I SA/Wa 1084/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury, utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1967 r. w części dotyczącej samego wywłaszczenia, uznając, że nie było rażącego naruszenia prawa.
Skarga dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji z 1967 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, jednocześnie stwierdzając nieważność tej decyzji w części dotyczącej odszkodowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że samo wywłaszczenie nie było dotknięte rażącym naruszeniem prawa, mimo wadliwego ustalenia odszkodowania. Sąd podkreślił, że brak szczegółowego uzasadnienia dotyczącego przesłanek z art. 6 ustawy wywłaszczeniowej w pierwotnej decyzji nie stanowił rażącego naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. A. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z 1967 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości. Minister stwierdził nieważność orzeczenia z 1967 r. jedynie w części dotyczącej ustalenia odszkodowania, uznając, że zostało ono ustalone niezgodnie z prawem (art. 21 ustawy z 1958 r.). Skarżąca zarzucała błąd w interpretacji przepisów ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, twierdząc, że decyzja wywłaszczeniowa z 1967 r. była wydana bez uzasadnienia i podstawy prawnej w zakresie przesłanek z art. 6 tej ustawy (niemożność nabycia nieruchomości w drodze cywilnoprawnej). Sąd administracyjny oddalił skargę. Zgodnie z orzecznictwem, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzorczy i polega na weryfikacji wad wymienionych w art. 156 KPA. Sąd uznał, że decyzje Ministra Infrastruktury nie naruszyły prawa w stopniu wpływającym na wynik sprawy. W odniesieniu do zarzutów skargi, sąd stwierdził, że organ wywłaszczeniowy podjął czynności zmierzające do zawarcia umowy, a przesłanki z art. 6 ust. 4 ustawy (trudności w rokowaniach) zostały spełnione z uwagi na zagraniczne miejsce zamieszkania jednego ze współwłaścicieli i nieprzeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłym współwłaścicielu. Sąd podkreślił, że brak wskazania w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej szczegółowych ustaleń dotyczących art. 6 ustawy nie stanowił rażącego naruszenia prawa, a jedynie ewentualną wadę nieistotną, którą można było usunąć w trybie uzupełnienia decyzji. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak wskazania w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej ustaleń dotyczących spełnienia przesłanek z art. 6 ustawy nie można uznać za rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak rozważań co do spełnienia się przesłanek z art. 6 ustawy wywłaszczeniowej w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej można co najwyżej zakwalifikować jako wadę nieistotną decyzji, podlegającą usunięciu w trybie uzupełnienia decyzji, a nie jako rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
PPSA art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie jest uzasadniona.
Pomocnicze
u.z.t.w.n. art. 6 § ust. 1
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Obowiązek wystąpienia do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego.
u.z.t.w.n. art. 6 § ust. 4
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Zwolnienie z obowiązku prowadzenia rokowań, gdy prowadzenie ich napotkałoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności gdy osoba właściciela lub jego miejsce pobytu nie były znane.
u.z.t.w.n. art. 21
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno być ustalone na podstawie wyników rozprawy, po wysłuchaniu opinii biegłych, powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie.
u.z.t.w.n. art. 22 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Orzeczenie o wywłaszczeniu powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przeszkoda do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyby badana decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut skarżącej, że decyzja wywłaszczeniowa z 1967 r. była wydana bez uzasadnienia i podstawy prawnej w zakresie przesłanek z art. 6 ustawy wywłaszczeniowej.
Godne uwagi sformułowania
brak w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej rozważań co do spełnienia się przesłanek, o których mowa w art. 6 ustawy wywłaszczeniowej można by co najwyżej zakwalifikować jako wadę nieistotną decyzji, podlegającą usunięciu
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Przemysław Żmich
sprawozdawca
Joanna Banasiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście wadliwości decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach wywłaszczeniowych i dotyczących odszkodowań. Określenie granic kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 60. XX wieku i przepisów ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. oraz KPA w brzmieniu obowiązującym w tamtym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy historycznego wywłaszczenia i problemów z ustaleniem odszkodowania, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym. Pokazuje długotrwałe skutki wadliwych decyzji administracyjnych.
“Wywłaszczenie sprzed lat: Sąd rozstrzyga o wadach decyzji i prawie do odszkodowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1084/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Banasiewicz Jolanta Rudnicka /przewodniczący/ Przemysław Żmich. /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...], w części dotyczącej ustalenia i przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w Ł. przy ul. [...] o pow. [...] m2, stanowiącą współwłasność A. S., M. S. i C. S. oraz odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia wyżej wymienionej nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Ł., przy ul. [...], o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej oznaczonej nr hip. [...], rep. hip. nr [...], stanowiącej współwłasność A. S., M. S. oraz C. S. oraz o przyznaniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia wyżej wymienionej nieruchomości. Nieruchomość ta stanowi obecnie własność Gminy Miasta Ł., uregulowana jest w księdze wieczystej Kw nr [...]. Na przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione prawo wieczystego użytkowania na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w Ł. (akt notarialny z dnia [...] kwietnia 1968 r., Rep [...]). Wnioskiem z dnia 7 czerwca 2004 r. J. A. (spadkobierca byłych współwłaścicieli) wystąpiła o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 1967 r. W uzasadnieniu wskazała, że kwestionowane orzeczenie wywłaszczeniowe wydane zostało z naruszeniem art. 6 i art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961r. Nr 18, poz. 94). Nie ustalono bowiem, czy zachodziła niemożność nabycia nieruchomości przez ubiegającego się o wywłaszczenie w drodze cywilnoprawnej umowy, zaś ustalenie odszkodowania nastąpiło jedynie na podstawie szacunku biegłych, powołanych przez stronę ubiegającą się o wywłaszczenie. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...], w części dotyczącej ustalenia i przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w Ł. przy ul. [...] o pow. [...] m2, stanowiącą współwłasność A. S., M. S. i C. S. oraz odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia tej nieruchomości. W uzasadnieniu organ podniósł, że zaskarżona decyzja spełnia materialnoprawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia, określone w przepisach ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Organ ustalił, że wywłaszczenia nieruchomości dokonano na wniosek Zarządu Gospodarki Terenami Miasta Ł. z dnia [...] września 1967 r., nr [...], w celu wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, tj. w celu budowy zespołu budynków mieszkalnych, których inwestorem była [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "B." w Ł., a więc zgodnie z przesłanką dopuszczalności wywłaszczenia wskazaną w art. 3 tej ustawy. Ponadto z akt sprawy, w szczególności z zeznania C. S., utrwalonego w protokole z dnia [...] czerwca 1967 r. wynikało, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność A. S. (mieszkającego na stałe w L.) oraz spadkobierców po Z. S., tj. C. S. oraz M. S., jednakże postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone. Równocześnie C. S. został poinformowany o konieczności przeprowadzenia postępowania spadkowego po Z. S. oraz przedstawienia pełnomocnictwa, udzielonego przez pozostałych współwłaścicieli. W dniu 8 sierpnia 1967 r. do Zarządu Gospodarki Terenami Miasta Ł. zgłosił się C. S. i oświadczył, że wyraża zgodę na sprzedaż przedmiotowej nieruchomości, jednakże nie przedstawił żadnego dokumentu, na mocy którego uprawniony byłby do występowania również w imieniu pozostałych współwłaścicieli. W związku z powyższym, mając na uwadze, iż stan prawny przedmiotowej nieruchomości nie był uregulowany, jeden z domniemanych współwłaścicieli mieszkał na stałe za granicą, a C. S. nie był umocowany do występowania w imieniu pozostałych współwłaścicieli należało uznać, że zaistniała przesłanka określona wart. 6 ust. 4 ustawy wywłaszczeniowej, na podstawie której, ubiegający się o wywłaszczenie był zwolniony z obowiązku przeprowadzenia rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Nie można zatem uznać zarzutu wnioskodawczyni zawartego we wniosku z dnia 7 czerwca 2004 r., co do naruszenia w niniejszej sprawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Z archiwalnych dokumentów wywłaszczeniowych wynika, iż złożony wniosek spełniał wymogi określone w art. 15 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej, w szczególności zawierał opis nieruchomości: powierzchnię, dotychczasowy sposób zagospodarowania i użytkowania nieruchomości, cel wywłaszczenia oraz wyniki rokowań. Poza tym wniosek o wywłaszczenie został złożony przez Zarząd Gospodarki Terenami Miasta Ł. w dniu 4 września 1967 r., zaś do wniosku załączono: odpis decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] marca 1964 r., nr [...], protokół pertraktacji z dnia [...] czerwca 1967 r., odpis wniosku Centralnego Związku [...] Oddział w Ł. z dnia [...] maja 1967 r., plan geodezyjny, odpis zaświadczenia Referatu Likwidacyjnego Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. z dnia [...] czerwca 1967 r. oraz zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] sierpnia 1967 r. Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. pismem z dnia 11 września 1967 r. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz poinformowało o terminie rozprawy. Mając powyższe na uwadze nie można stwierdzić, aby orzeczenie z dnia [...] grudnia 1967 r., w części dotyczącej wywłaszczenia, było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast odmiennie należało ocenić kwestie związane z ustaleniem odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno być ustalone na podstawie wyników rozprawy, po wysłuchaniu opinii biegłych, powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Z treści protokołu rozprawy wywłaszczeniowej z dnia [...] października 1967 r. wynika, że orzekający o wywłaszczeniu nie powołał biegłych, a tym samym nie wysłuchał ich opinii, która była niezbędna przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Odszkodowanie przyznano zaś na podstawie trzech opinii szacunkowych wykonanych na zlecenie Zarządu Gospodarki Terenami Miasta Ł. jako wnioskodawcy wywłaszczenia, co było niezgodne z powoływanym wyżej przepisem. Niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 21 powołanej ustawy powoduje, iż decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 1967 r. dotknięta jest, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wadą rażącego naruszenia prawa, w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jednocześnie, w trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono, aby badana decyzja wywłaszczeniowa, w części dotyczącej odszkodowania wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 KPA, które stanowiłyby przeszkodę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Pismem z dnia 31 stycznia 2005 r. J. A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 1967 r. nie zawiera uzasadnienia i wskazania podstawy prawnej wywłaszczenia w odniesieniu do art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Skutkiem takiego postępowania wywłaszczeni nie zostali poinformowani, jakie okoliczności i na jakiej podstawie stanowiły o utracie przez nich możliwości sprzedaży nieruchomości na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Obowiązek określony w tym przepisie nie ciążył na ubiegającym się o wywłaszczenie, jeżeli prowadzenie rokowań z właścicielem o dobrowolne odstąpienie nieruchomości natrafiłoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności, jeżeli osoba właściciela lub jego miejsce pobytu nie były znane (art. 6 ust. 4 ustawy). Z protokołu spisanego w dniu [...] czerwca 1967 r. pomiędzy C. S., a przedstawicielem Zarządu Gospodarki Trenami Miasta Ł. wynika, że C. S. oświadczył, iż na mocy dziedziczenia ustawowego po Z. S., (postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone), ostatnio zamieszkałej w L., był współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Pozostałymi współwłaścicielami byli: A. S., zamieszkały w L. oraz M. S., zamieszkały w P. Przedstawiciel Zarządu Gospodarki Terenami poinformował C. S. o konieczności przeprowadzenia postępowania spadkowego po Z. S. oraz przedstawienia pełnomocnictwa poświadczonego przez Konsulat Polski w L., upoważniającego do zawarcia umowy sprzedaży. Ponadto w dniu 8 sierpnia 1967 r. C. S. został poinformowany przez Zarząd Gospodarki Terenami, że ze względu na pilność sprawy i nieuregulowany stan prawny nieruchomości, nabycie jej w drodze umowy notarialnej w obecnej chwili nie było możliwe. Wobec faktu stałego zamieszkiwania jednego z domniemanych współwłaścicieli za granicą, jak również braku przedstawienia przez C. S. pełnomocnictwa upoważniającego go do reprezentowania pozostałych współwłaścicieli zaistniała przesłanka z art. 6 ust. 4 ustawy, zwalniająca ubiegającego się o wywłaszczenie z obowiązku dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Natomiast orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 1967 r. - zgodnie z art. 22 ustawy wywłaszczeniowej - zawierało: przedmiot wywłaszczenia, wskazanie na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, ustalone odszkodowanie oraz termin jego zapłaty, osoby uprawnione do jego otrzymania, szczegółową podstawę prawną wywłaszczenia, jak również uzasadnienie faktyczne. Natomiast niezgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości zostało ustalone odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, albowiem nie zostało ustalone na podstawie szczegółowo uzasadnionej opinii biegłych, przedstawionej na rozprawie. Niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 21 ustawy powodowało wydanie orzeczenia z dnia [...] grudnia 1967 r. z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA, w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Poza tym badane orzeczenie z dnia [...] grudnia 1967 r., w części dotyczącej wywłaszczenia nie było obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 KPA. W związku z tym nie było podstaw do stwierdzenia jego nieważności w tym zakresie. W dniu 24 maja 2005 r. J. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2005 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. W uzasadnieniu podniosła, że Minister Infrastruktury wydając kwestionowane decyzje dokonał błędnej interpretacji przepisów ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z dnia 12 marca 1958 r. Bezspornym było, że przepisami stanowiącymi podstawę wywłaszczenia były przepisy art. 2, art. 3 i art. 6 tej ustawy. W przepisach tych wskazano wszystkie warunki, jakie musiały być spełnione, aby zaistniała podstawa prawna do wydania decyzji o wywłaszczeniu. Spełnienie tych warunków następowało między innymi gdy ubiegający się o wywłaszczenie nie mógł dopełnić obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1, ponieważ nie mógł dojść do porozumienia z właścicielem nieruchomości w sprawie jej dobrowolnego odstąpienia w drodze cywilnoprawnej umowy, jak również wtedy, kiedy prowadzenie rokowań z właścicielem natrafiało na przeszkody trudne do pokonania. Spełnienie tych warunków winno zostać potwierdzone w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej. W tym celu organ wydający tę decyzję obowiązany był wskazać w niej fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, aby można było uznać, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło spełnienie wszystkich warunków wywłaszczenia. Tymczasem w decyzji z [...] grudnia 1967 r. Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. ograniczono się jedynie do wskazania jako podstawy prawnej wywłaszczenia art. 2 i art. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ze względu na przepis art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. koniecznym jeszcze było, by zachodziła niemożność nabycia nieruchomości przez ubiegającego się o wywłaszczenie, w sposób i na zasadach określonych w tym przepisie. Decyzja z dnia [...] grudnia 1967 r. nie zawiera takiego stwierdzenia, co oznacza, że wydana była bez uzasadnienia wywłaszczenia, czyli niezgodnie z art. 22 ust.1 pkt 5 ustawy wywłaszczeniowej. Brak wskazania pełnej podstawy prawnej w decyzji wywłaszczeniowej i brak jej odpowiedniego uzasadnienia stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie jednocześnie podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji uregulowane w przepisach art. 156 – art. 159 KPA jest postępowaniem nadzwyczajnym (nadzorczym), w toku którego organ wyższego stopnia nie dokonuje ponownej kontroli sprawy pod względem merytorycznym (co do jej istoty), lecz obowiązany jest ustalić, czy wydana w sprawie decyzja (ostateczna bądź nieostateczna) obarczona jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 KPA. Z przepisu art. 156 § 1 pkt 2 KPA wynika, iż organ wyższego stopnia obowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji, gdy decyzja ta wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej obejmuje przypadki, gdy: wydana w sprawie decyzja została oparta na przepisie prawa materialnego, który został uchylony i w dacie wydania decyzji już nie obowiązywał bądź na podstawie przepisu prawa materialnego, który nie ma zastosowania w danej sprawie, decyzja została wydana w sprawie indywidualnej nie regulowanej przez przepisy prawa administracyjnego, decyzja została wydana na podstawie przepisów nie mających charakteru powszechnie obowiązującego (uchwał lub zarządzeń naczelnych organów administracji o charakterze samoistnym, wydanych bez upoważnienia ustawowego), decyzję wydano w sprawie, w której stosunek prawny wynika z mocy samego prawa, decyzję wydano w sprawie, która podlega załatwieniu w innej formie (np. postanowienia, ugody). Wydanie decyzji bez podstawy prawnej nie obejmuje więc przypadków, gdy istnieje przepis prawa materialnego stanowiący podstawę do wydania decyzji, lecz w jej rozstrzygnięciu nie został on powołany lub został powołany niewłaściwie. (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 1983 r., sygn. akt I SA 1294/82, ONSA 1983/1/5). O rażącym naruszeniu prawa można natomiast mówić, gdy naruszenie przez organ w danej sprawie przepisów ustrojowych, procesowych bądź przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji ma charakter oczywisty i bezsporny. Jednocześnie naruszenie tego rodzaju musi mieć tak duży ciężar gatunkowy, iż zachodzi konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego. Nie stanowią rażącego naruszenia prawa wadliwości nieistotne decyzji, które mogą być usunięte w trybie rektyfikacji decyzji na podstawie art. 111- art. 113 KPA (poprzez uzupełnienie elementów składowych decyzji, sprostowanie oczywistych omyłek w jej treści oraz wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz decyzja tego organu z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Akta sprawy wskazują, iż w postępowaniach prowadzonych na skutek złożonego przez J. A. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zostały naruszone obowiązki procesowe nałożone na organ administracji publicznej przez przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Minister Infrastruktury prawidłowo zawiadomił wszystkie strony o wszczęciu postępowania nadzorczego oraz postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy i umożliwił im udział w sprawie. Poza tym organ naczelny wydał decyzje w oparciu o prawidłową podstawę prawną. Decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2005 r. zawierają wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 KPA. Organ wyższego stopnia przeprowadził postępowanie nadzorcze w aspekcie przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 KPA. W toku postępowania Minister Infrastruktury w sposób należyty przeprowadził postępowanie wyjaśniające i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, a w postępowaniu odwoławczym odniósł się do związanych ze sprawą zarzutów, zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że ubiegający się o wywłaszczenie – Zarząd Gospodarki Terenami w Ł. przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego podjął czynności zmierzające do zawarcia umowy nabycia nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], mimo iż z ustaleń poczynionych w protokole sporządzonym w dniu [...] czerwca 1967 r. wynikało, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Treść tego dokumentu wskazuje, iż prowadzenie rokowań z właścicielami nieruchomości napotykało na trudne do przezwyciężenia przeszkody, ponieważ jeden ze współwłaścicieli zamieszkiwał poza granicami kraju i nie ustanowił pełnomocnika dla prowadzenia swoich spraw, mimo, że pozostawił majątek w Polsce, natomiast drugi współwłaściciel zmarł, a postępowanie spadkowe w chwili prowadzenia rokowań nie było przeprowadzone. W ocenie Sądu zaistniały więc przesłanki do złożenia wniosku o nabycie nieruchomości w trybie wywłaszczenia. Nie można się również zgodzić ze skarżącą, że na Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. w toku postępowania wywłaszczeniowego ciążył obowiązek nakłaniania stron do zawarcia umowy o nabycie nieruchomości. Z przepisu art. 6 ust. 1 wynika, że w toku postępowania wywłaszczeniowego uprawnienie takie przysługiwało tylko i wyłącznie ubiegającemu się o wywłaszczenie oraz właścicielom, których nieruchomości dotyczyło wywłaszczenie. Z akt sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji osoby uczestniczące w postępowaniu wywłaszczeniowym wykazywały chęć prowadzenia rokowań mających na celu załatwienie tej sprawy w formie umowy. Przeciwnie z treści protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] października 1967 r. wynika, że C. S. nie wnosi zastrzeżeń do nabycia nieruchomości w trybie wywłaszczenia oraz domaga się wypłacenia odszkodowania A. S. do depozytu sądowego. Wniosek o wywłaszczenie popierał również przedstawiciel Zarządu Gospodarki Terenami w Ł. Nie można również przyjąć, iż niezamieszczenie w rozstrzygnięciu decyzji wywłaszczeniowej przepisu art. 6 oznacza, że akt ten wydany został bez podstawy prawnej, albowiem w dacie wydania kwestionowanej przez skarżącą decyzji przepis ten obowiązywał. Poza tym z przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości nie wynika, aby w treści uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej należało poczynić ustalenia dotyczące zachowania przez strony wywłaszczenia trybu określonego w art. 6 tej ustawy. Przepis art. 22 ustawy wywłaszczeniowej wymaga jedynie aby orzeczenie o wywłaszczeniu, poza elementami określonymi wyraźnie w pkt 1-4 i 6 tego przepisu, zawierało szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. W ocenie Sądu brak w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej ustaleń dotyczących art. 6 powołanej wyżej ustawy nie można uznać, za rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji, w trybie art. 156 KPA (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1997 r., sygn. akt I SA/Kr 970/96, LEX nr 29336). Brak w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej rozważań co do spełnienia się przesłanek, o których mowa w art. 6 ustawy wywłaszczeniowej można by co najwyżej zakwalifikować jako wadę nieistotną decyzji, podlegającą usunięciu (na wniosek strony w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji) poprzez uzupełnienie osnowy decyzji na podstawie – obowiązującego wówczas - art. 103 KPA. Na gruncie niniejszej sprawy za rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 22 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej w związku z art. 99 § 1 i 2 KPA - w wersji na dzień wydania zaskarżonej decyzji) należałoby niewątpliwie uznać wydanie decyzji wywłaszczeniowej bez jakiegokolwiek uzasadnienia bądź wydanie decyzji, której uzasadnienie jest oczywiście sprzeczne z rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r., sygn. akt I SA 935/98, LEX nr 47268). Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI