I OSK 2149/22

I OSK 2149/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Ke 74/22 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-06-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 5 marca 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 74/22 w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r., II SA/Ke 74/22 oddalił skargę H. K. na postanowienie Wojewody Ś. z dnia [...] grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] maja 2020 r. H. K. i S. K. wystąpili do Starosty K. o zwrot nieruchomości lub wyrównanie strat poniesionych przez ich rodzinę w latach 60-tych XX wieku w związku z wywłaszczeniem pod planowane inwestycje Fabryki [...] w N. oraz rozbudowę Cementowni N., które to inwestycje nie powstały. Wnioskodawcy wskazali, że zwrot dotyczy terenów o powierzchni 5 ha, a w sytuacji jeżeli będzie to niemożliwe o wyrównanie poniesionych strat z tytułu nieużytkowania przez te lata nieruchomości i wzrost ich wartości, gdyż obecnie są to tereny w większości przemysłowe. Wnioskodawcy wskazali, że tereny te znajdują się w obrębie W. i stanowią przedłużenie działek nr 114 i nr 115 oraz działek 38 i nr 39, obecnie w ewidencji gruntów oznaczonych jako działki nr: 82/1, 82/3, 585/79, 585/41, 585/248, 585/208 i 95/57, położone w obrębie W., gmina N. W piśmie z dnia 10 lipca 2020 r. znak: [...] Starosta K. poinformował wnioskodawców o treści przepisu art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2021.1899 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", oraz zwrócił się o przedłożenie dokumentów stanowiących podstawę przejęcia lub nabycia na rzecz Skarbu Państwa wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, tj. aktu notarialnego bądź decyzji wywłaszczeniowej, które potwierdzałyby przejęcie konkretnej nieruchomości przez Skarb Państwa, wskazywałyby cel przejęcia tej nieruchomości. Nadto organ wezwał do przedstawienia dokumentu potwierdzającego prawo własności do wywłaszczonej nieruchomości na dzień wywłaszczenia, a w razie śmierci byłego właściciela nieruchomości – dokumentu potwierdzającego nabycie praw spadkowych po zmarłym właścicielu. Jednocześnie organ I instancji poinformował wnioskodawców, że złożony wniosek zostanie rozpatrzony po jego uzupełnieniu. H. K. pismem z dnia 28 lipca 2020 r. zwrócił się do organu o dodatkowy czas na zgromadzenie niezbędnych dokumentów. Starosta K. pismem z dnia 20 maja 2021 r ponownie zwrócił się do wnioskodawców o uzupełnienie wniosku, wyznaczając kolejny termin na jego uzupełnienie, jednakże pismo pozostało bez odpowiedzi. Na podstawie danych będących w posiadaniu organu ustalono, że działki nr 82/1 i nr 82/3 stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym S.K. Działki nr 585/79, nr 585/41, nr 585/248 i nr 585/208 stanowią własność osób trzecich. Natomiast w ewidencji gruntów obrębu W., gmina N. nie figuruje działka o nr 95/57. Uwzględniając powyższe oraz brak odpowiedzi wnioskodawców, Starosta K. postanowieniem z dnia 1 września 2021 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku H. K. i S.K., dotyczącego zwrotu nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: 82/1, 82/3, 585/79, 585/41, 585/248, 585/208 i 95/57 położonej w obrębie W., gmina N. uznając, że H. K. i S. K. nie udokumentowali interesu prawnego do nieruchomości, które obecnie stanowią własność innych osób trzecich.
W zażaleniu na powyższe postanowienie H. K. wskazywał, że liczył na dowody znajdujące się w archiwum Starostwa, jednakże nie dano mu szansy na ich odnalezienie. Z tego względu zwrócił się do Wojewody Ś. o "spowodowanie i pomoc dostępu do archiwum wojewódzkiego i innych instytucji, aby odszukać więcej dokumentów potwierdzających co i jak było czynione w tym czasie i czemu to zaniechano tj. te inwestycje itd.". W toku postępowania zażaleniowego Wojewoda Ś. ponownie zwrócił się do wnioskodawców o uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie określonym już przez organ I instancji, w terminie do 30 listopada 2021 r., informując wnioskodawców, że nie znając daty wydania i sygnatury dokumentu stanowiącego podstawę do przejęcia nieruchomości, nie ma możliwości odszukania takiego dokumentu w archiwum Urzędu Wojewódzkiego. Powyższe pismo pozostało bez odpowiedzi wnioskodawców.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. znak: [...] Wojewoda Ś., po rozpatrzeniu zażalenia H. K. na ww. postanowienie Starosty K. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając, że osobą uprawnioną do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może być wyłącznie osoba, której prawo własności zostało odjęte, a w razie jej śmierci, spadkobiercy tej osoby. O legitymacji do wystąpienia z roszczeniem przesądza tytuł prawny do nieruchomości wywłaszczonej. Przepis art. 136 u.g.n. określa przesłanki zwrotu oraz krąg podmiotów uprawnionych do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie Wojewody Ś., organ administracji publicznej przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy zobowiązany jest do zbadania, czy z wnioskiem o zwrot wystąpił poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobierca. W niniejszej sprawie Starosta K. dwukrotnie informował wnioskodawców o konieczności udokumentowania legitymacji do żądania wszczęcia postępowania przez doręczenie lub wskazanie oznaczenia dokumentu stanowiącego podstawę przejęcia lub nabycia na rzecz Skarbu Państwa objętej żądaniem zwrotu nieruchomości, a także przedłożenie postanowienia spadkowego w przypadku gdy z wnioskiem występują spadkobiercy. Wnioskodawcy w zakreślonym terminie nie uzupełnili wniosku o żądane dokumenty, a H. K. jedynie poinformował o nieścisłościach dotyczących aktu własności ziemi wydanego dla jego ojca J. oraz o potrzebie posiadania więcej czasu na zgromadzenie wszelkich dokumentów. Wojewoda Ś. wskazał, że Starosta K. na podstawie dostępnych danych uznał, że wniosek o zwrot nieruchomości został złożony przez osoby, które nie wykazały, że posiadają interes prawny do nieruchomości, które obecnie stanowią własność osób trzecich. W tych okolicznościach brak było podstaw materialnoprawnych do wszczęcia administracyjnego o zwrot wskazanej we wniosku nieruchomości, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. Organ podkreślił, że postępowanie o zwrot nieruchomości prowadzone jest na wniosek poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy i to oni mają obowiązek wykazania interesu prawnego w dochodzeniu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Zarówno H. K. jak i S.K. w żaden sposób nie udokumentowali swojej legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie o zwrot wskazanej we wniosku nieruchomości. Z akt sprawy wynika natomiast, że objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość w części jest w użytkowaniu wieczystym S. K., a w pozostałej części jest własnością osób trzecich. Co się zaś tyczy zawartej w zażaleniu prośby o pomoc w prowadzeniu sprawy organ wyjaśnił, że bez wskazania poszukiwanego dokumentu, jego daty i sygnatury nie ma możliwości podjęcia skutecznego poszukiwania. H. K., wezwany przez organy do przedłożenia dokumentu przejęcia nieruchomości i postanowienia o nabyciu spadku, o ile przejęcie dotyczyło nieruchomości ojca lub dziadka, nie przedłożył żadnego dokumentu. Skoro Skarżący nie wykazał, iż jest poprzednim właścicielem objętej wnioskiem nieruchomości lub jego spadkobiercą, to brak jest przesłanek do tego aby mógł domagać się zwrotu tej nieruchomości w trybie art. 136 i następnych u.g.n. Wobec stwierdzenia tych okoliczności na etapie analizy treści wniosku, który nie został uzupełniony, organ odwoławczy odmowę wszczęcia postępowania uznał za uzasadnioną.
W skardze na powyższe postanowienie H. K. i S. K. wnieśli "o zwrot zabranych nieruchomości pod rozbudowę Cementowni N. i budowę Fabryki [...] od ojca H. K. tj. J. i dziadka S., który miał kupioną nieruchomość od właściciela z poz. 15 C. J. o pow. 3910 m2 obecnie ta reszta ma Nr 38 i jest w naszym władaniu (własność obok działki 39) i z poz 28 aktu wywłaszczeniowego z dnia 14 luty 1975 znak ZGT630/7/75." Do skargi załączyli kserokopie zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego z dnia 14 lutego 1975 r. i decyzji wydanych w toku tegoż postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r. stwierdził, że z treści art. 136 ust. 3 u.g.n. wynika, iż postępowanie o zwrot nieruchomości prowadzone jest na wniosek strony, a zatem wszczęcie takiego postępowania może nastąpić tylko z inicjatywy jednostki mającej legitymację procesową strony. Stroną w rozumieniu powołanego wyżej przepisu jest poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy. W sposób oczywisty osoby te muszą wskazać dokumenty, które potwierdzą określone fakty bądź konkretne okoliczności pozwalające na przyjęcie, że żądanie dotyczy nieruchomości wywłaszczonej. Sąd I instancji podkreślił, że poza stwierdzeniem zawartym we wniosku z dnia 14 maja 2020 r., że tereny podlegające zwrotowi znajdują się w obrębie W., stanowią przedłużenie działek nr 114 i nr 115 oraz działek nr 38 i nr 39 i obecnie w ewidencji gruntów oznaczone są jako działki nr: 82/1, 82/3, 585/79, 585/41, 585/248, 585/208 i 95/57, położone w obrębie W., gmina N., wnioskodawcy nie przedstawili żadnych dowodów i nie udzielili odpowiedzi pozwalającej na ustalenie, czy doszło do przejęcia lub nabycia na rzecz Skarbu Państwa wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, kiedy, na jakiej podstawie i na czyją rzecz. Powyższe ustalenie nie było możliwe także pomimo dwukrotnych wezwań organów administracji o uzupełnienie wniosku. Dopiero w skardze skarżący powołali się na "akt wywłaszczeniowy z dnia 14 luty 1975 r. znak: [...]", wskazując, iż informacja ta może mieć znaczenie w aspekcie dochodzenia roszczenia z art. 136 ust. 3 u.g.n. Sąd I instancji zauważył jednak, że czynność ta jest spóźniona i nie ma wpływu na zasadność zaskarżonego postanowienia. Sąd administracyjny ocenia bowiem prawidłowość tego rozstrzygnięcia biorąc pod uwagę materiał dowodowy jakim dysponował organ I i II instancji, a skarżący, pomimo wezwań organów o uzupełnienie wniosku w zakresie pozwalającym na prowadzenie postępowania zwrotowego, nie skorzystali z tej możliwości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł H. K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 61a § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wszczęcie postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, w sytuacji gdy skarżący H. K. oraz jego ojciec S. K. wykazali, iż posiadają legitymację procesową do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony przede wszystkim o przesłuchanie skarżącego H. K. i jego ojca S.K. na okoliczność istnienia interesu prawnego i istnienia aktu wywłaszczeniowego, a także przez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że przedłożone przez skarżącego okoliczności faktyczne spełniają przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego, pomimo wielu prób skarżącego do udzielenia organowi niezbędnych informacji i przedłożenia stosownych dokumentów; przez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i niewystarczające dla wyjaśnienia sprawy ustalenia faktyczne i prawne, zostały one wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej na skutek nieprzeprowadzenia przez organy właściwego postępowania dowodowego, mającego na celu pełne i wszechstronne wyjaśnienie sprawy;
3) art. 151 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, gdyż nie zostały uiszczone w całości, ani w części.
Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Rekapitulując stan faktyczny sprawy wypada zauważyć, iż H. K. i S. K. zainicjowali postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Wnioskodawcy wskazali, że żądanie dotyczy terenów o powierzchni około 5 ha znajdujących się w obrębie W. Wskazali siedem nr działek, o których zwrot występują. Organ na podstawie informacji z ewidencji gruntów ustalił, że dwie ze wskazanych działek są własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym S. K., cztery kolejne działki były przedmiotem własności innych osób, zaś jedna ze wskazanych działek w ogóle nie istniała w ewidencji gruntów i budynków. W tej sytuacji pismem z [...] lipca 2020 r. Starosta K. wezwał wnioskodawców do wskazania okoliczności uzasadniających zgłoszone żądanie i nadesłania dokumentów związanych z wywłaszczeniem lub zbyciem nieruchomości, o których zwrot występują, a także wyjaśnienia kwestii interesu prawnego w zakresie żądania zwrotu nieruchomości. W dniu 28 lipca 2020 r. H. K. poprosił organ I instancji o udzielenie dodatkowego czasu na zgromadzenie dokumentów, o których była mowa w wezwaniu. Po upływie blisko dziesięciu miesięcy, w dniu 20 maja 2021 r. Starosta K. ponownie wezwał wnioskodawców do wskazania ww. okoliczności i przedstawienia stosownych dokumentów. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi wnioskodawców. W dniu z dnia 1 września 2021 r. Starosta K. wydał postanowieniem odmawiające wszczęcia postępowania zwrotowego, z uwagi na niewykazanie interesu prawnego we wszczęciu postępowania zwrotowego. W związku ze złożonym zażaleniem na powyższe postanowienie, a także w toku postępowania przed organem wyższej instancji, wnioskodawcy nie przedłożyli dokumentów związanych z przejęciem przez Skarb Państwa nieruchomości wskazanych we wniosku. Nie wskazali także źródła interesu prawnego w sprawie zwrotu nieruchomości. Dokumenty związane z wywłaszczeniem załączone zostały dopiero do skargi. Wskazują one, iż toczyło się postępowanie wywłaszczeniowe obejmujące teren wskazany we wniosku z dnia 14 maja 2020 r., które zakończone zostało decyzją administracyjną z 1975 r.
Odnosząc się w takiej sytuacji do zarzutów skargi kasacyjnej podkreślić należy dwie okoliczności. Po pierwsze, trafnie w motywach zaskarżonego wyroku akcentowano, że sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej aktu według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania tegoż aktu (vide: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., II OSK 1798/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Po drugie, zwrot wywłaszczonych nieruchomości na gruncie art. 136 ust. 3 u.g.n. może nastąpić na wniosek osób uprawnionych do żądania takiego zwrotu. Stroną w rozumieniu ww. przepisu jest poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy. Osoby te składając wniosek zwrotowy winny wskazać dokumenty, które potwierdzą okoliczności pozwalające na przyjęcie, że żądanie dotyczy nieruchomości wywłaszczonej i pozostaje zgłoszone przez osobę wskazaną w tym przepisie. Powinnością organu administracji, zanim jeszcze przystąpi do merytorycznego rozpoznania sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, tj. przez zbadaniem, czy ziściły się materialne przesłanki zwrotu nieruchomości, jest w pierwszej kolejności wyjaśnienie, czy spełnione zostały formalne przesłanki rozpatrzenia wniosku. W tym zakresie organ winien zbadać, czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pochodzi od podmiotu uprawnionego do zgłoszenia takiego żądania, a także, czy wniosek dotyczy wywłaszczonej nieruchomości. W tym zakresie mieści się także zbadanie istnienia przeszkód do prowadzenia postępowania zwrotowego, o których mowa w art. 229 u.g.n. Zwrotowi w powyższym trybie mogą bowiem podlegać tylko nieruchomości, które zostały wywłaszczone, a nadto nabyte i przejęte na podstawie wskazanych w ustawie przepisów (art. 216 u.g.n.), o których zwrot ubiegają się wnioskodawcy uprawnieni do żądania zwrotu nieruchomości.
Z okoliczności badanej sprawy jasno wynika, iż skarżący wnosząc o zwrot nieruchomości nie podali konkretnych okoliczności wskazujących na dokonanie jej wywłaszczenia. Ponadto, za wyjątkiem działek, do których S. K. legitymował się prawem użytkowania wieczystego, nie podali także okoliczności, z których można byłoby wyprowadzić ich interes prawny w sprawie zwrotu nieruchomości. Natomiast w zakresie wniosku obejmującego działki w użytkowaniu wieczystym S. K. istniejący stan prawny sprzeciwiał się argumentacji wniosku o utracie prawa do gruntu i potrzebie jego restytucji. Powyższy stan wątpliwości nie został przez skarżących usunięty pomimo dwukrotnych wezwań organu do wskazania konkretnych okoliczności. Skoro wezwania te okazały się bezskuteczne, a organy nie dysponowały konkretnymi okolicznościami wskazującymi na formalne przesłanki rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i stan ten trwał do momentu wydania ostatecznego postanowienia, to trafne jest formalne załatwienie sprawy przez odmowę jej wszczęcia. Nie można zatem potwierdzić zasadności zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 61a § 1 k.p.a., skoro skarżący legitymację procesową do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wykazali nie w toku postępowania administracyjnego lecz dopiero w skardze do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji zaskarżony wyrok, oceniając legalność postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, zasadnie uwzględnił wyłącznie stan sprawy aktualny w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Okoliczności sprawy podniesione przez skarżących już po tej dacie, dla sądowej oceny zaskarżonego postanowienia pozostają indyferentne.
Nie można także zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skoro organ I instancji dwukrotnie wzywał skarżących do podania okoliczności wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i wezwania te okazały się bezskuteczne. Jakkolwiek wypada zgodzić się z tezą, że wyjaśnienie formalnych przesłanek rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może nastąpić przy pomocy różnych środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu administracyjnym, to z okoliczności sprawy nie wynika aby organ wzywając skarżących do przedłożenia konkretnych dokumentów mogących wyjaśnić powyższe kwestie, nieprawidłowo określił skuteczne środki dowodowe. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że konkretne informacje o dokonanym wywłaszczeniu skarżący posiedli dopiero w momencie uzyskania stosownych dokumentów źródłowych z przeprowadzonego w 1975 r. postępowania wywłaszczeniowego. Do tego więc momentu dowody z wyjaśnień lub przesłuchania skarżących, jako z osobowych źródeł dowodowych, nie mogły być postrzegane jako skuteczne środki dowodowe. Wskazuje na to wyraźnie brak ujawnienia owych informacji przez skarżących, pomimo dwukrotnych wezwań organu.
Nie można także zgodzić się z zarzutem kasacyjnym naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Regulacja te stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten nie ma charakteru procesowego ale ustrojowy, określając zasady sądowej kontroli administracji publicznej. Sąd administracyjny może naruszyć powyższy przepis gdy oceni działalność podmiotu spoza administracji publicznej lub zastosuje środki prawne nieznane przepisom p.p.s.a. W skardze kasacyjnej brak jest natomiast zarzutów wskazujących na możliwość naruszenia ww. przepisu w powyższy sposób. Jednocześnie kwestia, czy dokonana przez sąd administracyjny ocena legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez organ administracji publicznej była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiana z naruszeniem powyższego przepisu (vide: R.Hauser, A.Kabat, Właściwość sądów administracyjnych, RPEiS 2004/2/25; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., I OSK 345/2010; wyrok NSA z dnia 8 października 2015 r., II GSK 2991/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (art. 258 – 261 p.p.s.a.).