I OSK 2197/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1952 r. Minister zarzucał Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 61a § 1 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 157 § 2 K.p.a., art. 28 K.p.a.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że organ musi z urzędu badać legitymację wnioskodawcy, nawet jeśli nie przedstawił on wystarczających dowodów. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania (art. 133 § 1, art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) oraz przepisów o kosztach (art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli brak legitymacji procesowej wnioskodawcy nie jest oczywisty i wymaga wyjaśnienia. W tej sprawie kwestia interesu prawnego skarżącej nie była oczywista, a organ powinien był kontynuować postępowanie wyjaśniające, a nie od razu odmawiać wszczęcia. NSA uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe, a zarzuty dotyczące kosztów postępowania były niezasadne, gdyż skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika i uiściła wpis sądowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie legitymacji procesowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, obowiązki organu w zakresie wyjaśniania okoliczności sprawy, granice stosowania art. 141 § 4 P.p.s.a.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli brak legitymacji procesowej wnioskodawcy nie jest oczywisty i wymaga postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania, jeśli brak legitymacji procesowej nie jest oczywisty i wymaga wyjaśnienia. W takim przypadku powinien kontynuować postępowanie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że odmowa wszczęcia postępowania z powodu braku legitymacji procesowej jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy brak ten jest oczywisty z treści wniosku. W sytuacji, gdy wymaga to postępowania wyjaśniającego, organ powinien je przeprowadzić, a nie od razu odmawiać wszczęcia.
Jaki jest zakres stosowania art. 28 K.p.a. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji stosuje się art. 28 K.p.a., a stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku prawnego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli nie był stroną w postępowaniu zwykłym.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest odrębną sprawą administracyjną, a krąg stron wyznacza przedmiot decyzji badanej, obejmując nie tylko strony postępowania głównego, ale także inne podmioty, których interes prawny może być dotknięty skutkami stwierdzenia nieważności.
Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie podniesiony, gdy strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z oceną prawną sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może być użyty do zwalczania zaaprobowanej przez sąd pierwszej instancji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia lub stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uniemożliwia kontrolę instancyjną. Samo niezadowolenie strony z oceny prawnej sądu nie świadczy o naruszeniu tego przepisu.
Przepisy (14)
Główne
K.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Odmowa jest dopuszczalna, gdy brak legitymacji procesowej jest oczywisty.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu albo jeżeli naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, NSA zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
K.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda wszczęcia postępowania lub wnosi o podjęcie czynności.
K.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
K.p.a. art. 157 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ stwierdza nieważność decyzji lub odmówi jej stwierdzenia po przeprowadzeniu postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli brak legitymacji procesowej wnioskodawcy nie jest oczywisty i wymaga postępowania wyjaśniającego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 61a § 1 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 157 § 2 K.p.a., art. 28 K.p.a.) przez błędną wykładnię. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1, art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). • Zarzuty dotyczące kosztów postępowania (art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli brak legitymacji procesowej wnioskodawcy nie jest oczywisty i wymaga wyjaśnienia • zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może być użyty do zwalczania zaaprobowanej przez Sąd I instancji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
sędzia
Joanna Skiba
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie legitymacji procesowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, obowiązki organu w zakresie wyjaśniania okoliczności sprawy, granice stosowania art. 141 § 4 P.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, jaką jest moment i sposób badania legitymacji procesowej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Kiedy organ może odmówić wszczęcia postępowania? NSA wyjaśnia kluczowe zasady legitymacji procesowej.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.