I OSK 224/06

I OSK 224/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rajewska
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
II SA/Rz 878/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2005-10-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Leszek Włoskiewicz Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Jolanta Rajewska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 października 2005r. sygn. akt II SA/Rz 878/04 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie 1. statusu bezrobotnego, 2. zasiłku dla bezrobotnych, 3. świadczenia przedemerytalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje adw. R. L. od Skarbu Państwa ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 219,60 zł (słownie: dwieście dziewiętnaście złoty i sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 878/04, oddalił skargę A. B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: 1) statusu bezrobotnego, 2) zasiłku dla bezrobotnych, 3) świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] znak: [...], na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 4 pkt 2, i art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001) oraz art. 29 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120 poz. 1252) odmówił A. B. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, statusu bezrobotnego od dnia 19 lipca 2004 r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a status bezrobotnego przyznał mu od dnia 19 lipca 2004r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A. B. rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 19 lipca 2004 r. wniósł o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W chwili rejestracji przedłożył dokumenty potwierdzające ukończenie 55 roku życia i okres uprawniający do emerytury wynoszący ponad 35 lat. Ponadto, przedstawił świadectwa pracy, z których wynika, iż przed rejestracją był zatrudniony: od 9 kwietnia 2001 roku do 31 grudnia 2002 roku w "N." Sp. z o.o. w [...], od 1 stycznia 2003 roku do 25 lutego 2004 roku w "C." S.A. w [...] i od 26 lutego 2004 roku do 17 lipca 2004 roku w "N." Sp. z o.o. w [...] (błędnie określono w [...]). Organ I instancji uznał, że skarżący spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Jednocześnie, organ wskazał, że zgodnie z art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy - o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat -kobieta i 55 lat - mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat (35 lat dla mężczyzn.
To sformułowanie oznacza, że przepis art. 37 k ust 1 pkt 2 warunkuje nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego rozwiązaniem z danym pracodawcą stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przy czym to zatrudnienie (rozwiązane z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy) musiało trwać co najmniej 6 miesięcy.
Organ I instancji stwierdził, że A. B. zarejestrował się jako osoba bezrobotna po rozwiązaniu z dniem 17 lipca 2004 r. stosunku pracy z pracodawcą "N." w [...]. Świadectwo pracy wydane przez "N." wskazuje, że zatrudniony był od 26 lutego 2004 do 17 lipca 2004 r., zatem poniżej 6 miesięcy. Tym samym organ uznał, że rejestrując się w dniu 19 lipca 2004 r. nie spełniał przesłanki określonej w art. 37 k ust 1 pkt 2 do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Od powyższej decyzji A. B. odwołał się do Wojewody Podkarpackiego, podnosząc w uzasadnieniu odwołania, że przepisy nie wymagają ciągłego okresu zatrudnienia u danego pracodawcy, zatem warunek z art. 37 k ust. 1 pkt 2 został spełniony, bowiem w spółce "." pracował również w okresie od 9 kwietnia 2001 do 31 grudnia 2002.
Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia [...] znak:[...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Odnośnie zasiłku dla bezrobotnych podał, iż obowiązujący w dniu rejestracji skarżącego przepis art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowił, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem lub w drodze porozumienia stron, chyba że nastąpiło ono z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia (...) lub z powodu zmiany miejsca zamieszkania.
Powyższa decyzja Wojewody Podkarpackiego stała się przedmiotem skargi A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której skarżący wyjaśnił, że firmy "C." w [...] i "N." w [...] stanowią zakłady tego samego pracodawcy. Opisując powody zmian pracy w ciągu ostatnich trzech lat wskazał, że miało to miejsce z winy pracodawcy, bowiem zmiana miejsca pracy nie była jego zamiarem.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając powyższą skargę, stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Bezspornym w sprawie jest fakt zatrudnienia A. B. w następujących zakładach pracy:
* od 9 kwietnia 2001 roku do 31 grudnia 2002 roku w firmie "N." Sp. z o.o. z udziałem kapitału zagranicznego z siedzibą w [...]. Stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron;
* od 1 stycznia 2003 roku do 25 lutego 2004 roku w firmie "C." Spółka Akcyjna z siedzibą w [...]. Stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron;
* od 26 lutego 2004 roku do 17 lipca 2004 roku w firmie "N." Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia umowy przez pracodawcę z przyczyn nie dotyczących pracownika - (Dz. U. Nr 90 poz. 844 oraz Dz. U. Nr 213 poz. 2081 z 2003 r.).
Po ustaniu w dniu 17 lipca 2004 roku ostatniego zatrudnienia w firmie "N.", A. B., w dniu 19 lipca 2004 roku zarejestrował się jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...].
Z uwagi na to, że spełnił on warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, to z dniem rejestracji organ przyznał mu status bezrobotnego.
Sąd stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, obowiązującym od dnia 1 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 120 poz. 1252), osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w w/w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Świadczenia te ustalane i wypłacane są osobom zarejestrowanym przez powiatowe urzędy pracy.
Stosownie do przepisu art. 23 ust. 3 ustawy z 30.04.2004 r., dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zadań związanych z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych jest 1 sierpień 2004 rok, a do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, zgodnie z art. 30 ust. 1 stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu .
W świetle przytoczonych przepisów z uwagi na fakt, że skarżący zarejestrował się przed datą przejęcia przez ZUS zadań związanych z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych, w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. 03.58, poz. 514 ze zm.), w szczególności przepisy Rozdziału 3c, zawierające przepisy od art. 37 k do 37 o.
Powołując się na art. 37 k ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, Sąd wskazał, że rejestrując się, skarżący przedłożył dokumenty, które potwierdziły osiągnięcie przez niego wymaganego przez ten przepis wieku oraz zatrudnienia uprawniającego do emerytury. Omawiany przepis warunkuje jednak nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego zatrudnieniem przez okres co najmniej 6 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Świadectwo pracy potwierdzające okres zatrudnienia skarżącego od 26 lutego 2004 do 17 lipca 2004 w spółce "N." w [...] zawiera informację o wypowiedzeniu umowy przez pracodawcę z przyczyn nie dotyczących pracownika i jako podstawę prawną wypowiedzenia podaje przepis art. 36 § 1 kodeksu pracy. Zatem, zdaniem Sądu, w sytuacji zatrudnienia skarżącego w ostatnim zakładzie pracy przed rejestracją przez 4 miesiące i 3 tygodnie, nie został spełniony konieczny warunek zatrudnienia przez okres co najmniej 6 miesięcy.
Sąd podzielił pogląd organu, że art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie daje podstaw do zaliczenia skarżącemu zatrudnienia w innym czasie u tego samego pracodawcy, tj. od 9 kwietnia 2001 r. do 31 grudnia 2002 r., rozwiązanego w drodze porozumienia stron.
Odnosząc się do kwestii odmowy przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych, Sąd wskazał na przepis art. 75 § 1 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba, że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Zatem, biorąc pod uwagę, że jak wynika ze świadectwa pracy wydanego w dniu 25 lutego 2004 r. przez firmę "C." S.A. w [...], stosunek pracy trwający od 1 stycznia 2003 r. do 25 lutego 2004 r. ustał w wyniku porozumienia stron to, stosownie do powołanego wyżej przepisu, skarżącemu nie przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
W konsekwencji, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów regulujących przyznawanie świadczeń przedemerytalnych i zasiłków dla bezrobotnych. Okoliczności podniesione w skardze, że firmy "N." sp. z o.o. z siedzibą w [...] i "C." S.A. z siedzibą w [...] są własnością tych samych osób, nie miały znaczenia w sprawie. Spółki te stanowią odrębne podmioty gospodarcze, a skład osobowy organów tych spółek nie ma w sprawie żadnego znaczenia.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. B. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości wniósł o jego uchylenie.
Na zasadzie art. 174 pkt 1 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucił błędną wykładnię albo niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 29 ust 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, w zw. z art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż w ocenie skarżącego, spełnił on warunek z art. 29 ust. 2, 3 cyt. ustawy poprzez zarejestrowanie się w PUP i uzyskał status bezrobotnego. Zdaniem skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zinterpretował przepisy art. 29 ustawy z dnia 30.04.2004 r. oraz przepisy art. 37 k ustawy 14.12.1994 r. wbrew ratio legis tych uregulowań prawnych, ponieważ wolą ustawodawcy była konieczność zapewnienia osobom pozbawianym pracy ochrony socjalnej w postaci możliwości uzyskania świadczenia przedemerytalnego, natomiast zastosowana przez Sąd wykładnia tych przepisów ustanowiła zaskarżonym wyrokiem barierę w uzyskaniu tego świadczenia dla skarżącego.
W ocenie autora skargi kasacyjnej pojęcie "zakład pracy" nie jest tożsame z pojęciem "pracodawca", a "pojęcie zatrudnienie przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy u danego pracodawcy" oznacza, że nie chodzi o okres zatrudnienia, w jednym zakładzie pracy lecz uwzględnienie okresów poprzedzających. W przypadku skarżącego byli to ci sami pracodawcy.
W oparciu o przepis art. 174 pkt 2 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 183 § 2 pkt 5 i art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w
przedmiocie ustalenia, czy ostatni pracodawca skarżącego, tj. spółka z o.o. N. nie jest tożsama z poprzednimi pracodawcami, tj. spółką C., oraz spółką N. - spółkami dominującymi bądź powiązanymi, w rozumieniu przepisów art. 4 § 1 pkt 4 i pkt 5 kodeksu spółek handlowych, oraz przepisów art. 31 § 1 kodeksu pracy - w sytuacji gdy świadectwa pracy w imieniu w/w spółek podpisywała ta sama osoba:
- art. 244 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem pozbawienie skarżącego możliwości obrony swoich praw przejawiło się w opóźnieniu wydania przez Sąd postanowienia w przedmiocie ustanowienia dla niego
adwokata dla ukierunkowania postępowania dowodowego przed Sądem na okoliczności korzystne dla skarżącego, tj. wykazania dowodami, iż niezależnie od szyldów poszczególnych spółek, skarżący w zakresie miejsca wykonywania pracy, rodzaju wykonywania pracy, warunków płacowych, osób swoich przełożonych, osoby kierownika działu kadr i osób z dyrekcji w/w spółek, pozostawał co najmniej od dnia 09 kwietnia 2001 r. do dnia 17 lipca 2004 r. pracownikiem tego samego pracodawcy, co powinno być argumentem za uznaniem, iż przez okres ponad 6 miesięcy świadczył on pracę w jednym i tym samym zakładzie pracy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej. oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że pojęcie "zakład pracy" nie funkcjonuje w przepisie art. 37k ust.1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w znaczeniu przedmiotowym, dla określenia wyodrębnionego mienia pracodawcy (placówki zatrudnienia) przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej i zatrudniania w tym celu pracowników, jak to wskazuje skarżący, lecz w znaczeniu podmiotowym. Obejmuje ono wszystkie podmioty zatrudniające pracowników, czyli zarówno te, które występują w przewidzianych prawem formach organizacyjno-prawnych, jak np. spółka, spółdzielnia, czy urząd, jak też osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Nie można również rozumieć zawartego w przepisie art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy pojęcia "zakładu pracy" jako "miejsca pracy" wyposażonego w zaplecze socjalne, kadrowe czy techniczne. Miejsce świadczenie pracy stanowi jeden z istotnych składników umowy o pracę, obustronnie uzgodniony. Może być określone na stałe, bądź jako miejsce zmienne, a zmienność miejsca pracy może wynikać już z samego charakteru (rodzaju) pełnionej pracy, jak np. praca kierowcy, kolejarza, pracownika budowlanego itp. W odpowiedzi na skargę kasacyjną podkreślono również, że rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić wyłącznie z pracodawcą, a nie z "zakładem pracy". Zakład pracy nie ma zdolności zatrudniania i dokonywania czynności prawnych w zakresie stosunków pracy.
W ocenie organu, brak jest także podstaw do przyjęcia, że dla nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nie ma znaczenia w świetle art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okoliczności czy stosunek pracy, który został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu trwał co najmniej 6 miesięcy.
Zgodnie z powołanym przepisem nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego jest uwarunkowane rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przy czym musi zostać spełniony dodatkowy ustawowy wymóg, którym jest pozostawanie właśnie w tym zatrudnieniu, które ustało w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, nie krócej niż 6 miesięcy. Nie można natomiast łączyć innych, przypadających kiedykolwiek wcześniej, okresów zatrudnienia, nawet u tego samego pracodawcy, z zatrudnieniem, które ustało w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. To bowiem rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego), z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jest jednym z warunków uprawniających do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Chodzi zatem o ten konkretny stosunek pracy (nawiązany w konkretnej ściśle oznaczonej dacie), z którego rozwiązaniem z przyczyn dotyczących zakładu pracy ustawa łączy skutek nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego pozbawienia skarżącego możliwości obrony jego praw przed Sądem poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie ustalania, czy ostatni pracodawca jest tożsamy z poprzednimi pracodawcami skarżącego, organ stwierdził, że kolejni pracodawcy skarżącego to niewątpliwie różni pracodawcy występujący w obrocie prawnym pod odmiennymi numerami REGON, zatem prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność miejsca wykonywania pracy, rodzaju wykonywania pracy, warunków płacowych, czy też osób wchodzących w skład zarządu tych spółek było bezcelowe. Również fakt, że spółki te są własnością tych samych osób nie ma wpływu na ustalenie, że są to dwa odrębne, samodzielne podmioty gospodarcze, które posiadają własną zdolność zatrudniania pracowników.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez skarżącego skargi kasacyjnej uznać należy, iż nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki normatywne zostały określone w § 2 art. 183. Zatem odmiennie niż Sąd Administracyjny pierwszej instancji, który rozpoznając skargę nie będąc związany granicami tej skargi, ma obowiązek poddać zaskarżony akt pełnej kontroli pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej postawionych.
W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należało rozpoznać zasadność zarzutu nieważności postępowania z przyczyny wskazanej w art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa, gdyż jego uwzględnienie miałoby istotny wpływ na treść orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym.
W świetle tego przepisu, nieważność postępowania zachodzi wówczas, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
Wprawdzie autor skargi kasacyjnej nie przedstawił jurydycznego uzasadnienia tego zarzutu, to uchybienie to należało uznać za nieistotne, gdyż – jak wyżej wskazano – Naczelny Sąd Administracyjny nieważność postępowania bierze pod rozwagę z urzędu.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że ocena, czy doszło do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw jest zawsze dokonywana na podstawie konkretnych okoliczności sprawy. O tym, że wystąpiła nieważność postępowania z omawianej przyczyny, można mówić tylko wtedy, gdy strona została pozbawiona uprawnień procesowych wskutek wadliwego postępowania sądu, ale nie wówczas, gdy z określonych uprawnień jej przysługujących nie skorzystała (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2002 r. sygn. akt III CKN 461/99 nieopubl.).
Okolicznością powołaną przez skarżącego dla uzasadnienia nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji, przez pozbawienie go możliwości obrony swoich praw, jest opóźnienie w wydaniu przez Sąd postanowienia o ustanowieniu dla niego adwokata dla ukierunkowania postępowania dowodowego na okoliczności dla niego korzystne.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu 13 października 2005r. był obecny na rozprawie przed sądem pierwszej instancji, a wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu złożył w dniu 7 listopada 2005r. , a więc już po wydaniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji.
Fakt, iż skarżący wcześniej nie skorzystał z tego uprawnienia nie daje podstaw do twierdzenia, że był on pozbawiony możliwości obrony swych praw.
Z tych względów uznać należy, iż w okolicznościach tej sprawy brak jest podstaw do twierdzenia, by skarżący został pozbawiony możliwości obrony swych praw.
Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego art. 106 § 3 Ppsa i art. 244 §1 Ppsa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istotą sądowej kontroli administracji, sprawowanej przez sądy administracyjne, jest ocena legalności zaskarżonych do sądu aktów, według stanu faktycznego i prawnego z dnia ich podjęcia.
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy i tylko wyjątkowo może – stosownie do art. 106 § 3 Ppsa – przeprowadzić z urzędu lub na żądanie strony, uzupełniający dowód z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Skarżący będący na rozprawie, wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów nie składał, a Sąd pierwszej instancji oceniając legalność decyzji w tej sprawie uwzględniał dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych. Było to między innymi świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie skarżącego w ostatnim zakładzie pracy, z którego został zwolniony za wypowiedzeniem z przyczyn nie dotyczących pracownika.
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawidłowości przedłożonych przez skarżącego dokumentów. Jeżeli skarżący uważał, że wystawione mu świadectwo pracy było nieprawidłowe, gdyż nie uwzględniono w nim wszystkich okresów zatrudnienia u tego samego pracodawcy, co miałoby wpływ na zastosowany wobec niego okres wypowiedzenia, który w świetle świadectwa pracy z dnia 17 lipca 2004r. został skrócony, a przede wszystkim na ocenę jego uprawnień przy ubieganiu się o świadczenie będące przedmiotem niniejszej sprawy, powinien wystąpić w terminie 7 dni od jego otrzymania z żądaniem jego sprostowania (art. 97 § 21 Kodeksu pracy).
Długość okresu wypowiedzenia jest bowiem uzależniona od stażu pracy u danego pracodawcy art. 36 § 1 i § 11 Kodeksu pracy.
Wskazany jako naruszony przepis art. 244 § 1 Ppsa, definiuje instytucję prawa pomocy wskazując, iż obejmuje ona zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Oceny, iż w tej sprawie przepis ten nie został naruszony, dokonano przy omawianiu przesłanki nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego na wstępie zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej lub też do stawiania hipotez co do tego, w jaki sposób przepis ten został naruszony.
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, to mylne zrozumienie treści zastosowanego przepisu, a naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to zagadnienie prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego.
Możliwe jest także oparcie zarzutu naruszenia prawa materialnego na obu formach naruszenia, gdyż niewłaściwe zastosowanie prawa może być konsekwencją jego błędnej wykładni.
W uzasadnieniu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego wskazana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego, uzasadnieniem jest wyjaśnienie, dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis, nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis powinien być w sprawie zastosowany (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2000 r. II VKN 56/00 Prok. i Pr. 2002/650).
Wniesiona w tej sprawi skarga kasacyjna przedstawionych wyżej warunków nie spełnia, a ocenę sposobu naruszenia powołanych przepisów prawa pozostawia Sądowi. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej uzasadniając lakonicznie ten zarzut podważył stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował stanowisko organów, które stwierdziły, że w dniu rejestracji skarżący nie spełniał warunków uprawniających do nabycia świadczenia przedemerytalnego oraz zasiłku dla bezrobotnych.
Z uwagi na powyższe należy jedynie podkreślić, iż w tej sprawie uprawnienie skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych, rozważano w oparciu o przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), zaś prawo do świadczenia przedeemerytalnego na podstawie art. 29 ust. 2 i 3 tej ustawy, w związku z art. 37k ust. 1 pkt 2 ust. ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.).
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie definiuje pojęcia zakładu pracy. Art. 2 ust. 1 pkt. 17 tej ustawy wyjaśnia pojęcie pracodawcy stwierdzając, że oznacza to jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną, jeżeli zatrudniają one pracowników. Z kolei pkt 20a art. 2 ust. 1 stanowi, że ilekroć jest mowa o "przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy – z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników".
Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że pojęcia "zakład pracy" i "pracodawca" są tożsame.
Zatem użyte w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu sformułowanie "do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy" oznacza przyczyny określone w art. 2 ust. 1 pkt 20 cyt. ustawy, z powodu których doszło do rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę, u którego ta osoba była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Chodzi zatem o sytuację, w której konkretny stosunek pracy nawiązany w omawianej dacie zostaje rozwiązany przez pracodawcę z przyczyn dotyczących zakładu pracy z pracownikiem, który pozostawał właśnie w tym zatrudnieniu przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. W tej sprawie warunek ten nie został spełniony.
Nie nastąpiło zatem naruszenie art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia o świadczeniach przedemerytalnych w związku z art. 37 ust 1. pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę kasacyjną oddalił.