I OSK 2159/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zajętej wierzytelności, uznając brak podstaw prawnych do takiego wniosku.
Spółka złożyła wniosek o rozłożenie na raty zajętej wierzytelności, która została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym wobec innego podmiotu. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że spółka ma status dłużnika zajętej wierzytelności, a przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości udzielania ulg w spłacie takiej wierzytelności. WSA w Łodzi podzielił to stanowisko, oddalając skargę.
Spółka S. Sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o rozłożenie na raty zajętej wierzytelności. W toku postępowania egzekucyjnego wobec Koncesjonowanego Biura Ochrony "A" Sp. J., wierzytelności spółki wobec tego biura zostały zajęte. Po kontroli prawidłowości realizacji zajęcia, ustalono kwotę nieprzekazaną przez spółkę w wysokości 405.664,70 zł. Spółka wniosła o rozłożenie na raty pozostałej kwoty 165.644,70 zł, powołując się na art. 67a Ordynacji podatkowej. Naczelnik urzędu odmówił wszczęcia postępowania, uznając brak podstaw prawnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję, podkreślając, że spółka jest dłużnikiem zajętej wierzytelności, a ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości udzielania ulg w takiej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że art. 61a § 1 k.p.a. pozwala na odmowę wszczęcia postępowania, gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania. W ocenie Sądu, spółka jako dłużnik zajętej wierzytelności nie mogła skutecznie wnioskować o ulgę w trybie Ordynacji podatkowej, a przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują takiej możliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik zajętej wierzytelności nie może skutecznie wnioskować o rozłożenie na raty nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują takiej możliwości, a organ egzekucyjny nie ma kompetencji do rozporządzania tą wierzytelnością.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka posiadała status dłużnika zajętej wierzytelności, a nie zobowiązanego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera przepisów regulujących możliwość udzielania ulg w spłacie nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. W związku z tym, brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
O.p. art. 67a § 1
Ordynacja podatkowa
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty zajętej wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności. Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. w sytuacji braku podstawy materialnoprawnej do merytorycznego rozpatrzenia żądania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 7, 7a, 8, 9, 11 k.p.a. przez bezpodstawne odstąpienie od utrwalonej praktyki i nieuzasadnioną odmowę realizacji obowiązku. Naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania i nienależyte uzasadnienie.
Godne uwagi sformułowania
brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania postanowienie wydane na podstawie ww. art. 61a § 1 ma charakter procesowy i zamyka stronie drogę do merytorycznego rozstrzygania w zakresie zgłoszonego żądania skarżąca jako dłużnik zajętej wierzytelności, wniosła [...] o ulgę w spłacie [...] nieprzekazanej wierzytelności ustawa ta nie zawiera żadnego przepisu regulującego kwestię ulgi w spłacie nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty należności z tytułu zajętej wierzytelności
Skład orzekający
Paweł Janicki
przewodniczący
Paweł Kowalski
członek
Tomasz Furmanek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji w przypadku wniosków o ulgi składanych przez dłużników zajętej wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika zajętej wierzytelności i braku możliwości zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej do wniosków o ulgi w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje złożoność przepisów i interpretacji.
“Czy można uzyskać ulgę w spłacie zajętej wierzytelności? WSA wyjaśnia.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 145/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-04-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Paweł Janicki /przewodniczący/ Paweł Kowalski Tomasz Furmanek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 7a, art. 8 par. 1 i 2, art. 9, art. 11, art. 61a par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 479 art. 18 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 67a par 1 pkt 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 6 grudnia 2022 r. nr 1001-IEW-3.711.66.2022.5.U08.JH w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o rozłożenie na raty zajętej wierzytelności oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Łd 145/23 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty z 19 września 2022 r. wydane w przedmiocie odmowy A. sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (dalej skarżąca, strona, skarżąca spółka) wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zajętej wierzytelności. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wyjaśniono, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty prowadzi postępowanie egzekucyjne względem Koncesjonowanego Biura Ochrony "A." Sp. J. W toku tego postępowania zawiadomieniami z 16 czerwca 2020 r., 19 listopada 2020 r. i 22 marca 2021 r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu niezapłaconych przez stronę skarżącą ww. spółce (wobec której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne) należności, wynikających z faktur wystawionych na kwoty odpowiednio 388.959,21 zł, 1.320.079,49 zł oraz 381.361,67 zł. W związku z brakiem odpowiedzi na zawiadomienia oraz realizacji zajęcia, organ egzekucyjny działający przy Naczelniku Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty przeprowadził wobec skarżącej w dniu 17 maja 2021 r. kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w trybie art. 71a § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawy o Postepowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 - dalej u.p.e.a.), której ustalenia stały się podstawą wydania w dniu 31 maja 2021 r. w (na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a.) postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej przez stronę skarżącą przypadającej na rzecz Koncesjonowanego Biura Ochrony "A" Sp. J., a zajętej w toku postępowania egzekucyjnego na mocy ww. zawiadomień, kwoty 405.664,70 zł. Strona skarżąca kilkukrotnie występowała do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty o ulgową jej spłatę. Organ przychylał się do tych próśb, dając możliwość spłaty w odpowiadającym skarżącej spółce terminie. W wyniku powyższego strona skarżąca uiściła na poczet należności kwotę 240.020,00 zł. Pismem z 22 sierpnia 2022 r. (k. 74 akt administracyjnych) skarżąca spółka wniosła do organu pierwszej instancji wniosek o, cyt.: "rozłożenie na raty zobowiązania określonego w postanowieniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty w pozostałej do uregulowania kwocie, tj. 165.644,70 zł. Strona skarżąca zaproponowała spłatę długu w formie 6 rat po 15.000,00 zł, a ostatnia siódma rata w wysokości 75.664,70 zł, płatnych począwszy od 30 września .2022 r. do 31 marca 2023 r. Do podania załączono bilans spółki sporządzony na dzień 31 maja 2022 r. i rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r. Jak podstawę prawną tego wniosku storna skarżąca wskazała art. 67a par 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, po 749 ze zm. – dalej O.p.). Postanowieniem z 19 września 2022 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej k.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zobowiązania określonego w postanowieniu z uwagi na brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Na postanowienie organu I instancji strona wniosła zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wskazał, powołując się na art. 1a pkt 3 art. 71a § 1 art. 71b art. 71a § 9 u.p.e.a., że w razie uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od realizacji zajęcia, organ egzekucyjny wydaje najpierw postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty, a następnie w oparciu o to postanowienie, organ egzekucyjny wystawia tytuł wykonawczy (przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności). Sama możliwość wystawienia tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi (zajętej wierzytelności) nie oznacza jednak, że dochodzi do wszczęcia odrębnego postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy umożliwia jedynie organowi egzekucyjnemu ściągnięcie z majątku dłużnika zajętej wierzytelności, jej kwoty (wierzytelności do wysokości określonej w postanowieniu), ale w dalszym ciągu na poczet egzekwowanego dotychczas obowiązku "zasadniczego" zobowiązanego, który to obowiązek był (jest nadal) przedmiotem trwającego postępowania egzekucyjnego. Następnie, wskazując na treść z art. 61a § 1 k.p.a. przypomniano, że wnioskiem z 22 sierpnia 2022 r. skarżąca spółka do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty o udzielenie ulgi w formie rozłożenia na raty należności wynikającej z postanowienia z 31 maja 2021 r. Podkreślono, że powyższy wniosek o ulgę został złożony w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem Koncesjonowanego Biura Ochrony "A" Sp. J. i w sprawie zobowiązanym i podatnikiem, u którego powstały zaległości podatkowe jest ww. spółka. W toku tego postępowania strona skarżąca ma status dłużnika zajętej wierzytelności. Wyjaśniono, że wydanie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty postanowienia (z dnia 31 maja 2021 r.) nie spowodowało powstania nowej należności, lecz potwierdziło okoliczność, że bezpodstawnie strona skarżąca uchyla się od przekazania organowi egzekucyjnemu określonej kwoty zajętej wierzytelności przypadającej Koncesjonowanemu Biuru Ochrony "A" Sp. J., z tytułu transakcji handlowych. W ocenie organu na skutek wydania postanowienia strona skarżąca nie uzyskała uprawnień, ani obowiązków zobowiązanego, tj. Koncesjonowanego Biura Ochrony "A" Sp. J. Skarżąca spółka występuje w sprawie jako dłużnik zajętej wierzytelności w rozumieniu przepisów u.p.e.a. W ustawie tej nie ma natomiast żadnego przepisu regulującego kwestię ulgi w spłacie nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty należności z tytułu zajętej wierzytelności. Z ustawy tej nie wynika kompetencja organu egzekucyjnego do rozporządzania tą wierzytelnością. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że słusznie organ pierwszej instancji postanowieniem, skierowanym do skarżącej spółki jako wnioskodawcy, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zajętej wierzytelności określonej postanowieniem z 31 maja 2021 r. Biorąc pod uwagę stan faktyczny uznano, że zastosowanie normy z art. 61a § 1 k.p.a. było uzasadnione. Odnosząc się natomiast do okoliczności - że organ pierwszej instancji kolejnymi pismami wyrażał zgodę na ulgową spłatę wierzytelności określonej postanowieniem z 31 maja 2021 r. - organ odwoławczy ocenił, że działania Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty były nieprawidłowe. Co istotne, w wyniku tych działań nastąpiło przesunięcie terminu wystawienia tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 71b u.p.e.a. Organ II instancji ocenił jednocześnie, że powyższe nie miału wpływu na sposób rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki z 22 sierpnia 2022 r. Nie zgodzono się z argumentacją, że w związku ze wszczęciem wobec skarżącej spółki egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z 26 października 2022 r., status dłużnika zajętej wierzytelności niejako zmienił się w zobowiązanego, stąd można udzielić wnioskowanej ulgi. Podkreślono, że postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty wydane w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a., będące podstawą wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z art. 71b u.p.e.a., jest jednym z postanowień dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny wobec "głównego zobowiązanego" - w przedmiotowej sprawie jest to Koncesjonowane Biuro Ochrony "A" Sp. J. Zatem nawet wystawienie wobec skarżącej spółki - jako dłużnika zajętej wierzytelności - w dniu 26 października 2022 r. tytułu wykonawczego, nie spowodowało zmiany statusu skarżącej w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i nadal nie jest możliwym udzielenie wnioskowanej ulgi, w szczególności we wskazanym przez trybie O.p. Organ podkreślił, że niniejszym postępowaniu, mogą mieć zastosowanie wyłącznie przepisy u.p.e.a., nie zaś - jak wskazuje skarżąca spółka - przepis O.p. Przepisy te bowiem regulują możliwość udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych na wniosek podatnika albo płatników lub inkasentów, a także odnoszą się do należności przypadających od spadkobierców podatnika lub płatnika oraz osób trzecich. Odpowiedzialność jednak z tytułu wykonywania tych ról, jest zupełnie odmienna od roli dłużnika zajętej wierzytelności. Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 6 grudnia 2022 r. strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: a) art. 7, art. 7a, art. 8 § 1 i 2, art. 9, art. 11 k.p.a. - polegające na bezpodstawnym odstąpieniu od utrwalonej praktyki i nieuzasadnionej odmowie dobrowolnej realizacji nałożonego obowiązku, pomimo kodeksowej dyrektywy rozstrzygania wątpliwości co do normy prawnej na korzyść strony b) naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania i nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na niewskazanie przepisu prawa, który sprzeciwiałby się wszczęciu postępowania o rozłożenie należności na raty, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Wobec powyższych zarzutów wniesiono o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty i zasądzenie kosztów postępowania. W uzupełnieniu skargi z dnia 11 kwietnia 2023 r. spółka wskazała, że sam wniosek o udzielenie ulgi utracił dla spółki znaczenie z uwagi na przymusowe wyegzekwowanie całej należności. Spółka jednocześnie nadal popiera skargę, kierując się potrzebą uzyskania jednoznacznej oceny legalności działania organów obu instancji i wydanych przez nie rozstrzygnięć. W uzasadnieniu uzupełnienia wskazano m.in., że Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, szeroko wywodząc o braku podstaw prawnych do udzielenia ulgi, ogranicza się do stwierdzenia, że działania organu pierwszej instancji były nieprawidłowe. Nie stwierdza jednak z urzędu nieważności, nie wskazuje wprost, że działania te były podejmowane bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona. Przede wszystkim Sąd podkreśla (mając na uwadze przebieg całego postępowania, jak również w świetle podnoszonych w skardze i jej uzupełnieniu zarzutów), że przedmiotem kontroli sądowej jest legalność postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 6 grudnia 2022 r. i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty z 19 września 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcie postepowania. Tym samym - poza granicami rozpatrywanej sprawy pozostają - działania organów podejmowane na skutek wcześniej składanych przez Spółkę wniosków (które zostały rozpatrzone przez organ pismami 29 czerwca 2021 r. – k. 10 akt administracyjnych, 19 lipca 2021 r. – k. 13 akt administracyjnych, z 18 października 2021 r. – k. 21 akt administracyjnych i z 28 marca 2022 r. – k. 55 administracyjnych) i nie są oceniane przez Sąd w sprawie sądowadministracyjnej zainicjowanej skargą na postanowienie organu odwoławczego z 6 grudnia 2022 r. utrzymujące go w mocy postanowienie organu I instancji z 19 września 2022 r w przedmiocie o odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zajętej wierzytelności. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy I i II instancji właściwie zastosowały uregulowanie zawarte w art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zgodnie art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 7 lutego 2014 r. o sygn. akt I OSK 2159/12 wyjaśnił, że ustawodawca wprowadził w art. 61a § 1 K.p.a. dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane, jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Naczelny Sąd Administracyjny Sąd Administracyjny podkreślił, że postanowienie wydane na podstawie ww. art. 61a § 1 ma charakter procesowy i zamyka stronie drogę do merytorycznego rozstrzygania w zakresie zgłoszonego żądania. Oznacza to, że organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy jego wszczęcie uniemożliwiają uzasadnione przyczyny o charakterze formalnym, zarówno podmiotowym jak i przedmiotowym. Jedną z przesłanek do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. będzie niewątpliwie sytuacja, w której przepisy prawa nie przewidują możliwości merytorycznego rozpatrzenia żądania wniesionego przez podmiot, który nie ma legitymacji do wystąpienia z tego rodzaju żądaniem (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 133/20). Sąd stwierdza, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca jako dłużnik zajętej wierzytelności, wniosła w dniu 22 sierpnia 2022 r. o ulgę w spłacie (w postaci rozłożenia na raty – w trybie art. 67a par 1 pkt 2 O.p.) nieprzekazanej wierzytelności określonej postanowieniem z dnia 31 maja 2021 r. Oznacza to, że wniosek o ulgę został złożony w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem Koncesjonowanego Biura Ochrony "A" Sp. J. Zobowiązanym i podatnikiem, u którego powstały zaległości podatkowe jest Koncesjonowane Biuro Ochrony "A" Sp. J. W toku tego postępowania skarżąca posiadała status dłużnika zajętej wierzytelności. Jednocześnie wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia z 31 maja 2021 r. nie spowodowało powstania nowej należności, lecz potwierdziło okoliczność, że strona bezpodstawnie uchylała się od przekazania organowi egzekucyjnemu określonej kwoty zajętej wierzytelności. Na skutek wydania postanowienia z dnia 31 maja 2021 r. skarżącej nie przyznano uprawnień, ani obowiązków zobowiązanego. Strona nadal pozostawała dłużnikiem zajętej wierzytelności w rozumieniu przepisów u.p.e.a. Sąd podkreśla, że u.p.e.a. nie zawiera żadnego przepisu regulującego kwestię ulgi w spłacie nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty należności z tytułu zajętej wierzytelności. Z ustawy tej nie wynika również kompetencja organu egzekucyjnego do rozporządzania ww. wierzytelnością. Sąd podziela pogląd organu, zgodnie z którym wystawienie wobec skarżącej spółki - jako dłużnika zajętej wierzytelności (w doktrynie określanym również pojęciem "podłużnika") - w dniu 26 października 2022 r. tytułu wykonawczego, nie spowodowało zmiany statusu w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i nie jest możliwym udzielenie wnioskowanej ulgi. Jednoczenie nie można tracić z pola widzenia poglądu prezentowanego w literaturze przedmiotu, że dłużnik zajętej wierzytelności występuje w dwóch różnych stosunkach prawnych: z organem egzekucyjnym łączy go stosunek administracyjnoprawny, natomiast ze zobowiązanym – stosunek cywilnoprawny. Zajęcie wierzytelności nie powoduje zniesienia stosunku cywilnoprawnego łączącego zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności. Owe zniesienie tego stosunku może nastąpić dopiero na skutek realizacji zajęcia wierzytelności lub prawa majątkowego, kiedy to następuje zmiana dotychczasowej treści stosunku obligacyjnego łączącego dłużnika zajętej wierzytelności i zobowiązanego, będącego w tym stosunku wierzycielem. Drugim skutkiem zajęcia wierzytelności jest nawiązanie między organem egzekucyjnym i dłużnikiem zajętej wierzytelności administracyjnoprawnego stosunku procesowego, w ramach którego organ egzekucyjny dokonuje wobec dłużnika zajętej wierzytelności czynności o charakterze władczym. Innymi słowy, od momentu zajęcia podłużnik zyskuje status podmiotu postępowania egzekucyjnego, dotąd bowiem był osobą trzecią (zob. Przemysław Ostojski Dłużnik zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji Ruch prawniczy, ekonomiczny i socjologiczny , Rok LXXVI – zeszyt 4 – 2014 r.) Powyższe nie powoduje jednak, że podłużnik może skutecznie wnioskować o udzielenie ulgi, w szczególności - we wskazanym we wniosku z 22 sierpnia 2022 r. - trybie O.p. Oznacza to, że w niniejszej sprawie wystąpiła uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż brak podstaw prawnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia żądanie strony jest oczywisty. Zasadnie zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty z 19 września 2022 r. wydane w przedmiocie odmowy A sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zajętej wierzytelności. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, ze zarzuty naruszenie art. 7, art. 7a, art. 8 § 1 i 2, art. 9, art. 11 k.p.a. – są niezadane. Jeszcze raz należy wskazać, że zarzuty te strona skarżąca wiąże z zachowaniu organu (polegającym m. in. na uprzednim kilkukrotnym przychyleniu się do wniosków o rozłożenia na raty, a następnie wystawienie wobec skarżącej tytułu egzekucyjnego w warunkach wcześniejszej dobrowolnej spłaty na warunkach poczynionych przez organ I instancji), które nie mieszczą się w graniach skargi na postanowienie wydane w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia z 22 sierpnia 2022 r., a zakończonego postanowieniem z 6 grudnia 2022 r. Brak także, wbrew twierdzeniom skarżącej, naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a Skarżone postanowienie ma bowiem wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., w tym posiada zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne oraz odnosi się do zarzutów zawartych w zażaleniu skarżącej od postanowienia organu I instancji. W konsekwencji przeprowadzenia kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia doprowadziła Sąd do przekonania, że postanowienie to nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień powodujących obowiązek wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów wobec braku uzasadnionych podstaw skargi należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku. Arz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI