I OSK 220/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
bezrobociezasiłek dla bezrobotnychzwrot świadczeńnieprawdziwe oświadczeniadziałalność gospodarczastatus bezrobotnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o promocji zatrudnienia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że skarżący świadomie wprowadził w błąd urząd pracy, składając nieprawdziwe oświadczenia dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej.

Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych przez Piotra Ś. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na decyzję Wojewody, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie. Kluczową kwestią było ustalenie, czy skarżący złożył nieprawdziwe oświadczenia dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej podczas rejestracji jako bezrobotny. Sąd uznał, że posiadanie zarejestrowanej działalności gospodarczej, mimo oświadczeń o jej nieprowadzeniu, stanowiło świadome wprowadzenie w błąd urzędu pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Piotra Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody L. o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Piotr Ś. był zarejestrowany jako bezrobotny i pobierał zasiłek w okresach od października 2001 r. do listopada 2001 r. oraz od stycznia 2002 r. do czerwca 2002 r. Postępowanie wznowiono po ustaleniu, że w trakcie rejestracji jako bezrobotny posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą, o czym nie poinformował urzędu pracy. W konsekwencji organ zobowiązał go do zwrotu pobranego świadczenia w kwocie 2.892,10 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że oświadczenia skarżącego były nieprawdziwe, co uzasadniało nakaz zwrotu zasiłku. W skardze kasacyjnej zarzucano naruszenie przepisów dotyczących statusu bezrobotnego i definicji nienależnie pobranego świadczenia. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że kluczowe było zastosowanie art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, który nakłada obowiązek zwrotu świadczenia pobranego na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub świadomego wprowadzenia w błąd urzędu pracy. Sąd podkreślił, że kwestia przyznania lub utraty statusu bezrobotnego została już rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami, a przedmiotem postępowania był zwrot nienależnie pobranego świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi podstawę do uznania zasiłku za nienależnie pobrany, jeśli było to świadome wprowadzenie w błąd urzędu pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia pozwala na żądanie zwrotu świadczenia, gdy zostało ono wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub w wyniku świadomego wprowadzenia w błąd urzędu pracy. W tej sprawie skarżący złożył nieprawdziwe oświadczenia dotyczące braku zarejestrowanej działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.z.i.i.r.p. art. 76 § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Osoba, która nienależnie pobrała świadczenie, jest obowiązana do jego zwrotu.

u.p.z.i.i.r.p. art. 76 § 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się m.in. takie, które wypłacono na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd powiatowego urzędu pracy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.i.p.b.

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którym świadczenie jest nienależnie pobrane, jeśli wypłacono je na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub świadomego wprowadzenia w błąd urzędu pracy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że samo zarejestrowanie działalności nie jest jej prowadzeniem. Zarzut błędnej wykładni art. 2 ust. 2 pkt f ww. ustawy oraz art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu, polegającej na zaakceptowaniu, że posiadanie zarejestrowanej działalności gospodarczej powoduje utratę statusu bezrobotnego.

Godne uwagi sformułowania

świadomego wprowadzania w błąd powiatowego urzędu pracy, przez osobę pobierającą świadczenie Przedmiotem sprawy było nie przyznanie bądź pozbawienie skarżącego statusu bezrobotnego, ale zwrot nienależnie pobranego świadczenia.

Skład orzekający

Małgorzata Jaśkowska

przewodniczący

Joanna Runge-Lissowska

sprawozdawca

Małgorzata Stahl

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dla bezrobotnych w przypadku nieujawnienia zarejestrowanej działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia; późniejsze zmiany w ustawie o promocji zatrudnienia mogą wpływać na jego zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (zasiłek dla bezrobotnych) i typowego problemu prawnego związanego z nieujawnieniem istotnych informacji urzędowi. Jest to przykład, jak drobne nieścisłości w oświadczeniach mogą prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych.

Czy zarejestrowana, ale nieprowadzona działalność gospodarcza pozbawi Cię zasiłku dla bezrobotnych?

Dane finansowe

WPS: 2892,1 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 220/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący/
Małgorzata Stahl
Symbol z opisem
6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
III SA/Lu 607/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-11-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
art. 76 ust. 1, art. 76 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Małgorzata Stahl, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej Piotra Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 607/04 w sprawie ze skargi Piotra Ś. na decyzję Wojewody L. z dnia 26 sierpnia 2004 r. (...) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25.11.2004 r. III SA/Lu 607/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Piotra Ś. na decyzję Wojewody L. z dnia 26.08.2004 r. (...), w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Decyzjami z dnia 9.10.2001 r., 29.01.2002 r. Prezydent Miasta L. przyznał Piotrowi Ś. status bezrobotnego i prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.10.2001 r. do dnia 20.11.2001 r. i od dnia 30.01.2002 r. do dnia 25.06.2002 r., a decyzją z dnia 4.10.2002 r. przyznał status ale bez prawa do zasiłku. Postanowieniem z dnia 25.05.2004 r. organ ten wznowił postępowanie w ww. przedmiocie i trzema decyzjami z tej daty odmówił uznania Piotra Ś. za bezrobotnego z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w tych datach i w konsekwencji, decyzją z dnia 8.07.2004 r., zobowiązał ww. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za te okresy, w łącznej kwocie 2.892,10 zł. Wojewoda L. decyzją z dnia 8.07.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną na wstępie decyzję. Przyczyną wznowienia postępowania było ustalenie, że Piotr Ś. w trakcie dokonywania rejestracji jako bezrobotnego, posiadał zarejestrowaną i niewykreśloną z ewidencji działalność gospodarczą, choć w oświadczeniach twierdził, że nie prowadził, nie podjął, nie zawiesił i nie posiada zarejestrowanej takiej działalności.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001 ze zm./ osoba, która nienależnie pobrała świadczenie, obowiązana jest do jego zwrotu, zaś za nienależnie pobrane świadczenie uważane jest m.in. takie, które wypłacone było na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Z akt administracyjnych wynika bezspornie, iż Piotr Ś. w oświadczeniu z dnia 8.10.2001 r. i z dnia 29.01.2002 r., poprzedzających wydanie decyzji o nadaniu statusu bezrobotnego i przyznaniu zasiłku, stwierdził, iż nie prowadzi, nie podjął, nie zawiesił, nie wyrejestrował i nie posiada zarejestrowanej działalności gospodarczej, zaś z zaświadczenia Urzędu Miasta L. z dnia 19.07.2004 r. wynika, iż zarejestrował działalność gospodarczą w dniu 29.12.2000 r. p.n. Agencja Ochrony "A.", z datą jej rozpoczęcia od 10.02.2001 r., a w piśmie Urzędu Skarbowego podano, że jako wspólnik figurował w spółce cywilnej Agencja Ochrony "A." od dnia 16.03. 2002 r. do dnia 20.03.2002 r., a także, iż złożył oświadczenie temu organowi, że w najbliższym czasie nie rozpocznie działalności zarejestrowanej dnia 29.12.2000 r. - kontynuował Sąd. Wojewódzki Sąd podkreślił, iż bez wątpienia oświadczenia złożone w urzędzie pracy, na podstawie których przyznano prawo do zasiłku, były nieprawdziwe, co uzasadniało nakazanie jego zwrotu.
W skardze kasacyjnej Piotr Ś., reprezentowany przez adwokata, domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania lub uchylenia i rozpoznania skargi, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, iż skarżący Piotr Ś. przed wydaniem decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych złożył w dniu 9.10.2001 r. oraz w dniu 20.01.2002 r., nieprawdziwe oświadczenia co uzasadnia stwierdzenie, że wypłacone mu świadczenia są nienależne, podczas gdy w istocie będąc przekonany, że samo zarejestrowanie działalności gospodarczej nie oznacza jej prowadzenia, zgodnie z prawdą oświadczył, iż nie prowadzi pozarolniczej działalności,
- art. 2 ust. 2 pkt f ww. ustawy oraz art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na bezzasadnym zaakceptowaniu, iż decyzje z dnia 25.05.2004 r. /w konsekwencji których została wydana zaskarżona decyzja o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych/ stwierdzające, iż skarżącemu nie służył status bezrobotnego w dniach w nich wskazanych i w konsekwencji prawo do zasiłku odpowiadają prawu, podczas gdy jedyną przesłanką ich wydania było ustalenie, iż skarżący posiada zarejestrowaną i niewykreśloną z ewidencji działalność gospodarczą, co nie powoduje utraty statusu osoby bezrobotnej, gdyż taką utratę powoduje podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej, a nie samo jej posiadanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 pkt f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001 ze zm./ zwaną dalej "ustawą o zatrudnieniu" oraz art. 2 ust. 2 pkt f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2003 nr 68 poz. 514 ze zm./ przez błędną ich wykładnię jest niezasadny.
Przedmiotem sprawy było nie przyznanie bądź pozbawienie skarżącego statusu bezrobotnego, ale zwrot nienależnie pobranego świadczenia. W sprawie tej przepisy dotyczące przyznania statusu bezrobotnego, czy też utraty tego statusu, nie miały zastosowania, gdyż kwestia ta została rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta L. z dnia 25.05.2004 r., które nie były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu. Wojewódzki Sąd przywołał te decyzje jako stan faktyczny i prawny, w sprawie jednak, ponieważ nie od nich rozpoznawał skargę, nie dokonywał wykładni przepisów zawierających definicję bezrobotnego, ani obecnie, ani uprzednio obowiązujących. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znajduje się akapit dotyczący pojęcia bezrobotnego, odnoszący się do tego fragmentu uzasadnienia zaskarżonej decyzji w którym organ przywołał ustawową definicję bezrobotnego, jednak - jak Sąd wyraźnie to stwierdził - było to poza rozważaniami dotyczącymi przedmiotu sprawy, tj. zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Podstawę tego postępowania stanowił art. 76 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i ten przepis miał w sprawie zastosowanie. Zarzut skargi kasacyjnej niewłaściwego jego zastosowania jest zatem nietrafny, To samo, jeśli idzie o naruszenie ust. 2 pkt 2 tego artykułu. Ustęp ten zawiera pojęcie świadczenia nienależnie pobranego, w punkcie 2 stanowi, iż takim jest świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy, przez osobę pobierającą świadczenie. Przyczyny, które legły u podstaw pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego ostatecznie przesądzone w tamtym postępowaniu /były nimi nieprawdziwość oświadczeń skarżącego, co do faktu rejestracji i prowadzenia działalności gospodarczej/, obecnie było tylko konsekwencją tego faktu.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI