I OSK 2142/19

I OSK 2142/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I OSK 2192/19 - Wyrok NSA z 2022-10-24
I SA/Wa 1745/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-01-25
I SA/Wa 1748/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-01-25
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
art. 53 ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 24 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1745/18 w sprawie ze skargi T.C. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 czerwca 2018 r. nr DO3.6611.138.2017.JS w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1745/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.C. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 czerwca 2018 r. nr DO3.6611.138.2017.JS w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T.C.
Wyrokowi powyższemu zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania, art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm. – dalej "ustawa wywłaszczeniowa") poprzez przyjęcie, że naruszenie art. 21 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy w zw. z art. 5, art. 6, art. 7 i art 8 § 1 k.p.a. w brzmieniu aktualnym na dzień wydania decyzji, polegające na nieprzeprowadzeniu rozprawy w sprawie o ustalenie odszkodowania, a tym samym nie zapewnienie stronie możliwości skorzystania z gwarancji procesowych przewidzianych w przepisach k.p.a. nie stanowi rażącego naruszenia prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
II. przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 5 k.p.a. w brzmieniu aktualnym na dzień 3 stycznia 1972 r. poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej, polegające na poczynieniu dowolnych ustaleń faktycznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
III. przepisów postępowania, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art 21 k.p.a. i art. 78 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uznanie za dowód w sprawie wyceny sporządzonej przez dopuszczonego w charakterze biegłego pracownika organu I instancji - Prezydium Rady Narodowej [...], który podlegał wyłączeniu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, co miało istoty wpływ na wynik sprawy;
IV. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) polegającą na przyjęciu, że w przypadku postępowania prowadzonego w stosunku do nieruchomości, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, z 1950 r. Nr 14, poz. 130 i Nr 58, poz. 529, z 1958 r. Nr 17, poz. 70 i z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przeszły na własność Państwa nie znajdują zastosowania art. 20 i art. 21 powołanej ustawy;
V. prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) polegające na przyjęciu, że nieprzyznanie nieruchomości zamiennej za nieruchomość stanowiącą gospodarstwo rolne, hodowlane lub ogrodnicze leżało w sferze uznania administracyjnego;
VI. prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 8 ust. 1, ust 2, ust. 7 i ust. 9-12 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 1961 r. w sprawie określenia wysokości odszkodowania za wywłaszczone grunty w mieście lub osiedlu oraz za ograniczenie prawa własności i za odjęcie lub ograniczenie innego prawa rzeczowego na nieruchomości (Dz. U. Nr 5, poz. 35 z późn. zm.) prowadzące do zaniżenia odszkodowania za grunty rolne, zasiewy, uprawy, plony oraz budowle i urządzenia gospodarstw rolnych.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna, będąca szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, powinna zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych.
W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał naruszyć Sąd I instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny – por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r., II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo).
Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji).
Z kolei dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17).
Odnosząc powyższe uwagi do treści i zakresu zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej zauważyć należy, ze nie odpowiadają one wymogom zawartym w art. 174 p.p.s.a. Nie sposób bowiem wywieść przy takim połączeniu przepisów o różnym charakterze, zarówno procesowym, jak i materialnym, czy jego istotą jest naruszenie prawa materialnego, czy też procesowego. Dopiero odczytanie łączne wszystkich zarzutów daje odpowiedź na istotę zarzucanych przez skarżącą kasacyjnie naruszeń prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny sądu jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju, który po rozpatrzeniu wniosków B.Ż. i T.C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 15 czerwca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 6 października 2017 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 24 listopada 1971 r. nr GKM VII-632/464/71 ustalającej odszkodowanie w kwocie [...] zł za grunt o pow. [...] m² położony w [...] przy ul. [...], ozn. nieruchomość [...] nr [...], stanowiący własność spadkobierców P.U.
Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.C. na powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała, że decyzja o przyznaniu odszkodowania obarczona była wadami, które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Wywiódł, że odesłanie zawarte w art. 53 ustawy wywłaszczeniowej do uregulowanych w niej kwestii związanych z przyznaniem odszkodowania może być odczytane jako odesłanie do przepisów materialnych (rozdział 2 ustawy wywłaszczeniowej) i proceduralnych (rozdział 3), bądź też wyłącznie do przepisów materialnych z pominięciem przepisów proceduralnych. W sytuacji takiej dopuszczalnej rozbieżności interpretacyjnej w ocenie Sądu brak było możliwości jednoznacznego przyjęcia, że przyznanie odszkodowania bez przeprowadzenia rozprawy stanowiło oczywiste, a zatem rażące, naruszenie przepisów prawa, tym bardziej, że wejście w życie Kodeksu postępowania administracyjnego powodowało utratę mocy przepisów odnoszących się do kwestii unormowanych w tym Kodeksie, tj. przepisów proceduralnych zawartych w ustawach wydanych przed Kodeksem postępowania administracyjnego. Sąd wskazał także, że podstawową formą zadośćuczynienia była forma odszkodowania pieniężnego i, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że przyznanie nieruchomości zamiennej odbywało się na zasadach swobodnej, choć nie dowolnej, decyzji organu.
Zarzuty skargi kasacyjnej oscylują wokół czterech zagadnień. Skarżąca kasacyjnie prezentuje stanowisko zgodnie z którym kwestionowana decyzja Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 24 listopada 1971 r. dotknięta jest wadą nieważności, gdyż: po pierwsze nie przeprowadzono przed wydaniem decyzji o odszkodowaniu rozprawy stosownie do art. 20 i 21 ustawy wwywłaszczeniowej, po drugie – elaborat szacunkowy został sporządzony przez pracownika organu podlegającego wyłączeniu, po trzecie – operat szacunkowy nie uwzględniał stanu zagospodarowania nieruchomości co spowodowało zaniżenie odszkodowania, i po czwarte decyzja o odszkodowaniu jest wadliwa z uwagi na nieprzyznanie byłym właścicielom nieruchomości zamiennej.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, że nieruchomość, której dotyczyła decyzja z 24 listopada 1971 r., spełniała przesłanki przyznania odszkodowania. Sporne natomiast pozostaje czy w ramach postępowania odszkodowawczego obowiązkowe było przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i dopiero na podstawie jej wyników ustalenie wysokości odszkodowania.
Art. 53 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej stanowił, że przepisy tej ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób, prowadzący wymienione gospodarstwa, pozbawieni zostaną użytkowania wspomnianych gruntów po wejściu w życie niniejszej ustawy. Otóż rację należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, który słusznie zwrócił uwagę na to, że po wejściu w życie ustawy wywłaszczeniowej i przed przyznaniem odszkodowania za wspomnianą nieruchomość w życie wszedł Kodeks postępowania administracyjnego, który w art. 195 § 1 przewidywał utratę mocy dotychczasowych przepisów w sprawach uregulowanych w Kodeksie, tj. regulujących postępowanie administracyjne w poszczególnych kwestiach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powodowało to, że w dacie ustalania wysokości odszkodowania za sporną nieruchomość, przepisy regulujące postępowanie w sprawie odszkodowania przyznawanego w ramach postępowania wywłaszczeniowego nie obowiązywały. Tym samym brak było podstaw do zastosowania po wejściu w życie Kodeksu postępowania administracyjnego przepisów art. 20 i art. 21 ustawy wywłaszczeniowej regulujących postępowanie wywłaszczeniowo-odszkodowawcze. Zacytowany powyżej przepis art. 53 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej przewidywał odpowiednie zastosowanie przepisów dotyczących odszkodowania zawartych w tej ustawie, a nie ich zastosowanie wprost. Przepisy art. 20 i art. 21 regulowały przede wszystkim kwestie przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, tj. postępowania, które z uwagi na objęcie nieruchomości działaniem przepisów dekretu nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie, a zagadnienia odszkodowawcze uregulowane w tych przepisach stanowiły niejako pokłosie prowadzonego postępowania wywłaszczeniowego. Prawidłowo zatem podniósł Sąd I instancji, że przejęcie gruntu w trybie dekretu nie miało charakteru klasycznego wywłaszczenia; nie była wydawana decyzja wywłaszczeniowa o charakterze konstytutywnym, po przeprowadzeniu postępowania wywłaszczeniowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że w przypadku gdy postępowanie administracyjne miało być prowadzone wyłącznie w zakresie ustalenia należnego odszkodowania bez przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, brak było jednoznacznych przesłanek do przeprowadzania rozprawy administracyjnej, a przepisy te mogły zostać zastosowane odpowiednio, tj. przez określenie zakresu stanu faktycznego sprawy i metod jego ustalenia, który powinien zostać uwzględniony w toku określenia wysokości należnego odszkodowania.
Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania, że odczytanie na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej normy nakazującej zastosowanie w toku postępowania odszkodowawczego wyłącznie przepisów materialnych o odszkodowaniu i odstąpienie od obowiązku przeprowadzania rozprawy administracyjnej stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa. O takim naruszeniu można bowiem mówić wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie organu i jego wynik stoi w oczywistej sprzeczności z jasną normą wynikającą z obowiązującego przepisu. W konsekwencji powyższego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy uwłaszczeniowej oraz zarzutu naruszenia art. 53 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej.
W rozpoznawanej sprawie brak było również przesłanek dostatecznie przemawiających za uznaniem, iż zasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 21 i art. 78 § 2 tej ustawy. Zauważyć bowiem należy, że stosownie do treści art. 78 § 2 zd. 1 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji odszkodowawczej strona mogła zażądać wyłączenia biegłego w przypadkach określonych w art. 21 tej ustawy. Oznacza to, że biegły podlega wyłączeniu na wniosek strony a nie z urzędu, w związku z czym niewyłączenie biegłego od postępowania, wobec braku stosowanego wniosku, nie może stanowić rażącego naruszenia przepisów prawa. Autor skargi kasacyjnej formułując ten zarzut, nie przedstawił argumentów wskazujących na złożenie takiego wniosku i jego pominięcie przez organ orzekający w sprawie o odszkodowanie.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1, ust. 2, ust. 7, ust. 9-12 ustawy wywłaszczeniowej oraz rozporządzenia o wysokości odszkodowania, wskazać należy, że regulacja art. 174 ppsa umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.
Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej formułując analizowany zarzut, powiązał naruszenie art. 8 ust. 1, ust. 2, ust. 7 i ust. 9-12 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z naruszeniem rozporządzenia o wysokości odszkodowania powołując się wyłącznie na tytuł tego rozporządzenia, tj. nie wskazując żadnej jednostki redakcyjnej tego aktu normatywnego, którą swoim postępowaniem miał naruszyć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Taki sposób sformułowania zarzutu nie spełnia ustawowych wymogów.
Tym samym analizowany zarzut jako niespełniający ustawowych wymogów nie mógł w rozpoznawanej sprawie odnieść skutku spodziewanego przez autora skargi kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także okoliczności przemawiających za uznaniem zasadności zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej przez nieprzyznanie w ramach rekompensaty za przejętą nieruchomość nieruchomości zastępczej. Zgodnie z tym przepisem za wywłaszczoną nieruchomość stanowiącą gospodarstwo rolne, hodowlane lub ogrodnicze ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest na żądanie właściciela dostarczyć mu zamiast odszkodowania pieniężnego w miarę możności nieruchomość zamienną odpowiednią ze względu na jej charakter, wyposażenie i położenie oraz ponieść koszty przeniesienia budynków z nieruchomości wywłaszczonej na nieruchomość zamienną lub na inną nieruchomość niepodlegającą wywłaszczeniu, jeżeli to przeniesienie jest niezbędne i gospodarczo uzasadnione, albo ponieść koszty wybudowania nowych zabudowań, jeżeli koszty ich budowy nie będą niższe od kosztów przeniesienia zabudowań znajdujących się na wywłaszczonej nieruchomości lub gdy według przepisów prawa budowlanego wzniesienie zabudowań w ich dotychczasowej postaci nie jest dopuszczalne; właściwy minister, a w stosunku do przedsiębiorstw podległych prezydium wojewódzkiej rady narodowej – to prezydium, może w porozumieniu z Ministrem Finansów, w przypadkach uzasadnionych wyjątkowymi względami, zezwolić na wybudowanie na koszt ubiegającego się o wywłaszczenie nowych zabudowań, choćby koszty ich budowy były wyższe od kosztów przeniesienia. Analiza zacytowanego przepisu wskazuje, że podstawową formą rekompensaty przyznawanej na podstawie przepisów ustawy wywłaszczeniowej było odszkodowanie pieniężne. Nieruchomość zastępcza przyznawana była zamiast tej podstawowej formy, wyłącznie w przypadku wywłaszczenia nieruchomości określonego rodzaju i wyłącznie na żądanie wywłaszczanego.
Należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej stawiając powyższy zarzut, nie powołał się na żadne okoliczności wskazujące na złożenie przez osoby uprawnione wniosku o przyznanie nieruchomości zastępczej w miejsce odszkodowania pieniężnego. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania, że decyzja z 24 listopada 1971 r. naruszała przepis art. 10 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej.
W świetle powyższych wywodów oraz z uwagi na wysokość i sposób obliczenia przyznanego odszkodowania brak było podstaw do uznania, że w rozpoznawanej sprawie decyzja odszkodowawcza została wydana z naruszeniem art. 5 kpa w brzmieniu obowiązującym ówcześnie. W sprawie brak jest dostatecznych przesłanek do uznania, że organy administracji państwowej w toku prowadzonego postępowania odszkodowawczego naruszyły ciążący na nich obowiązek stania na straży praworządności ludowej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Odszkodowanie zostało bowiem przyznane w maksymalnej wysokości wynikającej z prostego przeliczenia urzędowej ceny ziemi rolnej przez wielkość spornej nieruchomości, a wysokość przyznanego odszkodowania nie została zakwestionowana przez strony tego postępowania. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 5 kpa w brzmieniu obowiązującym w dniu 24 listopada 1971 r.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ppsa w zw. z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.