I OSK 221/05

I OSK 221/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Henryk Ożóg
Zbigniew Rausz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Kr 2367/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2004-11-23
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
art. 43 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz ( spr.), Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Henryk Ożóg, Protokolant Anna Harwas, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2005r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojciecha M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 2367/03 w sprawie ze skargi Wojciecha M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 14 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie zwolnienie ze służby oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 listopada 2004 r. II SA/Kr 2367/03 oddalił skargę Wojciecha M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 14 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że pismem z dnia 23.05.2003 r. zatytułowanym "Raport" Wojciech M. zgłosił pisemne wystąpienie ze służby w Policji z dniem 27.05.2003 r. Pismo to złożył w Komendzie Powiatowej Policji w Z., a jego wpływ został odnotowany pod numerem (...) w dniu 6.06.2003 r. Zainteresowany prośbę o zwolnienie ze służby w Policji motywował orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej o jego całkowitej niezdolności do służby w Policji. Wyraźnie przy tym zaznaczył, że mimo, iż od dnia zaprzestania służby z powodu choroby nie upłynęło jeszcze 12 miesięcy, to zgłasza natychmiastowe wystąpienie ze służby. Rozkazem personalnym (...) z dnia 25 czerwca 2003 r. Komendant Powiatowy Policji w Z. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji - zwolnił Wojciecha M. ze służby w Policji z dniem 30 czerwca 2003 r. w 6 grupie uposażenia zasadniczego 1.360 zł miesięcznie, z mnożnikiem 1 i dodatkiem służbowym 20 zł miesięcznie, polecając rozliczyć się ze spraw w ciągu 5 dni. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 par. 1 Kpa. Rozkaz ten odebrał Wojciech M. w dniu 7 lipca 2003 r.
Pismem z dnia 23.06.2003 r. zatytułowanym "Raport" przyjętym w dniu 29.06.2003 r. Wojciech M. oświadczył, że nie wyraża chęci wystąpienia ze służby. Komendant Powiatowy Policji w Z. pismem z dnia 18.07.2003 r. odpowiedział na powyższy "Raport" odmownie. Rozkazem personalnym (...) z 14.08.2003 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. po rozpatrzeniu odwołania Wojciecha M. od rozkazu personalnego z dnia 25.07.2003 r. Komendanta Powiatowego Policji w Z. uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej wysokości posiadanego przez policjanta dodatku służbowego i ustalił go na 180 zł, uchylił ww. rozkaz w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby w Policji i ustalił ten termin na 7 lipca 2003 r. oraz zmienił zaskarżony rozkaz przez dodanie po słowach "z mnożnikiem 1 " słów "kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy, którzy podjęli służbę przed dniem 1.01.1999 r.", a po słowach: "złotych miesięcznie" słów "oraz uprawniony do świadczeń pieniężnych określonych w art. 110 ust. 1 i art. 114 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy. Jednocześnie wypłacić nagrodę roczną za rok 2002 w wysokości 7/12 jednomiesięcznego uposażenia. Za rok 2003 nagroda roczna nie przysługuje", a w pozostałym zakresie zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Komendant Wojewódzki podał, że Wojciech M. od 18.07.2002 r. przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Rozkazem personalnym (...) z dnia 19.07.2002 r. Komendant Powiatowy Policji w Z. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6.04. 1990 r. o Policji w związku ze wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne określone w art. 178a Kk. Okres zawieszenia w czynnościach służbowych przedłużono kolejną decyzją do czasu ukończenia postępowania karnego. Podano też, że Wojciech M. orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia 22.05.2003 r. (...) uznany został za trwale niezdolnego do służby w Policji - bez związku ze służbą. Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że do oświadczeń woli stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego i skoro skarżący cofnął prośbę o zwolnienie po wydaniu decyzji o zwolnieniu go ze służby i Komendant Powiatowy Policji w Z. nie wyraził zgody na cofnięcie tej prośby, to odwołanie oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby na mocy art. 61 Kc nie może być skuteczne. Z uwagi na datę doręczenia skarżącemu decyzji o zwolnieniu ze służby 7.07.2003 r., która rodziła skutki prawne uznano, że do tej daty policjant pozostawał w stosunku służbowym i dlatego termin zwolnienia ze służby ustalono z tą datą.
Z decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji nie zgodził się Wojciech M., który zaskarżył ją do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Skarżący podniósł, że zgadza się całkowicie z decyzją o zwolnieniu go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, ale nie zgadza się z tym, że w decyzji tej brak jest rozstrzygnięcia o zawieszeniu go w czynnościach służbowych, a także brak jest informacji o świadczeniach określonych w art. 124 ust. 1 ustawy o Policji. Nie zgadzał się też z przyznaniem mu nagrody rocznej za część 2002 r. gdyż jego zdaniem nagrodę tę winien otrzymać za cały 2002 rok, a za rok 2003 aż do chwili zwolnienia, albowiem postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec niego umorzono. Podał też, że decyzja o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego winna być wydana z chwilą zwolnienia ze służby, a nie dopiero z dniem 29 sierpnia. Zarzucił także, że błędnie podaje się datę wpływu jego raportu z 23.05.2003 r. jako 6.06.2003 r., podczas gdy ma potwierdzenie z 28.05.2003 r.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wnosząc o oddalenie skargi podniósł, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko skarżącemu zostało umorzone 29.08.2002 r. - wobec zwolnienia policjanta ze służby. Wypłata zaś świadczeń z art. 124 ust. 2 ustawy o Policji łączy się z decyzją o zawieszeniu w czynnościach służbowych, a świadczenia te nie należą się gdyż postępowanie karne nie zostało zakończone. Nadto zaskarżony rozkaz personalny zawiera rozstrzygnięcie zgodne z par. 22 rozporządzenia MSWiA z dnia 2.09.2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów /Dz.U. nr 151 poz. 1261/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który jako właściwy rozpoznał skargę Wojciecha M., nie uznał jej za zasadną.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o Policji "policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach: 1/ orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (...). Fakt stwierdzenia przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K. trwałej niezdolności Wojciecha M. do służby w Policji /bez związku ze służbą/ orzeczeniem z 22.05.2003 r. jest między stronami bezsporny, a zatem organy administracyjne dokonując zwolnienia skarżącego z tej przyczyny nie naruszyły prawa. W tej sytuacji jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.10.1999 r. II SA 1610/99 /Lex nr 47421/ - zwolnienie skarżącego ze służby jest tzw. obligatoryjną decyzją kadrową mającą na celu wykonanie orzeczenia o trwałej niezdolności do służby w Policji. Skoro - zdaniem Sądu - w rozpoznawanej sprawie podstawą zwolnienia ze służby jest orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do pełnienia służby w Policji, a nie prowadzone w stosunku do niego postępowanie dyscyplinarne i brak jest związku między tym postępowaniem dyscyplinarnym a orzeczeniem Komisji lekarskiej o trwałej niezdolności skarżącego do służby, to tym samym brak jest podstaw do badania w tej sprawie prawidłowości przebiegu postępowania dyscyplinarnego.
W ocenie Sądu ma rację organ II instancji odnośnie stosowania do oświadczeń woli przepisów Kodeksu cywilnego. Mówi o tym wprost orzeczenie NSA z 5.08.2001 r. II SA 593/01 /Lex nr 77683/: "ponieważ ustawa z 1990 r. o Policji nie reguluje problematyki oceny skuteczności oświadczeń woli składanych w toku postępowania o zwolnienie ze służby, należy w tym zakresie stosować przepisy Kodeksu Cywilnego", a te według Sądu upoważniają organ administracyjny do podjęcia decyzji, jakie zapadły w stosunku do Wojciecha M. Ma też rację organ odwoławczy podając w odpowiedzi na skargę, że katalog spraw, które powinien zawierać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby określa par. 22 rozporządzenia MSWiA z dnia 2.09.2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. Istotnie jak podkreślił Sąd zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy określone w ust. 1 tego paragrafu. Wojciech M. został zawieszony w czynnościach służbowych w związku z tym, że dnia 17.07.2002 r. Prokuratura Rejonowa w Z. przedstawiła mu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178 par. 1 Kk i w związku z tą okolicznością w oparciu o art. 124 par. 1 ustawy o Policji określono przysługujące skarżącemu świadczenia. Sąd podkreślił, że dopiero wynik postępowania karnego będzie miał wobec treści art. 124 par. 2 ustawy o Policji - wpływ na ewentualna zmianę decyzji w tym zakresie.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną wniósł Wojciech M. reprezentowany przez adwokata Andrzeja Q. zaskarżając wyrok ten w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na pominięciu całkowicie w sprawie zwolnienia ze służby gdzie podstawą jest m.in. art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, który stwierdza, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu podstaw kasacji podniesiono, że zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło z naruszeniem ww. art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, gdyż 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby upłynęło 17.07.2003 r. a nie 7.07.2003 r. W dniu 28.05.2003 r. st. sierż. Wojciech M. złożył w Komendzie Powiatowej Policji w Z. "Raport" o zwolnieniu datowany na dzień 23.05.2003 r. Przez ponad miesiąc czasu nie otrzymał odpowiedzi w związku z czym złożył 29.06.2003 r. Raport o zmianie decyzji o zwolnieniu ze służby przed dniem 17.07.2003 r. W odpowiedzi na ten Raport otrzymał z Komendy Powiatowej Policji w Z. Rozkaz Personalny (...) o zwolnieniu ze służby. Nastąpiło to przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez skarżącego służby z powodu choroby, a więc z naruszeniem art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Wnoszący skargę kasacyjną zaznaczył, że w Rozkazie Personalnym (...) z 14.08.2003 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. znajduje się błędna data złożenia przez Wojciecha M. Raportu o zwolnienie co winno zostać sprostowane.
Odpowiedź na skargę kasacyjną Wojciecha M. wniósł Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w K. zastępowany przez radcę prawnego Ikonę C., wnosząc o oddalenie tej skargi jako bezzasadnej. W piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną podniesiono, że wycofanie przez W. M. oświadczenia wyrażającego wolę wystąpienia ze służby pozostało bezskuteczne, albowiem mogło być ono odwołane po tym jak doszło do adresata tylko za jego zgodą. Ponadto Komendant P.P. w Z. zwalniając skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o Policji wydał obligatoryjną decyzję kadrową, mającą na celu wykonanie orzeczenia o trwałej niezdolności do pełnienia służby w Policji. W przedstawionych okolicznościach złożenie przez W. M. raportu o zwolnienie ze służby spowodowało, że ograniczenie wynikające z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zostało wyłączone. Przepis ten został również powołany w podstawie prawnej rozkazu o zwolnieniu, a związku z czym zarzut o jego pominięciu jest bezpodstawny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Wojciecha M. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23.11.2004 r., Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do postanowień art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w par. 2 art. 183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w cyt. art. 183 par. 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 mogą stanowić: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretna normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną Wojciech M. zarzucił Sądowi naruszenie prawa materialnego a to art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6.06.1990 r. o Policji /Dz.U. 2002 nr 7 poz. 58 ze zm./, ponieważ zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło wbrew zakazowi wynikającemu z tej normy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten w świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy uznać trzeba za chybiony. Powołany art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, który Sąd I instancji miał zaskarżonym wyrokiem naruszyć stanowi, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Z tym ostatnim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wojciech M. po uzyskaniu orzeczenia z dnia 22.05.2003 r. Okręgowej Komisji lekarskiej MSWiA w K. stwierdzającego, że jest on całkowicie niezdolny do służby w Policji /przesłanka z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji/ pismem z dnia 23.05.2003 r. zatytułowanym "Raport" zgłosił powołując się na przepisy art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o Policji "wystąpienie ze służby w Policji z dniem 27.05.2003 r." Podkreślił przy tym, że mimo, iż nie upłynęło jeszcze 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez niego służby z powodu choroby na podstawie ww. przepisów "zgłasza natychmiastowe wystąpienie ze służby". Nie może zatem budzić wątpliwości, że wolą skarżącego było jak najszybsze wystąpienie ze służby i sytuacji w tym względzie wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie zmienia jego późniejsze pismo z dnia 23.06.2003 r., które wpłynęło do KPP w Z. w dniu 29.06.2003 r., a więc już po wydaniu przez Komendanta Powiatowego Policji w Z. Rozkazu Personalnego z 25.06.2003 r. zwalniającego Wojciecha M. ze służby w Policji - w którym oświadczył, że wycofuje swoją chęć wystąpienia z Policji. Potwierdzeniem tego, iż skarżący w rzeczywistości nie wycofał swe woli odejścia z Policji jest skarga złożona przez niego na Rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 14 sierpnia 2003 r. (...). Stwierdził w niej skarżący "zgadzam się całkowicie z decyzją o zwolnieniu mnie ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji". Nie zgadzał się natomiast skarżący z kwestiami, które w ocenie Sądu na fakt zwolnienia go ze służby w Policji nie miały w tym przypadku bezpośredniego wpływu. To jednoznaczne stwierdzenie, o którym wyżej mowa, zawarte w skardze sądowoadministracyjnej, nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zwolnienie Wojciecha M. ze służby w Policji zgodne było z jego wolą. W związku z tym co najmniej niezrozumiały jest postawiony w skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzut naruszenia cyt. art. 43 ust. 1 ustawy o Policji skoro w skardze, która uruchomiła kontrolę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny legalności orzeczenia zwalniającego skarżącego ze służby w Policji twierdzi on, że zgadza się całkowicie z decyzją o zwolnieniu go ze służby i w istocie faktu tego nie kwestionuje. Co więcej wskazuje, że podstawa prawna zwolnienia ze służby w tym art. 43 ust. 1 jest przez organ orzekający o zwolnieniu przyjęta prawidłowo.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna Wojciecha M. jest bezzasadna. Z tego też względu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją oddalić.