II SA/PO 543/23

II SA/Po 543/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 106 par. 3, art. 151, art. 269 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a, art. 23b ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Dnia 20 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 13 czerwca 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. C. (dalej: "strona") od decyzji Burmistrza T. z 27 lutego 2023 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
W dniu 13 stycznia 2023 r. do Centrum Usług Społecznych w T. wpłynął wniosek strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.
Burmistrz T. decyzją z 27 lutego 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "K.p.a."), a także art. 17 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 20 ust. 2, art. 23, art. 24 ust. 1, ust. 2a, ust. 3, ust. 4, art. 32 ust. 1 pkt 1d i ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: "u.ś.r."), nie przyznał stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką Z. C. legitymującą się orzeczeniem, które zalicza ją do osób trwale niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Kolegium - wydając wskazaną na wstępie decyzję - podało, że organ I instancji błędnie zastosował art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia faktu, że doszło do zmiany stanu prawnego wskutek wejścia w życie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego eliminującego z porządku prawnego niekonstytucyjny fragment tego przepisu. Niemniej strona nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że mąż Z. C. – E. C. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie o zaliczeniu do II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Okoliczność ta wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest przy tym dopuszczalne przeprowadzenie innych dowodów niż orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na tę okoliczność.
W skardze do tut. Sądu skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu przeprowadzenia badań i zwrócenie się o przeprowadzenie dowodu z decyzji komisji do spraw inwalidztwa w zakresie stanu zdrowia E. C., zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. przez uznanie, że E. C. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy posiada orzeczenie o zaliczeniu do II grupy inwalidów,
2. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanych orzeczeń, przez oparcie decyzji komisji do spraw inwalidztwa i zatrudnienia z 8 lutego 1994 r., brak uwzględnienia aktualnego pogarszającego się stanu zdrowia E. C., co nasuwa konieczność przeprowadzenia aktualnych badań przez komisję lekarską i doprowadzi do wydania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego,
3. naruszenie przepisów postępowania art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przez brak szczegółowego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia polegający na całkowitym braku odniesienia się aktualnego stanu zdrowia, braku odniesienia się do zgłaszanych przez skarżącego poważnych objawów (ograniczenie się do decyzji sprzed wielu lat) skutkiem czego wnioski komisji jawią się jako ogólnikowe, nie korespondujące z materiałem dowodowym,
4. naruszenie art. 7 K.p.a., przez brak przeprowadzenia z urzędu aktualnej decyzji komisji do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, ewentualnie lekarza orzecznika ZUS, biegłego, odnośnie stanu zdrowia E. C. i możliwości sprawowania opieki nad żoną Z. C.,
5. zwrócenie się do lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia o przeprowadzenie nowego aktualnego badania co do stanu zdrowia E. C., uwzględniającego choroby na dzień wydania decyzji.
6. przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia Przychodni Medycyny Rodzinnej na potwierdzenie faktu braku możliwości sprawowania opieki nad żoną przez E. C. z uwagi na stan zdrowia.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać trzeba, że sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1327 ze zm.) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1118) stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 odwołany został z dniem 1 lipca 2023 r. Zarządzeniem z 29 sierpnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu skierował niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym poinformowano strony, które nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 13 czerwca 2023 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") dawałby podstawy do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę wydania powyższej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W art. 17 ust. 1 tej ustawy przewidziano, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Przed przystąpieniem do rozpoznania zachodzącej na obecnym etapie kwestii spornej wskazać jeszcze trzeba, że w zaskarżonej decyzji – odmiennie niż w decyzji ją poprzedzającej Burmistrza T. – Kolegium słusznie stwierdziło, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego nie może być art. 17 ust. 1b pkt 1 u.ś.r. Przepis ten przewiduje, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia. Wyrokiem z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, Trybunał Konstytucyjny stwierdził jednak, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Kolegium prawidłowo zatem wskazało, że organ I instancji błędnie zastosował przywołany przepis, z pominięciem wyroku TK. Z punktu widzenia zasadności złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego bez znaczenia pozostaje data powstania niepełnosprawności Z. C..
Kolegium prawidłowo jednak stwierdziło również, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na zaistnienie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., do czego sprowadza się istota sporu w sprawie. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Bezsporne pomiędzy stronami pozostaje to, że wymagająca opieki osoba niepełnosprawna Z. C. pozostaje w związku małżeńskim z E. C.. Sporne jest zaś to, czy pomimo pozostawania w tym związku małżeńskim skarżącemu i tak powinno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, bowiem jak twierdzi skarżący mąż matki E. C. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tak zaistniałym sporze rację przyznać trzeba Kolegium.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane były różne poglądy odnośnie sposobu wykładni powyższej regulacji. Według pierwszego stanowiska prawo do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny względem podopiecznego w dalszej kolejności, powstaje nie tylko w sytuacji, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w bliższym stopniu oraz współmałżonek osoby wymagającej wsparcia legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale także wówczas, gdy osoby te z przyczyn obiektywnych nie są w stanie realnie sprawować opieki (zob. wyroki NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 829/16, z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1939/18, z 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1115/19, z 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2831/19, z 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2161/20, czy powołany w skardze wyrok WSA w Poznaniu z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1140/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ramach drugiego stanowiska przyjęto, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego tych osób powstaje tylko wtedy, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w bliższym stopniu oraz współmałżonek osoby wymagającej wsparcia legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (zob. wyroki NSA z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2392/20, z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 371/21, CBOSA).
Wynikające stąd rozbieżności rozstrzygnął NSA w uchwale z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, stwierdzając m.in., że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osoba pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).
NSA wskazał, że z punktu widzenia języka kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. – obok także poddanego w tej uchwale analizie art. 17 ust. 1a u.ś.r. – nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Pod względem językowym przepis ten nie budzi wątpliwości, ustawodawca posłużył się określeniem należącym do języka prawnego, legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu. Legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest zatem faktem instytucjonalnym. NSA dostrzegł, że skoro pod względem językowym przepis ten nie może być uznany za rodzący wątpliwości, to decyzja o odstąpieniu od tego rozumienia pod wpływem argumentów systemowych, funkcjonalnych czy celowościowych może być podjęta na dostatecznie silnie umotywowanej podstawie, spójnie i konsekwentnie przemawiającej za takim odstąpieniem.
Zdaniem NSA nie zachodzą jednak okoliczności wskazujące na błąd legislacyjny czy poddające w wątpliwość racjonalność albo celowość przyjętego rozwiązania, na co wskazuje historia zmian legislacyjnych. NSA nie uznał także, aby za odstąpieniem od wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit .a u.ś.r. przemawiały względy związane z wymogami zachowania spójności systemowej – również w wymiarze konstytucyjnym. W ujęciu systemowym wewnętrznym, obejmującym ustawę o świadczeniach rodzinnych, związanie kwestii dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego z kryterium orzeczonego stopnia znacznej niepełnosprawności nie prowadzi do dezintegracji regulacji i nie narusza jej spójności. W aspekcie zewnętrznym – w kontekście przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – w uchwale zwrócono zaś uwagę na ograniczony charakter występującego w tym względzie związku normatywnego. NSA stwierdził, że w kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej, koherencja taka nie jest wszak konieczna – brak jest odesłania do stosowania przepisów tego kodeksu w szerszym zakresie, a przedmiot regulacji obu aktów prawnych jest różny. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a, czy art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinien być interpretowany z uwzględnieniem art. 132 K.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym. Odnosząc się zaś do kontekstu systemowego jaki tworzą dla przepisów ustawy normy Konstytucji RP – w tym przypadku jej art. 2, art. 18, art. 32, art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 – w cytowanej uchwale uznano, że w rozważanym przypadku nie ma miejsca rażące naruszenie przepisów ustawy zasadniczej, prowadzące do sprzeczności z chronionymi przez nią wartościami. Podkreślono między innymi, że limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji na uznaniu organu.
Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą.
Powołana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 zd. 1 P.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu NSA, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z treści tej ostatniej regulacji wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. wyrok NSA z 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14,CBOSA). Tut. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w uchwale NSA z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22.
Powyższe czyni niezasadnymi przede wszystkim podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 11, czy art. 107 § 3 K.p.a. Skoro mąż osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. brak było podstaw do przyznania na rzecz skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego. Dopiero w przypadku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności E. C. otworzy się dla skarżącego możliwość skutecznego ubiegania się o dochodzone świadczenie. Bez znaczenia pozostaje w konsekwencji faktyczny stan zdrowia, czy wiek E. C., w tym akcentowany przez skarżącego brak możliwości sprawowania przez niego opieki nad Z. C., a więc osobą, która opieki tej wymaga.
Skarżący pozostaje przy tym w błędzie twierdząc, że E. C. stosownym orzeczeniem się legitymuje, bezpodstawnie zrównując z nim orzeczenie o zaliczeniu tegoż do II grupy inwalidów, co sprawia, że również zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie znajduje uzasadnionych podstaw. To stanowisko skarżącego pozostaje w sprzeczności z art. 3 pkt 20 i pkt 21 u.ś.r. Stosownie do pierwszej z tych regulacji ilekroć w ustawie mowa jest o "umiarkowanym stopniu niepełnosprawności" oznacza to: a) niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów. Z drugiego z nich wynika zaś, że ilekroć mowa jest o "znacznym stopniu niepełnosprawności" oznacza to: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że E. C. legitymuje się orzeczeniem o zaliczeniu do II grupy inwalidów. Całkowicie bezzasadne jest zatem twierdzenie skarżącego, który okoliczność tę – na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. – próbuje zrównać z sytuacją, w której osoba ta legitymowałaby się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W świetle ostatnio przywołanych regulacji E. C., jako osoba legitymująca się orzeczeniem o zaliczeniu do II grupy inwalidów, traktowany być musi bowiem jako osoba o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a nie jak chciałby tego skarżący o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Bezpodstawne jest także oczekiwanie skarżącego, by przed wydaniem decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego organy przeprowadzały weryfikację dotychczasowego orzeczenia zaliczającego E. C. do II grupy inwalidów, w tym zwłaszcza, aby organy te miały zwracać się o przeprowadzenie aktualnego badania i wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Organy administracji publicznej w postępowaniu wyjaśniającym poprzedzającym wydanie takiej decyzji ograniczają się bowiem do weryfikacji informacji o legitymowaniu się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności, nie podejmują zaś kroków celem wydania takiego orzeczenia (por. art. 23b ust. 1 pkt 5 u.ś.r.).
Co więcej także tut. Sąd nie posiada uprawnień, by inicjować ewentualne badania lekarskie E. C. i ewentualnie pozyskać w ten sposób wymagane przez art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. orzeczenie o niepełnosprawności. Wskazać należy, że sądy administracyjne nie zastępują administracji publicznej, a kontrolują jej działalność opierając się na kryterium zgodności z prawem, przy czym – co do zasady – następuje to z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu podjęcia zaskarżonej do tych sądów działalności. Postępowanie dowodowe przed tymi sądami ma konsekwentnie bardzo ograniczony charakter i sprowadza się w zasadzie jedynie do możliwości przeprowadzenia postępowania uzupełniającego z dokumentów. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do takich dokumentów można zaliczyć przedłożone wraz ze skargą zaświadczenie Przychodni Medycyny Rodzinnej, jednak w sprawie nie zaistniały przesłanki do uwzględnienia tego dowodu w oparciu o art. 106 § 3 P.p.s.a. Przede wszystkim brak jest istotnych wątpliwości, których wyjaśnieniu postępowanie dowodowe z tego dokumentu mogłoby służyć. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że odstąpienie od zastosowania przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wymaga, aby E. C. legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co w sprawie nie ma miejsca.
Mając to na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.