I OSK 2159/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. i art. 28 k.p.a. (brak statusu strony) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. (nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, pominięcie dowodów). Skarżący twierdził, że działka drogowa nie istniała w dacie komunalizacji i nie należała do Skarbu Państwa, a on sam posiadał tytuł prawny do nieruchomości sąsiedniej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. jest zarzutem naruszenia prawa materialnego, a nie procesowego. Stwierdził, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu nadzwyczajnym wymaga wykazania tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną na dzień jej wydania. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał takiego interesu, a jego argumenty dotyczyły głównie interesu faktycznego, związanego z postępowaniem rozgraniczeniowym i ustaleniem służebności. Kwestie prawidłowości zaświadczenia o nabyciu własności przez Skarb Państwa na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że interes prawny w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym decyzji komunalizacyjnej wymaga wykazania tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości objętej decyzją na dzień jej wydania, a kwestie dotyczące nabycia własności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych rozstrzygane są w postępowaniu cywilnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia państwowego na podstawie przepisów o drogach publicznych i może wymagać uwzględnienia specyfiki stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości komunalizowanej posiada interes prawny do kwestionowania decyzji komunalizacyjnej w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie interesu prawnego w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym decyzji komunalizacyjnej wymaga wykazania tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości objętej tą decyzją na dzień jej wydania. Interes prawny wynikający z sąsiedztwa lub sporów granicznych jest interesem faktycznym, a nie prawnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny w postępowaniu nadzwyczajnym w przedmiocie weryfikacji decyzji komunalizacyjnej przysługuje jedynie Skarbowi Państwa, gminie oraz podmiotowi, który wykaże tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości objętej postępowaniem na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej. Właściciel sąsiedniej działki nie spełnia tego kryterium, a jego roszczenia dotyczące granic czy służebności powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym lub administracyjnym.
Czy kwestie prawidłowości zaświadczenia o nabyciu własności nieruchomości na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych mogą być badane w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestionowanie prawidłowości zaświadczenia wydanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, które stanowiło podstawę nabycia własności przez Skarb Państwa, może nastąpić wyłącznie w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i własne, stwierdził, że nabycie własności gruntu zajętego pod drogę publiczną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych ma charakter cywilnoprawny i nie wymaga potwierdzenia decyzją administracyjną. Ewentualne spory o własność powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne, np. w drodze powództwa o ustalenie prawa własności lub uzgodnienie stanu prawnego księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Czy naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia stanu faktycznego i prawidłowości dokumentów może być podstawą uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, jeśli zarzuty dotyczą wad decyzji komunalizacyjnej, a nie decyzji umarzającej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd kasacyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach podniesionych w niej zarzutów i nie może domniemywać ani uzupełniać postawionych zarzutów. Ponadto, zarzuty dotyczące wad decyzji Wojewody nie mogły podlegać rozpoznaniu w postępowaniu dotyczącym kontroli decyzji Ministra umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, gdyż wykraczałyby poza granice sprawy administracyjnej poddanej kontroli sądu.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny stwierdził sprzeczność między petitum skargi kasacyjnej a jej uzasadnieniem w zakresie zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Ponadto, wskazał, że zarzuty dotyczące wad decyzji Wojewody nie mogły być rozpoznane w postępowaniu dotyczącym decyzji Ministra umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, ponieważ dotyczyły innej kwestii niż ta poddana kontroli sądu w danej sprawie.
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.p.u.s.t. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
u.p.u.s.t. art. 17 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
u.p.u.s.t. art. 17 § ust. 5
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
u.u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
k.c. art. 46
Kodeks cywilny
k.c. art. 153
Kodeks cywilny
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 2 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 10
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał interesu prawnego do kwestionowania decyzji komunalizacyjnej w trybie nadzwyczajnym. • Kwestie dotyczące nabycia własności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym. • Zarzuty dotyczące wad decyzji Wojewody nie mogły być rozpoznane w postępowaniu dotyczącym decyzji Ministra umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiadał interes prawny do kwestionowania decyzji komunalizacyjnej ze względu na prawo własności do nieruchomości sąsiedniej. • Działka drogowa nie istniała w dacie komunalizacji i nie należała do Skarbu Państwa. • Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia stanu faktycznego i prawidłowości dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
posiadanie interesu prawnego w danej sprawie wynikać bowiem musi z określonego przepisu prawa materialnego • kwestionowanie prawidłowości zaświadczenia wydanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych nastąpić może wyłączenie na drodze postępowania cywilnego • sam fakt graniczenia działki Skarzącego ze skomunalizowaną działką oraz fakt istnienia sporów granicznych nie stanowi podstawy dla uznania, że Skarżącemu przysługuje interes prawny w zakwestionowaniu decyzji komunalizacyjnej.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że interes prawny w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym decyzji komunalizacyjnej wymaga wykazania tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości objętej decyzją na dzień jej wydania, a kwestie dotyczące nabycia własności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych rozstrzygane są w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia państwowego na podstawie przepisów o drogach publicznych i może wymagać uwzględnienia specyfiki stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia komunalizacji mienia i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości. Wyjaśnia granice postępowania administracyjnego i sądowego w kontekście sporów o własność.
“Kiedy sąsiedztwo nie wystarczy: NSA o interesie prawnym w sprawach komunalizacji mienia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.