I OSK 2197/23

I OSK 2197/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący/
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1607/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-05-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1607/22 w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 września 2022 r. nr SKO.4111/835/2022 w przedmiocie ustalenia, że świadczenia rodzinne są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt II SA/Rz 1607/22) - orzekając na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") – oddalił skargę B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 września 2022 r. nr SKO.4111/835/2022 utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 28 lipca 2022 r. nr GOPS.5220.260-C.ZR.2018/19 o ustaleniu, że świadczenia rodzinne pobrane przez B.K.
w okresie od 1 września 2018 r. do 30 września 2019 r. na córkę A. K. w łącznej wysokości 2571,00 zł są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązaniu do ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła B.K., zarzucając Sądowi I instancji:
I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie do przeprowadzenia dowodu z oświadczeń złożonych przez J.B. w dniu 26 września 2019 r. i w dniu 9 czerwca 2019 r. oraz z jednej rozmowy telefonicznej z A.B. z dnia 9 czerwca 2022 r. a także opierając ustalenia na podstawie odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w [...}z dnia 22 sierpnia 2018 r. a - tym samym - zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli tj. analizy stanu faktycznego sprawy pod kątem kontaktów skarżącej z córką A.B., zamieszkiwania A.B. z matką, przekazywania córce świadczeń pieniężnych uzyskiwanych z tytułu zasiłku rodzinnego w okresie od 1 września 2018 r. do 30 września 2019 r. a także sytuacji majątkowej skarżącej, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji obu instancji, gdyż doprowadziło do nieuwzględnienia wniosku skarżącej a także na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie poprzez oddalenie skargi, podczas gdy właściwa analiza stanu faktycznego sprawy prowadziłaby do podjęcia właściwej decyzji o umorzeniu nienależnie pobranego świadczenia;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 30 ust 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych - poprzez brak pozytywnej decyzji w przedmiocie umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, podczas gdy zachodziły szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny i - tym samym - umorzenia ww. kwoty,
b) art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - poprzez błędne przyjęcie, iż zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do świadczeń rodzinnych, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy nie miało to miejsca,
c) art. 3 pkt 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych - poprzez nieuzasadnione uznanie, Iż skarżąca nie tworzyła z dzieckiem tj. A.B. wspólnoty dochodów, podczas gdy właściwym jest przyjąć, iż skarżąca przeznaczała świadczenia rodzinne na utrzymanie córki i - tym samym - pomiędzy skarżącą a córką A.B .zachodziła wspólnota dochodów.
W oparciu o powyższe zarzuty wnoszono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
z urzędu.
Skarżąca oświadczyła ponadto, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie, ponieważ żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczała się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Ocenę zasadności skargi kasacyjnej wypada rozpocząć od stwierdzenia istotnego braku konstrukcyjnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Wyjaśnić bowiem w tym miejscu należy, że dla poprawności zarzutu, sformułowanego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w zasadzie konieczne powinno być wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej, które – zdaniem strony skarżącej - naruszył Sąd Wojewódzki i ewentualnie powiązanie ich z właściwymi przepisami, regulującymi postępowanie administracyjne. Sąd administracyjny nie orzeka bowiem na podstawie przepisów k.p.a., lecz na podstawie przepisów p.p.s.a., w oparciu o które ocenia legalność postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie przepisów procedury administracyjnej Stąd prawidłowo sformułowany zarzut kasacyjny istotnego naruszenia przepisów postępowania powinien przywoływać jako naruszone przepisy procedury sądowoadministracyjnej, w powiązaniu z przepisami k.p.a. lub innymi przepisami dotyczącymi postępowania, jeżeli takie przepisy w danej sprawie miały zastosowanie. Tym nie mniej przyjmując jednak nawet, iż zarzut istotnego naruszenia przepisów postępowania należało w tym przypadku rozumieć, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż zaskarżona decyzja została wydana w warunkach istotnego naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. k.p.a. (vide: uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09), to i tak zarzut ten nie mógł okazać się skutecznym (o czym niżej, gdyż z uwagi na istotę sporu, celowym w tym przypadku było rozpoznanie tego zarzutu łącznie z zarzutami naruszenia prawa materialnego, a które również nie były trafne).
Wyjaśnić zatem wypada, że decyzja będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie została wydana na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej jako "u.ś.r."). Po myśli tych przepisów, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (ust.1). Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się zaś m. in. świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (ust. 2 pkt 1). Przypomnienia w tym miejscu ponadto wymaga, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.ś.r., zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Stosownie natomiast do art. 4 ust. 2 u.ś.r., prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Z kolei przepis art. 27 ust. 2 ustawy stanowi, że jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, świadczenia rodzinne wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje.
Ponadto, zgodnie z definicją rodziny, uregulowaną w art. 3 pkt 16 u.ś.r., ilekroć w tej ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia (...), natomiast art. 3 pkt 12 u.ś.r. stanowi, że osobami pozostającymi na utrzymaniu są członkowie rodziny utrzymujący się z połączonych dochodów tych osób.
Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że w sytuacji, kiedy dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, uprawnionym do zasiłku rodzinnego (z dodatkami) jest tylko ten rodzic, który tworząc z dzieckiem rodzinę w rozumieniu art. 3 pkt 16 w zw. z art. 3 pkt 12 u.ś.r., sprawuje nad nim opiekę i faktycznie przyznane świadczenie przeznacza w całości na utrzymanie dziecka.
Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy, wskazać zatem należy, że z akt administracyjnych wynikało, iż wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I C 591/06) Sąd Okręgowy w [...] orzekł separację małżonków B.B. (obecnie K.) i J.B. oraz wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi: A.B. i K. B. powierzył matce B. B. (obecnie B.K.).
Decyzjami: z dnia 25.09.2017r. nr GOPS.5220.64.ZR.2017/18, z dnia 17.10.2018 r.
nr GOPS.5220.64-A.ZR.2017/18 oraz z dnia 26.09.2018 r. nr GOPS.5220.260.ZR.2018/19 Wójta Gminy [...] przyznał skarżącej B.K. zasiłki rodzinne oraz dodatki do tych zasiłków na córki: A. K. ur. [...] oraz K.B. ur. [...]. za okres od dnia [...] do dnia [...]. W dniu 7 października 2019 r. wpłynął jednak do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odpis postanowienia Sądu Okręgowego w [...} z dnia 22 sierpnia 2018 r. ( sygn. akt I C 1232/17) wydanego w sprawie z powództwa J.B. przeciwko B.K. o rozwód, na podstawie którego: zostało zabezpieczone roszczenie J.B. w ten sposób, że na czas trwania postępowania powierzono mu bezpośrednią pieczę nad córką A.B. ur. [...] w [...] (pkt I) oraz zawieszono obowiązek alimentacyjny J.B. wobec A.B. określony wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...] (pkt II).
Wobec powyższego, Wójta Gminy [...], pismem z dnia 7 października
2019 r., wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień w sprawie ustalonego prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego a także poinformował stronę, że nieudzielanie wymaganych wyjaśnień w zakreślonym terminie skutkować będzie wstrzymaniem realizacji przyznanych świadczeń rodzinnych. Przesyłka zawierająca ww. pismo została dwukrotnie awizowana, ale wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
W związku z powyższym Wójta Gminy [...], kolejnym pismem z dnia 6 listopada 2019 r,. skierował do skarżącej zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od dnia 1 września 2018 r. do dnia 30 września 2019 r.
W postępowaniu tym doszło do wydania szeregu decyzji i orzekał w nim także dwukrotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (vide wyroki z dnia: 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1244/20 oraz 17 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1677/21. Orzekając zatem w ramach związania w/w wyrokami, organ I instancji zgromadził ostatecznie materiał dowodowy na podstawie którego wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 28 lipca 2022 r. o ustaleniu, że świadczenia rodzinne pobrane przez B.K. w okresie od dnia 1 września 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. na córkę A.K. w łącznej wysokości 2571,00 zł są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązaniu do ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Jak wynikało bowiem z akt sprawy, pismem z dnia 31 maja 2021 r., Sąd Okręgowy w [...] poinformował organ I instancji, iż postanowienie zabezpieczające z dnia 22 sierpnia 2018 r. było wykonalne i obowiązywało w okresie od dnia 1 września 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. Ponadto, mając na uwadze, że w toku postępowania skarżąca podnosiła, iż mimo wszystko łożyła na utrzymanie córki, która częściowo zamieszkiwała również u niej (pobrane świadczenia przekazywała dzieciom), Wójta Gminy [...], pismami z dnia 19 maja 2022 r., zwrócił się do córki strony A.B. i J.B. o osobiste stawienie się w siedzibie organu celem złożenia oświadczeń na okoliczność, czy skarżąca we wspomnianym wyżej okresie istotnie sprawowała opiekę na córką A. oraz czy faktycznie otrzymywane świadczenie było w całości przeznaczane na utrzymanie córki. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, J.B. złożył w dniu 9 czerwca 2022 r. - pod rygorem odpowiedzialności karnej - oświadczenie, że od dnia 1 września 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. córka A. przebywała u niego, była na całkowitym jego utrzymaniu i do chwili obecnej mieszka wraz z ojcem. A. K. nie stawiła się wprawdzie na wezwane, jednak z telefonicznej z nią rozmowy została sporządzona notatka urzędowa, w której przytoczono wypowiedź A.B., że w ww. okresie mieszkała ona wyłącznie u ojca i była tylko pod jego opieką. Z matka zaś nie utrzymywała żadnych kontaktów oraz nigdy nie były przekazywane jej przez nią żadne świadczenia pieniężne. Nie było także prób kontaktu, ani też matka nie miała jakiegokolwiek wpływu na opiekę nad córką. Zdaniem zatem organu, powyższe wyjaśnienia należało uznać za spójne z treścią ww. postanowienia zabezpieczającego, jak również z ustaleniami poczynionymi przez pracowników socjalnych w trakcie wywiadów środowiskowych przeprowadzonych na wcześniejszym etapie postępowania a także z wcześniejszymi oświadczeniami J.B. (oświadczenie z dnia 12 sierpnia 2019 r. i z dnia 26 września 2019 r.).
W tej sytuacji Wójta Gminy [...] doręczył skutecznie skarżącej zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zabranych dowodów i złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień dotyczących rozpatrywanej sprawy. Skarżąca mimo upływu zakreślonego terminu nie złożyła jednak żadnych wyjaśnień co do okoliczności mających w tej sprawie znaczenie. W szczególności nie przestawiła żadnych dowodów na okoliczność, że pobrane środki przeznaczyła na utrzymanie córki w okresie, w którym z nią nie mieszkała.
Biorąc więc powyższe pod uwagę, skład orzekający stwierdził, że nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, iż w toku postępowania administracyjnego zaniechano dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czego nie dostrzegł Sąd I instancji. Analiza podjętych przez organ I instancji czynności dowodowych w toku całego postępowania (zaakceptowanych następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie w zaskarżonej decyzji) prowadzi bowiem do konkluzji, iż
w niniejszym przypadku doszło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, a całe postępowanie zostało przeprowadzone w sposób rzetelny i wnikliwy, pozwalający jednocześnie na jednoznacznie stwierdzenie, że A. K. w spornym okresie czasu pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z ojcem. Córka pozostawała bowiem na jego utrzymaniu i pod jego opieką a skarżąca nie przekazywała na utrzymanie dziecka przyznanych i pobranych świadczeń rodzinnych.
W sprawie nie było kwestią sporną, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby podważyć prawidłowość powyższych ustaleń poczynionych przez organy. Z tych też powodów podnoszone zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego twierdzenia strony skarżącej, jakoby przeznaczała świadczenia rodzinne na utrzymanie córki w spornym okresie czasu należało uznać wyłącznie jako gołosłowne i stanowiące polemikę z przyjętą w sprawie oceną materiału dowodowego.
Odnośnie zaś akcentowanych w skardze kasacyjnej kwestii związanych ze spędzaniem w okresie od dnia 1 września 2018 r. do dnia 30 września 2019 czasu przez A. K. z rodzicami skarżącej (dziadkami) i spożywaniem przez nią u nich posiłków, wskazać należy, że powyższe okoliczności nie świadczą jeszcze o tym, iż A. K. w tym okresie nie znajdowała się pod bezpośrednią pieczą ojca J.B. zgodnie z postanowieniem zabezpieczającym i wyłącznie na jego utrzymaniu. Wnuczka bowiem miała pełne prawo do kontaktów z dziadkami.
Z tych wszystkich względów zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i powiązanego z nimi art. 3 pkt 12 u.ś.r. (którego autor skargi kasacynej upatrywał w błędnym uznaniu, iż skarżąca nie przeznaczała świadczeń rodzinnych na utrzymanie córki i nie tworzyła z nią wspólnoty dochodów) były chybione.
W konsekwencji nie był również zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy niewątpliwie bowiem wypełniał hipotezę ww. normy prawnej w sposób pozwalający na przyjęcie, iż w sprawie zaistniały okoliczności powodujące ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych przyznanych skarżącej na córkę za okres od 1 września 2018 r. do 30 września 2019 r.
Zgodnie zaś z przepisem art. 25 ust. 1 u.ś.r. osoba pobierająca świadczenie ma obowiązek niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia rodzinne o wystąpieniu zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń. Podkreślić zaś należy, że - jak słusznie podnosił to Sąd I instancji – skarżąca, składając wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych
(w którym oświadczyła, że córka A. mieszka z nią i wchodzi w skład jej rodziny), została poinformowana o obowiązku zgłoszenia wszelkich zmian mających wpływ na prawo do świadczenia, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Ponadto w decyzji przyznającej świadczenie ponowiono pouczenie o obowiązku informowania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń.
Prawidło zatem Sąd Wojewódzki przyjął, że brak poinformowania przez skarżącą organu o zmianach w jej sytuacji rodzinnej, jakie wynikły z postanowienia Sądu Okręgowego w [...} z dnia 22 sierpnia 2018 r. (sygn. akt [...]) wydanego w sprawie z powództwa J.B. przeciwko B.K. o rozwód, na podstawie którego udzielono J.B. zabezpieczenia roszczenia w ten sposób, że na czas trwania postępowania powierzono mu bezpośrednią pieczę nad córką A.B., spowodował, iż świadczenia rodzinne, których dotyczy zaskarżona decyzja należało uznać za świadczenia nienależnie pobrane w myśl art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., a w konsekwencji zobowiązać skarżącą do ich zwrotu, stosownie do art. 30 ust. 1 i ust. 8 u.ś.r.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 30 ust. 9 u.ś.r., poprzez brak pozytywnej decyzji w przedmiocie umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, wyjaśnić należy, iż przepis ten nie miał w niniejszej sprawie zastosowania a zatem Sąd i instancji nie mógł go naruszyć. W granicach materialnych rozpoznawanej sprawy, czego zdaje się nie dostrzegać skarżąca kasacyjnie, pozostaje bowiem jedynie kwestia orzeczenia przez właściwy organ administracji publicznej o nienależnie pobranym świadczeniu rodzinnym i obowiązku jego zwrotu. Sprawa o zastosowanie ulg, o których mowa w art. 30 ust. 9 u.ś.r. może natomiast zostać wszczęta dopiero po ustaleniu, że pobrane przez skarżącą przedmiotowe kwoty zostały uznane za świadczenia nienależnie pobrane. Zgodnie bowiem z treścią art. 30 ust. 9 uś.r., organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby skarżąca wystąpiła do organu ze stosownym wnioskiem tym przedmiocie po zakończeniu niniejszego postępowania. W tym jednak postępowaniu, dotyczącym oceny legalności decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, podnoszona kwestia pozostawała poza oceną Sądu I instancji.
Biorąc powyższe pod uwagę i uznając, iż skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny ( art. 254 p.p.s.a.).