Orzeczenie · 2024-03-22

I OSK 2227/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-22
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościprzekształceniecele mieszkanioweprawo budowlanezaświadczenieNSASKOWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Olsztynie, który uchylił postanowienie SKO o odmowie wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Spór dotyczył interpretacji art. 13 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Organ administracji twierdził, że przekształcenie jest możliwe tylko wtedy, gdy grunt był zabudowany na cele mieszkaniowe już 1 stycznia 2019 r. WSA uznał, że kluczowe jest oddanie budynku mieszkalnego do użytkowania zgodnie z planem lub decyzją o warunkach zabudowy, niezależnie od daty zabudowy. NSA w pełni podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że mechanizm "opóźnionego przekształcenia" (art. 13 ust. 1) ma na celu objęcie ustawą gruntów, które po 1 stycznia 2019 r. zostały zabudowane budynkami mieszkalnymi, a momentem przekształcenia jest dzień oddania budynku do użytkowania. Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania budynku z handlowego na mieszkalny, jeśli została przeprowadzona zgodnie z prawem i budynek został oddany do użytkowania, spełnia przesłanki do przekształcenia, nawet jeśli pierwotnie grunt był przeznaczony na cele handlowe. W związku z tym skarga kasacyjna organu została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w szczególności w przypadkach zmiany sposobu użytkowania budynku po 1 stycznia 2019 r.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, zgodnie z planem lub decyzją o warunkach zabudowy w momencie oddania budynku do użytkowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zmiana sposobu użytkowania budynku z handlowego na mieszkalny, dokonana po 1 stycznia 2019 r., pozwala na przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności, jeśli budynek został oddany do użytkowania zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana sposobu użytkowania budynku z handlowego na mieszkalny, dokonana po 1 stycznia 2019 r. i zgodna z planem lub decyzją o warunkach zabudowy, pozwala na przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności z dniem oddania budynku do użytkowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że kluczowe dla "opóźnionego przekształcenia" (art. 13 ust. 1 ustawy) jest przeznaczenie gruntu na cele mieszkaniowe w momencie oddania budynku do użytkowania, a nie stan z dnia 1 stycznia 2019 r. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli jest zgodna z prawem, jest traktowana jako spełnienie przesłanki do przekształcenia.

Jak należy interpretować art. 13 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w kontekście daty zabudowy i oddania budynku do użytkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że grunt przekształca się w prawo własności z dniem oddania budynku mieszkalnego do użytkowania, jeśli grunt jest zabudowany na cele mieszkaniowe zgodnie z planem lub decyzją o warunkach zabudowy w tym momencie, niezależnie od tego, czy zabudowa taka istniała już 1 stycznia 2019 r.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że celem przepisu jest objęcie ustawą gruntów zabudowanych budynkami mieszkalnymi po 1 stycznia 2019 r., a momentem przekształcenia jest oddanie budynku do użytkowania. Odmienna interpretacja organów prowadziłaby do rozerwania związku między hipotezą a dyspozycją przepisu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Przepisy (15)

Główne

u.p.p.u.w. art. 1 § ust. 1, ust. 2, ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Grunty zabudowane na cele mieszkaniowe przekształcają się w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r. (art. 1 ust. 1). Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe rozumie się nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi, lub z budynkami towarzyszącymi (art. 1 ust. 2).

u.p.p.u.w. art. 1a

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p.p.u.w. art. 13 § ust. 1, ust. 2, ust. 2b

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Jeżeli po 1 stycznia 2019 r. na gruncie użytkowanym wieczysto, zabudowanym na cele mieszkaniowe (zgodnie z planem lub decyzją o WZ), budynek mieszkalny zostanie oddany do użytkowania, prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności z dniem oddania budynku do użytkowania. Organ wydaje zaświadczenie w terminie 4 miesięcy (lub 30 dni w przypadku wniosku właściciela lokalu/gruntu).

Pomocnicze

K.p.a. art. 217 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wydawania zaświadczeń przez organy administracji.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub postępowania).

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny z powodu naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

P.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (granice skargi kasacyjnej) oraz przesłanki nieważności postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 182 § § 2 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Prawo budowlane art. 54

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zawiadomienie o zakończeniu budowy.

Prawo budowlane art. 55

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pozwolenie na użytkowanie.

Prawo budowlane art. 71

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 22 § ust. 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Obowiązek ujawnienia sposobu użytkowania w ewidencji gruntów i budynków.

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 23 § ust. 3 pkt 1 lit. j

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Obowiązek przekazywania informacji o pozwoleniach na użytkowanie i zgłoszeniach zmiany sposobu użytkowania do ewidencji gruntów.

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 24 § ust. 2b pkt 1 lit. d i f

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Aktualizacja informacji w ewidencji gruntów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest możliwe, jeśli budynek mieszkalny został oddany do użytkowania zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy, nawet jeśli zmiana sposobu użytkowania nastąpiła po 1 stycznia 2019 r.

Odrzucone argumenty

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest możliwe tylko wtedy, gdy grunt był zabudowany na cele mieszkaniowe już w dniu 1 stycznia 2019 r.

Godne uwagi sformułowania

przesłanka (przyczyna) przekształcenia, tj. zabudowa gruntu na cele mieszkaniowe, ma zaistnieć z dniem oddania budynku mieszkalnego do użytkowania, a nie retrospekcyjnie, tj. 1 stycznia 2019 r. • mechanizm "opóźnionego przekształcenia" • zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Aleksandra Łaskarzewska

członek

Maciej Dybowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w szczególności w przypadkach zmiany sposobu użytkowania budynku po 1 stycznia 2019 r."

Ograniczenia: Dotyczy gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, zgodnie z planem lub decyzją o warunkach zabudowy w momencie oddania budynku do użytkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla wielu właścicieli nieruchomości - możliwości przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności w sytuacji zmiany funkcji budynku. Wyjaśnia niejasności prawne związane z datą kluczową dla przekształcenia.

Przekształcenie użytkowania wieczystego: czy zmiana funkcji budynku po 2019 roku otwiera drogę do własności?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst