I OSK 2169/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach odmawiającą umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, twierdząc, że jego zły stan zdrowia (choroba onkologiczna, częste hospitalizacje) uniemożliwia mu podjęcie pracy i spłatę zadłużenia. Kwestionował również naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że sama trudna sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia należności. Podkreślono, że sytuacja ta musi wyróżniać dłużnika spośród innych i wynikać z przyczyn obiektywnych. Sąd uznał, że skarżący, mimo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, nie wykazał całkowitego braku możliwości podjęcia pracy lub uzyskania renty, a okoliczności związane z pandemią Covid-19 nie mogły być uwzględnione przy decyzji wydanej w 2019 r. NSA podkreślił, że umorzenie należności jest wyjątkiem od zasady zwrotu i powinno mieć miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w kontekście umarzania należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w przypadkach trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej dłużnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i wymaga wykazania obiektywnych, nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających umorzenie, a nie tylko ogólnej trudnej sytuacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego, w tym stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy, stanowi wystarczającą podstawę do umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama trudna sytuacja dochodowa i rodzinna, w tym stan zdrowia, nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia należności, jeśli nie wyróżnia dłużnika spośród innych dłużników i nie wynika z przyczyn obiektywnych, a dłużnik nie wykazał całkowitego braku możliwości podjęcia pracy lub uzyskania renty.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego jest wyjątkiem od zasady zwrotu i wymaga wykazania szczególnych, nadzwyczajnych okoliczności, które wyróżniają dłużnika na tle innych. Sam fakt niskich dochodów lub problemów zdrowotnych nie jest wystarczający, jeśli dłużnik jest zdolny do pracy lub może uzyskać rentę. Decyzja ma charakter uznaniowy, a sądowa kontrola ogranicza się do oceny prawidłowości postępowania i zebrania materiału dowodowego.
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 11, 77 k.p.a.) zostały przez skarżącego kasacyjnie uzasadnione w sposób wymagany przez przepisy P.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały uzasadnione w sposób wymagany przez przepisy P.p.s.a., co zwalnia NSA z obowiązku ich szczegółowego rozpatrywania.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że skarga kasacyjna powinna zawierać uzasadnienie wykazujące trafność zarzutów, w tym konkretne wskazanie naruszonych przepisów, sposób naruszenia oraz jego wpływ na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 8, 11, 77 k.p.a. zostały jedynie stwierdzone, bez przedstawienia argumentów uzasadniających ich zasadność.
Przepisy (12)
Główne
u.p.o.a. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika, ale tylko w szczególnych, nadzwyczajnych okolicznościach, które wyróżniają dłużnika na tle innych. Sama trudna sytuacja nie jest wystarczająca.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna powinna zawierać uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 30 ust. 2 u.p.o.a. poprzez błędne zastosowanie i nieuwzględnienie szczególnych okoliczności (stan zdrowia, brak możliwości zatrudnienia) uzasadniających umorzenie należności. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a.) poprzez brak uchylenia decyzji SKO. • Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i brak wyczerpania postępowania dowodowego. • Naruszenie art. 8 § 1 i 11 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania do administracji.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie należności może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Przy czym taki stan powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych. • Sam fakt znajdowania się w trudnej sytuacji dochodowej i rodzinnej nie przesądza o konieczności umorzenia należności. • Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. • Każde umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący sprawozdawca
Karol Kiczka
sędzia
Joanna Skiba
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w kontekście umarzania należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w przypadkach trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej dłużnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i wymaga wykazania obiektywnych, nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających umorzenie, a nie tylko ogólnej trudnej sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy osobom uprawnionym do alimentów i zasad umarzania zadłużenia, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników.
“Czy choroba i brak pracy zwalniają z długu alimentacyjnego? NSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na umorzenie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.