I OSK 2183/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Z. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczony grunt. Skarżąca zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 134 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie w granicach sprawy, a także art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami k.p.a. (art. 138 § 2, art. 7, 77, 80, 107 k.p.a.) i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 7, 77, 80, 140 k.p.a. Główne zarzuty dotyczyły braku analizy faktycznego obszaru objętego postępowaniami wywłaszczeniowymi, rozgraniczeniowymi i o zasiedzenie, a także wadliwości decyzji organów administracji, które miały nie wyjaśnić wystarczająco przyczyn umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż właścicielką działki w dacie wywłaszczenia była inna osoba, której wypłacono odszkodowanie. Ponadto, kwestie dotyczące granic i własności były już rozstrzygane przez sądy powszechne lub inne postępowania administracyjne, które zakończyły się prawomocnymi wyrokami. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała, aby była właścicielem spornej nieruchomości w dacie wywłaszczenia, co czyniło postępowanie w przedmiocie odszkodowania bezprzedmiotowym. NSA zwrócił również uwagę na braki formalne skargi kasacyjnej, w tym nieprecyzyjne wskazanie naruszonych przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska NSA w zakresie granic kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym oraz przesłanek umorzenia postępowania o odszkodowanie za wywłaszczenie w przypadku braku legitymacji czynnej po stronie skarżącego.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kwestie własności i granic były przedmiotem wieloletnich sporów i rozstrzygnięć sądów powszechnych oraz innych postępowań administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach sprawy, czy jedynie w granicach decyzji organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez przywołane w niej podstawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że związanie granicami skargi kasacyjnej wyklucza domniemywanie intencji strony i uzupełnianie braków. Autor skargi musi precyzyjnie wskazać naruszone przepisy i sposób ich naruszenia.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, gdy skarżąca nie była jej właścicielem w dacie wywłaszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest bezprzedmiotowe, jeśli skarżący nie był właścicielem nieruchomości w dacie wywłaszczenia lub jego następca prawny, a odszkodowanie zostało już wypłacone poprzedniemu właścicielowi.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skoro skarżąca ani jej poprzednicy prawni nie byli właścicielami działki w dacie wydania zarządzenia o wywłaszczeniu, brak było podstaw do prowadzenia postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Ponadto, jeśli zarzuty dotyczą spraw już prawomocnie rozstrzygniętych, nie podlegają one ponownej analizie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała istotnego wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy, a część jej argumentacji dotyczyła spraw już prawomocnie rozstrzygniętych przez inne wyroki WSA.
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, gdy brak materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania.
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
u.g.n. art. 129 § 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie w granicach sprawy. • Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. i innymi przepisami k.p.a. poprzez niezastosowanie, gdy decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. • Naruszenie art. 145 § 1 ust 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia przesłanek do jej uwzględnienia. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 7, 77 i 80 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia przesłanek do jej uwzględnienia, z uwagi na wadliwość decyzji Wojewody.
Godne uwagi sformułowania
Sąd kasacyjny wyjaśnia na wstępie, że art. 134 p.p.s.a. składa się z dwóch paragrafów o różnej treści normatywnej. • Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej. • Sąd kasacyjny dostrzega, że Skarżąca w toku postępowania administracyjnego podnosiła, że "w postanowieniu Sądu 113/68 z dnia 8 października 1969 r. Sąd ustalił granice pomiędzy działką [...] i [...], pas przygraniczny 0,5 m nieruchomości sprzedanej przez A.W. dla B. Pozostałej północnej granicy nieruchomości W.J. Sąd nie ustalił." • W konsekwencji, zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. • Sąd kasacyjny przypomina również, że podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej winien wykazać ich wpływ na wynik sprawy. • Sąd kasacyjny dostrzega, że Wojewoda nie przywołał ani w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia ani w uzasadnieniu art. 105 § 1 k.p.a. • Sąd kasacyjny wskazuje, że w pełni podziela stanowisko Sądu Wojewódzkiego w świetle którego rozstrzygnięcie organów umarzające postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty na rzecz Skarżącej odszkodowania za wywłaszczoną działkę [...] było bezprzedmiotowe.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie granic kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym oraz przesłanek umorzenia postępowania o odszkodowanie za wywłaszczenie w przypadku braku legitymacji czynnej po stronie skarżącego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kwestie własności i granic były przedmiotem wieloletnich sporów i rozstrzygnięć sądów powszechnych oraz innych postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii własnościowych i odszkodowawczych związanych z wywłaszczeniem nieruchomości, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Czy można dochodzić odszkodowania za wywłaszczenie, jeśli nie było się właścicielem?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.