I OSK 2246/23

I OSK 2246/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Po 238/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-05-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 28, 29, 34, 36, art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 572
art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1a, art. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile i A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 238/23 w sprawie ze skargi B. Oddział w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 1 lutego 2023 r. nr SKO.4154.483.1.2023.OŚZ w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierzęcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia od B. Oddział w C. na rzecz A. A. oraz na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 25 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 238/23 w puncie 1. uchylił zaskarżoną przez B. Oddział w C. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z 1 lutego 2023 r. nr SKO.4154.483.1.2023.OŚZ oraz poprzedzającą ja decyzję Burmistrza X. z 5 stycznia 2023 r. nr ROS.6140.7.2022 w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierzęcia; w punkcie 2. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile na rzecz B. Oddział w C. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Burmistrz X. decyzją z 5 stycznia 2023 r. nr ROS.6140.7.2022, po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego przez B. Oddział w C., nie wyraził zgody na odebranie A. A. psa utrzymywanego przez nią w mieszkaniu w C. przy ul. [...], interwencyjnie odebranego jej w dniu 2 marca 2022 r. i przekazanego do Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt "D." w C.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyło B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile decyzją z 1 lutego 2023 r. nr SKO.4154.483.1.2023.OŚZ utrzymało w mocy powyższą decyzję. Zdaniem Kolegium, poczynione w postępowaniu ustalenia jednoznacznie wskazują, że pies wabiący się E. znajdował się w nieodpowiednich warunkach bytowania, nie miał zapewnionej egzystencji i nie był leczony w sposób dostateczny zgodnie z potrzebami wynikającymi z jego niepełnosprawności. Właścicielka psa w sposób nieświadomy doprowadzała do zadawania mu bólu i cierpienia, czyli w konsekwencji zaistniały okoliczności określone w ustawie znęcaniem się. Natomiast w odniesieniu do drugiej przesłanki wynikającej z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 572), tj. zaistnienia przypadku niecierpiącego zwłoki i zagrożenia życia i zdrowia zwierzęcia, Kolegium zgodziło się z oceną organu pierwszej instancji, że w sprawie przesłanka ta nie wystąpiła, dlatego też odmowa odebrania psa była zasadna.
Skargę na powyższą decyzję wywiodło do Sądu B. w Polsce Oddział w C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołanym powyżej wyrokiem uchylił obie decyzje uznając, że w skardze zasadnie zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.". W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego materiału wykazała, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Organ I instancji nie zastosował się bowiem do wszystkich wytycznych zawartych we wcześniejszych dwóch decyzjach SKO uchylających rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Sąd I instancji uznał, że organ nie zbadał czy pies w związku ze swoimi schorzeniami jest obecnie rehabilitowany, nie udowodnił, że pies podczas długich nieobecności jej właścicielki miał zapewnioną opiekę, nie przesłuchał wszystkich świadków w celu sprawdzenia czy pies jest wyprowadzany na spacery, nie zweryfikował czy właścicielka psa nabyła wózek rehabilitacyjny dla psa i z niego korzysta przy wyprowadzaniu psa oraz czy zaleczono odleżyny psa. Zdaniem Sądu, wskazane okoliczności mają istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, bowiem przedmiotem postępowania jest czasowe odebranie psa wymagającego specjalnego traktowania, z uwagi na szereg jego schorzeń. Należy zatem wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość, że pies znajduje się pod należytą opieką, jest rehabilitowany, ma zapewnioną odpowiednią ilość ruchu oraz możliwość załatwienia potrzeb fizjologicznych w odpowiednich do tego warunkach. Przede wszystkim organy rozpatrując sprawę muszą mieć na uwadze dobrostan zwierzęcia a nie samopoczucie jego właściciela.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku zostały wniesione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile oraz A. A.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile zaskarżyło wyrok w całości i zarzuciło Sądowi I instancji, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 28 i art. 29 P.p.s.a. w związku z art. 34 i art. 36 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że pełnomocnik B. Oddział w C. (powoływanego dalej jako "skarżący") był upoważniony do reprezentowania tego podmiotu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu;
2) art. 49 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i zaniechanie wezwania pełnomocnika skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 49 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez przystąpienie przez Sąd I instancji do merytorycznego rozpoznania skargi oraz jej uwzględnienie i uchylenie decyzji administracyjnych bez uprzedniego zbadania, czy skarga spełnia wymogi formalne w postaci należytego umocowania pełnomocnika skarżącego.
Z uwagi na powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożyło również oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Wnoszący skargę kasacyjną organ odnosząc się do zarzutu pierwszego wyjaśnił, że Sąd I instancji nie zweryfikował umocowania pełnomocnika do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed tym sądem. Jak wynika z art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). Z kolei, według art. 34 P.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Pełnomocnictwo zaś może być: ogólne (do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi), do prowadzenia poszczególnych spraw, do niektórych tylko czynności w postępowaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że w imieniu skarżącego, skargę złożyła F. F., która przedłożyła pełnomocnictwo z 6 września 2022 r. nr 230/2022 do działania w imieniu Zarządu Głównego B. Pełnomocnictwo ma charakter szczególny i obejmuje reprezentowanie mocodawcy przed organami ścigania, sądami powszechnymi wszystkich instancji oraz w postępowaniu administracyjnym dotyczącym łamania zapisów ustawy o ochronie zwierząt.
Jak zaznaczyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pełnomocnictwo nie obejmuje występowania w imieniu mocodawcy przed sądem administracyjnym.
Odnosząc się do drugiego zarzutu, wnoszący skargę kasacyjną organ podkreślił, że Sąd I instancji nie wezwał pełnomocnika skarżącego do przedstawienia umocowania do działania w postępowaniu przed tym Sądem. Sąd I instancji nie zastosował art. 49 P.p.s.a. i zaniechał skierowania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi przez przedstawienie właściwego pełnomocnictwa, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Sąd I instancji nie wezwał również organu uprawnionego do reprezentowania stowarzyszenia, to jest Zarządu Głównego B. W konsekwencji, Sąd I instancji nadał bieg skardze, pomimo braku zachowania przez nią warunków formalnych.
A. A. w skardze kasacyjnej zaskarżyła wyrok w całości i zarzuciła Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a.:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez uwzględnienie skargi wynikające z błędnego uznania przez Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały oparte na wszechstronnie zebranym i rozważonym materiale dowodowym w sprawie;
2) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na braku rzeczywistego zróżnicowania przez Sąd I instancji przesłanek odebrania zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 1a ustawy i przesłanek interwencyjnego odebrania zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 tej ustawy przez przyjęcie, że de facto każde podejrzenie zaistnienia sytuacji określonych w art. 6 ust. 2 cyt. ustawy uzasadnia odbiór interwencyjny zwierzęcia (ponieważ sytuacje takie w sposób oczywisty tworzą hipotetyczny stan zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierzęcia), podczas gdy ustawodawca niewątpliwie celowo rozróżnił dwa tryby odebrania zwierzęcia, przewidując, że spełnienie przesłanek z art. 6 ust. 2 ustawy uzasadnia odebranie zwierzęcia w trybie podstawowym (na mocy wydanej decyzji Burmistrza), zaś odbiór interwencyjny (bez uprzedniej decyzji) ustawodawca przewiduje jedynie jako wypadek nadzwyczajny, wyłącznie w sytuacjach niecierpiących zwłoki, związanych z bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia zwierzęcia, stąd też nie sposób dopatrywać się dopuszczalności zastosowania trybu interwencyjnego odebrania zwierzęcia w sytuacji wyłącznie podejrzeń o zaniedbania w opiece nad zwierzęciem (które nie niosą realnego zagrożenia utraty życia lub zdrowia), a taką właśnie błędną wykładnię wyraził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co z kolei przesądziło o błędnym kierunku wydanego rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe, A. A. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi B. Oddział w C. Ewentualnie, A. A. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto, w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Wniesiono również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów: 1) kart informacyjnych leczenia psa (wizyty w okresie 4 maja 2023 r. – 5 lipca 2023 r.); 2) wyników badań krwi psa z 5 lipca 2023 r., 26 maja 2023 r. i 29 kwietnia 2023 r.; 3) raportu z konsultacji behawioralnej psa z 10 czerwca 2023 r. – na fakt aktualnej sytuacji zdrowotnej i bytowej zwierzęcia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej A. A. zwróciła uwagę, że jak wynika z argumentacji Sądu I instancji, już samo stworzenie "określonego stanu uzasadniającego podejrzenie naruszeń określonych w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt" powinno być traktowane jako równoznaczne z "podstawą do istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki, uzasadniającego odbiór interwencyjny zwierzęcia w rozumieniu art. 7 ust. 3 tej ustawy. Tymczasem ustawodawca osobno uregulował procedurę odbioru zwierzęcia, polegającą na wydaniu stosownej decyzji opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, na mocy której odbiór faktycznie następuje, a osobno odbiór interwencyjny, wydawany bez wydania uprzedniej decyzji w "wypadkach nieciepiących zwłoki". Spełnienie przesłanek z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt uzasadnia odebranie zwierzęcia w trybie podstawowym (na mocy decyzji Burmistrza), a odbiór interwencyjny (bez uprzedniej decyzji) ustawodawca przewiduje jedynie jako tryb nadzwyczajny, wyłącznie w sytuacjach niecierpiących zwłoki, związanych z bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia zwierzęcia.
Zdaniem A. A., Sąd I instancji nie uwzględnia przedstawionego wyżej rozróżnienia. Jakkolwiek bowiem Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazuje na istnienie w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt szczególnej przesłanki sformułowanej jako "stan niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu", to jednak istnienia takiego stanu niecierpiącego zwłoki Sąd ten dopatruje się de facto w każdym przypadku, w sytuacjach wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy, co niewątpliwie nie było zamysłem ustawodawcy, który tryb interwencyjny odebrania zwierzęcia obwarował dodatkowymi przesłankami, oprócz zaistnienia sytuacji określonych w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt.
A. A. przyznała, że każda sytuacja wymieniona w art. 6 ust. 2 cyt. ustawy niesie za sobą hipotetyczny stan zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierzęcia, ale w takich sytuacjach ustawa o ochronie zwierząt przewiduje możliwość odebrania zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 1a (to jest w oparciu o uprzednio uzyskaną decyzję organu). Zatem, dla zastosowania trybu interwencyjnego nie może być więc wystarczające spełnienie takich samych jak dla trybu z art. 7 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt przesłanek, bo wówczas regulacja trybu interwencyjnego w art. 7 ust. 3 tej ustawy byłaby zbędna.
Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, strona skarżąca – o ile powzięła przed odbiorem zwierzęcia wątpliwości co do prawidłowości sprawowanej nad nim opieki – powinna była te wątpliwości rozstrzygnąć we właściwej procedurze, to jest wystąpić do burmistrza z wnioskiem o odebranie zwierzęcia. Taka procedura dawałaby właścicielce psa możliwość ustosunkowania się do zastrzeżeń, a nawet zastosowania się do podniesionych w takim trybie zaleceń. Tymczasem, skarżące B. odebrało zwierzę bez możliwości wyjaśnienia niepotwierdzonych dotąd zastrzeżeń, bez jakiejkolwiek próby poprawy sytuacji psa w porozumieniu z właścicielką, co skutkowało nagłą traumatyczną separacją od właściciela i wielomiesięcznym pobytem zwierzęcia w schronisku dla zwierząt.
Wnosząca skargę kasacyjną zwróciła uwagę, że skarżący odebrał jej psa z powodu rzekomych zaniedbań w leczeniu jego niepełnosprawności w 2022 r. (dopiero następczo dochodziły kolejne zarzuty, np. dotyczące nieleczonej tarczycy), podczas gdy pies pozostawał niepełnosprawny od 2020 r. Zaledwie 3 miesiące przed odebraniem zwierzęcia, jego warunki bytowe i jego ogólny stan zostały skontrolowane przez kierowniczkę schroniska, która nie zgłosiła wówczas istotnych uwag (skarżący aktualnie próbuje forsować odmienną tezę, choć nie wynika to z materiału dowodowego).
Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, a jego uzupełnienie zgodnie z wytycznymi Sądu I instancji, należy uznać za zbędne i prowadzące jedynie do przedłużenia postępowania. Wnosząca skargę kasacyjną zwróciła uwagę, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności dokonanego przez skarżącego w marcu 2022 r. odbioru psa w trybie interwencyjnym. Okoliczności odbioru i jego bezzasadność zostały już w postępowaniu wyjaśnione. Z kolei, warunki psa po jego powrocie do właścicielki nie powinny mieć znaczenia z punktu widzenia legalności działań skarżącego. Niemniej jednak, wnosząca skargę kasacyjną przedstawia dokumentację leczenia psa i uzyskaną opinię behawioralną, które potwierdzają należyte leczenie i rehabilitację psa, a także nabycie wózka inwalidzkiego i jego zastosowanie.
Podsumowując, wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że po ponad roku od odebrania zwierzęcia, skarżący nie zdołał udowodnić zarzucanych jej zaniedbań, w tym takich które mogłyby uzasadniać zastosowany nadzwyczajny tryb odbioru zwierzęcia z pominięciem uprzedniego uzyskania decyzji właściwego organu. Zatem, brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że w marcu 2022 r. pies znajdował się w stanie zagrażającym jego życiu lub zdrowiu, a bez spełnienia tej przesłanki dokonane odebranie zwierzęcia należy uznać za bezprawne. Z kolei zakres w jakim Sąd I instancji domaga się uzupełnienia postępowania, nie odnosi się w ogóle do okresu odebrania zwierzęcia, ani do zbadania przesłanki "wypadku niecierpiącego zwłoki". Tym bardziej więc uchylenie decyzji organów celem uzupełnienia postępowania o ustalenie okoliczności dotyczących aktualnej sytuacji zwierzęcia należy uznać za bezzasadne.
W odpowiedzi, B. Oddział w C. wniosło o oddalenie obu skarg kasacyjnych oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile, skarżący podniósł, że dołączone pełnomocnictwo zawiera umocowanie do działania w imieniu B. w postępowaniu administracyjnym w sprawach dotyczących łamania przepisów ustawy o ochronie zwierząt. Przedmiot sprawy mieści się w tym zakresie, a więc zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik ustanowiony przez stronę w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 32 K.p.a. korzysta z przyznanego mu umocowania do działania w imieniu strony w tej samej sprawie, także w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Oznacza to, że skarga kasacyjna Kolegium nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się do skargi kasacyjnej wniesionej przez A. A., skarżący wskazał, że stan psa z dnia jego odbioru wskazywał na jego możliwe pogorszenie się jego stanu zdrowia, co uzasadniało jego odebranie (art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt). Stan zdrowia psa był kontrolowany wcześniej przez kierowniczkę schroniska w C., podczas których podano A. A. zalecenia co do prawidłowej opieki nad psem, w tym dotyczące potrzeby wychodzenia na spacery i zakupienia mu wózka. Zatem, już wcześniej było wiadomo, wbrew twierdzeniom wnoszącej skargę kasacyjną, że w jej opiece nad psem dochodzi do zaniedbań. Również z relacji sąsiadów wynika, że pies nie był regularnie wyprowadzany na spacery ani nie posiadał niezbędnego wózka. Skarżący opisał dalej stan psa w dniu jego odebrania. Skarżący podkreślił, że jak wskazywała wnosząca skargę kasacyjną, większość dnia przebywa w pracy, a więc niepełnosprawny ruchowo pies pozostawał sam w domu bez odpowiedniej opieki (co potwierdzają także sąsiedzi). Zdaniem skarżącego, badanie legalności odbioru psa powinno się odbywać z uwzględnieniem stanu tego psa z dnia odbioru i stanu faktycznego "podpartego obiektywnym materiałem dowodowym". Nie powinny mieć znaczenia związek emocjonalny wnoszącej skargę kasacyjną z psem, czy zgłaszane przez nią chęci poprawy stanu psa w przyszłości. Decyzja o odbiorze psa od właściciela jest podejmowana na miejscu po dokonaniu analizy stanu zwierzęcia i nie musi być poprzedzona wizjami czy zaleceniami, tym bardziej w przypadku gdy właściciel wykonuje zawód medyczny, a więc powinien posiadać wiedzę w zakresie odpowiedniej opieki nad istotą żywą, która odczuwa ból.
Wbrew twierdzeniom wnoszącej skargę kasacyjną, aktualny stan psa ma znaczenie dla stwierdzenia, czy właścicielka w rzeczywistości planuje poprawić warunki bytowe psa i wdraża plany w życie, co mogłoby choć w małym stopniu uzasadnić oddanie jej psa. Tymczasem, z dołączonych do skargi kasacyjnej dokumentów wynika, że pies ponownie w maju wrócił do nadwagi, choć w dniu oddania ze schroniska był doprowadzony do prawidłowej wagi. Skarżący wyjaśnił, że nadwaga jest chorobą prowadzącą do wielu innych schorzeń, a w przypadku psa który nie może się swobodnie poruszać, powoduje dodatkowe cierpienie i obciążenia kręgosłupa. Pozostawianie psa w stanie nieleczonej choroby również świadczy o znęcaniu się nad nim. W schronisku, przy zapewnieniu odpowiedniej i profesjonalnej opieki, udało się zbić wagę psa do odpowiedniej, co czyni "kuriozalnym" tłumaczenie wnoszącej skargę kasacyjną, że nadwaga zwierzęcia wynika z chorej tarczycy a ona nie miała na nią wpływu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekli się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Brak należytego umocowania pełnomocnika występuje zarówno wtedy, gdy jako pełnomocnik podejmowała czynności osoba, która w ogóle pełnomocnikiem być nie mogła, jak i wówczas, gdy w tym charakterze występowała osoba, która mogła być pełnomocnikiem, lecz istniały braki w zakresie udzielenia pełnomocnictwa (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 46/08, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że w imieniu skarżącego B., skargę złożyła F. F., która przedłożyła pełnomocnictwo z 6 września 2022 r. nr 230/2022 do działania w imieniu Zarządu Głównego B. Pełnomocnictwo ma charakter szczególny i obejmuje reprezentowanie mocodawcy "przed organami ścigania, sądami powszechnymi wszystkich instancji oraz w postępowaniu administracyjnym w sprawach dot. łamania zapisów ustawy o ochronie zwierząt".
Tak skonstruowane pełnomocnictwo nie pozwala, w jakimkolwiek zakresie na uznanie, że wymieniony w nim pełnomocnik posiadał umocowanie do reprezentowania swojego mocodawcy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do podjęcia w tym postępowaniu jakichkolwiek działań procesowych.
Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie do art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Wystąpienie braków formalnych w pismach skarżącego jest dopuszczalne i podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego Wydziału. Zatem uchybienie takie jest usuwalne. W przypadku, gdy pismo w sprawie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 P.p.s.a.). Odnośnie do skargi, skutki nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym do tego terminie, określa art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdzając, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
Skarga wniesiona w imieniu strony była obarczona brakiem formalnym, którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie dostrzegł. Stwierdzony brak, który nie został zauważony sprowadzał się do błędnego pełnomocnictwa, jeśli chodzi o zakres umocowania. W konsekwencji wystąpiła nieważność postępowania toczącego się przed Sądem I instancji.
Ustalenie, że w sprawie zachodziła jedna z przyczyn nieważności postępowania oznaczało, że przedwczesne było odnoszenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej A. A. Jednak zwrócenia uwagi wymaga, że sytuacja określona w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest zasadniczo odmienna od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1. Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności. Norma z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt pozwala na wyodrębnienie dwóch etapów procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi przez wskazane w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt podmioty. W pierwszej kolejności, podmiot ten odbiera zwierzę, jeżeli stwierdzi zaistnienie szczególnych okoliczności niecierpiących zwłoki. Po interwencyjnym odebraniu zwierząt dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji administracyjnej. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności. Celem zawiadomienia o odebraniu zwierzęcia jest więc uzyskanie decyzji administracyjnej niejako "sankcjonującej" już dokonane odebranie zwierzęcia. Oczywiście wójt (burmistrz, prezydent miasta), nie musi wydać decyzji o odebraniu zwierzęcia, ale w takiej sytuacji oznaczałoby to, że w jego ocenie, działanie polegające na odebraniu zwierzęcia przez podmiot wskazany w art. 7 ust. 3, było bezprawne i stanowiło ingerencję w cudzą własność.
Odnosząc się do wniosku dowodowego zawartego w skardze kasacyjnej A. A., należy wskazać, że skoro przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego była ocena legalności, dokonanego przez skarżące B., odbioru psa w trybie interwencyjnym w marcu 2022 r., to warunki psa po jego powrocie do właścicielki nie mogą mieć znaczenia z punktu widzenia legalności działań skarżącego. W tej sytuacji nie mógł mieć znaczenia dowód z dokumentów na okoliczność zapewnienia obecnie właściwych warunków bytowych psu, podlegał on zatem oddaleniu jako nieprzydatny.
Z tego względu skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zastosuje art. 49 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 P.p.s.a. i wezwie pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez dołączenie pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem prowadzenie sprawy przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Jednocześnie odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. uznając, że zachodzi w sprawie szczególny przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 P.p.s.a.