III FSK 972/24

III FSK 972/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1460/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-03-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono dopuszczenia  do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 33 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku B. Z. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1460/23 w sprawie ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.321.2023.2/AZ UNP: 2401-23-186547 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odmówić dopuszczenia B. Z. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 22 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1460/23 oddalił skargę T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 24 sierpnia 2023 r., nr 2401-IEE.7192.321.2023.2/AZ UNP: 2401-23-186547 w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył T. W.
Pismem z 28 stycznia 2025 r. B. Z., w trybie art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1705 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zwrócił się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną w charakterze uczestnika postępowania.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że 19 marca 2024 r. Drugi Urząd Skarbowy w Częstochowie w oparciu o art. 111 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, dalej: u.p.e.a.) wydał w sprawie o nr 2410-SEE.7113.1.1712.2024.1.AGO postanowienie udzielające na jego rzecz - jako licytanta przybicia po zamknięciu drugiej licytacji nieruchomości oznaczonej księgą wieczystą nr [...], której właścicielem na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej jest T. W. Dłużnik odwołał się od powyższego postanowienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a po zakończeniu niniejszego postępowania skorzystał z nadzwyczajnego środka zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej. Podstawą odwołania było podniesienie przez dłużnika wadliwości operatu szacunkowego. Złożenie przedmiotowej skargi wstrzymało wydanie przez organ administracyjny decyzji w trybie art. 112 § 1 u.p.e.a. Wobec powyższych okoliczności w ocenie wnioskodawcy koniecznym stało się złożenie wniosku o dopuszczenie go do niniejszego postępowania w charakterze strony celem umożliwienia złożenia wniosku o przyspieszenie niniejszego postępowania w oparciu o art. 45 ust 1 KRP oraz art. 63 KRP. Wnioskodawca końcowo przedstawił swoją sytuację mieszkaniową i finansową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedstawionym wniosku brak jest norm prawnych, w oparciu o które wnioskodawca mógłby wywieść swój interes prawny w prowadzonym postępowaniu, a wskazane okoliczności nie uzasadniają dopuszczenia go do udziału w charakterze uczestnika postępowania.
W myśl art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Mieć zatem interes prawny w sprawie znaczy to samo, co wskazanie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać ochrony ze względu na zaspokojenie własnej potrzeby.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym osoba prawna lub fizyczna wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2013 r., I OZ 265/13, CBOSA).
Wnioskodawca niewątpliwie jest zainteresowany przyspieszeniem rozpoznania sprawy, jak i jej wynikiem, jednakże tego zainteresowania nie można uznać za interes prawny w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. We wniosku wskazał on, że złożenie skargi kasacyjnej wstrzymało wydanie przez organ decyzji w trybie art. 112 § 1 u.p.e.a., wobec tego jest on uprawniony do bycia stroną w postępowaniu wywołanym tą skargą, by mógł złożyć wniosek o przyspieszenie jej rozpoznania. We wniosku wskazano art. 45 Konstytucji RP (prawo do sądu) i art. 63 Konstytucji RP (prawo do petycji, wniosków i skarg).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskodawca nie powołał się na żaden przepis prawa materialnego, z którego mógłby wynikać jego interes prawny w udziale w niniejszym postępowaniu. Z przywołanych przepisów konstytucyjnych należy wywieść, że do sądu/organu można się zwrócić ze sprawą każdego rodzaju, ale sprawą prawną, wynikającą z obowiązujących norm prawnych, co do realizacji których wynikły kontrowersje wobec ich zastosowania. Ponadto przepis art. 33 § 2 p.p.s.a., jak już wskazano, do wykazania interesu prawnego wymaga powołania się na normę prawa materialnego – a takiej nie wskazano.
Okoliczności dotyczące przystąpienia przez wnioskodawcę do licytacji nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez organy wobec T. W., jak też dalsze problemy mieszkaniowe, czy finansowe wnioskodawcy w istocie stanowią o jego interesie faktycznym.
Podkreślenia również wymaga, że w orzecznictwie i w doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego. Z tego względu interes prawny nie istnieje w sytuacjach, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Interes prawny musi być nadto aktualny, a nie ewentualny. Poza tym, tak określony interes prawny musi być "własny", osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997 nr 4 poz. 83A).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.