I OSK 2221/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-07
NSAnieruchomościWysokansa
uwłaszczenienieruchomościPKP S.A.prawo użytkowania wieczystegopostępowanie administracyjnesądy administracyjnezawieszenie postępowaniazagadnienie prawneMinister Inwestycji i Rozwoju

NSA zawiesił postępowanie kasacyjne do czasu rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów zagadnienia prawnego dotyczącego uwłaszczenia PKP S.A.

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. do czasu rozstrzygnięcia przez pełny skład NSA zagadnienia prawnego. Zagadnienie dotyczy tego, czy decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nieruchomością może być uznana za samoistny dowód posiadania w zarządzie w postępowaniu o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną P. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, postanowił zawiesić postępowanie. Decyzja ta wynika z faktu, że Prokurator Generalny przedstawił składowi siedmiu sędziów NSA do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne dotyczące interpretacji przepisów o uwłaszczeniu państwowych i komunalnych osób prawnych. Konkretnie, chodzi o to, czy decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nieruchomością może być uznana za wystarczający dowód posiadania w zarządzie w kontekście stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa. Sąd zawiesił postępowanie do czasu udzielenia odpowiedzi na to zagadnienie przez skład siedmiu sędziów, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez skład siedmiu sędziów NSA.

Uzasadnienie

Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania przed NSA, w którym rozstrzygane jest kluczowe zagadnienie prawne dotyczące interpretacji przepisów o uwłaszczeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszono

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów.

u.g.w.n. art. 38 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Dotyczy sposobu wykazania dotychczasowego prawa zarządu.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 4 § ust. 1 pkt 6

Dotyczy wykazywania zarządu przy pomocy dokumentów, w tym decyzji o naliczeniu opłat za zarząd.

u.g.n. art. 200 § ust.1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy samoistnego dowodu wykazującego posiadanie w zarządzie.

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania zagadnienie prawne polegające na ustaleniu rozumienia "pozostawania nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości" czy za samoistny dowód wykazujący posiadanie w zarządzie [...] powinna być uznana decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych oraz dowodów posiadania nieruchomości w zarządzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem PKP S.A. i interpretacją przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem i interpretacją przepisów, które może mieć szersze zastosowanie w sprawach dotyczących mienia państwowego.

Kluczowe zagadnienie prawne w sprawie uwłaszczenia PKP S.A. przed NSA: czy decyzja o opłatach wystarczy do udowodnienia zarządu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2221/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1022/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-17
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1022/19 ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 marca 2019 r. nr DO.2.6610.191.2017.MP w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego na podstawie art.125 §1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesić postępowanie kasacyjne do czasu rozstrzygnięcia wniosku Prokuratora Generalnego o podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny, zarejestrowanej pod sygn. I OPS 2/23.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1022/19 oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 marca 2019 r. nr DO.2.6610.191.2017.MP w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto, wniesiono o przedstawienie pełnemu składowi Izby Ogólnoadminisłracyjnej zagadnienia prawnego polegającego na ustaleniu rozumienia "pozostawania nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.)" oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, tj.:
1) § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.) poprzez uznanie, że wykazanie zarządu przy pomocy dokumentów w postaci decyzji dotyczących naliczenia opłat za zarząd gruntem może stanowić podstawę stwierdzenia przez właściwy organ dotychczasowego prawa zarządu wyłącznie wyjątkowo i to tylko wtedy, gdy spełniają ściśle określone wymogi, mimo że takie ograniczenia nie wynikają z tego przepisu,
2) art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) poprzez uznanie, że tylko decyzja o oddaniu gruntu w zarząd może stanowić podstawę stwierdzenia przez właściwy organ dotychczasowego prawa zarządu, mimo że oddanie gruntu w zarząd nie miało skutków cywilnoprawnych, w praktyce następowało zazwyczaj na drodze czynności faktycznych, dany grunt był niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania innych zadań ustawowych albo statutowych, a państwowa jednostka organizacyjna uiszczała stosowne opłaty, na potwierdzenie czego przedłożyła stosowną decyzję,
2. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a."), poprzez niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie i oddalenie skargi, mimo że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ art. 75 §1 ab initio K.p.a. oraz art. 7 w zw. z art. 77 §1 i art. 80 K.p.a., polegające na ograniczeniu w postępowaniu administracyjnym zasady równej mocy środków dowodowych, mimo że takie ograniczenie jest nieuzasadnione, nie wynika wprost z przepisu ustawy, przerzuca na stronę odpowiedzialność za ewentualne błędy organu administracji państwowej, a przez wprowadzenie takiego wymogu ex post - faktycznie pozbawia stronę rzeczywistej ochrony jej praw majątkowych, przy jednoczesnym przerzuceniu obowiązków dowodowych na stronę; gdyby Sąd I instancji dostrzegł powyższe uchybienie, zaskarżone rozstrzygnięcie mogłoby być inne, tj. skarga mogłaby zostać uwzględniona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Składowi orzekającemu wiadomym jest zaś z urzędu, że Prokurator Generalny przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości następujące zagadnienie prawne: " Czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne, za samoistny dowód wykazujący posiadanie w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. tj. z 2023 r., poz. 334 ze zm.) powinna być uznana decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, o której mowa w § 4 ust.1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.) w związku z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.)?
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez skład Siedmiu Sędziów NSA odpowiedzi na zagadnienie postawione w sprawie sygn. I OPS 2/23.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI