I OSK 2188/22

I OSK 2188/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Lu 22/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-07-05
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Maciołek po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 22/22 w sprawie ze skargi B.U. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 24 listopada 2021 r. nr GN-V.7534.2.77.2021 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2022 r. (sygn. akt II SA/Lu 22/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę B. U. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 24 listopada 2021 r., nr GN-V.7534.2.77.2021 utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr IGM.6821.107.2019.MR o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiącej poprzednio własność H.P., położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...], oznaczonej dawniej jako działka nr [...] o powierzchni [...] a aktualnie pozostającej w obszarze działek ewidencyjnych o numerach ewidencyjnych: [...] (obr. 4, ark. 5) i (obr. 4, ark. 6).
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, B. U. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie naruszenie: I. prawa materialnego, to jest:
1.art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 1997 Nr 115, poz. 741 z późn. zm.) - poprzez ich błędne zastosowanie i w efekcie uznanie, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ziściły się przesłanki zwrotu przedmiotowych działek, pomimo że do dnia dzisiejszego nie został na nich zrealizowany cel wywłaszczenia, a tym samym stały się one zbędne na cel wywłaszczenia,
2.art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do orzeczenie zwrotu choćby części wywłaszczonej nieruchomości, pomimo że jej znaczna część nie została zajęta przez elementy zagospodarowania wskazujące na realizację celu wywłaszczenia nieruchomości;
II. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i ostateczny kształt orzeczenia, to jest:
1. art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez błędne zastosowanie i brak rozważenia wszelkich okolicznościach sprawy oraz brak wnikliwej oceny podniesionych w skardze strony na decyzję 24 listopada 2021 r. zarzutów dotyczących:
a) braku ustalenia przez organ konkretnych dat powstania poszczególnych, znajdujących się na przedmiotowej działce inwestycji i oparcie się w tym względzie wyłącznie na mapach lotniczych, bez wglądu do dalszej dokumentacji, co uznać należy za zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960 r. Nr 30, poz. 168) - polegającego na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego oraz zaniechaniu przeprowadzenia dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, pomimo tego, że na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracyjny zobowiązany jest do podjęcia wszelkich niezbędnych działań,
b) naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:
-) niezastosowanie i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, iż wydane przez organy obu instancji decyzje były obarczone istotnymi błędami polegającymi na oparciu rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i arbitralnym uznaniu, że cel wywłaszczenia określony ogólnie i niekonkretnie, pozwala na dokonania rzetelnej oceny zgodności z nim sposobu zagospodarowania działki,
-) błędną ocenę materiału dowodowego i bezrefleksyjne uznanie, że budowa boiska szkolnego mieści się w celu określonym ogólnie jako budowa osiedla, bez przeprowadzenia analizy czy i w jakim zakresie obiekt ten powiązany jest funkcjonalnie z osiedlem i czy wykorzystywany jest przez jego mieszkańców,
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 136 ust. 3 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną z naruszeniem przywołanych przepisów prawa materialnego
3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 8 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną:
a) w oparciu o błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów dotyczących sposobu zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot,
b) w odniesieniu do działki nr [...] w obszarze aktualnej działki nr [...] oraz [...] w sytuacji, gdy organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. czy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, powołując się wyłącznie na fakt oddania jej w użytkowanie wieczyste spółce [...] S.A.
c) pomimo braku wyjaśnienia podstaw zwrotu działki nr [...] w obszarze aktualnej działki nr [...] oraz [...] i powołanie się wyłącznie na fakt oddania ich w użytkowanie wieczyste, co prowadzi do pozostawienia skarżącej w stanie niepewności co do przysługujących jej środków ochrony prawnej a nadto może spowodować uzasadnione podważenie zaufania do organów państwa,
4. art. 141 § 4 .p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w zw. z art. 1 § 2 p.p.s.a. - przez dokonanie wadliwej oceny działalności organu I i II instancji i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, iż stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia nie został wyjaśniony w sposób niewątpliwy i pełny poprzez:
brak dokładnego i precyzyjnego ustalenia dat powstania poszczególnych znajdujących się na działkach obiektów stanowiących ich zagospodarowanie,
wydanie decyzji w odniesieniu do działki w obszarze aktualnej działki nr [...] oraz [...] w sytuacji, gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, tj. czy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, z powołaniem się wyłącznie na fakt oddania jej w użytkowanie wieczyste spółce [...] S.A.
5.art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego i bezpodstawne uznanie, bez przeprowadzenia szczegółowej analizy, że na wszystkich działkach zrealizowano cel wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
Ponadto wnosiła także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych.
Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to jest na obrazie prawa materialnego a także na istotnym naruszeniu przepisów postępowania. W ocenie składu orzekającego, zarzuty te jednak nie były uzasadnione a w odniesieniu do zarzutu opartego na (cyt.): "art.1 § 2 p.p.s.a." nie były również czytelne, gdyż art. 1 p.p.s.a. nie dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych, wyjaśnić na wstępie należy, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. mają wyłącznie charakter blankietowy tzn. stanowią one tylko podstawę prawną do wydania wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) z uwagi na fakt, iż w toku postępowania administracyjnego miało miejsce istotne naruszenie przepisów proceduralnych (innych niż podstawy wznowieniowe - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) lub o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a.). Jeśli zatem Sąd Wojewódzki nie stwierdził w tym przypadku takiego naruszenia prawa procesowego, to należało uznać, iż brak było podstaw do wydawania wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Niezasadne także okazały się zarzuty oparte na naruszeniu art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po myśli zaś art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku (oddalającego skargę) powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd Wojewódzki podał, że decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 25 września 1975 r., nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...], stanowiąca własność H.P., została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego w dzielnicy [...].
Wnioskami z dnia 12 maja 2020 r. i z dnia 3 lipca 2020 r., B. U. oraz J. P. (spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości) wystąpili o zwrot wywłaszczonego gruntu, w części w której – ich zdaniem - nie został on wykorzystany zgodnie z celem wywłaszczenia.
Decyzją z dnia 4 sierpnia 2021 r., Starosta [...] odmówił uwzględnienia w/w wniosku a - rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej - Wojewoda Lubelski, decyzją zaskarżoną z dnia 24 listopada 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stanowisko organów podzielił następnie Sąd Wojewódzki, wskazując, że z Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Perspektywa, zatwierdzonego uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 3 czerwca 1969 r. nr [...] (obowiązującego w dacie wywłaszczenia) wynikało, że wnioskowany do zwrotu teren położony był w obszarze przeznaczonym pod mieszkalnictwo o wysokiej intensywności. Z tego planu nie można było przy tym jednoznacznie wywieść, na co została konkretnie przeznaczona przedmiotowa nieruchomość, gdyż nie zostały na tym planie zaznaczone numery działek. Jednocześnie przedmiotowa nieruchomość nie była też objęta planem szczegółowym, który to fakt potwierdzała treść decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 marca 1978 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedli F-G dzielnicy "[...]". W decyzji tej wskazano bowiem na (cyt.): "opracowanie planów realizacyjnych szczegółowych dla wytypowanych zespołów urbanistycznych w kolejności realizacji osiedla". Z tego powodu – jak podkreślił Sąd Wojewódzki - nie było możliwe ustalenie szczegółowego przeznaczenia poszczególnych działek, a więc ich zagospodarowanie należało rozważać w kontekście celu ogólnego, jakim w tym przypadku była budowa osiedla mieszkaniowego.
Aktualnie – jak wskazał Sąd - na teren objęty wywłaszczeniem składały się następujące działki:
-) nr [...] - zajęta pod uliczkę z kostki brukowej, oznakowaną jako droga wewnętrzna, do której przylega niewielki pas zieleni,
-) nr [...] - znajdująca się w ogrodzeniu szkoły podstawowej nr [...] i zajęta częściowo pod parking przyszkolny oraz w większej części pod przyszkolne boisko z infrastrukturą sportową,
-) nr [...] i [...] - zajęta jest pod część ww. boiska oraz utwardzony ciąg pieszy ze ścieżką rowerową,
-) nr [...] - w całości zagospodarowana pod budynek użytkowany przez [...] S.A. w [...] i pozostająca w użytkowaniu wieczystym tej Spółki,
-) nr [...] – też pozostająca w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. w [...] a zajęta częściowo po budynek [...], a w części - pod asfaltową uliczkę osiedlową oraz niewielki pas zieleni pomiędzy budynkiem, a ciągiem pieszym,
-) nr [...] - zajęta pod asfaltową uliczkę z ogólnodostępną zatoką parkingową, wąski pas zieleni wzdłuż uliczki z nasadzonym żywopłotem oraz teren zielony w postaci niewielkiej skarpy z rzędem drzew,
-) nr [...] zajęta jest w całości pod uliczkę dojazdową utwardzoną kostką brukową.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Wojewódzki stwierdził zatem, że w takiej sytuacji należało uznać, iż na przedmiotowych działkach został zrealizowany cel wywłaszczenia, gdyż cały ten obszar został zagospodarowany w sposób zapewniający prawidłowe korzystanie z osiedla mieszkaniowego. Sąd, odwoływał się bowiem do poglądu prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym celu wywłaszczenia określonego jako "budowa osiedla mieszkaniowego" nie można rozumieć wyłącznie jako wywłaszczenie pod zabudowę. Realizacja bowiem tak określonego celu wywłaszczenia obejmuje także realizację całej infrastruktury tj np. ciągów pieszo-jezdnych, parkingów, budynków usługowych, szkół, boisk sportowych i terenów zielonych, które tworzą infrastrukturę osiedla służącą jego mieszkańcom.
Odnosząc się natomiast do tej części gruntu, który dotyczył działek nr [...] i nr [...] Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2015 r. ( sygn. akt I OPS 3/14), (cyt.): ""Jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy". Sąd wskazał również, że w wyroku z dnia 24 października 2001 r. (sygn. akt SK 22/01) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie władają nieruchomością.
Z tym stanowiskiem nie zgadzała się skarżąca, która w skardze kasacyjnej podnosiła, że organ – pomimo wszystko - był zobowiązany do odtworzenia szczegółowego celu wywłaszczenia a zatem błędem było nie pozyskanie dokumentacji szczegółowej, której analiza pozwoliła by na większe skonkretyzowanie celu wywłaszczenia. Poza tym strona zarzucała Sądowi I instancji, że zaniechał analizy przeznaczenia na przestrzeni lat budynku zajmowanego przez [...] S.A.
Ponadto – zdaniem skarżącej - Sąd I instancji nie odniósł się także do każdej z aktualnych działek z osobna, ograniczając się tylko do (cyt.): " skwitowania, iż osiedle stanowi zespół elementów, na które oprócz budynków składają się elementy infrastruktury i przykładowego ich wyliczenia."
Zdaniem składu orzekającego, zarzuty skarżącej oparte na art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. a także art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 8 k.p.a. nie były uprawnione.
Zaskarżony wyrok spełniał wszystkie wymagania przewidziane procedurą sądowoadministarcyjną a zaskarżona decyzja została wydana przy wystarczającym wyjaśnieniu niezbędnych okoliczności sprawy.
Wbrew stanowisku skarżącej, jak wyżej to przedstawiono, w niniejszej sprawie dokładnie zostało określone, w jaki sposób zostały zagospodarowane poszczególne, aktualne działki gruntu, składające się na obszar objęty w 1978 r. wywłaszczeniem. Oddanie zaś części gruntu w użytkowanie wieczyste Spółce, dostarczającej energię cieplną do lokali mieszkańców, nie tylko stanowiło realizację celu publicznego, który w oczywisty sposób wiązał się z wybudowaniem osiedla mieszkaniowego, ale przede wszystkim – ze względów prawnych – powyższe uniemożliwiało dokonanie zwrotu tej części gruntu.
Podkreślić też trzeba, że w orzecznictwie od szeregu lat jednolicie zwraca się uwagę, iż wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane – przy jej kontroli – proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności (vide: wyrok NSA dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1417/13).
Z tego powodu zbędne więc w tym przypadku było podejmowanie starań o ustalenie, jaki był projekt szczegółowego zagospodarowania poszczególnych działek. Zwłaszcza, że - w przypadku wywłaszczenia dokonywanego pod budowę osiedla mieszkaniowego – orzecznictwo dopuszcza także możliwość dokonywania tzw. modyfikacji projektu zagospodarowania terenu, a która polega na dostosowaniu pierwotnego projektu do potrzeb mieszkańców danego osiedla (vide: np. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2033/96).
Ponadto w orzecznictwie utrwalony jest też pogląd, iż budowa infrastruktury technicznej dużego obiektu lub pewnego założenia architektonicznego np. osiedla mieszkaniowego stanowi element złożonej i wieloetapowej inwestycji a zatem jej realizacja może trwać niejednokrotnie dłuższy okres czasu. Rozpoczęcie zaś budowy inwestycji złożonej, nawet jeśli nie została ona jeszcze w pełni zakończona, dowodzi realizacji celu wywłaszczenia (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 września 2013 r. sygn. akt I OSK 643/12, z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1433/10, z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 581/08, z dnia 7 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1324/06, z dnia 20 stycznia 1999 r. sygn. akt IV SA 2033/967). W związku z tym ustalanie szczegółowe, w jakim dokładnie czasie został na wybudowanym osiedlu zrealizowany konkretny obiekt, było zbędne.
Słusznie także Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że osiedle mieszkaniowe to nie tylko budynki mieszkaniowe, ale w skład jego mogą wchodzić: ciągi piesze, uliczki osiedlowe czy szkoły, przedszkola coraz żłobki a także inne obiekty mające na celu zapewnienie mieszkańcom tych budynków realizację ich podstawowych, typowych dla mieszkańca, potrzeb. Osiedle mieszkaniowe jest bowiem pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi owe potrzeby jego mieszkańców. Z tego względu na terenie osiedlowym mogą znajdować się nie tylko obiekty budowlane, ale również tereny tzw. "zielone" czy rekreacyjne (vide: np. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 846/13).
Powyższe w oczywisty sposób przekładało się na kwestie materialnoprawne.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (błędnie wskazanej w skardze kasacyjnej jako wersja ustawy opublikowana w Dzienniku Ustaw z 1997 r. Nr 115, poz. 741 ze zm., podczas gdy podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie była wersja tej ustawy opublikowana w Dzienniku Ustaw z 2021 r. poz. 1899 ze zm. ), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, zawiadamiając o tym właściwy organ.
Po myśli natomiast art. 137 ust. 1 cyt. ustawy, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2).
Odnosząc zatem powyższe uregulowania do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, należało uznać, że objęty wnioskiem zwrotowym grunt nie spełniał wymogów nieruchomości, która była zbędna na cel wywłaszczenia. Cel, na który została wywłaszczona w 1978 r. nieruchomość stanowiąca własność H.P., został zrealizowany.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną i - z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.