Orzeczenie · 2025-01-08

I OSK 2245/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-08
NSAnieruchomościWysokansa
przekształcenie użytkowania wieczystegoprawo własnościopłata przekształceniowabonifikatazaświadczeniebezczynność organunieruchomośćmiejsce postojowewspółwłasnośćpostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi B. S. na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu jednorazowej opłaty przekształceniowej z bonifikatą za miejsce postojowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że wpłata 92 groszy dokonana przez skarżącą w dniu 20 grudnia 2019 r. nie mogła być zaliczona na poczet opłat z tytułu użytkowania wieczystego, ponieważ formularz wpłaty, wypełniony przez pracownika urzędu, zawierał błędne oznaczenie (dotyczące podatku od nieruchomości). Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie dochowała należytej staranności, nie sprawdzając poprawności wpłaty przez blisko 3 lata. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że skarżąca działała w zaufaniu do pracownika urzędu, który przygotował formularz wpłaty, i nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji jego pomyłki. Sąd podkreślił zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 § 1 kpa) oraz zasadę informowania stron (art. 9 kpa). NSA uznał, że Prezydent Wrocławia dopuścił się bezczynności w wydaniu zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej, ponieważ od momentu uiszczenia opłaty (21 lutego 2020 r.) do wniesienia ponaglenia (sierpień 2023 r.) sprawa nie została załatwiona, a organ nie informował o zaległościach. Sąd zobowiązał Prezydenta Wrocławia do wydania zaświadczenia w terminie 30 dni i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej w kontekście błędów popełnionych przez pracowników urzędów przy wypełnianiu dokumentów wpłat oraz odpowiedzialność organów za bezczynność w sprawach przekształcenia użytkowania wieczystego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik urzędu wypełnia formularz wpłaty dla strony.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wpłata dokonana przez stronę, której opis został błędnie wypełniony przez pracownika urzędu, może być zaliczona na poczet zaległości z tytułu użytkowania wieczystego, uniemożliwiając wydanie zaświadczenia o wniesieniu opłaty przekształceniowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wpłata dokonana przez stronę w zaufaniu do pracownika urzędu, który wypełnił formularz wpłaty z błędnym opisem, powinna być zaliczona na poczet zaległości, a strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji pomyłki organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca działała w zaufaniu do pracownika urzędu, który wypełnił formularz wpłaty z błędnym oznaczeniem. Strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji pomyłki organu, zwłaszcza w świetle zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej i obowiązku informowania stron. Brak reakcji organu na potencjalną nieprawidłowość wpłaty przez długi czas również przemawia za uwzględnieniem stanowiska strony.

Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ od momentu uiszczenia opłaty przekształceniowej sprawa nie została załatwiona, a organ nie informował o zaległościach.

Uzasadnienie

Po uiszczeniu przez skarżącą opłaty przekształceniowej, organ nie wydał wymaganego zaświadczenia ani nie poinformował o istnieniu zaległości, co uniemożliwiło stronie podjęcie stosownych działań. Brak załatwienia sprawy w ustawowym terminie stanowi bezczynność.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i zobowiązano Prezydenta Wrocławia do wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z bonifikatą z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do miejsca postojowego nr [...], w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt.

Przepisy (20)

Główne

u.p.u.w. art. 7 § ust. 9

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Po wniesieniu wszystkich opłat albo opłaty jednorazowej właściwy organ wydaje z urzędu, w terminie 30 dni od dnia wniesienia opłat albo opłaty jednorazowej, zaświadczenie o wniesieniu opłat albo opłaty jednorazowej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może orzec co do istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uwzględnia skargę i uchyla zaskarżony wyrok, zobowiązuje organ do wydania aktu lub stwierdza bezczynność.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA stwierdza, czy organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

O bezczynności organu administracji można mówić wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi co do naruszenia prawa materialnego,جهżeliby skutkowałoby to naruszeniem prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok po przeprowadzeniu rozprawy, chyba że ustawy stanowią inaczej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstaw prawnych orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 90 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 122

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może skierować sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym.

EKPC art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do rzetelnego procesu sądowego.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1 w zw. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd pracownika urzędu przy wypełnianiu formularza wpłaty nie powinien obciążać strony. • Organ dopuścił się bezczynności w wydaniu zaświadczenia. • Naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej i zasady informowania stron.

Odrzucone argumenty

Wpisanie błędnego tytułu wpłaty (PODNF04) oznaczało, że wpłata dotyczyła podatku od nieruchomości, a nie opłaty przekształceniowej. • Skarżąca nie dochowała należytej staranności, nie sprawdzając poprawności wpłaty przez blisko 3 lata. • Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym było zgodne z prawem, gdyż przedmiotem skargi była bezczynność.

Godne uwagi sformułowania

nie może ponosić negatywnych konsekwencji jego pomyłki • zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej • nie powinien negatywnie dla strony interpretować wieloznacznych okoliczności sprawy w sytuacji, gdy do powstania takiej wieloznaczności przyczynił się sam organ administracji publicznej • nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się doń działania (m.in. informacje) organów państwa są prawidłowe i odpowiadające prawu.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Marian Wolanin

sprawozdawca

Jakub Zieliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej w kontekście błędów popełnionych przez pracowników urzędów przy wypełnianiu dokumentów wpłat oraz odpowiedzialność organów za bezczynność w sprawach przekształcenia użytkowania wieczystego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik urzędu wypełnia formularz wpłaty dla strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błąd urzędnika może wpłynąć na prawa obywatela i jak sądowa kontrola może naprawić niesprawiedliwość, podkreślając znaczenie zaufania do organów państwa.

Błąd urzędnika kosztował obywatela 3 lata walki o zaświadczenie – sąd stanął po jego stronie!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst