I OSK 2142/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez [A] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Spółka domagała się zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych pod budowę zespołu jednorodzinnej zabudowy mieszkalnej. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który przewiduje zwolnienie z opłat za wyłączenie gruntów rolnych do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego. Spółka argumentowała, że zwolnienie powinno dotyczyć każdego planowanego budynku, co przy 74 domach oznaczałoby brak obowiązku uiszczania opłat. Organy administracji oraz WSA w Szczecinie uznały, że zwolnienie dotyczy jedynie 0,05 ha na jeden budynek, niezależnie od liczby planowanych budynków. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA, podkreślając, że art. 12a ustawy jest przepisem szczególnym (lex specialis) wymagającym ścisłej wykładni. Sąd wskazał, że celem ustawy jest ochrona gruntów rolnych, a zwolnienie stanowi wyjątek od zasady ponoszenia opłat. NSA przywołał liczne orzecznictwo potwierdzające, że zwolnienie dotyczy gruntu pod konkretny budynek, a nie całej inwestycji mieszkaniowej, i nie można go interpretować rozszerzająco. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd I instancji nie naruszył prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w kontekście zwolnień z opłat za wyłączenie gruntów pod budownictwo mieszkaniowe, zwłaszcza w przypadku inwestycji obejmujących wiele budynków jednorodzinnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisu i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących wyłączenia gruntów rolnych pod budownictwo mieszkaniowe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwolnienie z opłat za wyłączenie gruntów rolnych na cele budownictwa mieszkaniowego, przewidziane w art. 12a pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dotyczy 0,05 ha na każdy planowany budynek jednorodzinny, czy też jest ograniczone do 0,05 ha na całą inwestycję mieszkaniową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwolnienie z opłat dotyczy 0,05 ha na jeden budynek jednorodzinny, a nie na każdy planowany budynek.
Uzasadnienie
Przepis art. 12a ustawy stanowi lex specialis i wymaga ścisłej wykładni. Celem ustawy jest ochrona gruntów rolnych, a zwolnienie jest wyjątkiem. Zwolnienie dotyczy gruntu pod konkretny budynek, a nie całej inwestycji mieszkaniowej.
Czy grunty przeznaczone pod infrastrukturę towarzyszącą (np. drogi dojazdowe) w ramach inwestycji budownictwa mieszkaniowego mogą być objęte zwolnieniem z opłat za wyłączenie z produkcji rolnej na podstawie art. 12a ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie dotyczy wyłącznie gruntów przeznaczonych pod budynek mieszkalny, a nie pod infrastrukturę towarzyszącą.
Uzasadnienie
Ścisła wykładnia art. 12a ustawy wyklucza możliwość zastosowania wyłączenia do gruntów przeznaczonych pod infrastrukturę, taką jak drogi dojazdowe.
Przepisy (17)
Główne
u.o.g.r.l. art. 12a § pkt 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Zwolnienie z opłat za wyłączenie gruntów rolnych na cele budownictwa mieszkaniowego dotyczy 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego. Przepis ten wymaga ścisłej wykładni i nie pozwala na rozszerzające stosowanie ani na stosowanie krotności w zależności od liczby budynków.
Pomocnicze
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 6
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 7
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 7
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.g.r.l. art. 12a § pkt 2
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przepis ten stanowi podstawę do zwolnienia z opłat w przypadku budynków wielorodzinnych, gdzie zwolnienie wynosi 0,02 ha na każdy lokal mieszkalny. Sąd wskazał, że odmienne uregulowanie dla budynków wielorodzinnych potwierdza ścisłą wykładnię przepisu dla budynków jednorodzinnych.
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zrównoważonego rozwoju.
Konstytucja RP art. 75 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zobowiązanie do prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli.
P.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymaga ścisłej wykładni jako lex specialis. • Celem ustawy jest ochrona gruntów rolnych, a zwolnienie z opłat jest wyjątkiem od zasady. • Zwolnienie z opłat dotyczy gruntu pod konkretny budynek jednorodzinny, a nie całej inwestycji mieszkaniowej. • Nie ma podstaw do stosowania krotności zwolnienia w zależności od liczby planowanych budynków jednorodzinnych.
Odrzucone argumenty
Zwolnienie z opłat za wyłączenie gruntów rolnych powinno dotyczyć każdego planowanego budynku jednorodzinnego, a nie tylko jednego. • Przy planowanej budowie wielu budynków jednorodzinnych, opłaty za wyłączenie gruntów nie powinny być naliczane. • Interpretacja przepisu powinna uwzględniać wykładnię systemową, językową i logiczną, a także cel przepisu.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 12a ustawy stanowi lex specialis w stosunku do art. 12 ustawy, niepozwalający na wykładnię rozszerzającą, lecz wymagający interpretacji ścisłej. • Zwolnieniem z należności i opłat w związku z wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej objęte są tylko grunty przeznaczone dokładnie pod konkretny budynek mieszkalny. • Celem ustawodawcy była więc ochrona gruntów rolnych jak i leśnych przed nadmierną i niekontrolowaną urbanizacją. • Każdy wyjątek w uregulowaniach ustawowych należy interpretować zawężająco.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Karol Kiczka
członek
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w kontekście zwolnień z opłat za wyłączenie gruntów pod budownictwo mieszkaniowe, zwłaszcza w przypadku inwestycji obejmujących wiele budynków jednorodzinnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisu i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących wyłączenia gruntów rolnych pod budownictwo mieszkaniowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących opłat za wyłączenie gruntów rolnych pod budowę, co jest istotne dla deweloperów i właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia kluczowe zasady stosowania przepisów.
“Budujesz domy na działce rolnej? Sprawdź, ile faktycznie zapłacisz za wyłączenie gruntu!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.