności z funduszu alimentacyjnego ma charakter uznaniowy i wymaga uwzględnienia zarówno sytuacji dłużnika, jak i interesu społecznego. Podkreślono, że samo uzyskiwanie niskich dochodów nie jest okolicznością wyjątkową, a umorzenie powinno być stosowane w sytuacjach nadzwyczajnych. NSA zwrócił uwagę, że znaczna część zadłużenia powstała przed wystąpieniem problemów zdrowotnych dłużnika, co sugeruje, iż obecna sytuacja jest częściowo wynikiem jego wcześniejszych zaniedbań. Sąd uznał, że materiał dowodowy był wystarczający, a organy i Sąd I instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, nie przekraczając granic uznania administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w kontekście umorzenia należności, zwłaszcza gdy zadłużenie powstało przed wystąpieniem trudności zdrowotnych lub finansowych dłużnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i uznaniowego charakteru decyzji administracyjnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie zadłużenie powstało wyłącznie w wyniku nagłych, nieprzewidywalnych zdarzeń losowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja zdrowotna i dochodowa dłużnika alimentacyjnego uzasadnia umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego, mimo że zadłużenie powstało przed wystąpieniem tych trudności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja zdrowotna i dochodowa dłużnika alimentacyjnego nie zawsze uzasadnia umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza gdy zadłużenie powstało przed wystąpieniem tych trudności i egzekucja nie zagraża jego egzystencji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu, konieczność wyważenia interesu społecznego i indywidualnego oraz fakt, że umorzenie jest wyjątkiem od zasady zwrotu środków publicznych. Sytuacja dłużnika musi go wyróżniać spośród innych dłużników, a samo niskie dochody nie są wystarczającą przesłanką, szczególnie gdy zadłużenie powstało w wyniku wcześniejszych zaniedbań.
Czy sąd administracyjny prawidłowo ocenił legalność decyzji odmawiającej umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając przepisy KPA dotyczące postępowania dowodowego i oceny dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny prawidłowo ocenił legalność decyzji, uznając, że postępowanie dowodowe było wnikliwe, a przepisy KPA zostały właściwie zastosowane i zinterpretowane.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organu, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, a przepisy miały zastosowanie. Kontrola sądu administracyjnego polega na zbadaniu, czy organ dysponował materiałem dowodowym i dokonał wszechstronnej oceny okoliczności, co w tej sprawie miało miejsce.
Przepisy (12)
Główne
u.p.o.u.a. art. 30 § 2
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Przepis ten przyznaje organowi uznaniową możliwość umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Umorzenie jest wyjątkiem od zasady zwrotu środków publicznych i wymaga wykazania sytuacji wyjątkowej, wyróżniającej dłużnika spośród innych zobowiązanych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 181 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § 1-4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.o.u.a. art. 27 § 1
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
u.p.o.u.a. art. 27 § 3
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Konstytucja RP art. 72
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1-4 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej naruszającej przepisy postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. • Naruszenie art. 30 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędne niezastosowanie mimo, że sytuacja dochodowa i zdrowotna skarżącego uzasadniała umorzenie jego należności.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego (...) zapada w ramach uznania administracyjnego. • Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. • Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia (...) odstępstwem, czyli wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. • Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Karol Kiczka
sprawozdawca
Arkadiusz Blewązka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w kontekście umorzenia należności, zwłaszcza gdy zadłużenie powstało przed wystąpieniem trudności zdrowotnych lub finansowych dłużnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i uznaniowego charakteru decyzji administracyjnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie zadłużenie powstało wyłącznie w wyniku nagłych, nieprzewidywalnych zdarzeń losowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje granice uznania administracyjnego w kontekście pomocy społecznej i obowiązku alimentacyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów prawa rodzinnego.
“Czy choroba zwalnia z długu alimentacyjnego? NSA wyjaśnia, kiedy umorzenie jest możliwe.”
Dane finansowe
WPS: 73 431,29 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.