Orzeczenie · 2024-10-29

I OSK 2138/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-10-29

NSAAdministracyjneWysokansa

pomoc społecznadom pomocy społecznejopłata za pobytdochódkredyt hipotecznyustawa o pomocy społecznejNSAskarga kasacyjnainterpretacja przepisów

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła ustalenia opłaty za pobyt J.K. w domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji, Prezydent Miasta Łodzi, zmienił wcześniejszą decyzję ustalającą opłatę, wliczając do dochodu rodziny R.K. połowę kwoty kredytu hipotecznego (356 000 zł) zaciągniętego przez jego córkę P.K. na zakup mieszkania. Organ uznał, że środki te stanowią dochód, co znacząco zwiększyło wysokość należnej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R.K., podzielając stanowisko organów administracji, że kredyt hipoteczny, niezależnie od jego przeznaczenia, stanowi przychód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. R.K. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędną wykładnię pojęcia dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że choć co do zasady kredyt może stanowić dochód, to w sytuacji, gdy środki z kredytu hipotecznego nie zostały wypłacone kredytobiorcy, lecz bezpośrednio sprzedającemu nieruchomość, nie można ich traktować jako dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że w takim przypadku następuje poprawa sytuacji majątkowej, a nie dochodowej rodziny. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje administracyjne, uznając, że kredyt hipoteczny nie powinien być wliczany do dochodu przy ustalaniu opłaty za pobyt w DPS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie dochodu w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście kredytów celowych (np. hipotecznych) i ich wpływu na sytuację materialną.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy środki z kredytu nie trafiły bezpośrednio do budżetu domowego. W przypadku kredytów konsumpcyjnych lub innych, gdzie środki są swobodnie dysponowane, interpretacja może być inna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kwota kredytu hipotecznego zaciągniętego przez członka rodziny na zakup mieszkania, którego środki nie zostały wypłacone bezpośrednio kredytobiorcy, lecz sprzedającemu, stanowi dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwota kredytu hipotecznego, którego środki zostały przeznaczone bezpośrednio na cel zakupu mieszkania i nie trafiły do budżetu domowego kredytobiorcy, nie stanowi dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kredyt hipoteczny, w sytuacji gdy środki nie zasiliły bezpośrednio budżetu domowego, a zostały przelane na konto zbywcy nieruchomości, nie powoduje poprawy sytuacji dochodowej, a jedynie majątkowej. W związku z tym nie można go traktować jako dochodu podlegającego wliczeniu przy ustalaniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

Czy błędna wykładnia przepisów prawa materialnego (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej) przez sąd pierwszej instancji może stanowić podstawę do uchylenia wyroku z powodu naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, błędna wykładnia przepisów prawa materialnego, która prowadzi do błędnych ustaleń faktycznych i wpływa na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem wyroku z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.) nastąpiło w konsekwencji błędnej wykładni przepisów prawa materialnego (art. 8 ust. 3 u.p.s.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, a także poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi.

Przepisy (14)

Główne

u.p.s. art. 8 § ust. 3, 4, 11

Ustawa o pomocy społecznej

Dochód to suma miesięcznych przychodów pomniejszona o określone obciążenia. Katalog przychodów nie wliczanych do dochodu jest zamknięty. Kredyt hipoteczny, którego środki nie trafiły do budżetu domowego, nie stanowi dochodu.

Pomocnicze

u.p.s. art. 60 § ust. 1, 2

Ustawa o pomocy społecznej

Określa zasady ustalania opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, w tym limitowanie jej do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.

u.p.s. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

Określa kolejność osób zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

u.p.s. art. 106 § ust. 3b, 5

Ustawa o pomocy społecznej

Dotyczy zmiany decyzji ustalającej opłatę.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 183 § § 1