I OSK 2245/24

I OSK 2245/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jakub Zieliński
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Marian Wolanin /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Wr 26/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-07-23
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zobowiązano organ do wydania zaświadczenia oraz stwierdzono bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 904
art. 7 ust. 9
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, 8 § 1, 9, 12 ,37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 lipca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 26/24 w sprawie ze skargi B. S. na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) zobowiązuje Prezydenta Wrocławia do wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z bonifikatą z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do miejsca postojowego nr [...], położonego we W. przy ul. [...], stanowiącego współwłasność B. S., R. S. i T. S., w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 3) stwierdza, że Prezydent Wrocławia dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądza od Prezydenta Wrocławia na rzecz B. S. kwotę 660 (sześćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 lipca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 26/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę B. S. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na bezczynność Prezydenta Wrocławia (dalej: Prezydent Miasta, organ administracji) w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do miejsca postojowego nr [...] przy ul. [...] we W. (dalej: miejsce postojowe; nieruchomość), stanowiącego współwłasność skarżącej, R. S. i T. S. Orzeczenie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 18 września 2019 r. Prezydent Wrocławia wydał zaświadczenie potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego miejsca postojowego w prawo własności.
Dnia 20 grudnia 2019 r. skarżąca złożyła wizytę w Urzędzie Miasta Wrocławia (dalej: Urząd Miasta, Urząd) w celu złożenia pism, w których strona i pozostali współwłaściciele nieruchomości zgłosili zamiar wniesienia jednorazowej opłaty przekształceniowej z bonifikatą oraz w celu uzyskania informacji o ewentualnym istnieniu zaległości związanych z uiszczaniem opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Pracownik Urzędu poinformował skarżącą o istnieniu w tym zakresie zaległości w wysokości 91 groszy. Skarżąca uiściła powyższą kwotę wraz z należnymi odsetkami (łącznie 92 grosze) w kasie agencji PKO BP, posługując się w tym celu otrzymanym od pracownika Urzędu formularzem wpłaty.
W piśmie Departamentu Nieruchomości i Eksploatacji Urzędu Miejskiego Wrocławia z 21 lutego 2020 r. poinformowano współwłaścicieli o wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej z bonifikatą (213,18 zł) należnej w odniesieniu do miejsca postojowego. Skarżąca wpłaciła tę kwotę 21 lutego 2020 r. na rachunek bankowy wskazany w ww. piśmie.
Dnia 24 sierpnia 2023 r. do Urzędu Miejskiego Wrocławia wpłynęło wniesione przez skarżącą ponaglenie w związku z bezczynnością organu w przedmiocie wydania przez Prezydenta Wrocławia zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego miejsca postojowego nr [...] w prawo własności.
W postanowieniu z 28 listopada 2023 r. Wojewoda Dolnośląski stwierdził, że Prezydent Wrocławia nie dopuścił się bezczynności w sprawie.
W dniu 5 grudnia 2023 r. skarżąca wniosła do WSA skargę na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do miejsca postojowego.
W odpowiedzi na tę skargę, sformułowaną w piśmie z 11 stycznia 2024 r., Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do stanowiska skarżącej, że dokonana przez nią 20 grudnia 2019 r. wpłata 92 groszy została opłacona w Urzędzie Miasta podczas zgłaszania zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej, a intencją wpłaty miało być pokrycie zaległości w opłacie za użytkowanie wieczyste, organ administracji potwierdził, że kwota wpłaty dokonanej przez skarżącą w ww. dniu wynosiła dokładnie 0,92 zł i odpowiadała wysokości zaległości (0,91 zł) z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu, oraz odsetkom na dzień wpłaty (0,01 zł). Organ wyjaśnił, że wpłata ta istotnie została dokonana przez skarżącą, ale na numer indywidualnego rachunku bankowego współwłaściciela nieruchomości – R. S. Rachunek ten dotyczył jednak podatku od nieruchomości, czyli innego zobowiązania. Opis tej wpłaty - "KOD KONTRAHENTA: [...] PODNF04" wskazywał na to, że dotyczy podatku od nieruchomości, a nie opłaty przekształceniowej. Użyta w opisie przelewu fraza: "PODNF04" pochodzi od skrótu wykorzystywanego w elektronicznej ewidencji tut. organu oraz w decyzjach podatkowych, a oznacza: PODatek od Nieruchomości od osób Fizycznych. Liczba 04 oznacza dzielnicę położenia nieruchomości, w tym wypadku są to K. Natomiast kod kontrahenta to indywidualny numer identyfikacyjny w ewidencji elektronicznej tut. organu, przypisany w tym wypadku do skarżącej, która jest także współwłaścicielem nieruchomości obciążonej podatkiem. Z uwagi na powyższe przelew został zaliczony na koncie R. S. na zobowiązania dotyczące podatku od nieruchomości, w zgodzie z przywołanym opisem i numerem rachunku. Zdaniem Prezydenta Miasta nie wystąpił błąd księgowania po stronie wierzyciela, gdyż wpłata została zaliczona zgodnie ze wskazaniem. Organ wyjaśnił też, że w wyniku interwencji telefonicznej R. S., na którego konto podatkowe wpłynęła ww. kwota 0,92 zł, środki pieniężne zostały zarachowane ostatecznie na poczet opłat przekształceniowych, dotyczących udziałów w miejscach postojowych nr [...] oraz [...] przynależnym R. S. Dzięki temu księgowaniu zostały dotrzymane warunki uzyskania bonifikaty i wniesienia przekształceniowej opłaty jednorazowej, ale dotyczące jedynie miejsca postojowego [...].
Oddalając skargę na bezczynność wyrokiem z 23 lipca 2024 r. Sąd I instancji uznał, że istotę sporu stanowi w sprawie ocena, czy istniała zaległość uniemożliwiająca organowi wydanie zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do miejsca postojowego. WSA przyjął, że 20 grudnia 2019 r. skarżąca, w kasie Agencji PKO BP, wpłaciła 0,92 zł. Na blankiecie potwierdzającym wpłatę widnieje, w tytule wpłaty: kod kontrahenta [...], PODNF04, jako zleceniodawca: skarżąca, jako odbiorca: Urząd Miasta (k. 35 akt adm.). Zdaniem tego Sądu, w związku z tak oznaczonym celem wpłaty i kontem, na jaki została ona wniesiona, nie można przyjąć, że uiszczając kwotę 0,92 zł skarżąca jasno i wyraźnie ukazała zamiar zaliczenia tej kwoty na poczet kwot związanych z miejscem postojowym nr [...]. WSA podkreślił, że zamiar taki nie znajduje potwierdzenia w treści dokumentu wpłaty, zaś sama intencja (zamiar) to dopiero chęć, pragnienie uczynienia czegoś. Innymi słowy zamiar przełoży się na fakty dopiero wtedy, gdy wskazać można postrzegalne, realne dowody realizacji zamiaru. Według Sądu I instancji, w aktach sprawy znajduje się wskazane potwierdzenie wpłaty, i na jego podstawie nie sposób wywieść, że skarżąca dokonała wpłaty w związku z miejscem postojowym nr [...]. Co więcej, jeżeli w treść dokumentu wkradła się pomyłka, i dokument nie realizował zamiaru skarżącej, to należało wymagać podjęcia przez skarżącą niezwłocznych działań w celu naprawienia tej pomyłki. Doświadczenie życiowe uczy, że wpłacając określoną kwotę tytułem wykonania jakiegoś zobowiązania należy sprawdzić poprawność otrzymanego potwierdzenia, w tym tego czy dokonana wpłata została odpowiednio zakwalifikowana, opisana. Tymczasem akta sprawy nie ilustrują, aby skarżąca w jakikolwiek sposób, zaraz po dokonaniu wpłaty, czy później, aż do wniesienia ponaglenia w 2023 r. sygnalizowała błędne zaliczenie jej wpłaty z 20 grudnia 2019 r. WSA uznał, że wbrew temu co twierdzi skarżąca, akta sprawy nie dowodzą, aby organ popełnił błąd w księgowaniu wpłaty. Przyjmujący wpłatę, o czym należy pamiętać, to pracownik agencji bankowej, a nie Urzędu Miejskiego, zaś blankiet potwierdzający wpłatę nie jest dokumentem Urzędu Miejskiego we Wrocławiu, ale standardowym formularzem bankowym, i o jego treści w sensie podania kwoty, odbiorcy, tytułu decyduje zleceniodawca (w realiach sprawy skarżąca). W tym znaczeniu nawet okoliczność, że skarżąca otrzymała blankiet wpłaty od urzędnika nie zwalnia jej z dochowania staranności i sprawdzenia zawartych tam danych, ponieważ to skarżąca decyduje o treści blankietu, czyli kwocie, adresacie, tytule wpłaty. Skarżąca wpłaciła stosowną kwotę, i z materiałów sprawy ani jej okoliczności nie wynika, aby zgłaszała w tym zakresie błąd przez okres blisko 3 lat. W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoczął biegu ustawowy termin na wydanie zaświadczenia ze względu na zaległości finansowe skarżącej związane z użytkowaniem wieczystym.
W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: (1) art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: ppsa) w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 13 oraz 81 a) kpa poprzez przypisanie skarżącej zaniechań i niedochowania staranności w jej działaniu, podczas gdy zasady postępowania administracyjnego nakładają konkretne obowiązki na organy administracji publicznej (zasady: prawdy obiektywnej, zaufania do władzy publicznej, informowania stron, szybkości postępowania, polubownego rozstrzygania kwestii spornych oraz rozstrzygania na korzyść obywatela niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego), co w ogóle nie zostało wzięte pod uwagę przez WSA, a także przez błędne oddalenie skargi w całości, podczas gdy jej rozpoznanie winno skutkować stwierdzeniem bezczynności organu w zakresie postępowania dotyczącego wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność odnośnie do miejsca postojowego nr [...], będącego współwłasnością skarżącej; (2) art. 134 § 1 ppsa poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania przed Sądem l instancji (przede wszystkim zignorowanie przez WSA następujących okoliczności: brak zaległości w wysokości 92 groszy na koncie związanym z użytkowaniem wieczystym miejsca postojowego nr [...] w związku z nadpłatą w wysokości 287,45 zł za nienależnie pobraną opłatę za miejsce postojowe nr [...] oraz brak odniesienia się przez Sąd I instancji do nieistniejącej dyspozycji telefonicznej podczas rzekomej rozmowy organu z R. S. w nieokreślonej przez organ dacie, pomimo przeciwnego dowodu znajdującego się w aktach sądowoadministracyjnych, w których na k. 39 znajduje się stosowne oświadczenie R. S.), w sytuacji, w której rozpoznanie tych zarzutów winno skutkować uwzględnieniem skargi na bezczynność; (3) art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ppsa poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, że kontrola legalności postępowania organu administracji publicznej przeprowadzona została przez Sąd I instancji w sposób wybiórczy, nie uwzględniający w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę prawidłowości zastosowania prawa materialnego wobec wątpliwości co do zakresu rozpoznania okoliczności spornych; (4) art. 90 § 1 w zw. z art. 122 ppsa w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez rozpoznanie przez WSA skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, pomimo przeciwnego wniosku skarżącej sformułowanego w pkt 5) petitum skargi z 5 grudnia 2023 r.
- przy czym wskazane wyżej uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. spowodowały brak rozpoznania zarzutów skarżącej dotyczących błędnego księgowania wpłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości przez organ, a także istnienia nadpłaty na koncie B., T. i R. S. za ich wpłaty związane z użytkowaniem wieczystym nieruchomości, w tym miejsc postojowych, a ponadto doprowadziły Sąd I instancji do błędnej konkluzji, że organ nie pozostawał w bezczynności, tym samym wskazując skarżącą jako winną ponad trzyletniego okresu rozpoznania wniosków dotyczących wydania zaświadczeń o wniesieniu opłaty jednorazowej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność łącznie czterech nieruchomości, które to postępowania zakończyły się rażącymi błędami organu i brakiem wydania zaświadczenia odnośnie do jednego z miejsc postojowych. Ponadto rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, pomimo przeciwnego wniosku skarżącej, ograniczyło jej prawo do rzetelnego procesu sądowego, podczas którego chciała ona odnieść się na rozprawie do nieścisłości w konkretnych dowodach prezentowanych przez organ. Powyższe wprost świadczy o istotnym wpływie wskazanych wyżej naruszeń prawa na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Wrocławia przedstawił argumenty mające uzasadniać oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zgodnie z art. 7 ust. 9 (w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnie wskazano na art. 9 ust. 7) ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r. poz. 904), po wniesieniu wszystkich opłat albo opłaty jednorazowej właściwy organ wydaje z urzędu, w terminie 30 dni od dnia wniesienia opłat albo opłaty jednorazowej, zaświadczenie o wniesieniu opłat albo opłaty jednorazowej, które właściciel gruntu załącza do wniosku o wykreślenie w dziale III księgi wieczystej wpisu roszczenia o opłatę.
Według art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z § 2 tego przepisu wynika, że sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Stosownie zaś do art. 37 § 1 pkt 1 kpa o bezczynności organu administracji można mówić wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, tylko brak ich podjęcia w określonej formie i w określonym terminie. Przy czym wniesienie tej skargi jest dopuszczalne nie tylko wtedy, gdy organ nie dotrzymuje terminu wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, lecz także wówczas, gdy odmawia wydania aktu pomimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2023, s. 97 i powołane tam orzecznictwo).
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W art. 8 § 1 kpa przewidziano, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Natomiast w myśl art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do
należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Zasadniczy spór dotyczył w sprawie tego, czy skarżąca zaległa z opłatami z tytułu użytkowania wieczystego miejsca postojowego, co uniemożliwiłoby udzielenie bonifikaty przy uiszczaniu jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Skarżąca twierdzi, że 20 grudnia 2019 r. uiściła zaległość z tego tytułu, opiewającą na 92 grosze. Natomiast Prezydent Miasta i Sąd I instancji stoją na stanowisku, że wpłata ta nie może być zaliczona na poczet kwot związanych z miejscem postojowym. Stanowisko to nie jest trafne.
Następujące fakty: złożenia przez skarżącą wizyty w Urzędzie Miasta 20 grudnia 2019 r., podczas której strona oznajmiła zamiar wniesienia jednorazowej opłaty przekształceniowej z bonifikatą m.in. odnośnie do miejsca postojowego oraz uzyskała od pracownika Urzędu informację o istnieniu zaległości w wysokości 91 groszy z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste tej nieruchomości – były w niniejszej sprawie niesporne. Nie było w sprawie kwestionowane, że skarżąca uiściła powyższą kwotę wraz z należnymi odsetkami (łącznie 92 grosze) w kasie agencji PKO BP, posługując się otrzymanym od pracownika Urzędu formularzem wpłaty. Nie było też kwestionowane, że dokument ten w zakresie danych obejmujących nazwę odbiorcy, numer rachunku odbiorcy, nazwę i adres zleceniodawcy oraz tytuł wpłaty ("Kod kontrahenta: [...] PODNF04") został wypełniony przez pracownika Urzędu. Wskazany na blankiecie kod kontrahenta jest przypisany skarżącej, natomiast numer indywidualnego rachunku bankowego należy do współwłaściciela miejsca postojowego – R. S., zaś wskazanie w tytule wpłaty "PODNF04" oznacza, że wpłata dotyczy podatku od nieruchomości, a nie opłaty za użytkowanie wieczyste.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach tej sprawy należy przyjąć, że skarżąca uiściła kwotę 92 groszy w zamiarze uregulowania zaległych opłat z tytułu użytkowania wieczystego miejsca postojowego. Korzystając z formularza wpłaty przygotowanego przez pracownika Urzędu strona działała w zaufaniu do przedstawiciela organu administracji oraz w przekonaniu o skuteczności
podjętych działań w uregulowaniu zaległości, zatem nie może ponosić negatywnych konsekwencji jego pomyłki. W świetle zasady pogłębiania zaufania obywateli, wyrażonej w art. 8 § 1 kpa, niedopuszczalne jest przerzucanie na obywateli skutków błędnych działań lub zaniechań pracowników podlegających danemu organowi administracji. W judykaturze wyrażono trafny pogląd, że określony w art. 8 § 1 kpa obowiązek organu administracji prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oznacza w szczególności, że przy rozpoznawaniu sprawy organ administracji publicznej nie powinien negatywnie dla strony interpretować wieloznacznych okoliczności sprawy w sytuacji, gdy do powstania takiej wieloznaczności przyczynił się sam organ administracji publicznej. (zob. uzasadnienia wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1645/13 oraz z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 241/23). Z zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co stanowi zasadniczą treść zasady praworządności. Tylko postępowanie spełniające powyższe wymogi oraz rozstrzygnięcia wydane w wyniku przeprowadzenia takiego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcia administracyjne nie uwzględniają ich żądań (tak: Wróbel Andrzej [w:] Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX, 2024). W uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 23 lipca 1992 r., sygn. akt III ARN 40/92, wskazano na utrwaloną w orzecznictwie tzw. zasadę ochrony zaufania obywatela do prawidłowości działań organów administracji i sądów, z której wynika, że nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się doń działania (m.in. informacje) organów państwa są prawidłowe i odpowiadające prawu. W tym kontekście istotne jest, że od uiszczenia przez stronę spornej kwoty 92 groszy, a następnie 21 lutego 2020 r. kwoty 213,18 zł na poczet jednorazowej opłaty przekształceniowej z bonifikatą należnej w odniesieniu do miejsca postojowego, aż do czasu wystąpienia przez skarżącą z ponagleniem (sierpień 2023 r.), Prezydent Miasta ani nie wydał zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej, ani też nie informował skarżącej o niemożności jego wydania z uwagi na istnienie zaległości w opłatach za użytkowanie wieczyste. Brak tych informacji miał zaś wpływ na zachowanie strony (m.in. brak interwencji w związku z nieprawidłowościami dotyczącymi wpłaty kwoty 92 groszy), z którego organ administracji, a także Sąd I instancji, wyciągnęli niekorzystne dla skarżącej skutki. Sytuacja ta stanowi ewidentny przykład naruszenia przez organ administracji, oprócz wymienionej już zasady pogłębiania zaufania obywateli, także zasady informowania stron (art. 9 kpa) oraz wyrażonego w art. 7 kpa obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, jak również zasady szybkości postępowania (art. 12 kpa).
W rezultacie Prezydentowi Miasta należy przypisać bezczynność w sprawie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do miejsca postojowego. Od dnia uiszczenia przez skarżącą tej opłaty 21 lutego 2020 r. do dnia wniesienia przez nią ponaglenia, a następnie skargi na bezczynność oraz skargi kasacyjnej, sprawa nie została bowiem załatwiona.
Z powyższych względów skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawały natomiast - podnoszone przez skarżącą kasacyjnie - kwestie dotyczące innych nieruchomości niż miejsce postojowe nr [...].
Niezasadny był zarzut rozpoznania skargi przez WSA w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W świetle tego unormowania, decyzja o skierowaniu skargi do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym należy do sądu i nie jest ona uzależniona od stanowiska strony w tym przedmiocie. Nie można więc skutecznie zarzucić Sądowi I instancji, że rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym skoro uznał, iż nie zachodzi konieczność rozpoznania jej na rozprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 ppsa w zw. z art. 193 ppsa i art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ppsa, orzekł jak w punktach 1-3 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa oraz na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. art. 205 § 2 ppsa, na które to koszty złożyły się: wpis od skargi (100 zł), opłata od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym (360 zł).