I OSK 216/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-11-30
NSAAdministracyjneWysokansa
służba wojskoważołnierze zawodowiuposażenieodszkodowaniewypowiedzenie stosunku służbowegowłaściwość organówpostępowanie administracyjneNSA

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając błędną wykładnię przepisów o właściwości organów w sprawie wypłaty uposażenia żołnierza.

Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty uposażenia żołnierzowi Z. D., z którego potrącono odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia. WSA stwierdził nieważność decyzji organów i uchylił poprzednie orzeczenia, uznając, że sprawę powinien rozpoznać inny organ. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące właściwości organów (art. 74 i 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), wskazując, że właściwym do wydania decyzji był Wojskowy Komendant Uzupełnień, a Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego był jedynie płatnikiem.

Sprawa rozpoczęła się od wniosku żołnierza Z. D. o zwrot potrąconego mu jednorazowego odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia, które zostało potrącone z należnego mu uposażenia. Organy administracji odmawiały zwrotu, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego o świadczeniach nienależnych. WSA w Lublinie stwierdził nieważność decyzji organów, uznając, że sprawę wszczęto po wejściu w życie nowej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i że właściwym organem do jej rozpoznania był Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. NSA uchylił wyrok WSA, podzielając argumentację skargi kasacyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 74 ust. 1 i art. 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z NSA, właściwym organem do wydania decyzji w sprawie uposażenia żołnierza jest dowódca jednostki wojskowej (w tym przypadku Wojskowy Komendant Uzupełnień), podczas gdy Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego jest jedynie płatnikiem należności na podstawie decyzji dowódcy jednostki. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwym organem do wydania decyzji w sprawie uposażenia żołnierza zawodowego jest dowódca jednostki wojskowej (np. Wojskowy Komendant Uzupełnień), a nie organ, który jest jedynie płatnikiem należności (np. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego).

Uzasadnienie

NSA zinterpretował art. 74 ust. 1 i art. 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, rozróżniając kompetencje do przyznawania należności (dowódca jednostki) od kompetencji do ich wypłaty (jednostka, na zaopatrzeniu której żołnierz pozostaje).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (29)

Główne

u.s.w.ż.z. art. 104 § 1

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Organem właściwym w sprawach uposażenia jest dowódca jednostki wojskowej, któremu żołnierz podlega.

u.s.w.ż.z. art. 74 § 1

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Wypłaty uposażenia dokonuje jednostka wojskowa lub instytucja cywilna, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostaje.

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 104

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 74 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 74 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 104

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 74 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 104 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 74 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 104

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 104 § 1

Pomocnicze

u.s.w.ż.z. art. 169

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Przepis przejściowy, który nie ma zastosowania do spraw wszczętych po 1 lipca 2004 r.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji lub uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów materialnych lub proceduralnych.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, jeśli została utrzymana w mocy wadliwa decyzja.

u.s.w.ż.z. art. 104

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Dotyczy właściwości organów w sprawach uposażenia.

u.s.w.ż.z. art. 74

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Dotyczy wypłaty uposażenia.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Podstawa do zwrotu świadczenia jako nienależnego.

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 169

Ustawa z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001–2006 art. 14 § 2

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 115 § 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwolnienia żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej art. 16 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2004 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 169

Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określania organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 74 ust. 1 i art. 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez WSA, który utożsamił kompetencje organu właściwego do wydania decyzji z płatnikiem należności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego był właściwy do wydania decyzji w sprawie uposażenia żołnierza.

Godne uwagi sformułowania

kwestia przyznawania i wysokości uposażenia i należności pieniężnych należy do dowódcy jednostki wojskowej odrębną kwestią jest wypłata uposażenia i określenie płatnika należności finansowych organem właściwym do wydania decyzji w sprawie uposażenia Z. D. pełniącego uprzednio służbę w Wojskowej Komendzie Uzupełnień [...] był Wojskowy Komendant Uzupełnień [...], czyli dowódca jednostki wojskowej w rozumieniu art. 104 ust. 1 ww. ustawy płatnikiem należności w oparciu o decyzję ww. Wojskowego Komendanta Uzupełnień jest Wojewódzki Sztab Wojskowy w L.

Skład orzekający

Anna Lech

sędzia

Anna Łukaszewska - Macioch

sędzia

Małgorzata Borowiec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości organów w sprawach świadczeń żołnierzy zawodowych oraz stosowania przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ich świadczeń pieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii właściwości organów w sprawach wojskowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wojskowym.

Kto decyduje o pieniądzach żołnierza? NSA wyjaśnia właściwość organów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 216/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech
Anna Łukaszewska - Macioch
Małgorzata Borowiec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III SA/Lu 379/06 - Wyrok WSA w Lublinie z 2006-11-14
Skarżony organ
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
art. 104
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech Anna Łukaszewska – Macioch Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2006r. sygn. akt III SA/Lu 379/06 w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt III Sa/Lu 379/06, po rozpoznaniu skargi Z. D. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] oraz uchylił decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...].
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] wypowiedział Z. D. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Okres wypowiedzenia określono na czas od 1 maja 2003 r. do 31 stycznia 2004 r.
Na wniosek żołnierza zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001–2006 (Dz.U. Nr 76, poz. 804 ze zm.) nastąpiło skrócenie okresu wypowiedzenia i zwolnienie ze służby nastąpiło z dniem 31 października 2003 r. Z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia wypłacono mu jednocześnie odszkodowanie za okres od 1 listopada 2003 r. do 31 stycznia 2004 r. w kwocie 5833,38 zł. Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Z. D. został uznany za niezdolnego do służby wojskowej. Uprawomocnienie tego orzeczenia nastąpiło z dniem [...] lipca 2004 r.
Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego w sprawie wypowiedzenia Z. D. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Oznaczało to, że skutek w postaci zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie nastąpił, a zatem wypłacone należności pieniężne w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej stały się świadczeniami nienależnymi.
Następnie Dowódca [...] Okręgu Wojskowego rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] stwierdził, że Z. D. został z zawodowej służby wojskowej zwolniony z dniem [...] lipca 2004 r., tj. z dniem uprawomocnienia się orzeczenia stwierdzającego niezdolność do służby wojskowej (art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwolnienia żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2004 r. Nr 50, poz. 483).
W dniu 24 listopada 2005 r. po uzyskaniu pisemnej zgody Z. D. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. skorzystał z prawa potrącenia nienależnego świadczenia, jakim stało się jednorazowe odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia z kwoty jaką należało mu wypłacić jako należne uposażenie za okres od 1 listopada 2003 r. do 6 lipca 2004 r.
W dniu 13 lutego 2006 r. Z. D. zwrócił się do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. o zwrot wyżej wymienionej kwoty.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] odmówił zwrotu tej kwoty.
Na skutek złożonego odwołania sprawę rozpoznawał Dowódca [...] Okręgu Wojskowego, który decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż w sprawie na podstawie art. 169 ustawy z dnia 11 września 2004 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) ma zastosowanie ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 1993 r. Nr 23, poz. 101).
A zatem organem właściwym do rozpoznania wniosku Z. D. w pierwszej instancji jest Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień [...].
W związku z powyższym sprawę rozpoznał Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień [...], który decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmówił Z. D. zwrotu kwoty 5833,38 zł. W następstwie złożonego odwołania sprawę rozpoznawał Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L., który decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] zaskarżoną decyzje utrzymał w mocy, stwierdzając, że jednorazowe odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne zgodnie z art. 410 Kodeksu cywilnego, gdyż z momentem stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego odpadła podstawowa przesłanka jego wypłaty. Podobny pogląd został wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1995 r. (sygn. akt III CZP 46/95, OSNC 1995, nr 8, poz. 114, Lex nr 4211), zgodnie z którą osoba, której wypłacono świadczenie na podstawie decyzji uznanej za nieważną, obowiązana jest do zwrotu przyjętego świadczenia w granicach bezpodstawnego wzbogacenia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg pełnionej przez niego służby wojskowej i wydanych w związku z tym decyzji.
Kwestionując zasadność zaskarżonej decyzji podniósł, że kwota 5833,38 zł została mu potrącona niesłusznie, gdyż zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowej Sił Zbrojnych RP w latach 2001–2006 (Dz.U. Nr 76, poz. 804 ze zm.) kwota ta nie podlegała zwrotowi. Ponadto skarżący wskazał, że w świetle art. 77 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) pobrana przez żołnierza zawodowego zasadnie przysługująca mu wg zasad obowiązujących w dniu wypłaty nie podlegają zwrotowi.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zakres badanego przez sąd postępowania administracyjnego wyznaczył wniosek skarżącego z dnia 13 lutego 2006 r. Wniosek ów dotyczył uposażenia wypłaconego skarżącemu za okres od 1 listopada 2003 r. do 6 lipca 2004 r., z którego potrącono skarżącemu przedmiotową kwotę 5833,38 zł. W istocie rzeczy wnioskodawca zwrócił się o wypłatę części uposażenia, której mu nie wypłacono, potrącając z uposażenia kwotę 5833,38 zł tytułem zwrotu jednorazowego odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia. Wszczęte zostało zatem zupełnie nowe, odrębne postępowanie administracyjne w przedmiocie wypłaty uposażenia, w którym organy zobowiązane były zbadać zasadność lub jej brak zwrotu potrąconej kwoty i odnieść się do prawidłowości jej potrącenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro postępowanie administracyjne wszczęte zostało przez Z. D. na wniosek z dnia 23 lutego 2006 r., to nie można podzielić poglądu organów wydających zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję – Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. i Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień [...], jak również Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego (decyzja z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]), że do postępowania owego zastosowanie mają przepisy obowiązujące przed dniem 1 lipca 2004 r. – zgodnie z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), w myśl którego sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r. prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych.
Na dzień wniesienia wniosku przez skarżącego oraz wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), która jak podano wyżej, weszła w życie 1 lipca 2004 r. Przepis przejściowy tej ustawy, art. 169, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem sprawa została wszczęta po dniu 1 lipca 2004 r. – wnioskiem z 13 lutego 2006 r. Zatem zastosowanie będą miały przepisy prawa, w tym dotyczące właściwości organów, obowiązujące na dzień wszczęcia przedmiotowej sprawy i wydania decyzji ostatecznej, a nie wydane na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1992 r. Nr 8, poz. 31 ze zm.) i ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18) przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określania organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 1993 r. Nr 23, poz. 101), zastosowane w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
Skoro więc zastosowanie do przedmiotowej sprawy mają przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a Z. D. wnosił o zwrot kwoty potrąconej z uposażenia za okres 1 listopada 2003 r. – 6 lipca 2004 r., tj. w istocie rzeczy o wypłatę uposażenia, to zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych właściwa do rozpatrzenia wniosku była jednostka wojskowa, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostawał, czyli Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. (art. 104 ustawy z 11 września 2003 r.).
Biorąc pod uwagę, że w pierwszej instancji decyzję administracyjną wydał niewłaściwy organ administracji publicznej, a decyzja ta została utrzymana w mocy jako prawidłowa, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...].
Ponadto, z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie w przypadku stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji pozostałaby w obrocie prawnym poprzedzająca ją wadliwa decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], Sąd pierwszej instancji, stosowanie do art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził również nieważność ww. decyzji pierwszoinstancyjnej.
Dodatkowo Sąd pierwszej instancji wskazał na decyzję nr [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] maja 2006 r., którą uchylono pierwszą wydaną w badanym postępowaniu decyzję i wskazano jako właściwe do zastosowania przepisy obowiązujące przed 1 lipca 2004 r., a jako właściwy w tej sprawie w pierwszej instancji organ – Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień [...]. W ocenie Sądu pierwszej instancji uchylenie przez Dowódcę [...] Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania przed tym organem narusza przepisy materialne i przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem decyzja ta podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wskazane przesłanki stwierdzenia nieważności i wady proceduralne wydanych w badanym postępowaniu decyzji uniemożliwiają dokonanie oceny merytorycznej stanowisk organów w tej sprawie. Określając wskazania co do dalszego postępowania podał, że rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dowódca [...] Okręgu Wojskowego, obowiązany będzie powtórnie rozpatrzyć sprawę wszczętą na wniosek Z. D. z dnia 13 lutego 2006 r. w sprawie zwrotu potrąconej z uposażenia za okres 1 listopada 2003 r. – 6 lipca 2004 r. kwoty 5833,38 zł, zgromadzić i wyczerpująco zbadać zgromadzony materiał dowodowy, opierając się na właściwej podstawie prawnej – odnieść się do prawidłowości potrącenia kwoty 5833,38 zł z uposażenia skarżącego i w konsekwencji – podzielając stanowisko organu pierwszej instancji bądź nie, orzec o wypłacie lub odmowie wypłaty rzeczonej sumy, z uwzględnieniem wyłożonych powyżej przepisów o właściwości organów w przedmiocie uposażenia żołnierzy zawodowych.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 74 ust. 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.).
Wskazując na powyższe uchybienia wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.
W motywach skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że zgodnie natomiast z art. 104 ust. 1 organami właściwymi w sprawach określonych w przepisach rozdziału dotyczącego uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych, są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3, albo wyższe – w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy. Zgodnie z ww. przepisem we wszystkich sprawach dotyczących należności pieniężnych Z. D., pełniącego służbę wojskową w Wojskowej Komendzie Uzupełnień [...], podlegającej Wojskowemu Komendantowi Uzupełnień [...], nie zaś Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L., właściwym do wydania decyzji jest Wojskowy Komendant Uzupełnień [...], czyli dowódca jednostki wojskowej w rozumieniu niniejszego przepisu (art. 104 ww. ustawy).
Natomiast art. 74 ustawy stanowi, iż wypłaty uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73, dokonuje jednostka wojskowa lub instytucja cywilna, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostaje, czyli w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sztab Wojskowy w L.. Powyższy przepis jednoznacznie wskazuje, że płatnikiem należności finansowych jest Wojewódzki Sztab Wojskowy w L., który nie posiada na mocy art. 104 żadnych kompetencji w zakresie decydowania o należnościach pieniężnych żołnierzy podległych innym dowódcom jednostek wojskowych, w tym wojskowym komendantom uzupełnień. Wojewódzki Sztab Wojskowy dokonuje wypłaty należności pieniężnych wyłącznie w oparciu o decyzje wojskowych komendantów uzupełnień. Zaopatrzenie finansowe żołnierza sprowadza się bowiem do fizycznego przekazania środków finansowych i rozliczenia tych należności, natomiast uprawnienie do podejmowania decyzji w kwestii przyznawania i wysokości należności pieniężnych należy do dowódcy jednostki wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie mylnie zinterpretował normę prawną wypływającą z wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego i utożsamił obie te okoliczności, wskutek czego bezpodstawnie stwierdził, że o należnościach pieniężnych żołnierza decyduje ten sam dowódca jednostki wojskowej, który dokonuje wypłaty tych należności. Powyższy wniosek jest nieuprawniony i wynika z błędnej wykładni przepisów art. 74 ust. 1 i art. 104 ustawy.
Z. D. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że w jego ocenie autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował na czym polega błędna wykładnia i naruszenie prawa materialnego i jaki to miało wpływ na wynik sprawy, a ponadto, podnosząc zarzut naruszenia art. 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie oznaczył numeru ustępu tego przepisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 cyt. ustawy.
Wbrew zarzutowi Z. D. skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie spełnia warunki określone w art. 174 i 176 powołanej ustawy i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ma usprawiedliwione podstawy. Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię art. 74 ust. 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 104 ust. 1 wyżej powołanej ustawy jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w art. 3 albo wyższe – w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy.
Z kolei art. 74 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że wypłaty uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73 dokonuje jednostka wojskowa lub instytucja cywilna, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostaje.
Analiza obu przepisów, zawartych w rozdziale 5 Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych prowadzi do wniosku, iż kwestia przyznawania i wysokości uposażenia i należności pieniężnych należy do dowódcy jednostki wojskowej, któremu z racji pełnienia służby żołnierz zawodowy podlega. Natomiast odrębną kwestią jest wypłata uposażenia i określenie płatnika należności finansowych, a więc jednostki wojskowej, na zaopatrzeniu której żołnierz pozostaje.
Trafnie zatem w skardze kasacyjnej wskazano, że organem właściwym do wydania decyzji w sprawie uposażenia Z. D. pełniącego uprzednio służbę w Wojskowej Komendzie Uzupełnień [...] był Wojskowy Komendant Uzupełnień [...], czyli dowódca jednostki wojskowej w rozumieniu art. 104 ust. 1 ww. ustawy. Natomiast płatnikiem należności w oparciu o decyzję ww. Wojskowego Komendanta Uzupełnień jest Wojewódzki Sztab Wojskowy w L..
Odmienny pogląd Sądu pierwszej instancji przyjmujący, iż to Wojewódzki Sztab Wojskowy w L. jest właściwy do wydania decyzji w tej sprawie był wynikiem dokonania błędnej wykładni art. 74 ust. 1 i art. 104 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i stosownie do art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.